KİK Kararı: 2022/UH.II-1261

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/047
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 12.10.2022
Karar No : 2022/UH.II-1261
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kamberoğlu Turizm Taşımacılık Filo Oto Kiralama Otomotiv İnşaat Emlak Gıda Tarım Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi,

VEKİLİ:

Kasım DEMİRTAŞ,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/697132 İhale Kayıt Numaralı “İzsu Genel Müdürlüğü Görev Alanında Çalışmak Üzere (01 Ekim 2022-31 Ağustos 2024) Tarihleri Arasında 23 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde (Sürücülü ve Sürücüsüz) Araç Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 05.09.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İzsu Genel Müdürlüğü Görev Alanında Çalışmak Üzere (01 Ekim 2022-31 Ağustos 2024) Tarihleri Arasında 23 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde (Sürücülü ve Sürücüsüz) Araç Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Kamberoğlu Turizm Taşımacılık Filo Oto Kiralama Otomotiv İnşaat Emlak Gıda Tarım Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi’nin 29.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.09.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.09.2022 tarih ve 50193 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1027 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

a) Teknik Şartname’nin ‘‘Şartnamede Geçen Tanımlar’’ başlıklı 3.4’üncü maddesinde ‘‘Şoför: Kurumumuzca uygun görülen taşıtı kullanacak ve Kurumumuzun diğer tüm hizmetlerinde de çalıştırılacak firma çalışanını, ifade eder.’’ düzenlemesine yer verildiği, söz konusu düzenlemenin şoförlerin idarenin diğer tüm hizmetlerinde de çalıştırılacağının anlaşıldığı, bu sebeple işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sonucunu doğurduğu, dolayısıyla bahsi geçen düzenlemenin 4734 sayılı kanunun Ek 8’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan “…personel, ihale ve sözleşme konusu iş dışında başka bir işte çalıştırılamaz ve görevlendirilemez.” hükmüne aykırı olduğu,

Şoförlerin ihale ve sözleşme konusu işe uygun olarak sadece şoför olarak çalıştırılmasına yönelik düzenleme yapılmasının gerektiği, idarenin diğer tüm hizmetlerinde de şoförlerin çalıştırılacağına dair doküman düzenlemesinin mevzuata açık bir şekilde aykırılık teşkil ettiği (örneğin; söz konusu idarenin görev ve yetkileri göz önünde bulundurulduğunda şoförlük hizmeti dışında diğer işler olan içme ve kullanma suyunun etüt ve projesinin yapılması, bu tesislerin kurulması, bu tesislerin işletilmesi, kanal temizliği, oda temizliği, garsonluk vs.), şoförlerin idarenin diğer tüm hizmetlerinde çalıştırılmasının hukuken ve fiziken mümkün olmadığı, diğer tüm hizmetlerin birbirinden farklı eğitim, beceri ve uzmanlık gerektirdiği, şoförlerin birden fazla eğitim, beceri ve uzmanlığa aynı anda sahip olmalarının mümkün olamayacağı, diğer işlerin ayrı bir görev ve hizmet konusunu teşkil ettiği, bu sebeple o işler için ayrı ayrı ihale yapılması gerektiği, bu bağlamda ihale konusu işin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine aykırı olduğu, söz konusu işler için istenecek belgelerin farklılık gösterebileceği (örneğin; iş deneyim belgesi, benzer iş vb.), ayrıca söz konusu ihalenin kısmi teklife açık olacak şekilde yapılarak diğer tüm hizmetleri de kapsayacak şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği, anılan düzenleme nedeniyle ihaleye teklif verilemediği, söz konusu ihalenin niteliği itibarıyla personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sonucunu doğurması sebebiyle ilgili düzenlemenin 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinde yer alan yasaklayıcı ve emredici kanun hükümleri ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 69’uncu maddesine ve 2018/DK.D-19 sayılı Kamu İhale Kurulu’nun düzenleyici kararının 4’üncü maddesine aykırı olduğu,

