KİK Kararı: 2022/UH.II-1131

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/044
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 21.09.2022
Karar No : 2022/UH.II-1131
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Fayat Grup Atık Yönetimi Asfalt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Maltepe Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/753722 İhale Kayıt Numaralı “24 Ay Süreli Çevre Temizliği İşi İçin Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Maltepe Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 01.09.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Ay Süreli Çevre Temizliği İşi İçin Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fayat Grup Atık Yönetimi Asfalt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 10.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.08.2022 tarih ve 45467 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.08.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/895 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin düzenlendiği, buna göre “iş kalemleri bazında teklif puan nitelik değerlendirmesi”nin, yüklenici tarafından karşılanacak araçların teklif edilen birim fiyatlarının oranlarının yaklaşık maliyetteki oranlara yakın olup olmamasına göre değerlendirme yapılacağının düzenlendiği,

Söz konusu düzenlemeye göre tüm giderleri yüklenici tarafından karşılanacak araçların teklif edilen birim fiyatlarının oranlarının yaklaşık maliyetteki oranlara yakın olup olmamasına göre değerlendirme yapılmasının teknik açıdan uygun olmadığı,

Zira ihale konusu işin bir yapım işi olmadığı gibi, isteklilerin farklı kalemlerde idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında öngördüğünden farklı maliyetlerle araç çalıştırmasının işin niteliği gereği olduğu, bir isteklinin satın alma maliyeti ve tamir-bakım maliyeti yüksek bir araç tercih ederken, diğer isteklinin satın alma ve tamir bakım maliyeti yüksek ancak yakıt maliyeti daha düşük bir aracı tercih edebileceği, aynı şekilde bir istekli ikinci el değeri yüksek bir aracı tercih ederken diğerinin ucuz ancak ikinci el değeri bulunmayan bir aracı tercih edebileceği, bu halde isteklilerin her bir kalem için ayrı ayrı hesapladığı maliyetlerin idarenin yaklaşık maliyetine uygunluğunun işin verim ve fonksiyonelliği açısından bir anlam ifade etmeyeceği,

Anılan kalemlerde daha yüksek teklif kullanmasına karşın toplam teklifi düşük olan isteklinin dezavantajlı konuma düşeceği, idarece dikkate alınan fiyat dışı unsurun, aracın mevcut km si, mevcut çalışma saati, yakıt tüketiminin düşüklüğü, emisyon değerlerinin uygunluğu, üstyapı sisteminin çalışma hızı, kapasitesi, aktarma elemanlarının sağlamlığı, lastik ölçülerinin uygunluğu, aydınlatma sisteminin yeterliliği vb. işin verim ve fonksiyonelliğine katkı sağlayacak hiçbir hususu ölçmediği,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinde, fiyat dışı unsurlara ilişkin düzenlemenin ancak ve ancak “işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer” açısından bir fark oluşturması halinde yapılabileceğinin hüküm altına alındığı, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde belirtildiği şekilde akaryakıt dahil tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı açıkça belirtilmiş olup, idarece yapılan uygulamanın mesnetsiz olduğu,

Diğer bir açıdan değerlendirildiğinde, işin yürütülmesinde 2017 model araç kullanacak istekliler ile 2022 sıfır araç kullanacak istekliler arasında maliyet farkı ortaya çıkacağı, daha yeni model bir araç kullanması halinde teklif maliyeti yüksek olacak, aracın birim maliyetinin idarece öngörülen yaklaşık maliyetin %90 - %110 aralığında kalmaması halinde istekli bu kalem için puan alamayacakken, 2017 model araç kullanacak bir isteklinin bu kalemden puan alabileceği, anlatılan durumda, bir istekli daha yüksek model araç kullanacak ve toplamda daha düşük teklif sunmuş olsa bile, daha eski model araç kullanacak olan isteklinin, sadece idarece yapılan düzenleme nedeniyle, daha yüksek teklif sunmuş olsa bile ihaleyi kazanacağı, idarenin daha eski araç kullanacak bir istekliye, yeni araç kullanacak diğer istekliden daha yüksek teklif sunduğu halde ihaleyi vermesi sonucunu doğuracak bu düzenlemenin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri ile bağdaşmayacağı ve kamu zararına sebep olacağı,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinde, kalem bazında verilen tekliflerin maliyete oranının idarenin yaklaşık maliyetindeki orana yakın olması şeklinde bir uygulamanın fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, konuya en yakın düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde “Yapım İşi İhalelerine İlişkin Özel Hususlar”da yer aldığı, ancak söz konusu açıklamanın hizmet alım işleri açısından hukuki bir geçerlilik taşımayacağı, isteklilerin kalem bazında teklif ettikleri fiyatın belli oranlar dahilinde olmasının işin verim ve fonksiyonelliğine katkısının, ancak ve ancak birim fiyatı ülke genelinde belli olan, belli bir kurum tarafından birim fiyata bağlanmış işlerde makul görülebileceği,

Ancak, akaryakıt dahil çöp kamyonu kiralama gibi, resmi kurumlarca belirli bir fiyata bağlanmamış, sadece birkaç tedarikçiden alınmış ortalama tekliflere göre tespit edilen ve değişkenlik gösterebilen bir ihalede bu uygulamanın yapılmasının düşük teklif kullanan isteklilerin mağduriyeti ve kamu zararı ile sonuçlanacağının açık olduğu, zeyilname düzenlenmesi yoluyla gerekli değişikliğin yapılması veya ihalenin iptal edilerek mevzuata uygun şekilde tekrar ihaleye çıkılması gerektiği,

Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması kapsamında tüm iş kalemlerinin değil de bazı iş kalemlerinin dikkate alınacak olmasının söz konusu iş kalemlerinde yer alan araçlara sahip istekliler lehine avantaj sağlayacağı, bu haliyle mevcut düzenlemenin isteklilerin gerçekleşeceğinden emin oldukları iş kalemlerine yüksek, diğer kalemlere düşük vererek manipülasyon yapılmasının engellenmesi amacına hizmet etmeyeceği, kalite ve teknik değer nitelik puanlamasının hangi amaçla yapıldığının anlaşılmadığı ve izaha muhtaç olduğu, düzenlemenin mevcut halinin yaklaşık maliyetin gizliliği açısından şüphe uyandırdığı,

2)İşe ait Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde yapılan düzenleme ile işin yürütülmesinde kullanılacak araçların model yılının en az 2019 olması gerektiğinin düzenlendiği ancak araç özelliklerinin düzenlenmiş olduğu 7’nci maddede ise araçların bazıları için asgari model şartı (2019) getirilmişken bazılarına getirilmediği, bu durumun çelişkili olduğu, anılan düzenlemeyle 2022 model aracı olan isteklilerin 2019 model araca sahip isteklilere göre aynı iş kalemi için daha fazla teklif vermesine neden olarak fiyat dışı unsur puanlamasında 2022 model araca sahip istekliler açısından dezavantaja neden olarak istekliler arasındaki fırsat eşitliğini zedelediği, iş makinesi için asgari 2019 model olma şartı getirilmesinin ihale konusu işin yapılma süresi içeresinde faydalı ömrünü tamamlamayacak olan 2018 model iş makinesine sahip isteklilerin ihaleye katılmasını engellediği, araçların amortisman giderleri ve amortisman süreleri dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesabı yapılıp yapılmadığının merak konusu olduğu, araç üstü ekipmana sahip süpürme araçlarının kamyon olarak mı iş makinesi olarak mı nitelendirildiği noktasında belirsizliğin olduğu, faydalı ömürlerinin hesaplanmasında araç türünün önemli olduğu dikkate alındığında söz konusu belirsizliğin giderilmesi gerektiği,

3. İhale konusu işte çalıştırılacak araç/ekipmanın farklı tür ve uzmanlıklar kapsamındaki araçlar olduğu, dolayısıyla ihalenin kısmı teklife açık olarak gerçekleştirilmesinin mümkün olduğu, ihalenin kısmı teklife açık olmamasının teklif edilen bedele bağlı olarak belirlenen yeterlik kriteri tutarlarını (geçici teminat tutarı, iş deneyim tutarı, iş hacmi/bilanço oranları vb.) artırarak ihaleye katılımı daralttığı, ihale konusu işin kısmi teklife açılmasının ya da farklı araç tipleri için isteklilerce katılım imkanı sağlanacak olan 1’den fazla ihale yapılmasının mümkün olduğu, bu haliyle mevcut doküman düzenlemelerinin 4734 sayılı Kanun’un eşit koşullarda rekabet ve kamu kaynaklarının korunması ilkeleriyle bağdaşmayacağı,

4. Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinin ondördüncü alt maddesinde yer alan düzenlemenin belirsizlik içerdiği, öncelikle kiralanacak araçlar idare personelince kullanılacak olup, yüklenicinin şoförler üzerinde herhangi bir sevk ve idare yetkisi bulunmadığı dikkate alındığında, kullanıcı kusurlarının tümünü kapsamına alan bir sigorta türü bulunmadığı, ihale dokümanında idare tarafından çalıştırılan şoförlerin yol açacağı ve araçların normal yıpranma süreçleri haricindeki arızaların idare sorumluluğunda olduğuna ilişkin herhangi bir düzenlemeye rastlanmadığı, öte yandan idare personeline kesilecek cezaların idarece karşılanacağı veya sorumlulardan talep edilebileceğine ilişkin bir düzenlemeye de rastlanmadığı, idare personelinin araç kullanırken üçüncü kişilere verecekleri zarar ve ziyana ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı, ayrıca bir personelin üçüncü kişilere verdiği zararın sorumluluğunun da yüklenici üzerine bırakıldığı, personel üzerinde hiçbir yetkisi olmayan yüklenici için bu hususun kabul edilemez risk sınırında olduğu, bu konudaki belirsizliğin sağlıklı teklif vermeyi engellediği gibi belki de hiç gerçekleşmeyecek giderlerin ihale bedeline eklenmesi sonucu doğurarak kamu zararının oluşmasına veya yüklenicinin haksız zenginleşmesine sebep olacağı, bu durumun adil olmadığı ve 4734 sayılı Kanun’un şeffaflık ilkesine aykırı olduğu,

5. İhale konusu işin tipik bir personel hariç araç kiralama işi olduğu, İdari Şartname’de yapılan benzer iş tanımının katılımı kısıtlayıcı olduğu, söz konusu düzenlemenin benzer iş tanımı olmadığı, işin kendisini tarif ettiği, anılan düzenlemenin mevcut haliyle araç ve ekipmanla yapılan karayolu bakım onarım hizmetleri, araç/iş makinası kiralama hizmetleri, Hizmet araçlarının kullanıldığı organizasyon hizmetleri, araç ve ekipmanla yapılan park-bahçe hizmetleri atık transferi/transfer istasyonu işletme işleri, aersonel dahil yapılan çöp toplama nakli işleri vb. işlerde deneyimi olanların ihaleye katılamayacağı,

