SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2022/UH.II-1260

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2022/UH.II-1260

Karar Tarihi

12 Ekim 2022

İhale

2022/593097 İhale Kayıt Numaralı "ALO 144 SOSYA ... YARDIM VE BEYAZ MASA İLETİŞİM MERKEZİ" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/047
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 12.10.2022
Karar No : 2022/UH.II-1260
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Zirve İletişim Hizmetleri ve İnş. Tic. Ltd.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/593097 İhale Kayıt Numaralı “Alo 144 Sosyal Yardım Hattı, Alo 183 Sosyal Destek Hattı İle Teknik Yardım Ve Beyaz Masa İletişim Merkezi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aile Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği tarafından 19.08.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Alo 144 Sosyal Yardım Hattı, Alo 183 Sosyal Destek Hattı İle Teknik Yardım ve Beyaz Masa İletişim Merkezi” ihalesine ilişkin olarak Zirve İletişim Hizmetleri ve İnş. Tic. Ltd. nin 12.09.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.09.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.09.2022 tarih ve 50811 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1039 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’ne göre şirketlerinin ortaklık yapısı, ortaklık durum ve yöneticilere ilişkin bilgilerin tamamı EKAP’ta kayıtlı ve güncel olduğu halde EKAP’a kayıtlı olan bu evrakın idare tarafından teyit edilmek yerine şirketlerinden talep edilmemesi gerektiği, ortaklık durum belgesinin sonradan idare tarafından tamamlatılabilen bir belge olduğu, idarece durumun tespitinden sonra kendilerine süre verilerek tamamlatılması gerektiği, şirketlerinin temsil ve yönetimine ilişkin belgelerinin Ticaret Sicil Gazetesi’nden de açıkça görülebildiği, şirketlerinin ortaklık yapısında 2018 yılından bugüne % 55 üzerinde İstayon şirketi (eski adı Lapis) hak sahipliği bulunmakta olduğu, dolayısıyla Lapis şirketinin iş bitirme belgesinin şirketleri tarafından da kullanılabilindiği halde Mersis ve EKAP üzerinden de teyidi yapılabilecek belgelerin kendilerinden istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

  2. Aydın Sakarya ve Gaziantep lokasyonları için Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesine göre açıklama yapılmasının talep edildiği, bu talebe göre açıklama yapıldığı, idare tarafından daha detaylı bir açıklama isteniliyor idiyse bunun da açıkça yazılmasının gerektiği, idarenin sınırlı talebi karşısında Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesine göre yapılan açıklamanın idarenin talebine göre yeterli bir açıklama olduğu, mükerrerlikten uzak yeterli olduğu, ayrıca hali hazırda işi yürüten firmanın işin nasıl yapıldığına ilişkin bilgisinin ve tecrübesine uygun sade bir açıklama talebi gönderilerek söz konusu şirkete avantaj sağlanarak haksız rekabete yol açıldığı, masa, sandalye, kulaklık ve bilgisayar için şirketlerince verilen aşırı düşük açıklamasının idare tarafından gönderilen yazıya uygun kalınarak hazırlandığı, idarenin aşırı düşüğe ilişkin başkaca bir talebinin olması durumunda açıklamanın da bu kapsamında açık net anlaşılır bir şekilde yapılması gerektiği,

  3. İhale üzerinde bırakılan Pusula Call Center İletişim A.Ş. ile en avantajlı 2. teklif sahibi Yeditepe-GSM iş ortaklığının iş bitirme belgesi ve yeterliliğinin ihale dokümanlarında belirtilen şartları sağlamadığı, söz konusu şirketlerin iş deneyim / iş bitirme belgelerinde benzer iş tanımına uygun olmayan kalemler olduğundan ayrıştırılması gerektiği, ayrıştırma sonrasında her iki istekliye ait iş deneyim belgelerinin yeterli olmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