b) İdare tarafından şikayet başvurusu üzerine verilen cevap yazısında şoförlerin sadece ihale konusu işte çalıştırılacak araçların şoförü olarak çalıştırılacağının ifade edildiği, ihale dokümanında bir değişiklik yapılmasının sadece zeyilname düzenlenmek suretiyle gerçekleştirilebileceği, ancak idare tarafından zeyilname yayımlanarak bahsi geçen düzenlemenin kaldırılmadığı, dolayısıyla Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde “Şoför:… Kurumumuzun diğer tüm hizmetlerinde de çalıştırılacak firma çalışanını ifade eder.” düzenlemesinin geçerliliğini koruduğu, işçinin hangi iş için işe alınmışsa o iş için çalıştırılması gerektiği,

c) Anılan düzenleme çerçevesinde şoförlerin diğer tüm hizmetlerde çalıştırılmasının maliyetinin teklif fiyata dâhil olduğuna ilişkin dokümanda bir düzenlemenin olması gerektiği, ancak anılan maliyetin teklif fiyata dâhil olacağına ilişkin dokümanda herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, bu hususun sağlıklı teklif vermeye ve verilen tekliflerin idarece sağlıklı değerlendirilmesine engel bir durum olduğu, İdari Şartname ile Teknik Şartname’de şoförlere 120.000 saat fazla mesai, 3200 gün ulusal bayram ve genel tatil günü için çalıştırılmasının düzenlendiği, ancak bu düzenlemenin sadece şoförlük hizmeti için öngörüldüğü, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde idarenin diğer hizmetlerinde çalıştırılacağı öngörülmediği,

d) Şoförlerin idarenin diğer tüm hizmetlerinde de çalıştırılacak olması düzenlemesi uyarınca, idarenin diğer tüm hizmetlerinin risklerinin birbirinden farklı olduğu, idarenin diğer tüm hizmetlerinin hepsinin kısa vadeli sigorta kolları prim oranlarının da birbirinden farklı olduğu, kısa vadeli sigorta kollan prim oranının teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği ancak diğer tüm hizmetlerin sigorta kollan prim oranının hangi oran esas alınarak ödeneceği ve teklif verileceğinin belli olmadığı, bu durumun sağlıklı teklif vermeye ve verilen tekliflerin idarece sağlıklı şekilde değerlendirilmesine engel olduğu, bu nedenlerle ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği,

İdare tarafından araçlara ilişkin teklif edilecek fiyatın %2 kasko değerini aşmamasına ilişkin düzenleme yapıldığı, 2014/6814 sayılı Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hizmet alımı yöntemiyle taşıt edinilmesini konu aldığı, belediyelerin genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında olmadığı, dolayısıyla teklif edilecek fiyatın %2 kasko değerini aşmamasına ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca bu Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinin 2’nci fıkrasında kamyonet ve 16+1 kişilik minibüs sayılmadığından bu araçlar için teklif edilecek fiyatın %2 kasko değerini aşmaması şartı getirilmesinin de anılan Esas ve Usullere aykırılık teşkil ettiği,
İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde sigorta türleri ile kasko sigortası teminatının kapsam ve limitinin belirlenmediği, bu konuya ilişkin maddenin boş bırakıldığı, Sözleşme Tasarısı’nın sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitleri maddesinin boş bırakıldığı, iş ve işyerinin sigortalanması ile ilgili bir belirsizlik olduğu, bu hususların mevzuata aykırılık teşkil ettiği, bu durum neticesinde de sağlıklı teklif vermeye ve verilen tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesine engel bir durumun oluştuğu, bu sebeple ihaleye teklif verilemediği, aktarılan hususlar sebebiyle ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği,
Teknik Şartname’de yer alan araçların kaza yapmasına ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, yapılan düzenlemeyle yükleniciden kaynaklanmayan maddi hasarların bile yükleniciye ödettirilmesi düzenlemesinin sağlıklı teklif vermeye ve verilen tekliflerin idarece sağlıklı değerlendirilmesine engel bir durum olduğu, bu nedenlerle ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği,
a) Teknik Şartname’nin 9.26’ncı maddesinde yer alan iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin düzenlenmiş olduğu, ancak bu düzenlemede eğitimin mesai saatleri içinde mi yoksa mesai saatleri dışında mı verileceğinin düzenlenmediği, ayrıca eğitim için fazla mesai verileceğinin düzenlenmediğinin anlaşıldığı, söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

b) Teknik Şartname’de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca tüm önlemlerden doğan zararlardan yüklenicinin sorumlu olacağına dair düzenleme yapıldığı, yukarıda aktarılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, bu durumun sağlıklı teklif vermeye ve verilen tekliflerin idarece sağlıklı değerlendirilmesine engel bir durum oluşturduğu, bu nedenlerle ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği,