6. İhale dokümanında araçların hizmet süresi boyunca kaç km yapacağının belirtilmesi gerektiği, ihale konusu işin birim fiyat teklif cetvelinde, araçların çalıştırıldıkları saat üzerinden fiyatlandırılacağının belirtildiği, Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesindeki 2 nolu tabloda araçların günlük çalışma sürelerine yer verildiği, ancak saatlik gider cinsinden sonuç veren Çevre ve Şehircilik Bakanlığının araç analiz formüllerinin iş makineleri için kullanıldığı, saat cinsinden fiyatlandırmanın bu formüllere dayanmadığı, söz konusu araç analiz formüllerinin nakliye işlerinde kullanılmadığı, nakliye işleri için km ve yol bilgilerine göre TL/Ton sonucu veren formüller kullanıldığı, diğer resmi kurumların da kendilerine özgü benzer formüllerinin bulunduğu, çalıştırılacak araçların yakıt, yakıt katkısı, bakım, yedek parça ve lastik giderlerinin, araçların sözleşme süresince kaç km kullanılacağı bilinmeden hesaplanmasının mümkün olmadığı, araçların rotalarının, tam dolu veya yarı dolu şekilde çalıştırılmasının idarece hazırlanacak ve değiştirilebilecek root planına göre farklılık gösterebileceği, bu nedenle mevcut durumda çalışma alanının görülmesinin de, araçların kaç km yapacağının tespiti için yetersiz olduğu, zira sözleşme süresi boyunca çalışma programı idarece yapılacağından, araç atık toplama güzergahlarının değiştirilmesi, toplanan atıkların döküm noktasının değişmesi vb. değişiklikler yapılabileceğinden, mevcut durumda işyerinin görülmesinin de sağlıklı bir tespit yapılması için yeterli olmayacağı, 5,5 saatlik vardiyasında günlük 50 km yol kat eden bir aracın giderleri ile 150 km kat eden aracın giderlerinin farklı olacağı, araçların kat edeceği mesafelerde artış olması halinde iş artışı yapılacağına yönelik ihale dokümanında düzenleme yapılması gerektiği, ne kadar mesafe yapacağı belirli olmayan araçlar için idare tarafından nasıl yaklaşık maliyet hesaplandığının belirsiz olduğu, hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa şartlarını yansıtmayacağı, km bilgisinin verilmemesinin hali hazırda işi yürüten ve araçların kaç km yaptığını bilen istekli lehine avantaj sağlayacağı,

7. İşe ait Teknik Şartname’nin işin yürütülmesinde kullanılacak araç özelliklerinin yer aldığı 7’nci maddesinde araçların net ve yüklü ağırlıkları, motor gücü, silindir hacmi vb. özellikleri için ihaleye katılımı daraltıcı düzenlemelere yer verildiği, şöyle ki;

a) Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 1 numaralı alt maddesinde özelliklerine yer verilen “hidrolik sıkıştırmak çöp kamyonu”nun (büyük) ve aynı Teknik Şartname maddesinin 11 numaralı alt maddesinde özelliklerine yer verilen “yol yıkama aracı”nın azami yüklü ağırlıkları için üst sınır belirlendiği, düzenlemenin belirlenen bu üst sınırdan daha fazla yüklü ağırlığa sahip araçların ihaleye katılmasını engellediği,

b) Tüm araçlarda motor gücü “en az” ibaresi ile belirtilmekte iken, Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 3 numaralı alt maddesinde özelliklerine yer verilen “hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu” (orta) olarak tanımlanan araç için “motor gücü en fazla 155 kW” şeklinde düzenleme yapılmış olmasının izaha muhtaç olduğu,

c) Azami yüklü ağırlıkları için üst sınır belirlenen Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 3 numaralı alt maddesinde tanımlanan aracın net ağırlığı için üst sınır belirlenmişken 4,5,6,7,12,14 ve 16 numaralı alt maddelerindeki araçların net ağırlığı için alt sınır belirlenmesindeki amacın ne olduğunun anlaşılmadığı, ilgili düzenlemeyle net ağırlığı daha düşük ancak taşıma kapasitesi daha yüksek araçlarla ihaleye katılımın engellendiği,

ç) Tüm araçlarda “silindir hacmi için alt sınır en az….” şeklinde düzenleme yapılmışken Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 9 numaralı alt maddesinde özelliklerine yer verilen “vakumlu yol süpürme aracı” (4,5 m3) için “Silindir hacmi en fazla 5.200 cc” şeklinde yapılmasının anlaşılmadığı,

d) Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 10 numaralı alt maddesinde özelliklerine yer verilen “yol süpürme aracı” için belirtilen özelliklerin Karcher markasının ISAL modeline işaret ettiği, hâlbuki bazı idarelerde sorunsuz ve verimli şekilde kullanılan edinme ve işletme maliyeti daha düşük aynı sınıfta birçok yerli aracın bulunduğu,

e) Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 13 numaralı alt maddesinde özelliklerine yer verilen “van tipi yıkama aracı” için “Yeni geliştirilmiş su soğutma egzoz sistemi ile araç içerisinde daha kontrollü sıcaklık ve daha az gürültü oluşmasına göre tasarlanmış olmalıdır.” şeklinde yapılan düzenlemenin ve Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 15 numaralı alt maddesinde özelliklerine yer verilen araç için belirtilen özelliklerin hali hazırda işi sürdüren firmanın sahip olduğu araca işaret ettiği

f) Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 14 numaralı alt maddesinde özelliklerine yer verilen “özel amaçlı vinçli konteyner yıkama aracı” özellikleri arasında yer alan “atık su haznesi en az 3300 Lt. en fazla 3 m3 yeraltı çöp konteyner sistemlerini ve 2400 Lt.—5000 Lt.” şeklindeki düzenlemenin ne olduğunun anlaşılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Aynı Kanun’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir…” hükmü mevcuttur.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesine, 5812 sayılı Kanunun 13’üncü maddesiyle getirilen değişikliğin gerekçesinde “4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin olarak mevcut uygulamadan farklı şekilde, en düşük fiyatın esas alınması veya fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleme yapılması hususunda idarelere takdir yetkisi verilmektedir. Böylece işin niteliğine ve idarenin ihtiyacına göre kaliteli mal, hizmet veya yapım işlerinin temini amaçlanmaktadır.” açıklaması bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” başlıklı 20’nci maddesinde “(1) İdare, ihalesi yapılacak her iş için bir ihale işlem dosyası düzenler. Bu dosyada ihale sürecinin bulunduğu aşamaya göre EKAP üzerinden hazırlanarak çıktısı alınanlar dahil aşağıdaki belgeler yer alır:

b) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemenin gerekçelerinin yer aldığı açıklama belgesi,

…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 61’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti sınırlayıcı şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ”Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İdareye ilişkin bilgiler” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. İdarenin;

1. Adı: MALTEPE BELEDİYESİ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ

…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 24 Ay Süreli Çevre Temizliği İşi İçin Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü: Evsel katı atıkların toplanması, nakli ile cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, yıkanması, kamusal alanların temizlenmesi, çevre temizliği için 24 ay süreyle toplam 53 adet araç ve iş makinesinin şoförsüz olarak kiralanması hizmet alım işi

…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesindeki değerlendirme "teklif fiyatı değerlendirmesi" ile "kalite ve teknik değer nitelik, verimlilik değerlendirmesi" olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A) TEKLİF FİYATI DEĞERLENDİRMESİ:

Teklif Fiyat Puanlaması (TP: 60 Puan)

Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen yöntemle sınır değer hesaplanacak olup, sınır değer hesabına dahil edilen istekliler arasında sınır değerin üstündeki ilk teklif fiyat sahibi istekli 60 puan alacaktır.

Sınır değerin üstündeki isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFsd x 60) / TF formülü ile hesaplanacaktır.

Sınır değerin altındaki isteklilere ait teklif puanları ise; TP = (TF x 60) / TFsd formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFsd: Sınır değer hesabına dahil edilen istekliler arasında sınır değerin üstündeki ilk

teklif fiyatı sahibi isteklinin teklif fiyatı

TF: İsteklinin teklif fiyatı,

ifade eder.

Hesaplama yapılırken virgülden sonra 5 (beş) hane dikkate alınacak ve 5. hane, 6. hanedeki rakama göre Kamu İhale Tebliğinin “Aritmetik Hata ve Yuvarlama” başlıklı 16.5. maddesine göre yuvarlanacaktır.

B) KALİTE VE TEKNİK DEĞER NİTELİK, VERİMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ:

Kalite ve Teknik Değer Nitelik, Verimlilik Değerlendirmesi: Toplam 40 puan üzerinden değerlendirme yapılacak olup, aşağıdaki kriterler ve puanlamaya göre gerçekleştirilecektir.

B.1) İŞ KALEMLERİ BAZINDA TEKLİF FİYAT NİTELİK PUANI: 39 PUAN

Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki tutarlarının toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 (%90 ve %110 dahil) aralığında kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıda belirtilen tablodaki puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90- %110 (%90 ve %110 dahil) aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik Puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. (Toplam 39 puan)

Teklif oranları hesaplanırken virgülden sonra 5 (beş) hane dikkate alınacak ve 5. hane, 6. hanedeki rakama göre Kamu İhale Tebliğinin “Aritmetik Hata ve Yuvarlama” başlıklı 16.5. maddesine göre yuvarlanacaktır.

Teklif Cetveli

Sıra No

İş Kaleminin Adı veya Kısa Açıklaması

Puanı

3

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Orta)

4

5

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Küçük)

3

6

Mini Damper Kasalı Çöp Toplama Kamyoneti (6 araç)

4

7

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 6 m3

4

11

Yol Yıkama Aracı 10 ton

5

12

Yol Yıkama Aracı 5 ton

4

17

Kanca Liftli Konteyner Taşıyıcı Kamyon

5

18

Damperli Havuz Kasalı Çekici Kamyon

5

21

Lastik Tekerli Yükleyici

5

Toplam: 39 puan

Not: Fiyat dışı unsurların yaklaşık maliyetteki alt ve üst sınır değerleri 1. oturumda isteklilere verilecektir.

B.2) ÖZ MALI (KENDİ MALI) NİTELİK PUANI: 1 PUAN

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41. maddesi uyarınca, birim fiyat teklif cetvelinin aşağıda sıra no’ları ile belirtilen araçlar isteklinin kendi malı olması gerekmektedir.

Teklif Cetveli Sıra No İş kaleminin adı veya kısa açıklaması Miktarı

1- Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Büyük) 1 adet

5- Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Küçük) 1 adet

15- Konteyner Yıkama Aracı (Yerüstü Konteynerler İçin) 1 adet

20- Açık Kasa Damperli Kamyon (7 Ton) 1 adet

Yukarıda belirtilen araçların tamamının isteklinin kendi malı olduğunu gösteren belgeleri tevsik etmesi halinde istekli 1 puan alacaktır. Herhangi bir araca ilişkin tevsik edici belge sunulmaması veya sunulan belgenin o aracı tevsik niteliği taşımaması halinde puan alınamayacaktır.

İstekliler tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak araçların kendi malı olduğunu tevsik eden belgelerin teklif zarfı ile birlikte ve belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulması zorunludur.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesi uyarınca; İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yolu ile edinilmiş makine veya ekipman kira sözleşmesinin sunulması ve sözleşme tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile İsteklinin öz malı sayılır.

