KİK Kararı: 2022/UH.II-1115

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/043
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 14.09.2022
Karar No : 2022/UH.II-1115
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Batı Yem. Gıda Tem. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karabük İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/525728 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı 24 Ay Süreli Yemek Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karabük İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 25.08.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı 24 Ay Süreli Yemek Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Batı Yem. Gıda Tem. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.nin 18.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.08.2022 tarih ve 46684 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.08.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/916 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname'nin 5.6'ncı maddesinde İş Kanunu, Sosyal Güvenlik Kanunu ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği kanunları kapsamında yüklenicinin tek başına sorumlu olduğu, idarenin herhangi bir sorumluluğunun olmadığının belirtildiği, ihale dokümanında yapılan bu düzenlemelerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında özellikle iş sağlığı ve güvenliği açısından bütün sorumluluğu yükleniciye bıraktığı, söz konusu hususunda 4857 Sayılı İş Kanunu’na aykırılık teşkil ettiği,

2. Teknik Şartname'de yemek sayılarının idarece belirleneceği ancak ödemenin ise yalnızca yenilen yemek miktarı üzerinden yapılacağının düzenlendiği, söz konusu durumun yükleniciyi külfete sokacağının açık olduğu,

3. Teknik Şartname’nin 7.23'üncü maddesinde “Bir gündeki öğle ve akşam yemeği (normal ve diyet yemeği) menüleri ile art arda iki günün tüm menüleri farklı olacaktır.” düzenlemesi yer aldığı, ancak söz konusu düzenlemenin Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 90'ıncı maddesine aykırı olduğu,

4. Teknik Şartnamenin 5.2.22'nci maddesinde “Çalıştırılan personel sayısı değiştirilmeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, bilindiği üzere yıllık izin kullanan personelin fiilen çalışan personel sayısına dahil olduğu, dolayısıyla yıllık izin kullanan personelin yerine personel çalıştırılmasının istenilmesinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği,

5. Teknik Şartname'nin 7.14'üncü maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı personelin yemeklerini karşılamakla yükümlüdür. İşçilerin yediği yemekler ihale edilen öğün sayısına dahil edilmeyecektir.” düzenlemesinin, İdari Şartname'nin 25.3.1.3'üncü maddesinde ise “İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecektir. İşçilerin yediği yemekler ihale edilen öğün sayısına dahil edilmeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, anılan düzenlemelere göre ihale konusu hizmetin ifasında çalışacak personelin yemek masraflarının teklif fiyata dahil olduğunun anlaşıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.15'inci maddesine göre, çalışacak personelin yemek maliyetlerinin ayni olarak karşılanması durumunda yemek maliyeti için aylık gün sayısının, ihale dokümanında belirtilmesi, personele verilecek yemek için asgari standartların (yemek çeşidi, kalori vb.) belirlenmesi zorunlu kılındığı, ancak idare tarafından tanzim edilen ihale dokümanında yemek maliyeti için herhangi bir bilgiye yer verilmediği,

6. Teknik Şartname’nin 7.24'üncü maddesinde “Ramazan ayında oruç tutan personel, staj yapan öğrenci, hasta ve refakatçi için iftar ve sahur yemeği verilecektir. Sadece ramazan ayına ait olmak üzere öğle yemeği (3 kap), akşam yemeği (iftar, 4 kap) ve sahur yemeği (3 kap+ çorba) olmak üzere menü hazırlanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, idare tarafından ramazan ayında hazırlanacak iftar ve sahur yemekleri için birim fiyat teklif cetvelinde ayrıca satır açması ve hem isteklilerin sağlıklı teklif hazırlayabilmeleri hem de mevzuat gereği asgari iki haftalık örnek menü düzenleyerek menüde bulunan yemeklerin içerik ve gramajlarına yer verilmesi gerektiği, idarece sahur yemeğine ilişkin örnek menü düzenlenmesine rağmen iftar yemeği için örnek menü hazırlanmadığı, verilecek normal yemek menüsünün ise 3 (üç) kap olarak belirtildiği, oysa yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemesinde iftar yemeğinin 4 (dört) kap olarak verileceği açık şekilde düzenlendiği, verilecek ilave yemeğin cinsinin, miktarının ve içeriğinin bilinmemesinin sağlıklı olarak maliyet hesaplaması yapılmasını imkansız hale getirdiği,

