KİK Kararı: 2022/UH.II-1132

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/044
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 21.09.2022
Karar No : 2022/UH.II-1132
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Beyha İnşaat Yatırım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

VEKİLİ:

Tarık DEMİREL,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Gebze Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/507643 İhale Kayıt Numaralı “İş Makinası Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gebze Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 24.06.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İş Makinası Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Beyha İnşaat Yatırım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 22.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.08.2022 tarih ve 44824 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.08.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/887 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci kısmı için teklif sundukları ve ihale komisyonu kararında Altay İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin söz konusu kısımda ekonomik açından en avantajlı teklif sahibi, kendilerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen sebeplerle mevzuata aykırılık teşkil ettiği;

a) İhale dokümanı kapsamında 13 adet Beko Loder (Traktör) ve 2 adet binek araç kiralanacağı, kiralamaya ilişkin fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca belirtilmesi gereken beyan yazılmaksızın fiyat tekliflerinin alındığı, ayrıca bahsi geçen fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifine konu edilen araçların Teknik Şartnamede belirtilen model yılı, motor gücü ve taşıma kapasitesi yönünden istenilen kriterleri sağlamadığı, fiyat teklifine konu edilen araçların bakım onarımına ilişkin fiyat teklifi alındığı, bu belgenin odak nokta oluşturduğu, anılan istekli tarafından sunulan kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların diğer belgelerde ya eksik şekilde yer aldığı ya model yılının farklılaştırıldığı ya da hiç yer verilmediği, bu çerçevede sunulan belgelerin araçlara ilişkin olarak uyumlu olmamasının açık bir şekilde değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olduğu,

Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan Beko Loder (Traktör) ilişkin kiralama fiyat teklifi alındığı, ancak Teknik Şartnamede yer alan işin süresi boyunca kontrol teşkilatının kullanması için gerekli olan 2 adet binek araca ilişkin kiralama fiyat teklifine yönelik herhangi bir belgenin sunulmadığı,

İşin süresinin 26 ay olduğu ve anılan istekli tarafından araçların kiralama sürelerinin ve belirtilen verilerin aksine eksik hesaplama yapıldığı, (792 gün; beko loder için günlük 8 saat; binek araç için günlük 100 km; beko loder için araç başına toplam 6.336,00 saat; binek araç için araç başına toplam 79.200,00 km; tüm beko loderler için toplam 82.368,00 saat; binek araçlar için toplam 158.400,00 km; bakım onarım aralığının beko loderler için (250 saat için) 338 adet, binek araçlar için (20.000 km için) 8 adet olması gerektiği)

Kiralama fiyat teklifinde bakım-onarım, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği ve ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınmasının zorunlu olduğu,

b) Kiralama yoluyla edinilen araçların bakım onarım maliyetlerinin açıklanması gerektiği ve bu araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım sayılarının alınan fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği,

Aşırı düşük teklif açıklamasında araçlara ilişkin periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede / kaç saatte bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının açıklamaya eklenmediği, herhangi bir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplanmış olduğu,

Bakım onarım fiyat teklifine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun şekilde bir beyana yer verilmediği, fiyat tekliflerinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği, serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı, kiralama, bakım-onarım ve lastik giderine ilişkin fiyat tekliflerinin bu alanlarda faaliyet gösteren firmalardan alınması gerektiği ancak iştigal konusu farklı firmalardan alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapıldığı,

Bakım-onarım fiyat teklifinde bakım, onarım, yedek parça ve yağ maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte yer verildiği, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırma yapılmadığı,

İhale dokümanı içerisinde beko loder ve binek araçların günlük çalışacağı saat/ alacağı mesafelere yer verilmediği anlaşılmakla birlikte bu mesafenin binek araç için günde 100 km ve beko loder ise günlük 8 saat çalışması yönünde kabul edilmesi halinde iş miktarı ve taşıma mesafelerinin (792 gün; beko loder için günlük 8 saat; binek araç için günlük 100 km; beko loder için araç başına toplam 6.336,00 saat; binek araç için araç başına toplam 79.200,00 km; tüm beko loderler için toplam 82.368,00 saat; binek araçlar için toplam 158.400,00 km; bakım onarım aralığının beko loderler için (250 saat için) 338 adet, binek araçlar için (20.000 km için) 8 adet olması gerektiği) belirtilen şekilde gerçekleşeceğinin değerlendirildiği, ayrıca işin süresinin 26 ay yani 792 gün üzerinden hesaplamaların yapıldığı, eksik çalışma süreleri üzerinden hesaplanan bakım onarım adetlerinin kabulünün mümkün olmadığı,

Her bir araç bazında ayrı ayrı kendilerince yapılan çalışmada araçların bakım onarım aralıklarının; Beko Loder (Traktör) 250 adet, binek araç 20.000 ve yılda 1 kez şeklinde olduğu kabul edilmesi durumunda 346 adet bakım onarım maliyetinin ortaya çıkacağı, şikayete konu araç tiplerinin her biri yönünden bakım onarım adetlerine yukarıda yer verildiği ve bu adetler üzerinden bakım maliyetlerinin aşırı düşük teklif savunma kapsamında açıklanması gerekirken daha düşük miktarlar üzerinden yapılan açıklamanın kabulünün mümkün olmadığı,

c) Kullanılacak araçların marka ve model özelliklerine göre lastik ebatlarının belirli olduğu ve bu araçlara uymayacak farklı ve daha az maliyetli ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, lastiklerin ebatlarının araçtan araca farklılaştığı,

Lastik fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olacak şekilde beyanların yazılmaksızın alındığı, meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı, lastik fiyat teklifinde binek araçlar için yazlık ve kışlık lastik kullanımının zorunlu olduğu ve fiyatlarının farklı olduğu, ayrıca Beko Loder (Traktör) araçlar için ise ön lastik ve arka lastik yönünden açıklama yapılması gerektiği,

Binek araç lastiklerinin ortalama yol ömrü için aşırı düşük savunması kapsamında hiçbir bilginin sunulmadığı, fiyat teklifine konu marka lastiklerin kaç bin kilometrede bir değiştirilmesi gerektiğine ilişkin ilgili firmadan beyan yazısı alınmak suretiyle bu konunun objektif bir açıklamaya kavuşturulması gerektiği, bu çerçevede ortalama lastik ömrünün 50.000 km olduğu kabulü ile araç başı lastik adetlerinin hesaplanmadığı, bu bağlamda 26 ay çalışacak araçların her 100.000 km’de 4 yazlık ve 4 kışlık lastik hesaplanması gerektiği,

Ayrıca, lastik maliyetinin lastik fiyat teklifinin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle gerçekleştirilen maliyet açıklamasının kabulünün mümkün olmadığı, bu çerçevede oranlama suretiyle haksız maliyet avantajı elde eden isteklinin açıklamasının reddedilmesi gerektiği,

ç) Kiralama, lastik, yedek parça ve bakım onarım fiyat tekliflerinin ekinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1. maddesi uyarınca “Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.” hükmü gereğince satış tutarı tespit tutanağının sunulması gerektiği, anılan istekli tarafından bazı fiyat tekliflerinin ekinde tespit tutanağı sunulmadığı, sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, fiyat tekliflerinin ekinde tespit tutanağı sunulmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idare tarafından yeni bir yazı yazılmak suretiyle bu tespit tutanaklarının tamamlatılmasının mevzuata aykırı olduğu, tespit tutanağı ekinde imza sirkülerinin aslı ya da sureti ve faaliyet belgesinin “aslı gibidir” yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde bu belgelerin fotokopilerinin tespit tutanağına eklendiği, tespit tutanağında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği,

Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifinin ve tespit tutanaklarının uygun olmadığı, isteklinin yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetkinin bulunmadığı gibi vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği,

Tespit tutanağı ekinde sunulan Ticaret Sicil Gazetesi’nin şirket yetkilisini göstermediği, tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2021-4. dönem ya da 2022-1. dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması gerektiği, geçmiş dönemler belirtilmek suretiyle tespit tutanağının hazırlandığının belirtilmiş olmasının uygun olmadığı, tespit tutanakları standart formu dikkate alınmaksızın “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanaklar üzerinden verilen açıklamaların uygun olmadığı,

Tutanağa konu edilen ürünlerin ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamlarının uyuşmadığı, bu durumun aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı ve idarece bu tablolar üzerinde re’sen düzeltme yapılarak teklif edilen değerlerle uyumlu olup olmadığı yönünde takdir yetkisi kullanmasının mümkün olmadığı, fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80’inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği, aktarılan sorgulama kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında “Fatura Bilgileri Tablosu” içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Geçici Vergi Beyanname Dönemi” ile uyuşmadığı, tespit tutanağı içerisinde yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” belirtilen yani faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olması gerektiği, ancak istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı,

Fiyat teklifleri, tespit tutanağı ve tespit tutanağına esas teşkil edecek faturaların konusunu oluşturması gereken araç, bakım onarım, yazlık lastik, kışlık lastik, ön lastik ve arka lastik maliyetlerinin olması gerektiği, dolayısıyla araçların binek veya beko loder (traktör) olduğunu göstermeyen faturalar üzerinden oluşturulan fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliğinin bulunmadığı, aynı şekilde lastik ebatlarını göstermeyen belgelerin de hiçbir geçerliliğinin bulunmadığı, bu çerçevede bir inceleme yapıldığında; istekli tarafından idareye savunma kapsamında sunulan tespit tutanağında bulunan fatura bilgileri tablosunun sorgulamaya konu edilen ve aktarılan iş kalemleri olmasının zorunlu olduğu, diğer bir deyişle istekli tarafından açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmetin nevinin aynı olmadığı, aktarılan mal/hizmetlerin adının - nevinin, araç marka modelinin, bakım onarımın, yedek parça - yağ adının, yazlık lastik ve kışlık lastik ebatlarının, ön lastik ve arka lastik ebatlarının, fiyat ve miktarın anlaşılmadığı açıklamaların kabul edilmemesi gerektiği, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın “bir adet iş” denilerek tespit tutanağına konu edilmesi ve sonrasında bulunmayan hizmetler için hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün olmadığı,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesi uyarınca, istekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüğü teyidinin bulunması gerektiği, teyit bulunmadığı halde bu hususa ilişkin teklifin kabul edilmesinin uygun olmadığı,

Araçların istekli tarafından kiralama yoluyla edinileceği ve sigorta maliyetlerinin bu araçlar yönünden ortaya konulması gerektiği, ancak sunulan sigorta fiyat teklifinde bu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı bazı araçlarda farklılıklar olduğu, alım konusu işte çalışmayacak araçların aşırı düşük savunmasına konu edilmesinin bir anlamının bulunmadığı gibi sigorta maliyeti açıklanması gereken araçlar için hiçbir açıklama yapılmadığı,

Sigorta maliyetinin %80,38 oranı üzerinden ikinci ve üçüncü yıl için ayrı ayrı hesaplanarak artırılması gerekirken daha düşük değerler üzerinden hesaplamalar yapıldığı, Teknik Şartname’de Beko loder (traktör) araçların trafik sigortaları istenirken, binek araç için sigorta ve kasko ibarelerine yer verildiği, dolayısıyla ihale dokümanı düzenlemeleri gereğince trafik sigortası ve kasko maliyetlerinin hesaplanması ve belgelendirilmesi gerektiği halde bazı sigorta giderlerine ilişkin maliyetlerin açıklanmamış olması nedeniyle yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, sigorta fiyat teklifinin işin süresini kapsaması gerektiği, bu çerçevede ikinci yıl ve üçüncü yıl için artırım söz konusu olacağı açık olmakla birlikte ilk yıl için alınan sigorta fiyat teklifinin 1 Ağustos 2022 - 1 Ağustos 2023 tarihlerini kapsamaması nedeniyle açıklamanın reddinin gerektiği,