İstekli Öz Malı olarak sunacağı araç ve iş makinalarının ruhsat fotokopilerini ve üretici firmadan alınan üst yapı belgelerini, tse aitm uygunluk belgelerini yukarıda istenen belgelerle birlikte İdareye sunacaktır.

İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.

C) PUANLAMA

C.1.) Kalite ve Teknik Değer, Verimlilik Puanı = İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik Değerlendirmesi Puanı + Kendi Malı Nitelik Puanı

C.2.)Toplam Puan (TTP) = Teklif Fiyat Puanı ile Kalite ve Teknik Değer, Verimlilik Nitelik Puanının toplamıdır.

D) FİYAT DIŞI UNSURLAR DİKKATE ALINARAK DEĞERLENDİRİLMİŞ TEKLİF BEDELİ (FDTF)

FDTF = (ETF x 100) / TTP formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF : Fiyat Dışı Unsurlar Dikkate Alınarak Değerlendirilmiş Teklif Bedeli

ETF : Toplam Puanı En Yüksek İstekliye Ait Teklif Bedeli

TTP: İsteklinin Toplam Puanı

ifade eder.

E) EKONOMİK AÇIDAN EN AVANTAJLI TEKLİF

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif; fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli (FDTF) en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmesi durumunda teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir.” düzenlemesi,

İşe ait Teknik Şartname’nin “GENEL HÜKÜMLER” başlıklı 5’inci maddesinde “1. Sözleşme süresi boyunca Madde 6 Tablo 1 de belirtilen nitelik ve sayıdaki araç ve iş makineleri kullanılacak olup bu araç ve iş makinelerinin model yılı en az 2019 olacaktır.

…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kiralanan Araç ve İş Makinesi Tablosu” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici söz konusu işi şartname hükümlerine göre eksiksiz olarak yerine getirebilmek için aşağıda Tablo 2’de belirtilen sayıda ve teknik donanımda araç ve iş makinesini çalışır vaziyette göreve hazır bulunduracaktır. Araç ve iş makinesine ait liste ve miktarlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Araçların çalışma programı aşağıda Tablo 2' de ayrıca belirtilmiştir.

Tablo 1:

S.N.

ARAÇ VE İŞ MAKİNELERİ CİNSİ

ADET

1

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Büyük)

8

2

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Vinç Sistemli)

5

3

Hidrolik Sıkıştırmak Çöp Kamyonu (Orta)

4

4

Çok Amaçlı.Vinçli Çöp Kamyonu (Çaça)

1

5

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Küçük)

4

6

Mini Damper Kasalı Çöp Toplama Kamyoneti (6 araç)

6

7

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 6 m3

1

8

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 4.5 m3

1

9

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 2 m3

1

10

Yol Süpürme Aracı

1

11

Yol Yıkama Aracı 10 ton

1

12

Yol Yıkama Aracı 5 ton

2

13

Van Tipi Yıkama Aracı

1

14

Özel Amaçlı Vinçli Konteyner Yıkama Aracı

1

15

Konteyner Yıkama Aracı (Yerüstü Konteynerler İçin)

2

16

Açık Kasa Damperli Kamyon 10 Ton

2

17

Kanca Liftli Konteyner Taşıyıcı Kamyon

1

18

Damperli Havuz Kasalı Çekici Kamyon

2

19

Lift İlaveli Çift Kabin Kapalı Kasa Kamyonet

2

20

Açık Kasa Damperli Kamyon 7 Ton

1

21

Lastik Tekerli Yükleyici

2

22

Kontrol Aracı (Binek)

2

23

Camlı Van Tipi Denetim Aracı

2

53

düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu ihalenin Maltepe Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü’nün “24 Ay Süreli Çevre Temizliği İşi İçin Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi” olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, “Fiyat Dışı Unsur Gerekçe Raporu”nun yer aldığı, bu raporda fiyat dışı unsurlara ve bu unsurların seçilme nedenlerine, nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik açıklamaların bulunduğu ve iddia konusu fiyat dışı unsura ilişkin olarak “24 Ay Süreli Çevre Temizliği İşi İçin Araç ve İş makinesi Kiralama Hizmet Alımı işinin özellikleri dikkate alındığında; işin, süreklilik arz etmesi, belediyemizin temel görevlerinden biri olması, işin yürütülmesinde kullanılacak araçların ve ekipmanların önemi, herhangi bir nedenle aksaklık olduğunda çevre kirliliğine ve toplum sağlığına olumsuz yansımaların bulunması ve telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet verebilecek olması gibi nedenlerle işin aksatılmadan ve kaliteli bir şekilde yürütülebilmesi amacıyla yukarıdaki Yönetmelik maddesi hükümleri doğrultusunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

…

Her ne kadar Tebliğ’in 53.3. maddesinde yapım işlerine ilişkin bir düzenleme yapılmış olsa da, düzenleme içerik bakımından genel olarak fiyat dışı unsurlara yönelik olduğundan, söz konusu düzenleme hizmet aIımı ihalelerine de uygulanmıştır. Düzenlemenin hizmet alım ihalelerine de uygulanabileceğine ilişkin birçok KİK Kararı da bulunmaktadır.

Birim fiyatlı işlerde, istekliler tarafından bazı iş kalemlerinde piyasa fiyatlarının çok üzerinde, bazı iş kalemlerinde ise çok altında teklif verilmesi suretiyle birim fiyat bazında manipülasyon yapılmasının engellenmesi amacıyla ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiriyle uyumu fiyat dışı unsur olarak belirlenmiştir. Bu puanlama metodu kullanılarak ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklilerin teklif yapısı ile yaklaşık maliyet yapısının birbiriyle uyumlu olması aranmaktadır.

Buna göre; söz konusu her bir iş kalemi için; istekli taratjndan teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline orant; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki tutarlarının toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 (%90 ve %110 dahil) aralığında kalması durumunda her bir iş kalemi için puan verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90- %110 (%90 ve %110 dahil) aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde yer alan hükme göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif, idarece sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenebilir ve anılan Kanun’un sözü geçen maddesinin gerekçesinde belirtildiği üzere ekonomik açıdan en avantajlı teklifin nasıl belirleneceği hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” başlıklı 20’nci maddesi ile “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 61’inci maddesinde yer alan hükümlere göre fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik olarak düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesinin hazırlanması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesine, anılan Tebliğ’in yapım işi ihalelerine ilişkin bölümünde yer verilmiş olsa da buradaki düzenleme içerik bakımından genel olarak fiyat dışı unsurlara yönelik olduğundan, bu düzenlemenin hizmet alımı ihalelerine de teşmil edilebileceği, bu kapsamda hizmet alımı ihalelerinde de ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumunun fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 35’inci maddesinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, idare tarafından yapılan değerlendirmenin, isteklinin "teklif fiyatı değerlendirmesi" ile "kalite ve teknik değer nitelik, verimlilik değerlendirmesi" üzerinden alacağı puanlar toplamına göre yapılacağı,

“Teklif fiyatı” puanlamasının 60 tam puan üzerinden yapılacağı, sınır değer hesabına dâhil edilen istekliler arasında sınır değerin üstündeki ilk teklif fiyat sahibi isteklinin 60 puan alacağı, diğer isteklilerin ise teklif tutarlarının sınır değer altında veya üstünde olması durumlarına göre idarece belirlenen formüller üzerinden puanlandırılacağı,

Fiyat dışı unsur olarak belirlenen “Kalite ve teknik değer nitelik, verimlilik” değerlendirmesinin de 40 puan üzerinden yapılacağı, bu değerlendirmenin 2 aşamalı olacağı, ilk aşamada ihale dokümanında belirtilen 9 adet iş kalemi için toplam 39 puan üzerinden “iş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik değerlendirmesi”nin yapılacağı, söz konusu her bir iş kalemi için istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranının; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki tutarlarının toplam yaklaşık maliyete oranının %90 -%110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için İdari Şartname’deki tabloda yer alan puanların verileceği, isteklilerin tekliflerinin %90 -%110 aralığı dışında kalması halinde ise puan alınamayacağı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamının esas alınacağı; ikinci aşamada ise 1 tam puan üzerinden “Öz malı (kendi malı) nitelik puanı” değerlendirmesinin yapılacağı, sonuç olarak toplam puanın, teklif fiyat puanı ile kalite ve teknik değer nitelik, verimlilik puanının toplamından oluşacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, kamu ihale mevzuatında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin hangi yöntem kullanılarak belirleneceği ve işin niteliği ile idarenin ihtiyacına göre işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar dikkate alınarak fiyat dışı unsurların belirlenmesi hususlarında idarelere takdir yetkisinin tanındığı, hizmet alımı ihalelerinde ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklif yapısı ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumunun fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, iddia konusu fiyat dışı unsur düzenlemesi ile yaklaşık maliyet içerisinde idarece belirlenen her bir iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranı ile isteklinin teklifindeki aynı iş kalemlerinin her birinin isteklinin teklif fiyatına oranının karşılaştırılmasının amaçlandığı hususları dikkate alındığında, yapılan doküman düzenlemesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

…” hükmü,

İşe ait Sözleşme Tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2022; işi bitirme tarihi 30.09.2024” düzenlemesi,

İşe ait Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “1. Sözleşme süresi boyunca Madde 6 Tablo 1 de belirtilen nitelik ve sayıdaki araç ve iş makineleri kullanılacak olup bu araç ve iş makinelerinin model yılı en az 2019 olacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “Kiralanan Araç ve İş Makinesi Tablosu” başlıklı 6’ncı maddesinde işin yürütülmesinde çalıştırılacak araçlara, “Kiralanan Araçlar ve İş Makinesinin Özellikleri ve Vardiya Tanımları” başlıklı 7’nci maddesinde ise araçlarda aranan özelliklere yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alan düzenlemeler incelendiğinde, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 13 ve 20’nci maddelerinde düzenlenen araç özellikleri arasında “Araç üst yapı model

yılı en az 2019 model olacaktır.” düzenlemesinin yapıldığı, diğer araçların veya araç üst yapısının model yılı için bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür.

İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ve özelliklerinin, işin niteliği gözetilmek suretiyle belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, bu doğrultuda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği açıktır.