7. Teknik Şartname’nin 7.55'inci maddesinde “Personelin çalıştırılması ve iş akdinin sona erdirilmesi İş Kanunu ile İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda yer alan hükümler çerçevesinde düzenlenir. Personel değişikliği, idarenin bilgisi ve onayı dahilinde yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği ve işe alınacak ve/veya işten çıkarılacak personele karar verme yetkisinin idarenin üzerinde olduğu, söz konusu durumun da Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.26'ncı maddesine doğrudan aykırılık teşkil ettiği,

8. Teknik Şartname'nin 5'inci maddesinde “Yemek alan hastalar için tanımlanan ve ana öğün olan kahvaltı, öğle, akşam yemeklerinin ve ara öğünlerin gün içerisinde belirli saatlerde dağıtılması, nöbetçi personele gece kahvaltısı hazırlanması, toplama ve sonrası bulaşık yıkama, çöplerin uzaklaştırılması hizmetlerinin yerine getirilmesi gibi hizmetlerde dikkate alındığında bu iş kapsamında çalışacak personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını belirlenen sağlık tesislerimizde geçireceği açıktır.” düzenlemesinin yer aldığı, yine Teknik Şartname'de çalışacak personelin Karabük Eğitim Araştırma Hastanesi, Safranbolu Devlet Hastanesi, Karabük Ağız Diş Hastanesi, Yenice Devlet Hastanesi olmak üzere toplam 4 sağlık tesisinde çalıştırılacağının, Eskipazar ve Eflani Devlet hastanelerinde personel çalıştırılmayacağının belirtildiği, Teknik Şartname'nin 4'üncü maddesinde Eskipazar İlçe Devlet Hastanesi ve Eflani İlçe Devlet Hastanesinde de yemek dağıtımı ve sonrası işlerin ifa edileceğinin açıkça belirtilmiş olmasına rağmen bu sağlık tesislerinde çalıştırılacak personel sayı ve niteliklerine yer verilmediği, Teknik Şartname'nin 5'inci maddesine göre çalıştırılacak personel belirlenen sağlık tesislerinde tam zamanlı olarak çalışacağından, bu sağlık tesislerinden personel kaydırılması da ihale dokümanına göre mümkün olmayacağı, ilgili ilçe devlet hastanelerinde çalışacak personel sayısına yer verilmemesi, hizmetin ifası sırasında işçilik maliyetlerinin artmasına, yıllara yaygın olan ihale konusu iş için ilgili personele fiyat farkının hesaplanamamasına ve doğal olarak yüklenicinin zararına yol açabileceği, idare tarafından ilgili personel maliyeti hesaba katılmadan yaklaşık maliyet hesaplandı ise bu durumda hesaplanan yaklaşık maliyetinde hatalı olarak hesaplandığı sonucunu doğuracağı, dolayısıyla hatalı yaklaşık maliyet hesabı ile ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılamayacağından söz konusu hususun sağlıklı teklif oluşturmaya ve teklif vermeye engel nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.

İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.

İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur.

Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.” hükmü,

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanunun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kapsam ve istisnalar” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) Bu Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “İşverenin genel yükümlülüğü” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.

b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.” hükmü,

Bahse konu Kanun’un “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;

a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir. Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekili tarafından Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilirler.

b) Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar.

c) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlar.

ç) Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir.

d) Çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında; görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşları, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları ve bunların işverenlerini bilgilendirir.

(2) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini, Sağlık Bakanlığına ait döner sermayeli kuruluşlardan doğrudan alabileceği gibi 4734 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde de alabilir.

(3) Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde, diğer sağlık personeli görevlendirilmesi zorunlu değildir.