  4. Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe - GSM iş ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin mevzuatta aranan şartları sağlamadığı, Pusula ile Yeditepe – GSM iş ortaklığı tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan belgenin özel sektörden alınan bir belge olduğu, ekinde sunulması gereken fatura, SGK prim ödeme ve hizmet listesi gibi belgelerin sunulmadığı, tutarının ve tanımının uygun olmadığı, sözleşmenin bedel içeren sözleşme olması veya birim fiyatlı sözleşme olması şeklindeki Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği 47’nci maddesindeki sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş sigortalı hizmet listelerinin sunulmadan ihaleye teklif verdiği, SGK hizmet listelerinde ve faturalarda SMMM tasdik ve onayıyla TÜRMOB kaşesinin olmadığı, SGK hizmet listelerinin teyidinin yapılmadan ihalenin karara bağlandığı,

  5. Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe-GSM iş ortaklığı tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgede iş eksilişi/artışı yapıldığına ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, kamu ya da özel sektör iş deneyim belgelerinin bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olmadığı, birden fazla sözleşmeye ait olduğu, iş eksilişine ilişkin belgenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesine göre sunulması gerektiği dikkate alınarak Pusula, Yeditepe ve GSM firmasının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının gerektiği,

  6. Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe-GSM iş ortaklığı tarafından sunulan bilanço bilgileri ve ciro miktarlarının yetersiz olduğu, iş hacmini gösteren belgelerin taşıması gereken kriterleri taşımadığı, ihale dokümanında belirtilen şartları sağlamadığı, sunmuş olduğu bilançoda beyan edilen kısa vadeli banka borçları bilgisinin gerçeği yansıtmadığı, beyan edilen kısa vadeli banka borçları bilgisinin Merkez Bankası kayıtları ile aynı olmadığı, söz konusu evrakların SMMM tarafından onaylanmadığı, SMMM sözleşmesinde ve yeterliliği gösteren / muhasebe bilgilerini tevsik eden diğer evraklarda SMMM imzasının ve Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe-GSM iş ortaklığı yetkilisinin imzasının eksik olduğu, evrakların tüm sayfalarında imza olmadığı,

  7. Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe-GSM iş ortaklığı tarafından sunulan banka teminat mektubunun usuli şartları sağlamadığı, banka teyit evrakının dosyaya sunulmadığı, teminat mektubunun kesin, süresiz ve şarta bağlı olmama koşullarını sağlamadığı, banka referans mektubunun eksik olduğu, teminat mektubunun teklif geçerlilik süresinin uygun olmadığı,

  8. Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe-GSM iş ortaklığı tarafından sunulan vekâletnamede, ihaleye katılmaya veya ihalelere teklif vermeye ilişkin bir yetki verilmediği, geçersiz bir vekâletname ile ihaleye iştirak edildiği, idarece Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe-GSM iş ortaklığının Ticaret Sicili Gazetesine göre vekil tayin etme yetkisinin olup olmadığının araştırılmadan teklifinin değerlendirildiği, isteklinin ihaleye vekâleten katılmış olması halinde vekil olarak katılabilmesi için ortaklar kurulu kararının olmadığı,

  9. Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe-GSM iş ortaklığının EKAP kayıtlarının güncel olmadığı,

  10. İhale üzerinde bırakılan firmanın imza beyannamesinin sunulmadığı, Ticaret Sicil Gazetesi’ndeki ortaklık yapısının uygun olmadığı, firma ortaklarının yasaklı olduğu, ayrıca iştigalleri arasında çağrı hizmeti bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinin altıncı fıkrasında, “(6) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyimini gösteren belgenin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu (yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyimini gösteren belgeyi kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyimini gösteren belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde, “(1) İhalelere katılacak gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemi sonucunda Kurum ile gerçek ve tüzel kişiler arasında bir protokol düzenlenir. Düzenlenen protokolde, EKAP’ta yer alan iş ve işlemleri gerçek veya tüzel kişi adına yürütecek en fazla iki adet platform sorumlusu belirtilir. Platform sorumlusu, Kurum tarafından kendisine iletilmiş olan etkinleştirme bağlantısını kullanarak şifresini oluşturur. Platform sorumlusu, kullanıcı adı ve şifresi ile giriş yaparak EKAP üzerinden gerçek veya tüzel kişi adına işlem yapabilecek diğer kullanıcıları belirler, kaydeder ve yetkilendirir.