Başvuruya konu ihalede işin ifasında kullanılmak üzere 53 araç talep edildiği, Teknik Şartname’nin “Genel hükümler” başlıklı 5’nci maddesinin aktarılan düzenlemesiyle kullanılacak araçların tamamının en az 2019 model olması istenildiği, anılan Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alan düzenlemede ise araçlara ilave olarak sonradan yaptırılan üst yapı için asgari model yılı belirtildiği, bu haliyle düzenlemelerde bir çelişki olduğunun söylenemeyeceği,

İncelemeye konu ihalede istenen 53 aracın model yıllarının 2019 ve üzeri olacak şekilde, idarenin hizmetin gerekleri ve ihtiyacın temini bakımından yetki ve sorumluluğu dâhilinde farklı model yıllarını içerecek şekilde belirlendiği, ayrıca idarelerin ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların modellerinin belirlenmesinde ve yaklaşık maliyet hesabında araçların faydalı ömürlerini dikkate alma zorunluluklarının da bulunmadığı, bu noktada yol süpürme araçlarının kamyon mu yoksa iş makinesi olmasının bir önemi haiz olmadığı, dolayısıyla başvuruya konu düzenlemenin rekabeti ve ihaleye katılımı engelleyici niteliği ihtiva etmediği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında, ihalelere yönelik başvurulara ilişkin mevzuat hükümleri kapsamında yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelik başvuruların ihale tarihini izleyen günden itibaren süresi içerisinde öncelikle idareye yapılması gerektiği, bu çerçevede, yaklaşık maliyete ilişkin hususların, yaklaşık maliyet açıklanmadan ihale dokümanına yönelik şikâyet ve akabindeki itirazen şikâyet başvurusu aşamasında incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelik iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’nci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

h) … ihale konusu işin tamamına veya bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olup olmadığı, …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4. Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi

16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır. Ancak isteklinin teklif verdiği kısımlardan birinde veya birkaçında, geçici teminatının gelir kaydedilmesi gereken hallerden biri ortaya çıktığında, ilgili kısım veya kısımlara ilişkin teklif fiyatları esas alınarak gelir kaydedilecek geçici teminat tutarı belirlenecektir.

…” açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İstekliler, ihale konusu hizmet kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi, teklifleri ekinde vereceklerdir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir. Bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

…” düzenlemesi,

İşe ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2022; işi bitirme tarihi 30.09.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca, ihale konusu hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçların adet ve teknik özelliklerine Teknik Şartname’nin “Kiralanan Araç ve İş Makinesi Tablosu” başlıklı 6’ncı maddesinde ve “Kiralanan Araçlar ve İş Makinesinin Özellikleri ve Vardiya Tanımları” başlıklı 7’nci maddesinde ayrıntılı olarak yer verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin açık ihale usulü ve teklif birim fiyat alınmak suretiyle gerçekleştirileceği, ihale konusu işte alt yüklenici çalıştırılabileceği, ihalede işin tamamı için teklif verileceğinin düzenlendiği, dolayısıyla kısmi teklif sunulmasına imkân tanınmadığı görülmüştür.

İhale dokümanı düzenlenmelerinde ihalenin kısmi teklife açık olup olmayacağına ilişkin düzenleme yapılmasının zorunlu olduğu, bu çerçevede, ihalelerin kısmi teklife açılıp açılmayacağı konusunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu, bu itibarla ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi bakımından mevzuatta bir zorunluluk öngörülmediği anlaşılmaktadır.

Yapılan tespitler çerçevesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 27’nci maddesinde hüküm altına alınan ve İdari Şartname’de bulunması zorunlu hususlar arasında sayılan ihalede kısmi teklif verilip verilemeyeceği hususunun, anılan Kanun’da belirtilen temel ilkeler gözetilerek ve ihtiyacın niteliği göz önünde tutularak idarenin takdir yetkisini kullanılmak suretiyle belirleyebileceği bir husus olduğu, bu çerçevede, ihalenin tamamına teklif verilmesinin söz konusu olduğu ihalelerde, başvuru sahibinin iddia ettiği üzere ihaleye katılımın sınırlandırıldığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından, başvuruya konu ihalenin kısmi teklife kapalı olmasına ilişkin düzenlemenin mevzuat hükümlerine aykırılık olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin miktarı ve türünün “Evsel katı atıkların toplanması, nakli ile cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, yıkanması, kamusal alanların temizlenmesi, çevre temizliği için 24 ay süreyle toplam 53 adet araç ve iş makinesinin şoförsüz olarak kiralanması hizmet alım işi” olarak belirlendiği,

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “14.Sözleşme süresi boyunca çalıştırılacak tüm araç ve iş makinesinin her türlü trafik cezalarından, trafik kazaları sonucu doğacak zararlardan ilgili mevzuat hükümleri uyarınca taraflar varsa kusuru oranında sorumludur. İş makinesi ve araç kullanıcısının kusurlu bulunması durumunda doğacak hasardan ve 3. şahıslara vereceği zararlardan taraflar kusuru oranında sorumludur. Ayrıca sözleşme dönemine ait her türlü trafik cezası iş sona ermiş dahi olsa ceza tarihinde aracı süren kullanıcıya aittir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Şikâyete konu 53 adet araç ve iş makinesinin şoförsüz olarak kiralanması hizmet alımı işine ait Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinin ondördüncü bendinde, çalıştırılacak tüm araç ve iş makinesinin her türlü trafik cezalarından, trafik kazaları sonucu doğacak zararlardan, verilen hasardan üçüncü şahıslara verilen zararlardan tarafların (yüklenici-idare) kusuru oranında sorumlu olduğu anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemede tereddüt yaratacak bir hususun bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,
… ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,…istenilmesi zorunludur.

…

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

…

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektöre gerçekleştirilmiş;

Araç ve makine ile gerçekleştirilen kent temizliği ve/veya

Araç ve makine ile gerçekleştirilen çöplerin toplanması ve nakli işleri ve/veya

Çöplerin toplanması ve nakli ile kent temizliğine ait araç kiralama işleri

benzer iş olarak kabul edilecektir.

(Not: İsteklilerin sundukları iş deneyimini gösteren belgelerde yukarıda belirtilen hususlar dışında "personel, kıyafet, mal ve malzeme vb." unsurların bulunması halinde; belge tutarı, söz konusu kalemlere ilişkin tutarlar düşülmek suretiyle değerlendirilecektir.)

…” düzenlemesi yer almaktadır.

“Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinin ekinde aşağıda belirtilen tabloya yer verilmiştir:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Büyük)

saat

73.026,9

2

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Vinç Sistemli)

saat

40.570,5

3

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Orta)

saat

32.456,4

4

Çok Amaçlı, Vinçli Çöp Kamyonu (Çaça)

saat

4.057,05

5

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Küçük)

saat

32.456,4

6

Mini Damper Kasalı Çöp Toplama Kamyoneti (6 araç)

saat

33.577,5

7

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 6 m3

saat

5.783,1

8

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 4,5 m3

saat

5.783,1

9

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 2 m3

saat

2.891,55

10

Yol Süpürme Aracı

saat

1.742,7

11

Yol Yıkama Aracı 10 ton

saat

5.783,1

12

Yol Yıkama Aracı 5 ton

saat

11.566,2

13

Van Tipi Yıkama Aracı

saat

5.783,1

14

Özel Amaçlı Vinçli Konteyner Yıkama Aracı

saat

4.340,1

15

Konteyner Yıkama Aracı (Yerüstü Konteynerler İçin)

saat

8.680,2

16

Açık Kasa Damperli Kamyon 10 Ton

saat

5.783,1

17

Kanca Liftli Konteyner Taşıyıcı Kamyon

saat

2.891,55

18

Damperli Havuz Kasalı Çekici Kamyon

saat

5.783,1

19

Lift İlaveli Çift Kabin Kapalı Kasa Kamyonet

saat

5.783,1

20

Açık Kasa Damperli Kamyon 7 Ton

saat

5.794,2

21

Lastik Tekerli Yükleyici

saat

11.566,2

22

Kontrol Aracı (Binek) (2 araç x 24 ay)

araç x ay

48

23

Camlı Van Tipi Denetim Aracı (2 araç x 24 ay)

araç x ay

48

İşe ait Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’nci maddesinde “Vardiyalı çalışma sisteminde belediyemiz sınırları içerisindeki evsel katı atıkların toplanması ve nakli, cadde, sokak, meydan, semt pazarı vb. yerlerin araç ile süpürülmesi ve yıkanması, konteynerlerin yıkanıp dezenfekte edilmesi amaçlı toplam 53 adet araç ve iş makinesi kiralanması işidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu özel şartname belediye sınırları içerisindeki tüm cadde, sokak, meydan, alanlar, semt pazarları, tüm konutlar, kamu kuruluşları, okul, sağlık ocakları, dispanserler, özel hastaneler, (Tıbbi Atıklar Hariç) özel okullar, katı atık üreten fabrika (Sanayi Atıkları Hariç) vb. yerlerin çöplerinin yükleniciden ihale süresi boyunca kiralanan araçlarla toplanıp İstanbul Büyükşehir Belediyesince belirlenmiş olan katı atık aktarma istasyonuna nakli ile ilçe genelindeki çöp konteynerlerinin yıkanıp dezenfekte edilmesi, semt pazar alanlarının süpürülmesi ve yıkanması vb. işleri için araç ve iş makinesi kiralanması işidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinde istekliler tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale dokümanında idare tarafından belirlenen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak iş deneyim belgelerinin sunulmasının zorunlu olduğu,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yapılan benzer iş tanımı dikkate alındığında; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik bakımından benzerlik göstermesi, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilmesi, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer nitelikte olan işlerden edinilen iş deneyim belgelerinin kabul edilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Şikayete konu ihale, çevre temizliği işi için araç ve iş makinesi kiralama işi olup, iş kapsamında katı atıkların toplanması ve nakli, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi ve yıkanması, kamusal alanların temizlenmesi ve çevre temizliği için 24 ay süreyle toplam 53 adet araç ve iş makinesinin kiralanması amaçlanmaktadır.

Buna göre ihale konusu işin esas itibariyle özel nitelikte kent temizliği, çöplerin toplanması ve nakil işleri hizmetlerinde kullanılacak araçların kiralanması işi olduğu anlaşılmaktadır.

Benzer iş tanımı idareler tarafından belirlenirken, ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer nitelikte olan işlerden edinilen iş deneyim belgelerinin kabul edilmesine imkan verebilecek şekilde düzenleme yapılması gerekmektedir. Bu belirlemeler neticesinde istekliler tarafından ihale konusu işe uygun iş deneyim belgesi kullanılabileceği gibi, benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgesi kullanılarak da ihaleye teklif verilebilecektir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale dokümanını oluştururken ihale konusu işi ve benzer işleri belirleme noktasında mevzuat sınırları içerisinde idarenin takdir yetkisine sahip olduğu, buna göre alınması istenen hizmetin gerekleri dikkate alınarak benzer iş tanımının “Araç ve makine ile gerçekleştirilen kent temizliği ve/veya, Araç ve makine ile gerçekleştirilen çöplerin toplanması ve nakli işleri ve/veya, Çöplerin toplanması ve nakli ile kent temizliğine ait araç kiralama işleri” olarak belirlendiği görülmekte olup, benzer iş tanımının, ihale konusu işin niteliğine aykırı olarak rekabeti kısıtlayacak şekilde belirlendiği sonucuna ulaşılmasının mümkün olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işinin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Sözleşme süresi boyunca çalıştırılacak araçların tümünün akaryakıt (kontrol aracı binek, camlı van denetim araçları hariç), akaryakıt katkı maddesi, yağ, MTV, amortisman, tamir-bakım, onarım, yedek parça, yazlık- kışlık lastik değişimi vb. giderler, araçların zorunlu trafik sigortası, emisyon izni, periyodik bakımları, trafik muayenelerini (vize) ve her türlü bakım, onarım konusundaki sorumlulukları ile teknik şartnamedeki her türlü diğer giderler teklif edilen fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu özel şartname belediye sınırları içerisindeki tüm cadde, sokak, meydan, alanlar, semt pazarları, tüm konutlar, kamu kuruluşları, okul, sağlık ocakları, dispanserler, özel hastaneler, (Tıbbi Atıklar Hariç) özel okullar, katı atık üreten fabrika (Sanayi Atıkları Hariç) vb. yerlerin çöplerinin yükleniciden ihale süresi boyunca kiralanan araçlarla toplanıp İstanbul Büyükşehir Belediyesince belirlenmiş olan katı atık aktarma istasyonuna nakli ile ilçe genelindeki çöp konteynerlerinin yıkanıp dezenfekte edilmesi, semt pazar alanlarının süpürülmesi ve yıkanması vb. işleri için araç ve iş makinesi kiralanması işidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Özel Şartnamenin uygulanmasında 4734. Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4. maddesinde geçen tanımlardan başka;

…

VARDİYA: 8 saat personel çalışma saati içinde araçların 5,55 saat çalışmalarıdır.

İŞ YERİ: Maltepe Belediyesi sınırları dâhilindeki cadde, sokak, patika, yol, kullanımı kamuya açık meydan ve alanlar ile sabit ve seyyar mevcut veya ihaleden sonra kurulan semt pazarları, alışveriş merkezleri (Gıda Dışı Kurulan Pazarlar Dâhil) kamu kuruluşları, okul, hastane, sağlık ocağı (Tıbbi Atıklar Hariç), dini ve sosyal tesisler, dispanserler, fabrikalar, atölyeler, askeri alanlar, ticarethaneler ile bunlara ait alanlar ve bunların özel veya tüzel kişilere ait olan benzerlerinin çöp ve katı atık sahaları (sanayi atık sahaları hariç) ile kamuya açık alan ve meydanlardır.

HİZMET YERİ: Maltepe ilçesi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kiralanan Araç ve İş Makinesi Tablosu” başlıklı 6’ncı maddesinde “…Araç ve iş makinesine ait liste ve miktarlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Araçların çalışma programı aşağıda Tablo 2' de ayrıca belirtilmiştir.

…

Tablo 2:

S.n.

Araç ve iş makineleri cinsi

Adet

Vardiya sayısı

Çalışma saati

Çalışma günü

Toplam

Çalışma saati

1

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Büyük)

6

2

5,55

731

73.026,90

2

3

5,55

731

2

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Vinç Sistemli)

5

2

5.55

731

40.570.50

3

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Orta)

4

2

5,55

731

32.456,40

4

Çok Amaçlı,Vinçli Çöp Kamyonu (Çaça)

1

1

5,55

731

4.057,05

5

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Küçük)

4

2

5,55

731

32.456,40

6

Mini Damper Kasalı Çöp Toplama Kamyoneti (6 araç)

2

2

5,55

731

33.577,50

2

2

5,55

521

2

1

5,55

521

7

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 6 m3

1

2

5,55

521

5.783,10

8

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 4.5 m3

1

2

5,55

521

5.783,10

9

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 2 m 3

1

1

5,55

521

2.891,55

10

Yol Süpürme Aracı

1

1

5,55

314

1.742,70

11

Yol Yıkama Aracı 10 ton

1

2

5,55

521

5.783,10

12

Yol Yıkama Aracı 5 ton

2

2

5,55

521

11.566,20

13

Van Tipi Yıkama Aracı

1

2

5,55

521

5.783,10

14

Özel Amaçlı Vinçli Konteyner

Yıkama Aracı

1

2

5,55

261

4.340,10

1

5,55

260

15

Konteyner Yıkama Aracı (Yerüstü Konteynerler İçin)

2

2

5,55

261

8.680,20

1

5,55

260

16

Açık Kasa Damperli Kamyon 10

Ton

2

1

5,55

521

5.783,10

17

Kanca Liftli Konteyner Taşıyıcı Kamyon

1

1

5,55

521

2.891,55

18

Damperli Havuz Kasalı Çekici Kamyon

2

1

5,55

521

5.783,10

19

Lift İlaveli Çift Kabin Kapalı Kasa Kamyonet

2

1

5,55

521

5.783,10

20

Açık Kasa Damperli Kamyon 7

Ton

1

1

5,55

521

5.794,20

1

5,55

523

21

Lastik Tekerli Yükleyici

2

2

5,55

521

11.566,20

22

Kontrol Aracı (Binek)

2

24 AY

23

Camlı Van Tipi Denetim Aracı

2

53

düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Evsel Katı Atıkların Toplanması ve Taşınması İşlerinde Kiralanacak Araçlar” başlıklı 8’inci maddesinde “İlçe sınırları içerisinde kalan cadde ve sokakların çöplerinin toplanması ve taşınması işleri Maltepe Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü'nün belirlemiş olduğu çöp toplama programı dahilinde uygulanacaktır. Toplanan katı atıklar araçların vardiya saatlerine göre İstanbul Büyükşehir Belediyesinin ön gördüğü katı atık aktarma merkezlerine yapılacaktır. İş kanunu ve toplu iş sözleşmesi gereği işçilerin çalışma ve dinlenme saatleri dikkate alınarak Araçlar 8 saatlik mesai içindeki bir vardiyada 5,55 saat çalışacaktır. Tüm hakedişler için işletmede kontrollük ve vardiya amirliği tarafından tutulan vardiya tutanakları esastır. Başka bir yerden ödeme yapılmaz yapılamaz.” düzenlemesi,

Bahsi geçen Şartname’nin “Pazar Yerlerinin Temizliği, Cadde, Sokakların Yıkanması ve Makine İle Süpürülmesi İşlerinde Kiralanacak Araçlar” başlıklı 9’uncu maddesinde “… İş kanunu ve toplu iş sözleşmesi gereği işçilerin çalışma ve dinlenme saatleri dikkate alınarak araçlar 8 saatlik mesai içindeki bir vardiyada 5,55 saat çalışacaktır. Tüm hak edişler için işletmede kontrollük ve vardiya amirliği tarafından tutulan vardiya tutanakları esastır. Başka bir yerden ödeme yapılmaz yapılamaz.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Çalışma Sahası ve Araç Özellikleri” başlıklı 11’inci maddesinde “Özellik arz eden araçlar, Maltepe belediyesi ilçe sınırları içerisinde hizmet verilen sahada eski yerleşim alanlarına ait sokak ve caddelerin, standart araçların geçişine ve manevra yapmasına engel nitelikte olması nedeniyle dar ve küçük olan bu alanlarda çalışma kabiliyetine haiz nitelikte makine ekipman detayı belirtilmiştir. Bu alana çalışabilecek araçlar öngörülerek araçların teknik özellikleri belirlenmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer verilen “birim fiyat teklif cetveli standart formu” aşağıdaki şekilde düzenlenmiş, benzer tabloya İdari Şartname’nin ekinde de yer verilmiştir.

İhale kayıt numarası :2022/753722

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Büyük)

saat

73.026,9

2

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Vinç Sistemli)

saat

40.570,5

3

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Orta)

saat

32.456,4

4

Çok Amaçlı,Vinçli Çöp Kamyonu (Çaça)

saat

4.057,05

5

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Küçük)

saat

32.456,4

6

Mini Damper Kasalı Çöp Toplama Kamyoneti (6 araç)

saat

33.577,5

7

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 6 m3

saat

5.783,1

8

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 4,5 m3

saat

5.783,1

9

Vakumlu Yol Süpürme Aracı 2 m3

saat

2.891,55

10

Yol Süpürme Aracı

saat

1.742,7

11

Yol Yıkama Aracı 10 ton

saat

5.783,1

12

Yol Yıkama Aracı 5 ton

saat

11.566,2

13

Van Tipi Yıkama Aracı

saat

5.783,1

14

Özel Amaçlı Vinçli Konteyner Yıkama Aracı

saat

4.340,1

15

Konteyner Yıkama Aracı (Yerüstü Konteynerler İçin)

saat

8.680,2

16

Açık Kasa Damperli Kamyon 10 Ton

saat

5.783,1

17

Kanca Liftli Konteyner Taşıyıcı Kamyon

saat

2.891,55

18

Damperli Havuz Kasalı Çekici Kamyon

saat

5.783,1

19

Lift İlaveli Çift Kabin Kapalı Kasa Kamyonet

saat

5.783,1

20

Açık Kasa Damperli Kamyon 7 Ton

saat

5.794,2

21

Lastik Tekerli Yükleyici

saat

11.566,2

22

Kontrol Aracı (Binek) (2 araç x 24 ay)

araç x ay

48

23

Camlı Van Tipi Denetim Aracı (2 araç x 24 ay)

araç x ay

48

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yukarıda yer alan düzenlemeler ile hizmetin yapılacağı yerlerin belirtildiği, Maltepe Belediye Başkanlığı sınırları dâhilinde hangi işlerin yapılacağının düzenlendiği,

Teknik Şartname’de araçların ve iş makinelerinin sayılarına, toplam çalışma saatlerine ve teknik özelliklerine (silindir hacmi, motor gücü, ağırlığı, yılı vb.) yer verildiği,

Birim fiyat teklif cetvelinde “saat” birimi üzerinden çalıştırılacak araçlara ve iş makinelerine ilişkin teklif fiyatların verileceğinin belirlendiği “kontrol aracı (binek)” ve “camlı van tipi denetim araç” için ay üzerinden teklif verileceğinin düzenlendiği, ancak söz konusu araçların yakıtının idare tarafından karşılanacağının düzenlendiği) anlaşılmıştır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde araç kiralanmasına ilişkin saat olarak belirleme yapıldığı (kilometre üzerinden birim oluşturulmadığı), bu kapsamda idare tarafından ihaleye katılan isteklilerden çalışacak toplam saat üzerinden araç kiralamalarına ilişkin teklif verilmesinin istenildiği, kiralanacak olan araçların idare tarafından bu süre içerisinde herhangi bir kilometre kısıtı olmaksızın kullanılmasının amaçlandığı anlaşılmıştır.

İşin yürütülmesinde kullanılacak araçların sahada eski yerleşim alanlarına ait sokak ve caddelerin, standart araçların geçişine ve manevra yapmasına engel nitelikte olması nedeniyle dar ve küçük olan bu alanlarda çalışma kabiliyetine haiz nitelikte belirlendiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, İdari Şartname’de yapılan düzenleme ile işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, isteklinin, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işinin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılacağı belirtilmiştir. Bu bağlamda, isteklilerin tekliflerini hazırlamak için bahse konu hizmet alımı kapsamında işin yapılacağı yeri inceleme, her türlü bilgiyi edinme, kullanılacak malzemelere ve araçlara ilişkin gerekli hesaplamaları yapma yükümlülüğünde olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan söz konusu ihalenin birim fiyat üzerinden ihale edildiği, ihale dokümanında kilometre sınırı olmamakla birlikte, isteklilerden çalışacak toplam saat üzerinden araç kiralamalarına ilişkin teklif verilmesinin istenildiği, söz konusu araçların kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde hizmetin ifası sırasında kullanılacağı, ihaleyi yapan idarenin görev yetkisi çerçevesinde söz konusu araçların yapacağı kilometrelerin basiretli istekliler tarafından önceden öngörülebilir olduğu hususları da göz önüne alındığında yapılan düzenlemelerin teklif vermeye engel nitelikte olmadığı, söz konusu iddianın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında ihalelere yönelik başvurulara ilişkin mevzuat hükümleri kapsamında yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelik başvuruların ihale tarihini izleyen günden itibaren süresi içerisinde öncelikle idareye yapılması gerektiği, bu çerçevede, yaklaşık maliyete ilişkin hususların, yaklaşık maliyet açıklanmadan ihale dokümanına yönelik şikâyet ve akabindeki itirazen şikâyet başvurusu aşamasında incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelik iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait Teknik Şartname’nin “Kiralanan Araçlar ve İş Makinesinin Özellikleri ve Vardiya Tanımları” başlıklı 7’nci maddesinde “Araç ve iş makinelerine ait özellikler aşağıda maddeler halinde belirtildiği gibidir.

1. Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Büyük) 8 ADET: silindir hacmi en az 7.500 cc, motor gücü en az 235 kW, net ağırlığı en az 11.500 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 18.000 kg, gövde hacmci en az 15 m3, arka yükleme haznesi en az 1,5 m3 toplamda kasa hacmi en az 15+1,5 m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı olacak olup en az 400 lt-800 İt arası yerüstü konteynerlerini kaldırıp boşaltabilecek çöp kamyonu olacaktır. Araç üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.

2. Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Vinç Sistemli) 5 ADET: Silindir hacmi en az 7.500 cc, motor gücü en az 235 kw, net ağırlığı en az 11.000 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 25.000 kg, gövde hacmi en az 15 m3, arka yükleme haznesi en az 1,5 m3 toplamda kasa hacmi 15+1,5 m3 veya üstü olacak olup 3 m3 yeraltı çöp konteynerlerini araca monte edilen ve araç standartlarına uygun vinç ekipmanı ile kaldırıp boşaltabilecek özellikte olacaktır. Araç aynı zamanda en az 400 lt-800 İt arası yerüstü konteynerlerini de kaldırıp boşaltabilecek özellikte olacaktır. Araç üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.

3. Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Orta) 4 ADET: silindir hacmi en az 5.100 cc, motor gücü en fazla 155 kW, net ağırlığı en fazla 8.350 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 16.000 kg, gövde hacmi en az 11 m3, arka yükleme haznesi en az 1 m3, toplamda kasa hacmi en az 11 + 1 m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı olacak olup en az 400 lt-800 İt. arası yerüstü konteynerlerini kaldırıp boşaltabilecek çöp kamyonu olacaktır. Araç üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.

4. Çok Amaçlı Vinçli Çöp Kamyonu (ÇAÇA) 1 ADET: Silindir hacmi en az 7.500 cc, motor gücü en az 235 kw, net ağırlığı en az 17.500 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 26.000 kg, en az 20 m3 kapasiteli çöp kasası olacak olup, elektronik kontrollü araç kabininden inmeden operatörün kumanda panosu üzerinden joystick kol yardımı ile çalıştırılabilir, 2400 İt - 3200 İt. Yeraltı ve yerüstü ÇAÇA konteynerlerini kaldırıp boşaltabilecek çöp kamyonu olacaktır. Ayrıca kompaktörün arka kapağı çöp suyunu sızdırmaz özellikte olmalıdır. Araç üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.

5. Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Küçük) 4 ADET: Silindir hacmi en az 5100 cc, motor gücü en az 130 kw. net ağırlığı en az 6.400 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 10.500 kg, gövde hacmi en az 8 m3, arka yükleme haznesi en az 1 m3, toplamda kasa hacmi en az 8+1 m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı olacak olup 400 İt - 8001t arası yerüstü konteynerlerini kaldırıp boşaltabilecek çöp kamyonu olacaktır. Araç üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.

6. Çöp Toplama Kamyoneti (Mini Damper Kasalı) 6 ADET: Silindir hacmi en az 1.900 cc, motor gücü en az 100 kW, en az 4 m3 hacimli, net ağırlığı en az 2.700 kg. azami yüklü ağırlığı en fazla 3.500 kg olacaktır. Araç üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.

7. Vakumlu Yol Süpürme Aracı 6 m3 1 ADET: Silindir hacmi en az 4.400 cc, motor gücü en az 130 kw. azami yüklü ağırlığı en fazla 15.000 kg, En az 6 m3 kapasitesine sahip olacaktır. Su tankı en az 1500 İt süpürme genişliği en fazla 220 cm. süpürme sistemi sol direksiyonlu. çift yandan vakumlu olacaktır. Yardımcı motor en az 95 hp 4 silindirli su soğutmalı, fırçalar sağ yan, sol yan, orta fırçalı, projektör sağ ve sol yanlarda birer adet olacaktır.

8. Vakumlu Yol Süpürme Aracı 4,5 m3 1 ADET: Silindir hacmi en fazla 5.200 cc, motor gücü en az 114 kw, azami yüklü ağırlığı en fazla 10.500 kg, En az 4,5 m3 kapasitesine sahip olacaktır. Su tankı en az 1.100 İt, süpürme sistemi sol direksiyonlu, çift yandan vakumlu olacaktır. Yardımcı motor en az 95 hp 4 silindirli su soğutmalı, fırçalar sağ yan, sol yan. orta fırçalı, süpürme genişliği en az 220 cm. projektör sağ ve sol yanlarda birer adet olacaktır.

9. Vakumlu Yol Süpürme Aracı 2 m3 1 ADET: Motor gücü en fazla 105 hp 4 silindirli olacaktır. Çöp haznesi en fazla 2 m3 paslanmaz çelikten olacaktır. Hidrostatik Kompakt Tip Vakumlu Yol Süpürme Makinası, Su tankı en az 300 İt. Su pompası olacaktır. Süpürme genişliği en az 1600 mm, çöp boşaltma yüksekliği en az 1400 mm, kamera sistemi vakum ağzı görüntüleme ve geri görüş olacaktır. Yürüyüş sistemi 4 akstan hareketli manevra kabiliyetli, fırça süpürme çapı en az 720 mm, yakıt tankı kapasitesi en az 70 İt, araç genişliği en az 1200 mm, araç yüksekliği en az 2000 mm, araç uzunluğu en az 3800 mm. araç ağırlığı en fazla 5000 kg. çalışma hızı en fazla 15 km/h, seyahat hızı en fazla 50 km/h, klima sistemi olacaktır.

10. Yol Süpürme Aracı 1 ADET: Ağır hizmet tipi hidrolik tertibatlı konveyor bantlı en fazla 4.5 m3 çöp hazneli olacaktır, kamyon üstü ekipmanlı olarak; silindir hacmi en az 5.100 cc, motor gücü en az 130 kw, net ağırlığı en az 8.500 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 10.500 kg. üst yapı motor gücü en az 50 kw olacak olup, en az 3 silindirli su soğutmalı dizel motor olacaktır. Aynı zamanda aşağıdaki özelliklere uymak şartıyla kompakt araç da kabul edilebilecektir. Kamyon üstü ekipmanlı ya da kompakt olarak istenen yol süpürme aracına ait istenen teknik özellikler; Çöp toplama haznesi hidrolik olarak damper sistemi ile yana veya öne boşaltma yapabilmelidir. Çöp haznesi lift kapasitesi en az 4.000 kg olmalıdır. Çöp toplama haznesi çöp kamyonlarına veya yol kenarlarında ki çöp konteynerlerine boşaltma yapabilecek şekilde en az 420 mm ile en fazla 3000 mm aralığında boşaltma yüksekliğine sahip olmalıdır. Su depo kapasitesi en az 820 İt olmalıdır. Su fıskiyeleri ile araç süpürme yaparken toz kalkmasını engelleyen fırçalar üzerine püskürtme yapmalıdır. En az 2 adet yan fırça, en az 1 adet arka veya orta fırça olacaktır. Süpürme genişliği en az 2500 mm olacaktır. Arka veya orta fırça çapı en az 800 mm ve en az 1400 mm uzunluğunda olacaktır. Yan fırçaların kaldırımlara çarpmaması için kapanma özelliği olmalıdır, yan fırçalar en az 700 mm olmalıdır. Arka fırça veya orta fırça, elevatör sistemi ve yan fırça hareketlerini hidrolik motor ile sağlayabilmeli ve gerektiğinde hız ayarı yapılabilmelidir. Çöp kazanı lift sistemi elektrik sistemi arızalanmasına karşılık mekanik olarak da boşaltma yapma imkanına sahip olmalıdır. Araç fırçalarının yere baskısının ayarı kabin içerisinde ki ekrandan elektroniksel olarak ayarlanabilmek ve sağa sola aşağı yukarı hareketleri sürücü kabininde ki dokunmatik ekran panelinden kumanda edilmelidir. Ekipmanda en az 2 adet ikaz lambası olmalıdır. Araç ve/veya üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.

11. Yol Yıkama Aracı 10 Ton 1 ADET: silindir hacmi en az 7.500 cc, motor gücü en az 235 kW. net ağırlığı en az 8.600 kg. azami yüklü ağırlığı en fazla 18.000 kg olacaktır. 9.000 İt - 10.000 İt. arası su tankına sahip olacaktır. Tankın pompaya yakın bir yerinde su miktarını gösteren gösterge olacaktır. Su pompası en az 2900 dev/dak'da 10 atmosfer basınçlı, en az 1500 It/dk, en az 90 ton/saat su basabilecek kapasiteye sahip olacaktır. Yüksek basınç pompası en az 200 bar. en az 153 It/dk debiye, en az 1000 dev/dk ile çalışır özellikli olacaktır. Pompa üzerinde alçak basınçlı ön yol sulama ve yıkama fıskiyeleri, şoför mahallinden kumandalı olacaktır. Aracın yanda yüksek basınca dayanıklı hortum sarma makarası ve üzerine sarılı en az 25 mt. Yüksek basınçlı su hortumu olacaktır.

12. Yol Yıkama Aracı 5 ton 2 ADET: silindir hacmi en az 5.100 cc, motor gücü en az 130 kW. net ağırlığı en az 4.600 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 10.500 kg olacaktır. 5.000 İt — 6.000 İt. arası su tankına sahip olacaktır. Tankın pompaya yakın bir yerinde su miktarını gösteren gösterge olacaktır. Su pompası en az 2900 dev/dak'da 10 atmosfer basınçlı, en az 1500 It/dk, en az 90 ton/saat su basabilecek kapasiteye sahip olacaktır. Yüksek basınç pompası en az 130 bar, en az 170 It/dk debiye, en az 1000 dev/dak ile çalışır özellikli olacaktır. Pompa üzerinde alçak basınçlı ön yol sulama ve yıkama fıskiyeleri, şoför mahallinden kumandalı olacaktır. Aracın yanda yüksek basınca dayanaklı hortum sarma makarası ve üzerine sarılı en az 25 mt. Yüksek basınçlı su hortumu olacaktır.