(4) Birinci fıkranın (a) bendine göre yapılacak görevlendirme süresinin belirlenmesinde 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki öğrenci statüsünde olan çırak ve stajyerler, çalışan sayısının toplamına dâhil edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların sağlık ve güvenliğine ilişkin tedbirler” başlıklı 39’uncu maddesinde “Yüklenici bütün giderleri kendisine ait olmak üzere hizmetinde çalışanlar için, gerek teker teker ve gerekse topluca yaşadıkları ve çalıştıkları yerler bakımından, yürürlükte olan iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı hükümlerine uygun olarak her türlü sağlık ve güvenlik tedbirlerini almak ve çalışanların mevcut koşullara göre sağlıklı bir şekilde yiyip içmeleri, dinlenmeleri, yatıp kalkmaları ve yıkanmaları, meslek hastalıklarından korunmaları, hastalık veya bir kaza halinde tedavileri konularında ilgili mevzuat hükümlerine ve idare veya kontrol teşkilatının kendisine vereceği talimata uymak zorundadır.

Yüklenici, bütün giderleri kendisine ait olmak üzere, sözleşme konusu işin yürütülmesi sırasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı uyarınca alınması zorunlu olan iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirleri almakla yükümlüdür.” hükmü,

Anılan Şartname’nin “Çalışanların kazaya uğramaları” başlıklı 40’ıncı maddesinde “Yüklenicinin önlemler almasına rağmen olabilecek kazalarda, yüklenicinin işçi ve personelinden kazaya uğrayanların tedavilerine ilişkin giderlerle kendilerine ödenecek tazminat yükleniciye aittir. Ayrıca işçi ve personelden iş başında veya işe bağlı nedenlerle ölenlerin defin giderleri ile ailelerine ödenecek tazminatın tümü de yüklenici tarafından karşılanır.

Yüklenici bu hususta, yürürlükte bulunan genel hükümlere uyacaktır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Müdürlüğümüz ve bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı 24 Ay Süreli Yemek Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

6 Kalem- 24 ay süreli Malzemeli Yemek Pişirme, Taşıma, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: 1-Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2- Safranbolu Devlet Hastanesi, 3- Yenice Devlet Hastanesi, 4- Karabük Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi, 5- Eskipazar Devlet Hastanesi, 6- Eflani Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.

22.2. Yüklenici, tüm giderleri kendisine ait olmak üzere çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu çerçevede; çalışanların iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve zorunlu olması halinde diğer sağlık personeli tarafından sunulan hizmetlerden yararlanması, çalışanların sağlık gözetiminin yapılması, mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hâle getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının izlenmesi, denetlenmesi ve uygunsuzlukların giderilmesi gibi iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin alınması zorunlu tedbirler yüklenicinin sorumluluğundadır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin İşe Başlaması” başlıklı 5’inci maddesinde “…6. Yüklenicinin çalıştıracağı personelinin, SGK, Maliye, Belediye ve diğer mercilerle yapılması gerekli ve yapılacak beyan ile bildirimler ve bu hususlardaki vergi, resim, harç, mükellefiyet ve sorumluluklar ve buna ilaveten hata, noksan ve kusurlu işlemlerden dolayı hâsıl olacak maddi ve manevi zarar ziyan ve tahakkuk edecek cezaların idare adına tecelli edenler de dâhil tazmini, iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sorumluluk da yükleniciye ait olacaktır. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 7’nci maddesinde “…57. Bu hizmet alımı kapsamında çalışan personellerin iş kazası durumunda 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri geçerli olup, bahse konu kanun hükümlerine göre işlem tesis edilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, ihale konusu işin Karabük İl Sağlık Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı 24 Ay Süreli Yemek Hizmeti Alımı İşi” olduğu, söz konusu ihalede 58 adet ihale dokümanı edinildiği, 19 istekli tarafından teklif sunulduğu, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 17.08.2022 tarihinde edinildiği, ancak ihaleye teklif verilmediği, inceleme tarihi itibariyle teklif değerlendirme aşamasının devam ettiği ve henüz ihale komisyonu kararı alınmadığı, başvuru sahibinin iddialarının ihale dokümanı düzenlemelerine yönelik olduğu görülmüştür.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun amacının, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olduğu, söz konusu Kanun’un; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanacağı, işverenler tarafından işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak adına yapılması gerekenlerin anılan Kanun’da açıkça hüküm altına alındığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 39’uncu maddesinde, yüklenicinin, bütün giderleri kendisine ait olmak üzere, sözleşme konusu işin yürütülmesi sırasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı uyarınca alınması zorunlu olan iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirleri almakla yükümlü olduğu, 40’ıncı maddesinde, yüklenicinin önlemler almasına rağmen olabilecek kazalarda, yüklenicinin işçi ve personelinden kazaya uğrayanların tedavilerine ilişkin giderlerle kendilerine ödenecek tazminatlarının yükleniciye ait olduğu, ayrıca işçi ve personelden iş başında veya işe bağlı nedenlerle ölenlerin defin giderleri ile ailelerine ödenecek tazminatın tümünün de yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale konusu işi yürütecek olan yüklenicinin kendi sorumluluk alanlarına idarenin de dahil edilmesinin beklenemeyeceği, yüklenicinin ihale konusu işi ihale dokümanı kriterlerine göre yerine getirmekle yükümlü olduğu, isteklilerin yüklenicinin görev ve sorumluluğu olarak belirtilen kriterlere göre tekliflerini hazırlanması gerektiği, netice itibariyle yukarda aktarılan Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne ve 6331 sayılı Kanun’a uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 7’nci maddesinde “… 8. Yüklenici; aylık yemek yiyen personel sayısının tespiti için, hastane ve hizmet binaları yemekhanelerine hastanenin otomasyon sistemi ve donanımı ile uyumlu proximity kartlar yemek kontrol sistemi kuracaktır. Yemek yiyen personelin ve stajyerlerin tespiti için, personelin T.C. kimlik numaralarının kodlandığı, dizaynı İl Sağlık Müdürlüğünce onaylanmış proximity kartlar kullanılacaktır. Otomasyon sistemi ve donanım personelin proximity kartları ile uyumlu olacaktır. Sistemin, donanımın kurularak çalışır hale getirilmesi ve hastane otomasyon sistemi ve donanımı ile uyumu, yüklenicinin sorumluluğundadır. Yemek yemeye gelen personel sisteme kartını okutacak, sistemde karşılığı varsa kabul edilecek, veri tabanında T.C. kimlik nosu yoksa veya o öğünü ikinci defa alacaksa sistem reddedecektir. Sistem tarafından hangi personelin hangi tarihlerde hangi öğünlerde yemek yedikleri kayıt edilecektir. Yemek sayıları; T.C kimlik numarası, tarih aralığı, unvan ve öğün bazında (öğlen, akşam, kahvaltı) sorgulanabilmeli, ayrıca sistem bilgilerine erişim ve raporların yazıcı çıktıları sadece hastane personelinin yetkisinde olmalıdır. Sistemle ilgili donanım bedelleri tamamen yüklenici firmaya aittir.

9. Hastane idaresi tarafından belirlenen otomasyon sisteminde günlük yemek yiyen personel, stajyer öğrenci sayıları dikkate alınarak ödeme yapılacaktır. Hasta ve refakatçinin (her hastanın 1 refakatçi hakkı) tüm yemek ücretleri ise, servis sorumlu hemşireler tarafından oluşturulan rasyo takip formundaki sayılara göre ödenecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli standart formu ise aşağıdaki şekilde oluşturulmuştur.