Teknik Şartname’nin “Taşıtlarla İlgili Genel Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçlar en az 2020 model olacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, bu düzenlemenin ihaleye katılımı kısıtlayan, rekabeti engelleyen, sağlıklı teklif hazırlanmasını ve tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesini engellediği, anılan düzenleme nedeniyle bahse konu ihaleye teklif verilemediği, bu nedenlerle ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde “e)
1 ) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.

Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.
Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Uygun görüş alınması ve görevlilerin sorumluluğu” başlıklı ek 8’inci maddesinde “62 nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında personel çalıştırılmasına dayalı hizmetler (danışmanlık hizmet alımları hariç) için ihaleye çıkılmadan önce; 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yayımlanan Genel Yatırım ve Finansman Programı Kararı çerçevesinde, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının Hazine Müsteşarlığından, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun çerçevesinde özelleştirme programında bulunanlardan sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait işletmeci kuruluşların ise Özelleştirme İdaresi Başkanlığından uygun görüş alması zorunludur. Uygun görüş, bu kapsamda çalıştırılacak personel sayısı ile idareler, hizmet türleri, işin yapıldığı yer gibi ücret düzeyini etkileyen unsurlardan biri, birkaçı veya tamamı dikkate alınarak ihale dokümanında belirlenecek ücret ve benzeri mali ödemelere ilişkin tavanların tespitini de kapsar.

Uygun görüş alınmadan bu hizmetler için ihaleye çıkılamaz.

62 nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca yapılan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri çerçevesinde çalıştırılan personel, ihale ve sözleşme konusu iş dışında başka bir işte çalıştırılamaz ve görevlendirilemez. Bu kapsamda, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesine çıkılmaması gerektiği hâlde ihaleye çıkılması, uygun görüş alınması gereken hâllerde alınmadan ihaleye çıkılması, ihale kapsamında çalıştırılan personelin sözleşme konusu işler dışında çalıştırılması, 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası hükmüne aykırılık teşkil edecek şekilde işlem ve eylemler yapılması nedeniyle idare aleyhine zarar ortaya çıkması hâlinde, oluşan bu zararlar, bu zarara neden olduğu tespit edilenlere rücu edilmek suretiyle tahsil edilir. Ayrıca, bu kişiler hakkında uygulanacak ceza ve disiplin hükümleri saklı kalmak üzere, bu kişilere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dâhil yapılan bir aylık net ödemelerin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. 4857 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen itiraz veya diğer kanun yollarına başvurmayan kişilere ise her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dâhil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde iş tanımı ve ihale bilgilerinin EKAP’a kaydedilmesi” başlıklı 69’uncu maddesinde “69.1. Bazı ihalelerin şartnamelerinde, iş tanımı yapılmadan sadece personelin sayısı ve niteliklerinin belirtilmesi ile yetinildiği görülmektedir. Hizmetin tanımı yapılmadan ve teknik şartnamede ihale konusu işin ayrıntılarına yer verilmeden sadece çalıştırılacak personelin sayısı ve niteliği belirtilmek suretiyle ihaleye çıkılmasının hizmet alımı değil idarenin dolaylı olarak personel istihdam etmesi anlamına geldiği, bu durumun ise 4734 sayılı Kanunun tanımlara ilişkin 4 üncü maddesi ile temel ilkeleri düzenleyen 5 inci maddesine ve 4735 sayılı Kanunun, hizmet alımına ilişkin sözleşmelerde iş tanımı yapılmasını zorunlu kılan 7 nci maddesine aykırılık teşkil edeceği hususuna dikkat edilmelidir.” açıklaması yer almaktadır.