13. Van Tipi Yıkama Aracı 1 ADET: Silindir hacmi en az 1.900 cc, motor gücü en az 95 kW. net ağırlığı en az 1.900 kg. azami yüklü ağırlığı en fazla 3.550 kg olacaktır. En az 180 derece hareket edebilen hortum makarası bulunacaktır. En az 800 İt su deposu olacaktır. Basınç regülatörlü en az 200 barlık yüksek basınç pompası olacaktır. En az 120 metreye kadar yüksek basınçlı su hortumu olacak en fazla 70 dereceye kadar sıcaklıkta su ile temizlik yapılabilecektir. Yeni geliştirilmiş su soğutma egzoz sistemi ile araç içerisinde daha kontrollü sıcaklık ve daha az gürültü oluşmasına göre tasarlanmış olmalıdır. Kanal açma nozulu en fazla 120 metre mesafeye kadar olan kanallarda kullanılmalıdır. Aracın önünde bulunacak olan sulama çubuğu ile yol yıkaması yapılabileceği gibi kanal temizliği, duvar yazıları çıkarma, afiş sökme, çöp konteynerleri yıkama gibi hizmetlerde de kullanabilecek özellikleri taşıyacak araç olmalıdır. Araç üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.

14. Özel Amaçlı Vinçli Konteyner Yıkama Aracı 1 ADET: Çok amaçlı yer altı ve yer üstü konteyner yıkama ve dezenfekte aracı vinç sistemli çaça aracın silindir hacmi en az 7.500 cc, motor gücü en az 235 kw, net ağırlığı en az 1 1.500 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 18.000 kg olacaktır. Uzaktan kontrol edilebilen vinçli tam otomatik yer altı ve yer üstü çöp konteyner yıkama ve dezenfekte sistemi, mantar ve kanca ataçmanlı, temiz su haznesi en az 6200 İt. atık su haznesi en az 3300 İt. en fazla 3 m3 yeraltı çöp konteyner sistemlerini ve 2400 It.—5000 İt. yerüstü ÇAÇA konteynerler sistemlerini yıkayabilecek üniteye sahip özellikte olmalıdır. Araç hafta içi 5 gün çalışacaktır. Araç nisan-eylül ayları arası iki vardiya, ekim-mart ayları arası bir vardiya çalışacaktır.

15. Konteyner Yıkama Aracı (Yerüstü Konteynerler İçin) 2 ADET: Silindir hacmi en az 7.500 cc, motor gücü en az 235 kW. net ağırlığı en az 10.500 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 18.000 kg olacaktır. Temiz su kapasitesi en az 5.800 İt, pis su kapasitesi en az 5.800 İt olacaktır. Aracın üst yapısı Kompozit özelliğine sahip olacaktır. Yıkama bölümünde en az 290 İt. hacimli çamur çökeltme haznesi ve en az 230 mm. Temizleme kapağı bulunmalıdır. En az 301t. basınçlı tüp. en az 2001t. depolama hazneli dezenfekte sıvısı deposu ile en az 10 mt. Hortum ve ilaçlama tabancası bulunmalıdır. Araçtan bağımsız benzinli motor ile çalışabilen en fazla 250 bar kapasiteli en az 10 mt. Hortum ve yıkama tabancalı yıkama ünitesi bulunmalıdır. En fazla 55 İt. kapasiteli dişli hidromotor 'tahrikli, en fazla 70 İt. debi ve en fazla 150 bar basınçlı su pompası bulunacaktır. En fazla 25 İt. kapasiteli pistonlu hidromotor tahrikli, pis su tahliye motoru olacaktır. Aracın her iki yanından kumanda butonları bulunacak olup çalışma esnasındaki işlemler PLC kontrolü ile otomatik olarak veya butonlar üzerinden manuel olarak yapılacaktır. Aracın sağ veya sol yanında PLC üzerinden veri kontrolü sağlayan dijital ekran bulunmalıdır. îç yıkama sisteminde en fazla 150 bar ve en fazla 501t kapasiteli yıkama motoru olmalıdır. Konteyner Dış yıkama haznesi duvarlarında ve arka kapakta, en az 10 adet sulama nozullu ile pnömatik olarak aşağı yukarı doğrusal hareketli olarak yıkama yapabilmelidir. Araç hafta içi 5 gün çalışacaktır. Araç nisan-eylül ayları arası iki vardiya, ekim-mart ayları arası bir vardiya çalışacaktır.

16. Açık Kasa Damperli Kamyon 10 ton 2 ADET: silindir hacmi en az 5.100 cc, motor gücü en az 130 kw, net ağırlığı en az 3.500 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 10.500 kg olacaktır.

17. Kanca Liftli Konteyner Taşıyıcı Kamyon (Kayar Kasalı) 1 ADET: Silindir hacmi en az 7.500 cc, motor gücü en az 235 kW net ağırlığı en az 12.000 kg, azami yüklü ağırlığı en az 32.000 kg olacaktır. Yük alırken aracın kalkmaması için şasenin arka ucuna tekerlekli ve hareketli bir mesnet ilave edilmelidir. Hidrolik pompa eğik eksenli pistonlu ve en az 80 cc lik olmalıdır. Sistemin şoför mahallinden kullanılmasını sağlayan kumanda paneli bulunacaktır. Kumanda kolu elektro pnömatik sistemli olacaktır. Kanca vinci konteynera en az iki yerden sabitlenmelidir. Kancada kendiliğinden kilitleme mekanizması ve yaylı kilit sistemi ile damperleme yaparken konteyneri tutan mekanizma olacaktır. En fazla çalışma basıncı 300 bar, devreye alınma esnasında PTO nun aktif olduğunu belirten uyarı alarmı olmalıdır. Yağ tankı içerisinde dönüş filtresi bulunmalıdır. Tüm dönel parçalarda gresörlük bulunmalıdır. Vincin kaldırma kapasitesi en az 35ton olmalıdır. Aracın kasa üstü otomatik sistemli brandalı ile kapanıp açılabilecek şekilde olacaktır. Aracın kasa arka kapağı atık döküm esnasında hidrolik desteği ile otomatik kapanıp açılabilecek şekilde olacaktır.

18. Damperli Havuz Kasalı Çekici Kamyon 2 Adet: Silindir hacmi en az 12.400 cc, motor gücü en az 300 kw, en az 22 ton atık kapasiteli damperli havuz kasah çekici kamyon.

19. Lift İlaveli Çift Kabin Kapalı Kasa Kamyonet 2 ADET: Silindir hacmi en az 1.900 cc, motor gücü en az 100 kw, net ağırlığı en az 2.400 kg. azami yüklü ağırlığı en fazla 3.550 kg. Konteyner tamir araçlarının her ikisinde, arızalı konteynerlerin bölgeden çekilmesi, tamirli ve yeni konteynerlerin bölgeye şevki için araçların arka kısımlarında lift sistemi olacak, arızalı ve yeni konteynerlerin elle kaldırılmadan araca yüklenilmesi sağlanacaktır. Konteyner tamir araçları kapalı kasa olacak ve aynı zamanda konteynerde yaşanan arızalara hızlıca müdahale etmek amacıyla araçta jeneratör, kaynak makinası. taşlama ve kesme makinası ile tamir bakım için gerekli tüm alet ve ekipmanlar araçta hazır bulunacaktır.

20. Açık Kasa Damperli Kamyon 7 TON 1 ADET: Toplu çalışma ekibi ve pazar ekibinin kullanımına verilmek üzere en az 7 kişilik açık kasa damperli kamyonun silindir hacmi en az 2.950 cc, motor gücü en az 110 kw, net ağırlığı en az 3.900 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 7.500 kg. Yan kapaklar açılır, arka kapak yana ve alttan açılır olacaktır. Damper sistemi hidroelektrik sistemli, damper şoför kabininden kumandalı olacaktır. Damper çalışırken araç 10 km hızı aşmayacaktır. Araç seyir halindeyken damper otomatik kitlenecektir. Hidrolik damperli açık saç kasa olacaktır. Araç üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.

21. Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici 2 ADET: En az 80 hp motor gücünde olacaktır. Lastik tekerlekli yükleyici kazıcı özellikte arka kepçeli ayrıca kırıcı ekipmanına sahip özellikte olacaktır.

22. Kontrol Aracı Binek 2 ADET: Silindir hacmi en az 1.450 cc, en az 65 kW gücünde olacaktır. Saha kontrol işlerinde kullanılacak araç 24 ay boyunca kontrol teşkilatına tahsis edilecektir. Yakıt idare tarafından karşılancaktır.

23. Camlı Van Denetim Aracı 2 ADET: Camlı Van tipinde, en az 1450 cc, en az 55 kw gücünde olacaktır. Saha kontrol işlerinde kullanılacak araç 24 ay boyunca denetim için idareye tahsis edilecektir. Yakıt idare tarafından karşılanacaktır.

24. Çalışan araçların arızalanması durumunda işin aksamaması için yüklenici arıza yapan aracın yerine model yılı ve özellik aranmaksızın idarenin onaylayacağı yedek araç iş aksamasına fırsat vermeden tahsis edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesi incelendiğinde, özetle (a) iddiasında araçların azami yüklü ağırlıkları için üst sınır belirlenmesinin ihaleye katılımı kısıtladığı, (b), (c) ve (ç) iddialarında bazı araçların bir takım özelliklerinin (net ağırlığı, azami yüklü ağırlığı, motor gücü, motor hacmi vb.) diğer araçlarda aranan aynı türdeki özelliğinden farklı olarak en az/en fazla ifadeleri kullanılmak suretiyle alt sınır ya da üst sınır belirlenerek düzenlendiği, bu haliyle mevcut düzenlemelerin ihale katılımı kısıtladığı, (e) iddiasında Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 13 numaralı ve 15 numaralı alt maddelerindeki araç özelliklerinin hali hazırda işi sürdüren firmanın sahip olduğu araca işaret ettiği hususlarının konu edildiği görülmüştür. Söz konusu hususlara ilişkin hukuki değerlendirmeye aşağıda yer verilmiştir.

İdarece yapılan düzenleme ile katı atıkların toplanması, nakli, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, yıkanması, kamusal alanların temizlenmesi, çevre temizliği hizmet araçları için belirlenen niteliksel ve niceliksel şartların, araçlardan beklenen verimin azami düzeyde sağlanması ve hizmetin kesintisiz gerçekleştirilmesi noktasında önem arz ettiği değerlendirildiğinden, idarenin söz konusu düzenlemesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı, ihtiyacına binaen takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve anılan yetkinin kamu gereklerine aykırı kullanıldığına dair somut bilgi ve belge de bulunmadığı,

Öte yandan net ağırlık-azami yüklü ağırlık ile ilgili “en az-en fazla” ibareleri kullanılarak bir belirleme yapıldığı, isteklilerin ilgili araçları “en az ve üzeri veya en fazla veya altı” şeklinde teklif edebilmelerinin mümkün olduğu ve yapılan düzenlemenin bu haliyle ihaleye katılımı ve rekabeti kısıtladığının söylenemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin (a) , (b), (c), (ç) ve (e) iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesi incelendiğinde, (d) iddiasında Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 10 numaralı alt maddesinde özelliklerine yer verilen “yol süpürme aracı” için belirtilen özelliklerin karcher markasının ısal modeline işaret ettiği, hâlbuki bazı idarelerde sorunsuz ve verimli şekilde kullanılan edinme ve işletme maliyeti daha düşük aynı sınıfta birçok yerli aracın bulunduğu hususunun konu edildiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 10 numaralı alt maddesinde “10.Yol Süpürme Aracı 1 ADET: Ağır hizmet tipi hidrolik tertibatlı konveyör bantlı en fazla 4.5 m3 çöp hazneli olacaktır, kamyon üstü ekipmanlı olarak; silindir hacmi en az 5.100 cc, motor gücü en az 130 kw, net ağırlığı en az 8.500 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 10.500 kg. üst yapı motor gücü en az 50 kw olacak olup, en az 3 silindirli su soğutmalı dizel motor olacaktır. Aynı zamanda aşağıdaki özelliklere uymak şartıyla kompakt araç da kabul edilebilecektir. Kamyon üstü ekipmanlı ya da kompakt olarak istenen yol süpürme aracına ait istenen teknik özellikler; Çöp toplama haznesi hidrolik olarak damper sistemi ile yana veya öne boşaltma yapabilmelidir. Çöp haznesi lift kapasitesi en az 4.000 kg olmalıdır. Çöp toplama haznesi çöp kamyonlarına veya yol kenarlarında ki çöp konteynerlerine boşaltma yapabilecek şekilde en az 420 mm ile en fazla 3000 mm aralığında boşaltma yüksekliğine sahip olmalıdır. Su depo kapasitesi en az 820 lt olmalıdır. Su fıskiyeleri ile araç süpürme yaparken toz kalkmasını engelleyen fırçalar üzerine püskürtme yapmalıdır. En az 2 adet yan fırça, en az 1 adet arka veya orta fırça olacaktır. Süpürme genişliği en az 2500 mm olacaktır. Arka veya orta fırça çapı en az 800 mm ve en az 1400 mm uzunluğunda olacaktır. Yan fırçaların kaldırımlara çarpmaması için kapanma özelliği olmalıdır, yan fırçalar en az 700 mm olmalıdır. Arka fırça veya orta fırça, elevatör sistemi ve yan fırça hareketlerini hidrolik motor ile sağlayabilmeli ve gerektiğinde hız ayarı yapılabilmelidir. Çöp kazanı lift sistemi elektrik sistemi arızalanmasına karşılık mekanik olarak da boşaltma yapma imkanına sahip olmalıdır. Araç fırçalarının yere baskısının ayarı kabin içerisindeki ekrandan elektroniksel olarak ayarlanabilmeli ve sağa sola aşağı yukarı hareketleri sürücü kabinind ki dokunmatik ekran panelinden kumanda edilmelidir. Ekipmanda en az 2 adet ikaz lambası olmalıdır. Araç ve/veya üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede 15.08.2022 tarihinde idarece yapılan zeyilname ile iddia konusu Teknik Şartname maddesinin yeniden düzenlendiği, söz konusu düzenlemenin ilk halinin “10. Yol Süpürme Aracı 1 ADET: Ağır hizmet tipi hidrolik tertibatlı konveyör bantlı kamyon üzeri en fazla 4,5 m3 çöp hazneli, Silindir hacmi en az 5.100 cc, motor gücü en az 130 kw, net ağırlığı en az 8.500 kg, azami yüklü ağırlığı en fazla 10.500 kg. Üst yapı motor gücü en az 50 kw olacak olup 3 silindirli su soğutmalı dizel motor olacaktır. Çöp toplama haznesi hidrolik olarak damper sistemine en az 50 derece devrilme açısıyla yana çöp boşaltma yapabilmelidir. Çöp haznesi lift kapasitesi en az 5.200 kg olmalıdır. Çöp toplama haznesi çöp kamyonlarına veya yol kenarlarında ki çöp konteynerlarına boşaltma yapabilecek şekilde en az 420 mm ile en fazla 3000 mm aralığında boşaltma yüksekliğine sahip olmalıdır. Araç eğilimli arazide boşaltma yaparken en az 4 adet emniyet sensörü bulunmalıdır. Hidrolik yağ tankı en az 90 lt olmalıdır. Su depo kapasitesi en az 900 lt olmalıdır. En az 10 adet su fıskiyeleri ile araç süpürme yaparken toz kalkmasını engelleyen fırçalar üzerine püskürtme yapmalıdır. Çöp haznesi ve aracın yıkanması için en az 8 m hortum uzunluğuna sahip yıkama tabancası olacaktır. En az 2 adet yan fırça, en fazla 1 adet arka fırça olacaktır. Süpürme genişliği en az 2500 mm olacaktır. Arka fırça çapı en az 800 mm ve en az 1400 mm uzunluğunda olacaktır. Yan fırçaların kaldırımlara çarpmada kapanma özelliği olmalı, yan fırçalar en az 700 mm olmalıdır. Arka fırça elavatör sistemi ve yan fırça hareketlerini hidrolik motor ile sağlayabilmeli ve gerektiğinde hız ayarı yapılabilmelidir. Konveyör sistemi basınç ayar şalteri kullanılarak çöp sıkışması halinde tersine hareketi sağlayacak şekilde çalışma yapabilmelidir. Çöp kazanı lift sistemi elektrik sistemi arızalanmasına karşılık mekanik olarak ta boşaltma yapma imkanına sahip olmalıdır. Araç fırçalarının yere baskısının ayarı kabin içerisindeki ekrandan elektrokniksel olarak ayarlanabilmeli ve sağa sola aşağı yukarı hareketleri sürücü kabinindeki dokunmatik ekran panelinden kumanda edilmelidir. Ekipmanda en az 4 adet ikaz lambası olmalıdır. Araç üst yapı model yılı en az 2019 model olacaktır.” şeklinde olduğu görülmüştür.

Söz konusu iddiaya ilişkin idarece verilen cevapta “10 sıra no’lu Yol Süpürme Aracının yerli makine varken işletme maliyeti yüksek Karcher marka İSAL modeline işaret eniği iddiası bulunmaktadır. Oysaki söz konusu araç ISUZU ve MERCEDES marka araçların teknik şartnamedeki kriterlere uyan modelleri üzerine yerli üst yapı ekipmanları üretimi olan firmaların da üretebileceği bir araçtır. Bahse konu araç tek marka ve modele işaret etmemesine rağmen, İdaremiz tarafından yine de zeyilname düzenlenerek daha fazla aracın teknik kriterlere uygun hale gelmesi sağlanmıştır. Özetle söz konusu araç; tek bir marka veya modele işaret etmediği, piyasada ikinci eli mümkün bulunan bir araç olduğu ve İdare tarafından zeyilname ile daha fazla aracın uygun hale getirildiği bir araçtır. Bu bağlamda, söz konusu araç ile ilgili değerlendirme yapılacak herhangi bir husus da kalmamıştır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İlgili Teknik Şartname düzenlemesinin Zeyilname’den önceki hali ile mevcut hali karşılaştırıldığında ilk olarak şikayete konu yol süpürme aracının kamyon üzeri ekipmanlı türünün istenildiği, ancak yapılan zeyilname düzenlemesiyle yol süpürme aracının anılan türü dışında kompakt olan türünün de işin yürütülmesi sırasında kabul edilebileceğinin düzenlendiği, ayrıca son hali ile aracın çöp toplama haznesinin hidrolik olarak damper sistemine en az 50 derece devrilme açısıyla yana çöp boşaltma yapabilmelidir özelliğindeki asgari devrilme açısı şartının kaldırıldığı, araçta olması çöp haznesi lift kapasitesi, su depo hacmi miktarlarının azaltıldığı, araçta bulunması istenen asgari sayıda su fıskiyesi olması şartının kaldırıldığı, çöp haznesi ve aracın yıkanması için en az 8 m hortum uzunluğuna sahip yıkama tabancası olması şartının kaldırıldığı, ekipmanda bulunması istenen asgari ikaz lambası şartının azaltıldığı görülmüştür.

İddia konusu hususa ilişkin idarece verilen cevap incelendiğinde, ısuzu ve mercedes marka araçların teknik şartnamedeki kriterlere uyan modelleri üzerine yapılacak üst ekipman ile yol yıkama aracının temin edilmesinin mümkün olduğunun, ilgili düzenlemede yapılan zeyilname ile farklı türden araçlarla işin yürütülmesine imkan sağlandığının ve söz konusu düzenlemenin tek marka/model işaret etmediğinin ayrıca söz konusu araçların piyasada ikinci el olarak da temin edilebileceğinin ifade edildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyasında yer alan yaklaşık maliyet belgeleri incelendiğinde, iddiaya konu yol süpürme aracı maliyetinin aracın kamyon kısmı için ayrı üst ekipman kısmı için ayrı maliyet hesabı yapılarak belirlendiği, yol süpürme aracının birim maliyetinin hesabında aracın kamyon kısmı için ısuzu ve mercedes marka iki farklı kamyonun satış fiyatı ile üst yapı ekipmanı için karcher markadan farklı bir ekipman için piyasadan alınan ayrıca fiyat teklifinin kullanıldığı görülmüştür.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler neticesinde, Karcher markanın Isal modeli dışında farklı marka kamyonlar üzerine ayrıca yaptırılacak üst ekipman ile temin edilebilmesinin mümkün olduğu, işin yürütülmesinde kullanılacak araçların isteklilerin kendi malı olması şartının aranmadığı ilgili düzenlemenin rekabeti engeller nitelikte olmadığı, hizmetin yürütülmesinde kullanılacak aracın (ihtiyacın) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’nci maddesinde sayılan temel ilkelerine halel getirmeyecek şekilde belirlenmesinin idarenin takdirinde ve sorumluluğunda olduğu, istenen teknik özelliklere sahip aracın kamyon üzerine ekipman ya da kompakt olarak temin edilebileceği hususundaki sorumluluğun ihaleyi yapan idareye ait olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin (d) iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesindeki ifadeler incelendiğinde, (f) iddiasında özetle; Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin 14 numaralı alt maddesinde özelliklerine yer verilen “özel amaçlı vinçli konteyner yıkama aracı”nın özellikleri arasında yer alan “atık su haznesi en az 3300 Lt. en fazla 3 m3 yeraltı çöp konteyner sistemlerini ve 2400 Lt.—5000 Lt.” şeklindeki düzenlemenin ne olduğunun anlaşılmadığının iddiaya konu edildiği görülmüştür.

Teknik Şartnamenin ilgili maddesinde yer alan ifadeler ve idarece verilen cevap incelendiğinde, “özel amaçlı vinçli konteyner yıkama aracı”nın diğer özelliklerinin yanında en az 3300 lt. atık su haznesine sahip olması, 3 m3 ve daha az hacme sahip olan yeraltı çöp konteyner sistemleri ve 2400 lt ile 5000 lt arasında hacme sahip ÇAÇA konteynerler sistemlerini yıkayabilecek üniteye sahip olmasının istenildiği, aracın yıkayabileceği konteyner sistemlerinin hacim özelliklerinde sınırlama yapılmasının idarenin sorumluluk alanlarında bulanan konteynerlerin özelliklerinden kaynaklandığı anlaşılmış olup, söz konusu ifadede belirsizliğin bulunmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin (f) iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.