(2) EKAP’a kayıt için aşağıda yer alan bilgi ve belgelerin protokol ekinde Kuruma sunulması zorunludur:

a) Gerçek kişi olması halinde;

  1. Kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sanatkâr odasından veya ilgili meslek odasından protokol kaydının yapıldığı yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin aslı veya noter onaylı sureti,

  2. Noter onaylı imza beyannamesi,

  3. Protokol vekil tarafından imzalanmış ise, vekil adına düzenlenmiş noter onaylı vekâletname ile vekilin noter onaylı imza beyannamesi,

  4. Gerçek kişi adına münferiden e-imza kullanarak işlem yapmak üzere yetkilendirilen kişilere ait noter onaylı vekâletname ile noter onaylı imza beyannamesi.

b) Tüzel kişi olması halinde;

  1. İlgili mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından protokol kaydının yapıldığı yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin aslı veya noter onaylı sureti,

  2. Tüzel kişiliği temsile yetkili olunduğuna dair Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile protokolü imzalayan temsilcinin noter onaylı imza beyannamesi,

  3. Protokol vekil tarafından imzalanmış ise, vekil adına düzenlenmiş noter onaylı vekâletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,

  4. Tüzel kişi adına münferiden e-imza kullanarak işlem yapmak üzere yetkilendirilen kişilere ait noter onaylı vekâletname ile noter onaylı imza beyannamesi.

(3) Vergi kimlik numarası dışında protokolde yer alan bilgilerdeki değişiklikler EKAP üzerinden güncelleme yapılmak suretiyle Kuruma bildirilir. Ancak, protokol ekinde yer alan belgelerde değişiklik olması halinde, yeni belgeler meydana gelen değişikliği takip eden on beş gün içerisinde Kuruma sunulur.

(4) EKAP’a kayıt yaptırmak isteyen tüzel kişiler ile temsilci aracılığıyla başvuran gerçek kişilerin, EKAP üzerinden her türlü işlemi münferiden gerçekleştirmeye yönelik yetkiyi ihtiva eden temsil belgeleri ile Kuruma başvuruda bulunmaları zorunludur.

(5) (EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur.

(7) Bu maddede belirlenen şartlara bağlı olmaksızın gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi ile dinamik alım sistemi, yeterlik sistemi, ihale, sözleşme, şikayet ve itirazen şikayet gibi süreçlerde sunulması gereken bilgi ve belgelerin EKAP’a kaydedilmesi ve kullanılmasına ilişkin esas ve usuller Kurum tarafından belirlenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, “7.1. … ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde ve idari şartname düzenlemelerinden anlaşılacağı üzere, elektronik olarak gerçekleştirilen ihaleler dahil, isteklilerin iş deneyimini gösteren belge olarak tüzel kişiliğin % 50’den fazla ortağına ait iş deneyimini gösteren belgeyi sunmaları halinde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde bulunan “Standart Form KİK-027.0/H” doldurularak, belgeyi kullanan tüzel kişinin yetkilisi ile belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun incelenmesinden, iş deneyimini tevsik amacıyla tüzel kişi ortağın % 50’den fazla hissesine sahip ortağına ait 21.03.2019 tarih 20164484840-1-186943344 sayılı iş deneyim belgesini beyan ettiği görülmüştür. Söz konusu belge sahibinin Lapis Organizasyon ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. olduğu, anılan şirketin daha sonra isim ve nev’i değişikliği ile İstasyon Yönetim ve Çağrı Hizmetleri A.Ş. olarak tescil ettirildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında başvuru sahibinin Yeterlik Bilgileri Tablosu’ndaki beyan doğrultusunda EKAP üzerinden teyit yapılması gerekli belgeleri teyit ettiği ve teyit edilmesi mümkün olmayan Ortaklık Tespit Belgesi’ni aşırı düşük teklif açıklaması ile birlikte sunmasının istendiği, başvuru sahibi tarafından da Standart Form KİK-027.0/H Ortaklık Tespit Belgesinin sunulmadığı, bu belge yerine, Standart Form-KTB28/U numaralı Ortaklık Durum Belgesi şeklinde bir belge sunulduğu, söz konusu belgenin de iş deneyimini gösteren belgeyi sunan istekli ve SMMM tarafından kaşelenerek imzalandığı görülmüştür.