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Müdürlüğü Etüd ve Projeler Dairesi Başkanlığı tarafından 05.09.2022 tarihinde açık ihale usulü ve birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İZSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV ALANINDA ÇALIŞMAK ÜZERE ( 01 EKİM 2022-31 AĞUSTOS 2024) TARİHLERİ ARASINDA 23 AY SÜREYLE MUHTELİF CİNSLERDE (SÜRÜCÜLÜ VE SÜRÜCÜSÜZ) ARAÇ KİRALANMASI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

23 Ay süre ile toplam 640 adet muhtelif cinslerde araç ve 380 adet şoför olmak üzere sürücülü ve sürücüsüz araç kiralanması işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Taşıtlar, görev alanımız dahilinde kullanılacaktır. İzmir İl sınırları ile Manisa İllerinin bir kısmında bulunan hizmet yerlerinde” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Şartnamenin Adı” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1 İZSU Genel Müdürlüğü Görev Alanında Çalışmak Üzere 01.10.2022-31.08.2024 Tarihleri Arasında 23 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde (Sürücülü ve Sürücüsüz) Araç Kiralanması İşi” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Şartnamenin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 İZSU Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen her türlü yatırım hizmetleri, içme suyu ve kanal şebeke ile branşman yenileme işleri, içme suyu ve kanalizasyon şebekeleri tamir ve bakım işleri, klorlama hizmetleri, atık su pompa istasyonları ile atık su arıtma tesislerinin işletilmesi, bakımı ve yenilenmesi vb. iş ve hizmetler için ihtiyaç duyulan sarf malzemeleri ile ekipmanların nakli ve bu birimlerde kontrol ve denetim hizmetlerinde yedi gün yirmi dört saat görev alacak personel için gerekli muhtelif cinslerde taşıt ve sürücü kiralanması işidir.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Şartnamede Geçen Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.4. Şoför: Kurumumuzca uygun görülen taşıtı kullanacak ve Kurumumuzun diğer tüm hizmetlerinde de çalıştırılacak firma çalışanını, ifade eder.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinde, İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin 23 ay süre ile toplam 640 adet muhtelif cinslerde araç ve 380 adet şoför olmak üzere sürücülü ve sürücüsüz araç kiralanması işi olduğu, bu bağlamda söz konusu işte 380 adet şoförün çalıştırılacağının anlaşıldığı,

Teknik Şartname’de şoförün “idarece uygun görülen taşıtı kullanacağı ve idarenin diğer tüm hizmetlerinde de çalıştırılacağı” şeklinde tanımlandığı, bu bağlamda söz konusu düzenleme uyarınca bahse konu ihale kapsamında şoförlerin idarenin diğer hizmetlerinde de çalıştırılabileceği sonucunu doğurabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 1’inci maddesinde “a) Genel bütçeye dahil dairelerle katma ve özel bütçeli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri,

b) İktisadi Devlet Teşekkülleri ve özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan her çeşit banka ve teşekküller,

c) Yukardaki (a) ve (b) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseler,

d) Kamuya yararlı derneklerden Cumhurbaşkanlığınca lüzumlu görülenler tarafından kullanılacak taşıtlar bu Kanun hükümlerine tabidir.” hükmü,

Aynı Kanun’un 3’üncü maddesinde “a) Kurum: 1 inci madde hükmüne giren bütün daire, teşekkül ve müesseseleri,

b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını,

d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları,

e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları,

f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları,

g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları,

h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları ifade eder.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Esas ve Usullerin amacı, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,

Anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,

Anılan Esas ve Usuller’in “Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.” hükmü,

Anılan Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

…

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

Teknik Şartnamenin Madde 10.16’da belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, şartname ekinde bulunan Araç Bilgi Formları teklif edecekleri taşıtın markası, modeli, tipi, adedi, taşıt kodu ve taşıt kasko değeri belirtilecek şekilde doldurulacaktır. Doldurulmadığı takdirde değerlendirme dışı bırakılacaktır. Taşıtlara ait bilgiler Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketler Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibariyle uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değerleri listesinde yer aldığı şekilde yazılacaktır. Belirtilen formları istekliler teklifleri ile birlikte sunacaktır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin 10.16’ncı maddesinde “İstekliler, tekliflerini 02 Ekim 2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2014/6814 ve 22.10.2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2015/8204 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları göz önünde bulundurarak vereceklerdir. Buna bağlı olarak adedi İdarece (iş bu teknik şartname ile) tespit edilen taşıtlar için; taşıt bilgi formunda; teklif edecekleri taşıtın markasını, modelini, tipini, adedini, taşıt kodunu ve taşıt kasko değerini belirteceklerdir. (Taşıtlara ait bilgiler Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları kasko değer listesinde yer aldığı şekilde yazılacaktır.) Teklifi yapılan taşıtlar; Birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyat; ilave eklerde belirtilen kasko değerleri ortalamasının %2’sini aşmayacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki gibidir:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

380 Şoför (26 Gün üzerinden yol ve yemek dahil)(Brüt asgari ücret)

380

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Ulusal Bayram ve Genel Tatil (şoför için)

gün

3.200

Fazla Mesai (şoför için)

saat

120.000

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Bedeli

Araç Takip Sistemi Hizmet Bedeli

Sedan Binek Araç (62 Araçx23 Ay)

1.426

Çift Sürgülü Kapalı Camlı Kamyonet (336 Araçx23 Ay)

7.728

Çift Kabinli Kasalı Kamyonet (62Araçx23 Ay)

1.426

5+1 Kişilik Panelvan Kamyonet (25 Araçx23 Ay)

575

Çift Kabinli Havuz Kasalı Kamyonet (4x2) (70 Araçx23 Ay)

1.610

Çift Kabinli Havuz Kasalı Kamyonet (4x4) (20 Araçx23 Ay)

460

Otomobil 8+1 Kişilik Araç (50 Araçx23 Ay)

1.150

16+1 Kişilik Minibüs (15 Araçx 23 Ay)

345

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacağı, bu bağlamda şikayete konu ihalede başvuru sahibinin de belirtiği üzere “minibüs” ve “kamyonet”e yönelik herhangi bir belirleme yapılmadığı,

Teknik Şartname’nin 10.16’ncı maddesinde birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyat; ilave eklerde belirtilen kasko değerleri ortalamasının %2’sini aşmayacağının düzenlendiği,

İhaleye ait yukarıda yer verilen doküman düzenlemeleri incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında minibüs (16+1 kişilik) 15 adet, çift sürgülü kapalı camlı kamyonet 336 adet, çift kabinli kasalı kamyonet 62 adet, 5+1 kişilik panelvan kamyonet 25 adet, çift kabinli havuz kasalı kamyonet 70 adet, çift kabinli havuz kasalı kamyonet 20 adet, birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu araçlara ilişkin satır açıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, tespitler ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde; Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’de “minibüs” ve “kamyonet”e yönelik bir belirleme yapılmadığı, bir başka deyişle bahsi geçen esas ve usullerde söz konusu araçların kasko değer listesinin %2’sine tabî olduğuna yönelik bir sınırlama getirilmediğinin anlaşıldığı, ayrıca anılan esas ve usullerde “kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanması” olarak ifade edildiği, bu bağlamda idarelerin söz konusu hususa yönelik olarak takdir yetkisinin bulunduğunun değerlendirildiği, idarece yapılan düzenlemede isteklilerin “minibüs” ve “kamyonet”e yönelik oluşturulacak tekliflerinde anılan kasko değer listesinin %2’sinin aşılmaması gerektiğine ilişkin düzenleme yapıldığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca “idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarla” sağlamakla sorumlu olduğu, anılan usul ve esaslarda söz konusu araçlara yönelik bir sınır getirilmemesi sebebiyle idarenin takdir yetkisini kullandığı ve araçlara yönelik oluşturulacak tekliflerin kasko değer listesinin %2’sini aşmaması yönünde yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 1’inci maddesinde belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinin bu kanun kapsamında olduğu, anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde de “Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmünün yer aldığı, dolayısıyla söz konusu idarenin bahsi geçen esas ve usullere tabi olmadığı sonucuna varılmayacağı anlaşılmakla birlikte, idarelerin bu esas ve usuller kapsamında olmaması durumunda dahî takdir yetkisi kullanılarak araçlara yönelik oluşturulacak tekliflerin kasko değer listesinin %2’sini aşılmamasını düzenleyebilecekleri anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.

76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır.

76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir.

…

76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.

76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.

Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.

Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.

Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.

Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.

Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir.

Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

- Teknik Şartnamenin 6.5, 6.6, 6.7, 6.8, 6.9, 6.10, 6.12, 8.9, 9.21, 9.22, 9.23, 9.25, 9.26, 9.27, 9.28, 10.3, 10.13, 10.14, 10.18, 10.19, 10.20, 10.21, 10.22, 10.23, 10.25, 10.26, 11.4 maddeleri teklif fiyata dahildir.

- İşçilik ,yol,yemek vb. giderleri ile Araçların her türlü sigorta masrafları, genişletilmiş kasko sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Egsoz Muayenesi,Fenni muayene (Vize) periyodik bakım,yol yardımı vb. giderleri her türlü bakım, onarım lastik tamir bedelleri, yedek parça, işçilik, görevli kartı ile ilgili her türlü giderler ile amortisman giderleri, tamir, bakım, lastik,yağ gibi sarf giderleri malzeme ile işin Teknik Şartnamesinde tanımlanan diğer tüm giderler yükleniciye ait olup teklif fiyata dahildir.

- Şoförlerin; her türlü sosyal hakkı ve işçi alacakları, işten çıkarılması/ sözleşme süresinin sona ermesi durumunda kıdem ve ihbar tazminatı v.b. konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup İZSU Genel Müdürlüğü bu konularda sorumlu olmayacaktır.

-Her bir şoföre ayda 26 iş günü üzerinden günlük brüt 30,00-TL nakdi yemek ücreti ve brüt 20,00-TL nakdi yol ücreti ödenecektir.

- Toplam 380 adet şoför çalıştırılacaktır.

- Tüm şoförlere en az aylık brüt asgari ücret ödenecektir.

- Sözleşme süresi içerisinde değişik zamanlarda çalışan şoföre yaklaşık 120.000 saat fazla mesai, 3200 gün ulusal, bayram ve genel tatil günü çalıştırılması yaptırılması öngörülmektedir.

-Yüklenici karı teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2 sidir.” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin

- İşçilik ,yol,yemek vb. giderleri ile Araçların her turlü sigorta masrafları, genişletilmiş kasko sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Egsoz Muayenesi,Fenni muayene (Vize) periyodik bakım,yol yardımı vb. giderleri her türlü bakım, onarım lastik tamir bedelleri, yedek parça, işçilik, görevli kartı ile ilgili her türlü giderler ile amortisman giderleri, tamir, bakım, lastik,yağ gibi sarf giderleri malzeme ile işin Teknik Şartnamesinde tanımlanan diğer tüm giderler yükleniciye ait olup sözleşme bedeline dahildir.

-Her bir şoföre ayda 26 iş günü üzerinden günlük brüt 30,00-TL nakdi yemek ücreti ve brüt 20,00-TL nakdi yol ücreti ödenecektir.

- Toplam 380 adet şoför çalıştırılacaktır.

- Tüm şoförlere en az aylık brüt asgari ücret ödenecektir.

-Yüklenici karı

sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesine,

Aynı Tasarı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “…10.18 Sözleşme süresince taşıtların Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, koltuk sayısına göre birden fazla sürücünün kullanmasını kapsayacak duruma uygun olan Genişletilmiş Kasko Sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Fenni Muayene, Periyodik Bakım ( Yol Yardım (7/24 çekici, gezici servis), Egzoz Muayene Ücreti ve buna benzer yasal sorumluluklar Yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksikliklerden ve geciktirilmesinden doğacak her türlü ceza ve sorumluluklar yükleniciye ait olacaktır.

…

10.20 Taşıtların zorunlu trafik sigortaları ve Kasko sigortaları, birden fazla sürücünün kullanacağı şekilde masrafları kendisine ait olmak üzere yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Kasko sigorta poliçesinde taşıtların sürücüsü, yolcuları ve üçüncü şahısların yaralanma ve ölümü halinde ödenecek tazminat miktarları sigorta poliçesinde gösterilecektir. Taşıtların Kasko sigortası, çok kullanıcılı ve her türlü zarar ve ziyanı, (alkollü, uyuşturucu maddeli ve ehliyetsiz olunmaması kaydıyla) kapsayacak ve aracın karşı tarafa verdiği hasarların tamamını da karşılayacak şekilde yaptırılacaktır. Sigorta kapsamına girsin veya girmesin (alkollü, uyuşturucu maddeli ve ehliyetsiz olunmaması kaydıyla) taşıtların karışmış oldukları kazalardaki hasarlar ile aracın sürücüsü, yolcuları ve üçüncü şahısların yaralanması veya ölümü halinde ödenecek maddi, manevi tazminatlar ile tüm tedavi giderleri ve Kurumun uğrayacağı tüm zarar ve ziyanlar yükleniciye aittir. Taşıt üzerindeki tüm aksesuarlar ve yaptırılan eklentiler sigorta kapsamında olacaktır. Yüklenici alım konusu işi yerine getirmek maksadıyla, Kuruma vereceği taşıt için her türlü kaza neticesinde oluşacak hasarlar ile karşı tarafa verilen hasarları ve İdare personeli araç sürücüsü ve üçüncü şahısların uğrayacağı zarar ve tazminatlardan sorumludur. Sigorta kapsamında olsun veya olmasın araçların kullanılması aşamasında Kurum, İdare personeli, sürücü ve üçüncü şahısların uğrayabileceği tüm zarar, ziyan, maddi ve manevi tazminatlar, cezalar ile mahkeme ve avukatlık ücretleri, tüm fer’ileri dahil her türlü talep yüklenici tarafından karşılanacaktır. Söz konusu talepler, Kurum tarafından yüklenicinin teminatından ve varsa hak edişinden herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın karşılanabilecek olup; hak ediş ve teminatlardan karşılanamaması halinde, yüklenici tarafından tanzim edilmek üzere, Kurum tarafından ayrıca rücu edilir.

…

10.23 Sözleşme dönemi içerisinde kasko ve zorunlu mali sorumluluk sigortası dolan taşıtların sigortaları yüklenici tarafından yenilenecektir. Süresi içerisinde sigortaların yaptırılmamasından, geç yaptırılmasından, eksik yaptırılmasından doğacak her türlü yükümlülük yükleniciye ait olacaktır. Süresi içerisinde sigortaların yaptıramaması nedeniyle meydana gelebilecek bir kaza sonucu ödenecek maddi ve manevi tazminatlar sigortaları yaptırmayan yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarında, istekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edileceği, ihale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerektiği, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle tekliflerin değerlendirileceği ifade edilmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde araçların her türlü sigorta masrafları, genişletilmiş kasko sigortasının teklif fiyatına dahil olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 21’inci maddesinde iş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluğun Genel Şartname’nin 19’uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye ait olduğunun ifade edildiği, Teknik Şartname’nin 10.20 ve 10.23’üncü maddesinde sigorta giderlerine yer verildiği görülmüştür.

Aktarılan hususlar çerçevesinde, ihale dokümanında sigorta türlerine yer verildiğinin anlaşıldığı, isteklilerin asgari oran ve limitler dahilinde sigorta giderlerini oluşturabilecekleri, dolayısıyla başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığını sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Aynı Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.

Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinde, ihale konusu işin 23 ay süre ile toplam 640 adet muhtelif cinslerde araç ve 380 adet şoför olmak üzere sürücülü ve sürücüsüz araç kiralanması işi olduğu, söz konusu araçlarda yüklenici tarafından sağlanan şoförlerle birlikte idarenin de personelinin çalışacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı belirli kılınmış olup idarenin ise takip, gözetim ve denetim sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu bağlamda, her ne kadar yüklenicinin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu açık olsa da, şikâyete konu edilen Teknik Şartname’nin düzenlemelerinden 10.20’nci maddesinde yüklenici tarafından yapılacak sigorta kapsamının “çok kullanıcılı ve her türlü zarar ve ziyanı, (alkollü, uyuşturucu maddeli ve ehliyetsiz olunmaması kaydıyla) kapsayacak ve aracın karşı tarafa verdiği hasarların tamamını da karşılayacak şekilde yaptırılacağı, sigorta kapsamına girsin veya girmesin (alkollü, uyuşturucu maddeli ve ehliyetsiz olunmaması kaydıyla) taşıtların karışmış oldukları kazalardaki hasarlar ile aracın sürücüsü, yolcuları ve üçüncü şahısların yaralanması veya ölümü halinde ödenecek maddi, manevi tazminatlar ile tüm tedavi giderleri ve Kurumun uğrayacağı tüm zarar ve ziyanlar yükleniciye ait olduğu”nun belirtildiği, bu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, bu çerçevede şikâyete konu düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu ve istekilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.31. Personele çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, fazla çalışma giderinin teklif fiyata dahil olacağının ve çalışma saatleri dışında işçinin kaç saat eğitim alacağının idari şartnamede belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2022; işi bitirme tarihi 31.08.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin 9.26’ncı maddesinde “Yüklenici sözleşme kapsamında görev alacak şoförlere, işe başlatılmadan önce ya da işe başladığı tarihten itibaren yasal süreler içerisinde, iş sağlığı ve güvenliği hakkında gerekli olan tüm eğitimleri aldıracak olup yapılmayan ya da eksik yaptırılan ya da takip edilmeyen eğitimlerden oluşabilecek tüm hukuki ve maddi durumlardan yüklenici sorumlu olacaktır. Şoförlere İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuatlarda, hukuki düzenlemelerde belirtilen eğitimler belirtilen süreler içerisinde aldırılacaktır. Yapılmayan, süresi içerinde aldırılmayan ya da eksik yapılan eğitimlerden yüklenici sorumlu olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

(a)’da yer alan iddiaya ilişkin olarak; Teknik Şartname’nin 9.26’ncı maddesinde yüklenici sözleşme kapsamında görev alacak şoförlere, işe başlatılmadan önce ya da işe başladığı tarihten itibaren yasal süreler içerisinde, iş sağlığı ve güvenliği hakkında gerekli olan tüm eğitimlerin aldırılacağı, yapılmayan ya da eksik yaptırılan ya da takip edilmeyen eğitimlerden oluşabilecek tüm hukuki ve maddi durumlardan yüklenicinin sorumlu olacağının düzenlendiği,

Yukarıda aktarılan düzenlemeler çerçevesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.31’inci maddesinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına yönelik olduğu, bahse konu ihalenin ise personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalesi olmadığı, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde Teknik Şartname’nin 9.26’ncı maddesinin teklif fiyatına dahil olduğunun belirtiği, söz konusu hizmet alımının birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, isteklilerin şoförlerin eğitimi için öngörülen maliyeti hesaplayarak birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen kalemlere dağıtabileceği, bu bağlamda söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı engellemediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

(b)’de yer alan iddiaya ilişkin olarak; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasının incelenmesi neticesinde, mevzuata aykırılığı belirtilen hususun sebebine yer verilmediği, Teknik Şartname’nin hangi maddesinin hangi yönden ve hangi gerekçelerle mevzuata aykırı olduğunun belirtilmediği, aktarılan mevzuat hükmü dikkate alındığında söz konusu iddia yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Taşıtlarla ilgili genel hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1 İhale kapsamında çalıştırılacak tüm taşıtlar 2020 model ve üzeri olacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin 10.7’nci maddesinde “Çalıştırılacak taşıtlar yüklenicilerin kendi malı ise, sahibi olduğu belgeyi (ruhsatı) veya İdarece onaylı suretini, şahıslardan kiralama sureti ile temin edilmiş ise işin süresince kiralandığına dair hazırlanan noter tasdikli kira/kullanım sözleşme/taahhütnamesini sözleşmenin imzalanmasını müteakip İdareye teslim edeceklerdir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Aktarılan doküman düzenlemelerinden ihalede çalıştırılacak araçların kiralanabileceği, bir başka deyişle kendi malı olma zorunluluğunun bulunmadığı, tüm araçların en az 2020 model olması gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan düzenlemeler ile açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, idarece işin niteliği ve hizmet gereği ihalede çalıştırılacak binek otomobil ve minibüse ilişkin olarak istenilen model yılının makul seviyede olduğunun değerlendirildiği, kaldı ki ihalede çalıştırılacak araçların yüklenici tarafından kiralanabileceği/satın alınabileceği, dolayısıyla araçların ihale aşamasında isteklilerin kendi malı olması gibi bir zorunluluğun da bulunmadığı, bu bağlamda isteklilerin maliyetlerini göz önünde bulundurarak teklif fiyatı oluşturabileceği ve söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı daraltmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UH.II-1261

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin