KİK Kararı: 2022/UH.II-1452

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/054
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 23.11.2022
Karar No : 2022/UH.II-1452
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hitachi Zosen Inova Ag Merkezi İsviçre İstanbul Merkez Şubesi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/733473 İhale Kayıt Numaralı “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletilmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. tarafından 06.09.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Hitachi Zosen Inova Ag Merkezi İsviçre İstanbul Merkez Şubesi’nin 13.10.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.10.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.10.2022 tarih ve 56620 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1180 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından gerçekleştirilen “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak taraflarına 06.10.2022 tarihinde gönderilen kesinleşen ihale kararından, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının ve ihalenin Veolia Middle East Şirketi üzerinde bırakıldığının öğrenildiği,

İdareye yapmış oldukları şikâyet başvurusunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin hissedarı olan şirketin aynı zamanda ihale konusu işe danışmanlık hizmeti sunan Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş.’nin de hissedarı olduğu, bu nedenle anılan isteklinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11’inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacağını belirttikleri halde başvurularının idare tarafından uygun bulunmadığı,

İdarece gerçekleştirilen işlemin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11’inci maddesine aykırı olduğu, aynı maddenin gerekçesinde ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin o işin ihalesine katılması ve ihale konusu işin yüklenicilerinin o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılmasının engellendiği ve bu yasakların organik bağ içinde bulundukları şirketler için de geçerli olduğunun açıklandığı,

İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş.’den danışmanlık hizmeti aldığı, anılan şirketin yarıdan fazla hissesinin 26 Haziran 2019 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilanı yapılan sermaye artırımı ile Suez Groupe’ye ait olduğu, daha sonra Suez Groupe’nin ismini Vigia SA olarak değiştirdiği, Vigia SA’nın tamamının VEOLİA Atık Hizmetleri A.Ş. tarafından satın alındığı, söz konusu şirketin aynı zamanda ihale üzerinde bırakılan Veolia Middle East Şirketi’nin ana hissedarı olduğu dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan Veolia Middle East Şirketi ile danışmanlık hizmetini yürüten eski ismi ile Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş. yeni ismi ile Veolia Atık Hizmetleri A.Ş. arasında gerek yönetim gerekse ortaklık açısından organik bağ bulunduğu, ayrıca Suez Groupe’nin çalışanlarının projede halen danışman olarak görev yaptıkları ve proje ile ilgili toplantılarda yer aldıkları, bu itibarla ihale konusu işte sahip oldukları bilgiler ile ihaleye katılımda kendilerine avantajlı koşullar sağladıklarından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11’inci maddesi uyarınca ihale üzerinde bırakılan Veolia Middle East Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Danışman: Danışmanlık yapan, bilgi ve deneyimini idarenin yararı için kullanan, danışmanlığını yaptığı işin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, idareden danışmanlık hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan ve danışmanlık hizmetlerini veren hizmet sunucularını, ”hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddesinde “Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:

...

İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.

…

Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Yukarıda yer verilen 11’inci maddenin gerekçesinde “Kamu ihalelerinde şeffaflığın ve tarafsızlığın sağlanabilmesi amacıyla; ihale dokümanı hazırlığı, yaklaşık maliyet tespiti gibi ihale öncesi hazırlık işlemleri yapanlar, ihaleyi yürüten ve sonuçlandıran ihale komisyonları, ihale öncesi ve sonrası onay makamı olan ihale yetkilileri, ihale işlemlerine ilişkin aşamalarda bilgi sahibi olanlar, kamu ihalelerine girmekten geçici veya sürekli olarak yasaklanmış olanlar ile ilgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenlerin doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak kendileri veya başkaları adına herhangi bir şekilde ihalelere katılmaları önlenmektedir.

İhaleye katılacak istekliler arasında eşitlik ve rekabeti sağlamak ve ihaleye fesat karıştırılmasını önlemek üzere; ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin o işin ihalesine katılması ve ihale konusu işin yüklenicilerinin o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılması engellenmiştir. Ayrıca, bu yasakların organik bağ içinde bulundukları şirketleri için de geçerli olması düzenlenmiştir.” açıklaması,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

…

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanun’un Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Danışmanlık hizmetleri” başlıklı 48’inci maddesinde, “Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır.” hükmü,

Bahsi geçen Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2’nci ve 3’üncü maddeler ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir...” hükmü,

Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Danışmanlık hizmetlerinin kapsamı” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Kanun’un 48 inci maddesinde belirtilen mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır.

(2) Kanun’un 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen yapımla ilgili hizmet işlerinin tamamı danışmanlık hizmetlerinin kapsamında olup, bu işler aşağıda sayılmıştır:

a) İmar planlarının hazırlanması.

b) Planlama, fizibilite ve yapılabilirlik etüdleri.

c) Yapımla ilgili sondaj –zemin etüdleri.

ç) Topoğrafya çalışmaları ve harita işleri (sayısal kadastral harita hizmetleri hariç).

d) Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu hazırlanması.

e) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım hizmetleri.

f) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım kontrollüğü.

g) Yapım işi kontrollüğü ve yapı denetimi.

ğ) Yapım işi ihalesine ilişkin teknik şartname hazırlanması.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “ (1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

ğ) Kanunun 11 inci maddesine göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan,

h) Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen,

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “…

(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

…

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: ATIK YAKMA VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ İŞLETİLMESİ İŞİ

b) Miktarı ve türü:

Atık yakma tesisinin sözleşme süresince 2.000.000 megawatt-saat enerji üretilmesi karşılığı işletilmesidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Işıklar Mah. Ege Sk. No:5/2 Eyupsultan /İSTANBUL adresinde Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi sınırları içinde” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde ihaleye katılamayacağı belirtilenler ile 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (b) bendinin (8) numaralı alt bendi gereğince alınacak Bakanlar Kurulu Kararları ile belirlenen yabancı ülkelerin isteklileri doğrudan veya dolaylı ya da alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihaleye katılamazlar.

9.2. Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir…” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “ …

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen belge ve bilgilerden başvuruya konu ihalenin “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletilmesi İşi”ne ilişkin olduğu, İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. tarafından açık ihale usulüyle 06.09.2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 16 adet ihale dokümanı indirildiği, başvuru sahibi Hitachi Zosen Inova Ag Merkezi İsviçre İstanbul Merkez Şubesi dahil olmak üzere toplam 2 istekli tarafından teklif zarfı sunulduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda her iki isteklinin teklif mektupları ve geçici teminatlarının usulüne uygun bulunduğu, her iki isteklinin teklifinin idarece hesaplanan sınır değerin üzerinde kaldığı, istekilerce sunulan belgelerin ihale komisyonu tarafından ayrıntılı değerlendirilmesi sonucunda başvuru sahibinin teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı, bilanço ve eş değer belgelerde öz kaynak oranının olması gereken değerin altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin tek geçerli teklif sahibi Veolia Middle East üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından özetle idare İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin danışmanlık hizmeti aldığı eski ismi ile Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş. yeni ismi ile Veolia Atık Hizmetleri A.Ş. ve ihale üzerinde bırakılan Veolia Middle East Şirketi arasında gerek yönetim gerekse ortaklık açısından organik bağ bulunduğu, ayrıca eski ismi ile Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş. yeni ismi ile Veolia Atık Hizmetleri A.Ş. nin yarısından fazla hissesine sahip olan Suez Groupe’nin çalışanlarının da projede halen danışman olarak görev yaptıkları, proje ile ilgili toplantılarda yer aldıkları iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin öne sürmüş olduğu hususlara ilişkin değerlendirme yapabilmek amacıyla İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.ye yazılan 07.11.2022 tarihli ve 23934 sayılı yazı ile “a) İhale konusu “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletilmesi” işine ilişkin olarak idarenizce herhangi bir danışmanlık hizmeti alınıp alınmadığı, alındı ise hangi firma ile sözleşme imzalandığı ve söz konusu danışmanlık hizmetinin kapsamı,

b) 16.09.2019 - 30.06.2022 tarihleri arasında yapımı gerçekleştirilen “İBB Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi”nin inşası esnasında üstlenmiş olduğunuz müşavirlik hizmeti kapsamında herhangi bir danışmanlık hizmeti alınıp alınmadığı, alındı ise danışmalık hizmeti veren şirket bilgileri ile söz konusu danışmanlık hizmetinin kapsamı,

c) İtirazen şikâyet dilekçesi ekinde Kurumumuza sunulan "İBB Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi Yapım İşi" ne ilişkin toplantı tutanağında temsilcilerinin imzası bulunan Suez Groupe'nin hangi görev ve sıfat ile yapım işi kapsamında yer aldığına dair bilgiler” hususlarına yönelik bilgi verilmesi istenmiş, yine idareye yazılan aynı tarihli ve 24017 sayılı yazı ile başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesi ekinde yer verilen “İBB Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi Yapım İşi” ne ilişkin toplantı tutanağı gönderilmiştir.

İdarece söz konusu yazıya cevaben gönderilerek 08.11.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 07.11.2022 tarihli ve 534 sayılı yazıda “a) İhale konusu “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletilmesi” işine ilişkin olarak İdaremizce herhangi bir danışmanlık hizmeti alınıp alınmadığı, alındı ise hangi firma ile sözleşme imzalandığı ve söz konusu danışmanlık hizmetinin kapsamı hususunda; İBB Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı, Atık Yönetimi Müdürlüğü tarafından ihale edilen, 30.01.2019 tarih ve 4489-14 sayılı İBB Encümen Kararı ile İdaremiz uhdesinde kalan iş için 19.02.2019 tarihinde “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisinin Enerji İletim Hattının Yapılması, Elektrik Enerjisi Üretimi ve Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisinin İşletilmesi İşi Sözleşmesi” imzalanmıştır. (Ek
1 )

İdaremiz uhdesinde kalan bu iş kapsamında şikayete konu 2022/733473 IKN’li “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletilmesi İşi” için ilk defa06.09.2022 tarihinde ihaleye çıkılmış olup, teknik şartnamenin hazırlanması, yaklaşık maliyetin hesaplanması, işin tarifi ve tanımı konularında veya başkaca bir konuda herhangi bir firmadan danışmanlık hizmeti alınmamıştır.

b) 16.09.2019 – 30.06.2022 tarihleri arasında yapımı geçekleştirilen “İBB Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi”nin inşaası esnasında idaremizin üstlenmiş olduğu müşavirlik hizmetinin kapsamında herhangi bir danışmanlık hizmeti alınıp alınmadığı, alındı ise danışmanlık hizmeti veren şirket bilgileri ile söz konusu danışmanlık hizmetinin kapsamı hususunda;

İBB ile İdaremiz arasında; 07.10.2016 tarihinde 2016/213158 IKN’li “İBB Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi Yapımı Müşavirlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme” imzalanmıştır. (Ek
2 )

İBB ile şikayetçi “HITACHI Zozen Inova AG & Makyol İnş. San. Turz ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı” arasında 11.09.2017 tarihinde; 2015/122048 IKN’li “IBB Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi Yapımı İşine Ait Sözleşme” imzalanmış olup, İdaremiz bu yapım işi sözleşmesinin tarafı değildir.

İdaremizin üstlendiği müşavirlik hizmeti kapsamında;

2021/42748 IKN numaralı, 27.01.2021 tarihli,“İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletmeye Alma Danışmanlık Hizmet Alım İşi” ihalesi sonucu İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün 787362 Ticaret Sicil numarasında kayıtlı, 0769-0532-3820-0016 Mersis, 7690532382 Vergi Kimlik numaralı SITA ÇEVRE ATIK HİZMETLERİ A.Ş. ile İdaremiz arasında 17.02.2021 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.

Sözleşmenin konusu “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi’nin test ve devreye alma aşamalarının takibi için danışmanlık hizmeti” işlerinin (kısaca “Hizmet” veya “Hizmetler) ilgili mevzuat, Teknik Şartnamede yer alan hüküm ve şartlarla Yüklenici tarafından yerine getirilmesidir

Teknik Şartnamenin 2. maddesinde işin “Kapsam”ı;

“…..Tesisin devreye alınması sırasında aşağıdaki ana ünitelerin hertürlü test ve devreye alma prosedürlerinin kontrolü ekte verilen yapım işi teknik şartnamesindeki krtiterleri de dikkate alınarak yapılması, İdare’ye raporlanmasını, revizyonların incelenmesini, kritik ekipmanların sahada test edilmesi sürecine katılım sağlanması, ve teknik destek verilmesi, anlaşmazlıkların giderilmesi amacıyla desteğin verilmesi ve her türlü teknik desteğin verilmesini kapsamaktadır.”

Teknik Şartnamenin 6. maddesinde “Danışmanlık Hizmetlerinin Kapsamı”

6.1. Devreye Alma Dönemi

6.2. Özel Raporlar

6.3 Sözleşme Tamamlama Raporları

başlıkları altında açıklanmıştır. (Ek
3 )

2021/775985 IKN numaralı, 25.11.2021 tarihli,“İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletme Danışmanlığı Hizmet Alım İşi” ihalesi sonucu İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün 787362 Ticaret Sicil numarasında kayıtlı, 0769-0532-3820-0016 Mersis, 7690532382 Vergi Kimlik numaralı SITA ÇEVRE ATIK HİZMETLERİ A.Ş. ile İdaremiz arasında 06.12.2021 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.

Sözleşmenin konusu “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi’nin birinci yıldaki işletme sürecinde teknik danışmanlık hizmeti” işlerinin (kısaca “Hizmet” veya “Hizmetler) ilgili mevzuat, Teknik Şartnamede yer alan hüküm ve şartlarla Yüklenici tarafından yerine getirilmesidir

Teknik Şartnamenin 2. maddesinde işin “Kapsam”ı;

“…..Müteaahhit tarafından yayımlanan haftalık işletme raporlarının incelenmesi, aylık işletme ve bakım raporlarının hazırlanması, devreye alma – işletme – bakım faaliyetleriyle ilgili uygunsuzluk raporlarının hazırlanması, test raporlarının hazırlanması ve her türlü teknik desteğin verilmesini kapsamaktadır.”

Teknik Şartnamenin 6. maddesinde “Danışmanlık Hizmetlerinin Kapsamı”

6.1. Kalan Devreye Alma Faaliyetleri

6.2. Birinci Yıl İşletme Faaliyetleri

başlıkları altında açıklanmıştır. (Ek
4 )

c) Başvurucunun İdaremize iletmiş olduğu, 13.10.2022 tarihli İhale Komisyon Kararına Şikayet dilekçesi ekinde “İBB Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi Yapım İşi” ne ilişkin toplantı tutanağı bulunmamakla birlikte, ilgi (a) sayılı yazınız ekinde gönderilen ve Kurumunuza ilettiği Şikayet Başvurusu ekinde yer aldığı anlaşılan 09.03.2021 tarihli toplantı tutanağında adı geçen temsilciler Bruno Hemery ve Murat Can Ertürk SITA ÇEVRE ATIK HİZMETLERİ A.Ş. ile imzalanan yukarıda izah edilen sözleşmeler kapsamında ve SITA ÇEVRE ATIK HİZMETLERİ A.Ş.’yi temsilen yer almışlardır. Toplantı tutanağı tarihi olan 09.03.2021 itibari ile yapım işi henüz tamamlanmamış ve işletmeye alınmamış olup, yapım işleri kısmi geçici kabulü ancak 11.10.2021 tarihinde yapılmış ve buna ilişkin tutanak 29.11.2021 tarihinde onaylanmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

İdarece Kuruma gönderilen cevabi yazı ve eklerinin incelenmesi neticesinde; İBB Atık Yakma ve Enerji Üretim tesisinin yapım işinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yapı İşleri Müdürlüğü tarafından 26.11.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda 11.09.2017 tarihinde Hitachi Zosen Inova Ag - Makyol İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı ile sözleşme imzalandığı, söz konusu yapım işinin müşavirlik hizmeti alımı için aynı idare tarafından 19.07.2016 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda 07.10.2016 tarihinde İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile sözleşme imzalandığı, söz konusu işin sözleşmesinin 40 ay süreli olduğu, bu sürenin bitimini takiben İBB Çevre Koruma Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen ihale neticesinde 19.02.2019 tarihinde İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisinin Enerji İletim Hattının Yapılması, Elektrik Enerjisi Üretimi ve Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisinin İşletilmesi İşi”ne ilişkin 10 yıl süreli sözleşme imzalandığı, bu sözleşme kapsamında “İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletmeye Alma Danışmanlık Hizmet Alım İşi”ne ilişkin olarak 27.01.2021 tarihinde ihale yapılarak 17.02.2021 tarihinde Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş. ile söz konusu danışmanlık hizmetine ilişkin 6 ay süreli sözleşme imzalandığı ve işin 21.08.2021 tarihinde tamamlandığı, son olarak anılan tesisin işletilmesine yönelik yüklenici İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 25.11.2021 tarihinde yapılan ihale neticesinde yine Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş. ile “İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletme Danışmanlığı Hizmet Alım İşi”ne ilişkin 06.12.2021 tarihinde 12 ay süreli işletme danışmanlığı sözleşmesi imzalandığı, anılan danışmanlık sözleşmesinin halen devam ettiği tespit edilmiştir.

İhale konusu işin “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletilmesi İşi” olduğu, bu iş kapsamında atık yakma tesisinin sözleşme süresince 2.000.000 megawatt-saat enerji üretilmesi karşılığı işletilmesinin gerçekleştirileceği anlaşılmıştır. İdare İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından üstlenilen 10 yıl süreli yapım ve işletme kontrollük hizmeti kapsamında yapım süreci tamamlanmış olan atık yakma ve enerji üretim tesisinin birinci yıldaki işletme sürecine ilişkin olarak teknik danışmanlık hizmeti alındığı, söz konusu hizmetin Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş.nin yükleniminde olduğu, anılan danışmanlık hizmetinin 06.12.2022 tarihinde sona ereceği belirlenmiştir.

Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş.ye ilişkin olarak “ticaretsicil.gov.tr” adresi üzerinden yapılan incelemelerde 06.10.2022 tarihli ve 10676 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde anılan şirketin unvanının Veolia Atık Hizmetleri Anonim Şirketi olarak değiştirildiğinin ilan edildiği görülmüştür.

İdareye ihale konusu işte kullanılacak tesisin işletilmesine ilişkin olarak Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş. tarafından halen danışmanlık hizmeti verilmekte olduğu ve söz konusu şirketin unvanının Veolia Atık Hizmetleri Anonim Şirketi şeklinde değiştirildiği anlaşılmakla birlikte başvuru sahibinin iddiasında öne sürdüğü anılan şirket ile başvuruya konu ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli Veolia Middle East Şirketi’nin yönetim ve ortaklık bakımından organik bağ bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla şirket yönetiminde bulunan kişiler ile ortaklarının incelenmesi gerekmektedir. Ancak, idare ile danışmanlık hizmet sözleşmesi halen devam etmekte olan hizmet sunucusunun anonim şirket olması sebebiyle şirketin ortaklarının, ortaklık oranlarının ve hisse devirlerinin ticaret sicil gazetesinde yayınlama zorunluluğu bulunmamakta, bahse konu hususların tespiti ise pay defteri üzerinden yapılabilmektedir. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen maddesi uyarınca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a yüklenmesi zorunlu tutulmuştur.

Bu itibarla EKAP’ta kayıtlı olma zorunluluğu bulunan söz konusu bilgilerin temini amacıyla Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı’na 18.11.2022 tarihinde yazı yazılmış, söz konusu yazıda “… 2022/733473 İhale kayıt numaralı “Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletilmesi İşi” ile ilgili Kurumumuza yapılan başvuruya ilişkin olarak yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli Veolia Middle East şirketi ile 2021/775985 İhale kayıt numaralı “İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi İşletme Danışmanlığı Hizmet Alım İşi” kapsamında sözleşme imzalanan Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş.nin (yeni ismi ile Veolia Atık Hizmetleri Anonim Şirketi) başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilme tarihi olan 06.09.2022 tarihi itibariyle ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren bilgilere ihtiyaç duyulmuştur.” ifadelerine yer verilmiştir.

Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı tarafından anılan yazıya cevaben gönderilen 21.11.2022 tarihli yazı ekinde ihale üzerinde bırakılan istekli Veolia Middle East Şirketi’nin ve Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş.nin yönetiminde yer alan kişiler, ortakları ve ortaklık oranlarına ilişkin olarak EKAP’ta en son güncellenmiş bilgiler (Veolia Middle East Şirketi için en güncelleme tarihi 20.07.2022, Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş. için en son güncelleme tarihi 21.07.2022) gönderilmiştir.

Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen belgelerde ihale üzerinde bırakılan istekli Veolia Middle East Şirketi’nin tek ortağının Veolia EAU-Compagnie Generale Des Aux olduğu görülmüş, söz konusu ortaklık bilgilerinin anılan isteklinin teklif dosyası kapsamında yönetimdeki görevliler ile ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin olarak sunmuş olduğu belgelerde yer alan bilgilerle uyumlu olduğu belirlenmiştir.

Ancak söz konusu bilgilerin başvuruya konu ihalenin gerçekleştirildiği 06.09.2022 tarihinden önceki durumu gösterdiği, bu nedenle Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş.ye ait bilgilerin EKAP üzerinde güncellenme/kaydedilme tarihi ile başvuruya konu ihale tarihi arasındaki sürede yönetim ve ortaklara ilişkin olarak herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının tespiti amacıyla anılan şirkete yazılan 18.11.2022 tarihli yazı ile “…başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilme tarihi olan 06.09.2022 tarihi itibariyle tüzel kişiliğinizin ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin tamamı (boş sayfalar dahil) ile yönetim kurulu karar defterinin meslek mensubu (SMMM/YMM) veya noter onaylı suretinin gönderilmesine ihtiyaç duyulmuştur.” ifadelerine yer verilerek anılan şirketin ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin onaylı suretleri istenmiştir.

Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş. (yeni unvanı ile Veolia Atık Hizmetleri Anonim Şirketi) tarafından, yukarıda bahsi geçen yazıda Kurum tarafından istenmiş olan pay defteri ile yönetim kurulu karar defterinin ilgili sayfalarının YMM onaylı suretleri gönderilmiş ve belgeler 21.11.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmıştır. Söz konusu belgeler incelendiğinde; başvuruya konu ihale tarihi 06.09.2022 itibarıyla şirket ortaklarının Şeref Bülbül, Yılmaz Koç, Çağrı Ali Bülbül, Tamiran SA (Suez Environnement SAS) (Suez Groupe SAS) olduğu görülmüş, söz konusu ortaklık bilgilerinin Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen bilgilerle uyumlu olduğu belirlenmiştir.

Yapılan incelemeler sonucunda ulaşılan tüm bu veriler doğrultusunda şikayete konu edilen şirketlerin yönetiminde bulunan kişiler ve ortakları bakımından herhangi bir ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan Kanun maddelerinde “danışman” danışmanlığını yaptığı işin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, idareden danışmanlık hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan hizmet sunucuları olarak tanımlanmış ve ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler ve bunların ortaklık, yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerin bu işin ihalesine katılmaları, ihalelerde şeffaflığın ve tarafsızlığın sağlanması amacıyla yasaklanmıştır. İhale konusu işin danışmanlık hizmet sunucularının o işe ilişkin ihaleye katılamaması, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde ihaleye katılacak olanlar arasında eşitliği ve rekabeti sağlamak bakımından önem arz etmekte olup, Kanun’un 11’inci maddesinin gerekçesinde de bu durumun ihaleye katılacak istekliler arasında eşitlik ve rekabeti sağlamak ve ihaleye fesat karıştırılmasını önlemek amacıyla olduğu ifade edilmiştir.

Bu itibarla yapılan inceleme ve tespitler neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekli Veolia Middle East Şirketi ile İdare İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.ye ihaleye konu enerji üretimi karşılığı işletme hizmeti işi kapsamında kullanılacak atık yakma ve enerji üretim tesisinin işletme danışmanlığı hizmetini vermekte olan Sıta Çevre Atık Hizmetleri A.Ş. arasında yönetim ve ortaklık bakımından herhangi bir organik bağının bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.