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

KAHVALTI

öğün

507.400

2

NORMAL YEMEK

öğün

1.555.000

3

DİYET YEMEK

öğün

231.000

4

R1

öğün

128.150

5

R2

öğün

63.650

6

ARA ÖĞÜN

öğün

253.500

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemelerine göre yemek hizmetinden faydalanacak personel ve stajyer öğrenci sayısının hastane idaresi tarafından belirlenen otomasyon sisteminden çekileceği, yemek hizmetinden faydalanacak hasta ve refakatçilerin sayısı ise servis sorumlusu hemşireler tarafından oluşturulan takip formlarından çekileceği, yükleniciye yapılacak aylık ödemelerin de yemek hizmetinden faydalanan kişi sayısı üzerinden yapılacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede neticesinde, yemek hizmeti alımı ihalelerinde öğün miktarlarının idare tarafından tahmini olarak hesaplandığı ve yaklaşık maliyetin de idarece hesaplanan öğün miktarlarına göre belirlendiği, istekliler tarafından tekliflerin idarece tahmini olarak belirlenen ve ihale dokümanına yansıtılan öğün miktarlarına göre oluşturulacağı, işin yürütülmesi sırasında ise personel, stajyer öğrenci, hasta ve refakatçi sayılarındaki değişmelere bağlı olarak, idarece ihaleye çıkılmadan önce ihtiyacın tespiti aşamasında tahmini olarak belirlenen öğün miktarlarının değişmesinin söz konusu olabileceği, bu olası değişimler göz önünde tutularak tüketilen yemek sayısı üzerinden ödeme yapılmasının düzenlendiği, aksi takdirde idarenin faydalanmadığı hizmetin bedelini ödemekle karşı karşıya kalarak kamu zararına sebep olacağı, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan isteklilerin de bu hususları göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlamalarının bekleneceği, bu çerçevede iddia konusu Teknik Şartname düzenlemelerinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

11.08.2022 tarihli Zeyilname öncesine ait Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 7’nci maddesinde “… 23. Bir gündeki öğlen ve akşam yemeği (normal ve diyet yemeği) menüleri ile art arda iki günün tüm menüleri farklı olacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

11.08.2022 tarihinde istekli olabileceklere tebliğ edilen Zeyilname ile Teknik Şartname’nin söz konusu maddesinin “23. Yemek hizmetlerinin tüm aşamalarında muayene ve kontrol komisyonu tarafından denetleme yapılabilir.” şeklinde değiştirildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından Teknik Şartname ile bir gündeki öğle ve akşam yemeği (normal ve diyet yemeği) menüleri ile art arda iki günün tüm menüleri farklı olmasının istenilmesinin Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nin 90'ıncı maddesine aykırı olduğu iddia edilmektedir.

İdare tarafından başvuru sahibinin 18.08.2022 tarihli şikâyet başvurusuna verilen cevapta söz konusu iddiaya ilişkin olarak “itirazınızla ilgili şikayetlerin tümüne ihale dokümanında ve 11/08/2022 tarihli 'Zeyilname 3'te cevap verildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle söz konusu şikayetinize olumlu cevap verilememiştir.” ifadelerine yer verildiği, 11.08.2022 tarihli Zeyilname ile Teknik Şartname’nin iddia konusu “23. Bir gündeki öğlen ve akşam yemeği (normal ve diyet yemeği) menüleri ile art arda iki günün tüm menüleri farklı olacaktır.” düzenlemesinin anılan Şartname’den çıkarıldığı, gelinen aşamada başvuru sahibince itirazen şikâyet başvurusuna konu edilebilecek bir uyuşmazlığın kalmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca idareler ve yükleniciler, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullanmasına ilişkin olarak 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorundadır. …” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Personelin Uyması Gereken Kurallar” başlıklı 5.2’nci maddesinde “…22. Yüklenici, idareye bildirilen personelde zorunlu bir değişiklik (işten ayrılma veya çıkarılması, hastalık raporu vb. gibi) yapılması gerektiğinde yerine aynı statüde bir personel temin etmek şartıyla en geç 3 (üç) iş günü içinde aynı niteliklere sahip personel görevlendirecektir. Çalıştırılan toplam personel sayısı değiştirilmeyecektir. Yüklenici belirtilen yükümlülükleri yerine getirmediği durumda idari şartnamenin ilgili maddesinde yer alan cezai işlem uygulanır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan maddesine göre ihale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanmasının talep edilmeyeceği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 5.2.22’nci maddesinde ise, idareye bildirilen personelde zorunlu bir değişiklik (işten ayrılma veya çıkarılması, hastalık raporu vb. gibi) yapılması gerektiğinde yerine aynı statüde bir personel temin etmek şartıyla en geç 3 (üç) iş günü içinde aynı niteliklere sahip personelin yüklenici tarafından görevlendirileceği, çalıştırılan toplam personel sayısının değiştirilmeyeceği düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, anılan Tebliğ’in ilgili maddesi uyarınca izin kullanan işçilerin fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceği ve idarece izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanmasının kabul edilemeyeceği, idarece hazırlanan ve itirazen şikayete konu maddede ise işten ayrılma veya çıkarılma, hastalık raporu ve benzeri zorunlu durumlarda yüklenici tarafından aynı niteliklere sahip personelin görevlendirileceğinin düzenlendiği, anılan maddede yıllık izin kullanan personelin yerine yüklenici tarafından aynı sayıda personel görevlendirileceğine ilişkin açık bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu düzenlemenin amacının ihale konusu işin aksatılmadan sürdürülmesine ilişkin olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.15. Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. …” açıklaması,

T.C. Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nca yayımlanan 05.06.2008 tarihli ve 2008/42 sayılı Genelge’nin “Hizmet Alımlarında Yemek, Yol ve Giyecek” başlıklı (B)’inci maddesinde “…Bakanlığımıza bağlı kurum ve kuruluşlarca, hizmet alımı kapsamında çalışan işçilerin yemek, yol ve giyecek ihtiyaçlarının istekliler tarafından karşılanmasının öngörüldüğü durumlarda;

a) İşçilerin yemek ihtiyaçlarının ayni veya nakdi olarak karşılanması için firmalara bir bedelin ödenmesi uygulaması yerine, yemek ihtiyaçlarının hastane tarafından çıkartılan yemekten bedelsiz karşılanması yönünde şartnamelere hüküm konulması ve yemek bedelinin yaklaşık maliyet hesaplamalarında dikkate alınmaması,

…

uygun görülmüştür.

Bu çerçevede;

1-Öncelikle bu uygulamada, hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçilerin yemek, yol ve giyecek ihtiyaçlarının karşılanması noktasında, kurumlarımızın herhangi bir yükümlülüklerinin/zorunluluklarının olmadığının bilinmesi,

2-İşçilerin yemek ihtiyaçlarının hastanede çıkan yemekten karşılanabilmesi için ihale dokümanına (şartname ve sözleşmelere) aşağıdaki şekilde hüküm konulması gerekmektedir.

“İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1.

…

3. İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecektir. İşçilerin yediği yemekler ihale edilen öğün sayısına dahil edilmeyecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 7’nci maddesinde “…14. Yüklenici çalıştırdığı personelin yemeklerini karşılamakla yükümlüdür. İşçilerin yediği yemekler ihale edilen öğün sayısına dahil edilmeyecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanı düzenlemelerine göre ihale konusu işin niteliği itibariyle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet işi olmadığı, ihale kapsamında çalışacak personelin yemek giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu, söz konusu giderlerin yüklenici firma tarafından karşılanacağı, anılan düzenlemelerin birbiriyle uyumlu olduğu ve tekliflerin sağlıklı ve eşit şartlarda oluşturulmasını engellemediği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinin kamu ihale mevzuatına uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, başvurusu sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “10-R3(Normal Yemek):

…

Tablo 1:B

3(Normal Yemek) Örnek Menü:

Kahvaltı

Su

Çay veya süt veya meyve suyu

Peynir veya yumurta

Zeytin

Bal-reçel veya pekmez

Mevsim sebzesi(domates, salatalık, yeşillik)

Ekmek

Öğle

Su

Çorba

Et-tavuk-balık-etli kurubaklagil-etli sebze yemeği

Pilav/makama/börek veya zeytinyağlı sebze yemeği

Yoğurt/ayran/salata/cacık/tatlı/meyve

Ekmek

Akşam

Su

Çorba

Et-tavuk-balık-etli kurubaklagil-etli sebze yemeği

Pilav/makama/börek veya zeytinyağlı sebze yemeği

Yoğurt/ayran/ salata/cacık/tatlı/meyve

Ekmek

” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 7’nci maddesinde “…24. Ramazan ayında oruç tutan personel, staj yapan öğrenci, hasta ve refakatçi için iftar ve sahur yemeği verilecektir. Sadece Ramazan ayına ait olmak üzere öğle yemeği (3 kap), akşam yemeği (iftar, 4 kap) ve sahur yemeği(3 Kap+çorba) olmak üzere menü hazırlanacaktır. İftar yemeği normal yemek fiyatı olarak, sahur yemeği kahvaltı fiyatı olarak kabul edilecektir. Ramazan ayı boyunca sahur ve iftar vaktinde yemek hizmeti verilecektir. Ramazan ayında oruç tutan personel için iftar saatinde her masaya 1 adet olmak üzere iftar tabağı (kişi başı; bal-reçel vb. 30 gram, zeytin 25 gram, hurma 1 adet olmak üzere) ikramı yapılacak, ekmek dışında ayrıca pide de bulundurulacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerine göre, ramazan ayında oruç tutan personel, staj yapan öğrenci, hasta ve refakatçi için iftar ve sahur yemeğinin verileceği, iftar yemeği normal yemek fiyatı olarak, sahur yemeği kahvaltı fiyatı olarak kabul edileceğinin düzenlendiği, ayrıca dokümanda 31 günlük örnek sahur menüsüne yer verildiği, her ne kadar Teknik Şartname’de iftar menüsüne ilişkin olarak ayrıca bir menü belirlemesi yapılmasa dahi akşam yemeği menülerinin 3 kap olarak verileceği, iftar menülerinin iftar tabağı ile birlikte 4 kap olarak verileceği görüldüğünden iftar menülerine 4 kap olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılık görülmediği, dolayısıyla akşam yemeğine ilişkin örnek menülerin iftar yemeğine ilişkin örnek menü olarakta kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Sekizinci fıkrada belirtilen işyerlerinde yükleniciler dışında kalan işverenler tarafından çalıştırılanlar ile bu işyerlerinin tâbi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde kendi nam ve hesabına sözleşme yaparak üstlendiği ihale konusu işte doğrudan kendileri çalışanlar da aynı hükümlere tâbidir. Sekizinci fıkrada belirtilen kurum, kuruluş veya ortaklıkların sermayesine katıldıkları ortaklıkların kadro veya pozisyonlarında çalışan işçilerin, ortak durumundaki kamu kurum, kuruluş veya ortaklıkların kadro veya pozisyonlarına atanma ya da bu kurum, kuruluş veya ortaklıklarda geçerli olan malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanma talepleri hakkında da sekizinci fıkra hükümleri uygulanır. Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere;

a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması,

b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması, yönünde hükümler konulamaz.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İdare ve Kontrol Teşkilatının itiraz hakkı” başlıklı 11’inci maddesinde “İdare ve kontrol teşkilatı, yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların (teknik ve idareci personel, hizmetli, işçi ve diğerleri) ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir. Yüklenici, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü verilen süre içinde yerine getirmemesi halinde, söz konusu kişiler idare veya kontrol teşkilatı tarafından uzaklaştırılır veya uzaklaştırılmaları sağlanır. Uzaklaştırılmaları istenilenler, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamaz. Yüklenici, uzaklaştırılan kişilerin yerine en kısa zamanda uygun nitelikli başkalarını getirmek zorundadır. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.26. 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; işe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması, hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması yönünde hükümler konulmayacaktır. İdarelerce, çalışan personel açısından denetim, sadece teknik şartnamede istenen kriterlere göre ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde idareye verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yapılacak olup, ihale dokümanında, anılan Kanun maddesine ve ilgili mevzuata aykırı şekilde, işe alınacak veya işten çıkarılacak personelin idarece belirleneceğine yönelik düzenlemelere yer verilmeyecektir. …” açıklaması,

Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 7’nci maddesinde “…55. Personelin çalıştırılması ve iş akdinin sona erdirilmesi iş Kanunu ile iş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda yer alan hükümler çerçevesinde düzenlenir. Personel değişikliği, idarenin bilgisi ve onayı dahilinde yapılacaktır. İş güvenliği ile ilgili yüklenici tarafından verilen eğitim belgeleri belirlenen periyotlarda hakkedişlerle beraber idareye sunulacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, idareler tarafından ihale dokümanında çalıştırılacak işçilerin seçilmesi, işten çıkarılması ve daha önceki sözleşmelerde çalıştırılan personelin yeniden istihdam edilmesi yönünde düzenlemelere yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, şikâyete konu edilen Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alan “…Personel değişikliği, idarenin bilgisi ve onayı dahilinde yapılacaktır. …” düzenlemesinde, personelin idare tarafından belirleneceği veya hali hazırda çalışan personelin işten çıkarılamayacağı yönünde bir belirleme yapılmadığı, söz konusu düzenlemenin idarenin, ihale konusu işte çalışacak personelin hizmetin gerektirdiği ve idarece belirlenen şartlara uygun olup olmadığı hususunu sağlamasına yönelik olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa Yeri” başlıklı 4’üncü maddesinde “Karabük İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı tesisler olmak üzere başlıca hizmetin ifa edileceği yerler:

1. Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ana Bina(yemek üretimi, dağıtımı ve sonraki işler yapılacak)

2. Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bayır Mahalle Ek Hizmet Binası(yemek dağıtımı ve sonraki işler)

3. Safranbolu Devlet Hastanesi(yemek dağıtımı ve sonraki işler)

4. Yenice Devlet Hastanesi(yemek dağıtım ve sonraki işler)

5. Karabük Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi(yemek dağıtım ve sonraki işler)

6. Beşbinevler Ek Hizmet Binası(yemek dağıtım ve sonraki işler)

7. Eskipazar İlçe Devlet Hastanesi (yemek dağıtım ve sonraki işler)

8. Eflani İlçe Devlet Hastanesi (yemek dağıtım ve sonraki işler)” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Hizmetin İfası İçin Gerekli Personel” başlıklı 5’inci maddesinde “Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtildiği üzere malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı değildir. Ancak hastanemiz 7 gün 24 saat resmi tatil, bayram tatili dahil hizmet vermekte olup bu hizmetlerin kesintiye uğratılması mümkün değildir. Yemek alan hastalar için tanımlanan ve ana öğün olan kahvaltı, öğle, akşam yemeklerinin ve ara öğünlerin gün içerisinde belirli saatlerde dağıtılması, nöbetçi personele gece kahvaltısı hazırlanması, toplama ve sonrası bulaşık yıkama, çöplerin uzaklaştırılması hizmetlerinin yerine getirilmesi gibi hizmetlerde dikkate alındığında bu iş kapsamında çalışacak personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını belirlenen sağlık tesislerimizde geçireceği açıktır. Bu nedenle bu bölümde personel sayısına unvanına ve niteliklerine yer verilmiştir.

…

Yukarıda belirtilen tüm personelin İş Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili diğer mevzuatlara göre tüm sorumlulukları (prim, yemek, yol, izin, sağlık taramaları vs.), yükleniciye aittir. Tüm kuramlarda Hizmetin yürütülmesi için gerekli personel sayısı 59’tür.

Eskipazar ve Eflani İlçe Entegre Devlet Hastaneleri için her hangi bir personel çalıştırılmayacak olup, sadece günde 1 (bir) defaya mahsus yemek taşıması işi yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerine göre, ihale konusu iş kapsamında hizmetin Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ana Bina ve Bayır Mahalle Ek Hizmet Binası, Safranbolu Devlet Hastanesi, Yenice Devlet Hastanesi, Karabük Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi, Beşbinevler Ek Hizmet Binası, Eskipazar İlçe Devlet Hastanesi ve Eflani İlçe Devlet Hastanesinde ifa edileceği, iş kapsamında toplam 59 personelin görev alacağı, Eskipazar ve Eflani İlçe Entegre Devlet Hastaneleri için herhangi bir personel çalıştırılmayacak olup, sadece günde 1 (bir) defaya mahsus yemek taşıması işi yapılacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale dokümanında ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak toplam personel sayısı ile hangi hastanede kaç personelin hangi görevi ifa edeceklerinin açıkça düzenlendiği, isteklilerin tekliflerini bu düzenlemeleri esas alarak hazırlaması gerektiği, kaldı ki ihale dokümanında Eskipazar ve Eflani İlçe Entegre Devlet Hastanelerinde personel çalıştırılmayacağının, söz konusu hastanelere günde bir defa yemek taşıma işinin yapılacağının düzenlendiği, dolayısıyla Şartname düzenlemelerinde işçilik maliyetine yönelik olarak tereddüt yaratacak bir durum bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.