Sunulan fiyat tekliflerinin sigorta bölge müdürlüğü tarafından onaylandığı belirtilmiş olsa da bölge müdürlüğüne yazı yazılmak suretiyle sigorta fiyat tekliflerinin onaylanıp onaylanmadığının teyit edilmesi gerektiği,

e) Motorlu taşıtlar vergisi ve muayene maliyeti kalemleri için hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, açıklama kapsamında araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği, ancak daha az araç için hesaplama yapıldığı,

Anılan Tebliğ’in 79.3.6’ncı maddesi gereğince ihale konusu işin 2022, 2023 ve 2024 yıllarında olması nedeniyle öngörülecek MTV, muayene ve egzoz emisyon giderinde her iki yıl için ayrı ayrı %80,38 oranında güncelleme yapılarak bu giderin tevsik edilmesi gerektiği, istekli tarafından ise yalnızca 2022 yılı fiyatları esas alınarak açıklama yapıldığı, ayrıca işin 2022 yılının 2’nci dönem başlaması ve 2024 yılının eylül ayında bitecek olması göz önüne alınarak 2022 yılı 2’nci dönem ve 2024 yılı 2’nci dönem motorlu taşıtlar maliyetlerinin açıklanmamasının mevzuata aykırı olduğu,

f) Teknik şartnamede binek araca ilişkin HGS maliyetlerinin yükleniciye ait olduğu belirtilmesine rağmen isteklinin HGS maliyetlerine ilişkin açıklamada bulunmadığı,

g) Teknik Şartnamenin 20’nci maddesi düzenlemesi uyarınca, kontrol teşkilatına verilecek 2 adet binek araç için önemli teklif bileşenleri üzerinden maliyet açıklanması gerektiği, kontrol aracına ilişkin açıklanacak giderlere isteklilerce Teknik Şartname’de yer verilen giderlerin tevsik edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı, bu noktada Teknik Şartname düzenlemesinin açık olduğu ve tüm araçlar yönünden sigorta, kasko, HGS vb. her türlü bakım- onarım ve kullanım giderlerinin açıklanmasının zorunlu olduğu,

ğ) % 0,948 sözleşme damga vergisi, % 0,569 ihale kararına ait damga vergisi ve % 0,05 KİK payı olmak üzere yasal sınırlar gözetilmeden hesaplama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan (ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İŞ MAKİNASI KİRALAMA

b) Miktarı ve türü:

13 ADET BEKO LODER, 18 ADET DAMPERLİ KAMYON, 2 ADET ÇEKİCİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Gebze ilçe sınırlarında

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verilmişir.

Başvuruya konu ihalenin Gebze Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “İş Makinası Kiralama” ihalesi olduğu ve ihalenin iki kısımdan oluştuğu, söz konusu ihalede 16 adet ihale dokümanı edinildiği, 24.06.2022 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 adet teklifin sunulduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda ihalenin birinci kısmında Altay İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında olduğunun tespit edildiği ve söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, 30.06.2022 tarihli ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ve aşırı düşük teklif açıklaması sunan Altay İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin ihalenin birinci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Beyha İnş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

30.06.2022 tarihli ihale komisyonu kararına yönelik olarak başvuru sahibi tarafından Kuruma başvuru yapıldığı, söz konusu başvuruda Kamu İhale Genel Tebliği’nin aşırı düşük teklif açıklamarının mevzuata uygun olmadığının ifade edildiği, bu başvuru üzerine Kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde 03.08.2022 tarihli ve 2022/UH.II-920 sayılı Kurul kararında “Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasının önemli maliyet bileşenlerinin açık ve net bir şekilde belirtilerek yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine karar verildiği,

İdarece 12.08.2022 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak Altay İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden gönderilen yazıda “2022/507643 İKN.li İŞ MAKİNASI KİRALAMA hizmet alım işi 1. kısmı için Kamu İhale Kurumu 03/08/2022 tarihinde tarafımızdan yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması kararı(2022/UH.II-920) almış ve bu karar 10/08/2022 tarihinde Başkanlığımıza tebliğ edilmiştir.

Karar gereği, anılan işin teklif edilen fiyata nasıl yapılacağına dair aşağıda belirtilen önemli teklif bileşenlerini içeren açıklamanın, İdari Şartname Madde 33 kapsamında, 19 Ağustos 2022, saat 17:30'a kadar yapılması hususunda gereğini rica ederim.

1. Beko loder(traktör kepçe)'ler için amortisman ve/veya kiralama bedeli hesabı.

2. Beko loder(traktör kepçe)'ler için bakım ve onarım gideri hesabı.

3. Beko loder(traktör kepçe)'ler için sigorta gideri hesabı.

4. Beko loder(traktör kepçe)'ler için lastik gideri hesabı.

5. Binek araçlar için amortisman ve/veya kiralama bedeli hesabı.

6. Binek araçlar için bakım ve onarım gideri hesabı.

7. Binek araçlar için sigorta gideri hesabı.

8. Binek araçlar için lastik gideri hesabı.” ifadelerine yer verilmiş olup, 19.08.2022 tarihli ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ve aşırı düşük teklif açıklaması sunan Altay İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin ihalenin birinci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Beyha İnş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhalenin 1’inci kısmına ilişkin olarak kiralanacak araçların amortisman/kiralama bedeli, bakım ve onarım gideri, sigorta gideri ve lastik giderinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği; MTV, HGS ve sözleşmeye ilişkin giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılması durumunda; öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından maliyet tespit tutanağı/ satış tutarı tespit tutanağının fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacağı, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından gerekli ibarelerin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgilerinin de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; - Binek araçlara ilişkin, kiralama fiyat teklifinin alındığı, fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca taşıması gereken ibarelere yer verilmediği, fiyat teklifinin meslek mensubunca kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanakların ve bu tutanakların eklerinin sunulmadığı, fiyat teklifinde sigorta kasko gideri dahil olduğunun belirtildiği, meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanan sabit kıymet listesinin sunulduğu,

- Lastik giderine ilişkin, ön ve arka lastiklere yönelik fiyat teklifinin alındığı, fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca taşıması gereken ibarelere yer verilmediği, fiyat teklifinin meslek mensubunca kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanakların ve bu tutanakların eklerinin sunulmadığı,

- Bakım onarım giderine ilişkin, fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca taşıması gereken ibarelere yer verilmediği, fiyat teklifinin meslek mensubunca kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanakların ve bu tutanakların eklerinin sunulmadığı,

- İş makinesine ilişkin, kiralama fiyat teklifinin alındığı, fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca taşıması gereken ibarelere yer verilmediği, fiyat teklifinin meslek mensubunca kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanakların ve bu tutanakların eklerinin sunulmadığı, meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanan muavin defter, iş makinesi tescil belgeleri ve demirbaş defterinin sunulduğu, söz konusu iş makinelerinin sigorta giderine ilişkin olarak ise, Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinin poliçesinin sunulduğu, genel müdürlük tarafından imzalandığının anlaşıldığı, fiyat analizi listesinden anlaşıldığı üzere, söz konusu listede sigorta giderine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesi uyarınca diğer yıllara ilişkin güncellemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, idarece anılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yazıda; MTV, HGS ve sözleşmeye ilişkin giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu bağlamda söz konusu giderlerin açıklanmasına ve inceleme yapılmasına gerek bulunmadığının anlaşıldığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklama yapılması durumunda, fiyat tekliflerinin taşıması gereken özelliklerine yer verildiği, bu bağlamda fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde mevzuatta belirtilen özellikleri taşımayan fiyat tekliflerinin kabul edilemeyeceği, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubunun kaşesi ve imzasını taşımadığı, aktarılan Tebliğ maddesi uyarınca taşıması gereken ibarelere yer verilmediği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifleri ile açıklama yapılması durumunda fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların sunulması gerektiği, ancak ilgili tutanakların ve eklerinin sunulmadığı, sunulmayan belgeler üzerinden incelemenin de yapılamayacağı, sigorta giderine ilişkin olarak ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesi uyarınca diğer yıllara ilişkin güncellemenin yapılmadığı, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Altay İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.