Bu itibarla iş deneyim belgesi olarak tüzel kişiliğin %50’den fazla hissesine sahip ortağına ait iş deneyim belgesi kullanılması halinde sunulması zorunlu olan ve İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde açıkça düzenlenen, aynı zamanda ihale dokümanı ekinde bulunan standart formlarda yer verilen Ortaklık Tespit Belgesi’nin başvuru sahibi tarafından mevzuata uygun şekliyle sunulmadığı anlaşıldığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde, “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

  1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

  2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

  3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi, başlıklı 79’uncu maddesinde, “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan (ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 33 üncü maddeye göre değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen “Sakarya şehir merkezinde en az 400 m2, operasyon alanı dahil toplam en az 800 m2 hizmet yeri (kiralama), Gaziantep şehir merkezinde en az 600 m2, operasyon alanı dahil toplam en az 1000 m2 hizmet yeri (kiralama), Aydın şehir merkezinde en az 600 m2, operasyon alanı dahil toplam en az 1000 m2 hizmet yeri (kiralama) ( Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde yer almayan ancak Teknik Şartname’de belirtilen giderler ile birlikte, Teknik Şartname 4. Madde), 277 adet masaüstü bilgisayar, tüm ofis donanımları (hatlar dahil) (Kiralama) (Teknik Şartname 4.13 Madde), 40 adet dizüstü bilgisayar (laptop) ve tüm ofis donanımları (hatlar dahil) (Kiralama) (Teknik Şartname 4.12 Madde), Lokasyonlar için masa (Teknik Şartname 4.15 Madde) 282 adet (kiralama), Lokasyonlar için koltuk (Teknik Şartname 4.15 Madde) 294 adet (kiralama), 357 adet mikrofonlu kulaklık (Kiralama) (Teknik Şartname 3.26 Madde), ses analiz yazılımı (256 masa için gelen ve giden tüm çağrıların analizi için gerekli lisanslar) (Teknik Şartname 3.36 ve alt maddeleri) (Kiralama), Çağrı merkezi santrali - teknik altyapı özellikleri (Teknik Şartname 7. Madde ve alt maddeleri) (Kiralama)" kalemleri üzerinden aşırı düşük açıklamasının sunulması istenildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu evrakın incelenmesinde,

Sakarya, Aydın ve Gaziantep şehir merkezilerinde hizmet yeri kiralama ve Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesi kapsamındaki diğer giderlerin açıklanması amacıyla Call Works İletişim A.Ş.den fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi içeriğinde aynı zamanda ayrıca açıklaması istenilen koltuk, masa, laptop, masa üstü bilgisayar ve kulaklık giderleri ile diğer işletme giderleri dahil lokasyon kiralama gideri şeklinde Sakarya için toplam 1.490.400, 00 TL, Gaziantep için 2.764.800,00 TL ve Aydın için de 1.836.000,00 TL olmak üzere toplam 6.091.200, TL olduğu,

277 adet masaüstü bilgisayar, tüm ofis donanımları (hatlar dahil) (Kiralama) ve 40 adet dizüstü bilgisayar (laptop) ve tüm ofis donanımları (hatlar dahil) (Kiralama) giderinin açıklanması amacıyla yine Call Works İletişim A.Ş.’den toplam 3.543.912,00 TL tutarında fiyat teklifi alındığı,

Lokasyonlar için 282 adet masa, 294 adet koltuk kiralama giderinin açıklanması amacıyla yine Call Works İletişim A.Ş.den 708.782,40 TL tutarında fiyat teklifi alındığı,

357 adet mikrofonlu kulaklık kiralama giderinin açıklanması amacıyla Call Works İletişim A.Ş.den 1.771.956,00 TL tutarında fiyat teklifi alındığı,

Çağrı merkezi santrali kurulması giderlerinin açıklanması amacıyla yine Call Works İletişim A.Ş.den 3.543.912,00 TL tutarında fiyat teklifi alındığı,

Ses analiz yazılımına ilişkin giderin açıklanması amacıyla Formant Bilişim Teknolojileri San. Tic. Ltd. Şti.den 2.480.738,00 TL tutarında fiyat teklifi alındığı tespit edilmiştir.

Call Works İletişim A.Ş.den alınan bütün giderlerin karşılanabildiğini gösteren fiyat teklifinde lokasyon kiraları, masa, koltuk, ses analiz yazılımı, çağrı merkezi santrali, kulaklık, masa üstü bilgisayar ve diz üstü bilgisayarlar ile diğer ofis giderleri için fiyat tekliflerinin sunulduğu, ilaveten ayrıca ses analiz yazılımı, masa, koltuk, kulaklık ve bilgisayarlar gider kalemleri için münferit fiyat teklifi sunulmasına ilişkin idare tarafından yapılan mükerrerlik oluştuğu yönündeki aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinde hukuki uyarlık bulunmamakla birlikte, aynı ihaleye yönelik Yeditepe İstanbul Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi - GSM Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun incelenmesi sonucunda alınan 12.10.2022 tarih ve 2022/UH.II-1259 sayılı Kurul kararının eşit muamele kapsamında yapılan inceleme nedeniyle fiyat teklifleri esas alınarak düzenlenen tutanakların tarih ve sayılarının bulunmaması nedeniyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin gerektiğine yönelik karar alındığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu Kurum ve Kuruluşlarına veya özel şirketlere telefon hatları üzerinden verilen müşteri hizmetleri veya çağrı merkezi hizmetleri işleri benzer iş olarak değerlendirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda 2017/243687-2347560-1-1 sayı ile beyan edilen 10.02.2021 tarihli iş bitirme belgesi T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.ne “Çağrı merkezi aracılığıyla PTT’ce yürütülen veya yürütülecek faaliyetlere ilişkin sorular, sorulan sorular ve çözümleri hakkında müşterilerin bilgilendirilmesi ve/veya bu iletişim yolu üzerinden sunulan hizmetlerden yararlandırılması amacı ile tüm sistem için gerekli yazılım ve donanımların, sistemin işletileceği alanda alt yapısının ve tüm mefruşatların temini ile kurulması, ihtiyaç duyulan insan kaynağının sağlanması ve işletmeye ait giderleri dahil 3 yıl süre ile işletilmesi işidir” konulu iş bitirme belgesinin sunulduğu, sunulan iş bitirme belgesinin ayrıştırılmaya ihtiyaç duyulmadan ihale konusu işin aynısı olduğu,

Yeditepe İstanbul Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi - GSM Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi iş ortaklığı tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda Yeditepe İstanbul Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi tarafından 2020/590269-4495629-2-1 sayı ile 24.01.2022 tarihli ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Halkla İlişkiler Müdürlüğü’nün Çağrı merkezi iletişim hizmet alımı işine ait Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesinin, GSM Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi tarafından ise 25.10.20211 tarih ve 2021/358512-4844680-1-1 sayılı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği tarafından gerçekleştirilen Alo 144 Sosyal yardım hattı, Alo 183 Sosyal destek hattı ile teknik yardım ve beyaz masa iletişim merkezi işine ait iş bitirme belgesinin sunulduğu, sunulan iş bitirme belgesinin ayrıştırılmaya ihtiyaç duyulmadan ihale konusu işin aynısı olduğu anlaşıldığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe İstanbul Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi - GSM Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından iş deneyimini göstermek için sunulan iş bitirme belgelerinin kamu kurum ve kuruluşlarına gerçekleştirilen işlere ait olduğu anlaşıldığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde, “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) (Değişik: 16/07/2011-27996 R.G./ 5. md.) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,…” hükmü yer almaktadır.

Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe İstanbul Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi - GSM Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından iş deneyimini göstermek için sunulan iş bitirme belgelerinin kamu kurum ve kuruluşlarına gerçekleştirilen tek sözleşmeye dayalı ve işin % 80’den fazla kısımlarının yüklenici tarafından bitirildiği anlaşıldığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir….” düzenlemesi yer almaktadır.

Pusula Call Center İletişim A.Ş. ve Yeditepe İstanbul Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi - GSM Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından sunulan bilanço ve eş değer belgelerinin EKAP’ta yüklü bulunduğu, iddia edildiği gibi bilanço değerlerine ilişkin bilgi alınabilecek kurumun Merkez Bankası olmadığı, asıl muhatabın Gelir İdaresi Başkanlığı olduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı ile EKAP’ın mali verilere ulaşma, sorgulama ve çıktı alma konuları bakımından entegre olduğu, tekliflerin değerlendirilmesi kapsamında idareler tarafından, itirazen şikayetlerin sonuçlandırılması bakımından Kurumumuzca ilgili sayfalara doğrudan ulaşılabildiği göz önüne alındığında, gerek idare tarafından yapılan değerlendirmenin gerekse yapmış olduğumuz incelemenin güncel verilere dayandığı ve Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilenlerle uyumlu olduğu ve yeterlik kriterlerini de karşıladığı anlaşıldığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde, “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

(2) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, tek bir sözleşmeye konu olacak kısımların herhangi birisi veya birkaçı için teklif edilen fiyatın, ilgili kısım için hesaplanan sınır değerin altında olması halinde alınacak kesin teminat tutarı, isteklinin sınır değerin altında teklif sunmuş olduğu kısma veya kısımlara ilişkin yaklaşık maliyetin % 9’u, sözleşmeye konu diğer kısma veya kısımlara ilişkin teklif fiyatının ise % 6’sı oranında hesaplanır ve bu tutarların toplamı kadar kesin teminat alınır.

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) (Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir.” hükmü yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin Yeterlik Bilgileri Tablosu incelendiğinde geçici teminata ilişkin G0062-01603-02097042 ayırt edici numarasıyla Garanti Bankası’ndan alınmış elektronik geçici teminat mektubuna ve banka referans mektubuna ilişkin beyanda bulunulduğu ve idare tarafından teyidinin yapıldığı, sunulan teminat mektubunun usulüne uygun düzenlendiği ve rakamsal olarak da teklifleri ile uyumlu olduğu,

Yeditepe İstanbul Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi - GSM Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda G0067-00020-03773480 ayırt edici numarasıyla Yapı Kredi Bankasından alınmış elektronik geçici teminat mektubunun beyan edildiği ve idare tarafından teyidinin yapıldığı, ayrıca R0062-01603-02097630 referans numaralı banka referans mektubunun beyan edildiği ve sunulan teminat mektubu ve banka referans mektubunun usulüne uygun düzenlendiği ve rakamsal olarak da teklifleri ile uyumlu olduğu görüldüğünden başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

  1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun” düzenlemesi yer almaktadır.

Pusula Call Center İletişim A.Ş.nin Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda Cevdet Varol ve Hasan Adıgüzel’in teklif vermeye yetkili olduğuna ilişkin beyanda bulunduğu ve söz konusu beyanın doğruluğunun idare tarafından teyit edildiğinin görüldüğü, teklif mektubunun da elektronik ortamda Hasan Adıgüzel tarafından imzalandığının görüldüğü,

Yeditepe İstanbul Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi - GSM Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi İş Ortaklığı Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda GSM Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi adına Özer Yıldız, Yeditepe İstanbul Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi adına da Yahya Atıcı’nın teklif vermeye yetkili olduğu ve Teklif Mektubu’nun da bu kişiler tarafından imzalandığı görüldüğünden başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde, “(1) İhalelere katılacak gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemi sonucunda Kurum ile gerçek ve tüzel kişiler arasında bir protokol düzenlenir. Düzenlenen protokolde, EKAP’ta yer alan iş ve işlemleri gerçek veya tüzel kişi adına yürütecek en fazla iki adet platform sorumlusu belirtilir. Platform sorumlusu, Kurum tarafından kendisine iletilmiş olan etkinleştirme bağlantısını kullanarak şifresini oluşturur. Platform sorumlusu, kullanıcı adı ve şifresi ile giriş yaparak EKAP üzerinden gerçek veya tüzel kişi adına işlem yapabilecek diğer kullanıcıları belirler, kaydeder ve yetkilendirir.

(2) EKAP’a kayıt için aşağıda yer alan bilgi ve belgelerin protokol ekinde Kuruma sunulması zorunludur:

a) Gerçek kişi olması halinde;

  1. Kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sanatkâr odasından veya ilgili meslek odasından protokol kaydının yapıldığı yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin aslı veya noter onaylı sureti,

  2. Noter onaylı imza beyannamesi,

  3. Protokol vekil tarafından imzalanmış ise, vekil adına düzenlenmiş noter onaylı vekâletname ile vekilin noter onaylı imza beyannamesi,

  4. Gerçek kişi adına münferiden e-imza kullanarak işlem yapmak üzere yetkilendirilen kişilere ait noter onaylı vekâletname ile noter onaylı imza beyannamesi.

b) Tüzel kişi olması halinde;

  1. İlgili mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından protokol kaydının yapıldığı yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belgenin aslı veya noter onaylı sureti,

  2. Tüzel kişiliği temsile yetkili olunduğuna dair Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile protokolü imzalayan temsilcinin noter onaylı imza beyannamesi,

  3. Protokol vekil tarafından imzalanmış ise, vekil adına düzenlenmiş noter onaylı vekâletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,

  4. Tüzel kişi adına münferiden e-imza kullanarak işlem yapmak üzere yetkilendirilen kişilere ait noter onaylı vekâletname ile noter onaylı imza beyannamesi.

(3) Vergi kimlik numarası dışında protokolde yer alan bilgilerdeki değişiklikler EKAP üzerinden güncelleme yapılmak suretiyle Kuruma bildirilir. Ancak, protokol ekinde yer alan belgelerde değişiklik olması halinde, yeni belgeler meydana gelen değişikliği takip eden on beş gün içerisinde Kuruma sunulur.

(4) EKAP’a kayıt yaptırmak isteyen tüzel kişiler ile temsilci aracılığıyla başvuran gerçek kişilerin, EKAP üzerinden her türlü işlemi münferiden gerçekleştirmeye yönelik yetkiyi ihtiva eden temsil belgeleri ile Kuruma başvuruda bulunmaları zorunludur.

(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur.

(7) Bu maddede belirlenen şartlara bağlı olmaksızın gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi ile dinamik alım sistemi, yeterlik sistemi, ihale, sözleşme, şikayet ve itirazen şikayet gibi süreçlerde sunulması gereken bilgi ve belgelerin EKAP’a kaydedilmesi ve kullanılmasına ilişkin esas ve usuller Kurum tarafından belirlenir.” hükmü,

İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

  1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden ve düzenlemelerden gerçek ve tüzel kişi işletmelerin kamu ihalelerine katılabilme şartı olarak EKAP platformu ile bir protokol imzalanmak suretiyle gerekli bilgi ve belgelerinin EKAP sistemine kaydedilmesi gerekmekte, kayıt yaptırılmaması halinde kamu ihalelerine teklif verebilme imkanı bulunmamaktadır. Yine aynı platforma yüklenmiş bilgi ve belgelerin güncelliğinin sağlanması da istekliler açısından bir yükümlülük olarak öngörülmüştür.

Diğer taraftan elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilen bilgilerin de isteklilerin son durumlarını yansıtması gerekmektedir.

Ayrıca, tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP'tan alınacağı da hüküm alınmıştır. İhale işlem dosyasının incelenmesinden idare tarafından isteklilere ilişkin bilgilerin kontrol edildiğinin anlaşıldığı, ayrıca söz konusu bilgilerin güncel olmadığı iddiasının incelenmesi amacıyla ihale üzerinde bırakılan istekli ile Yeditepe İstanbul Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi - GSM Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Limited Şirketi İş Ortaklığına ilişkin bilgi ve belgelerin güncel olmadığına ilişkin iddiaya yönelik somut bir delil ileri sürülmediği, ancak yine de limited şirketlerde Ticaret Sicil Gazeteleri ve ticaret sicil bilgileri, anonim şirket niteliğinde olan şirketlerin pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterinin EKAP’ta kayıtlı örneklerinin idare tarafından sorgulanarak teyit edildiği, Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilen bilgilerle söz konusu isteklilerin belgelerdeki bilgilerden ortaklık yapılarının beyan edilenlerle ihale tarihi itibariyle uyumlu olduğu görülmüştür. Dolayısıyla başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilen bilgiler ile EKAP’ta kayıtlı bilgilerin uyumlu olduğu, ayrıca söz konusu isteklinin yasaklılar listesinde yer almadığı ve idare tarafından da gerekli sorgulamaların yapıldığı anlaşıldığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim