KİK Kararı: 2022/UH.II-1102

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/043
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 14.09.2022
Karar No : 2022/UH.II-1102
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Güldenler Tur. Taş. Nak. Dağ. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/566749 İhale Kayıt Numaralı “TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü 53 Adet Araçla, 256 Sefer ile Personel Servisi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 07.07.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü 53 Adet Araçla, 256 Sefer ile Personel Servisi” ihalesine ilişkin olarak Güldenler Tur. Taş. Nak. Dağ. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.08.2022 tarih ve 43872 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.08.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/875 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama sürecinde;

- Aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, ilgili mevzuat hükümleri gereğince önemli görülen teklif bileşenlerine yer verilmesi gerekirken, ihale konusu işe ilişkin tüm gider kalemlerine yer verildiği,

- Sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasındaki araç kiralanmasına ilişkin fiyat teklifinin uygun bulunmadığı ancak söz konusu fiyat teklifinin ilgili alanda faaliyet gösteren bir şirketten alındığı,

- Teklif açıklamasında akaryakıt tüketim miktarının sehven 6,00 lt olarak belirtildiği bu sebeple de açıklamanın uygun görülmediği ancak söz konusu rakamın sehven yazıldığı, teklif içeriğindeki hesaplamalarda söz konusu miktarın 4,8 lt olarak alındığı ve hesaplamaların doğru şekilde yapıldığı,

- İhale komisyonu kararında, teklif açıklaması kapsamında sigorta, tamir, bakım ve lastik giderlerine ilişkin olarak açıklama yapılmadığının belirtildiği ancak söz konusu giderlerin alınan fiyat teklifinin kapsamında olduğu ve belirtilen giderlerin ayrıştırılmasının mümkün olamayacağı,

- Yine komisyon kararında, teklif açıklaması kapsamında muayene giderinin otobüslerin araç muayene maliyeti esas alınarak yapıldığının belirtildiği ancak otobüslerin araç muayene maliyetinin diğer araçlardan daha yüksek olduğu ve tutar hesaplanmasında excel programından kaynaklanan bir hata nedeniyle toplam tutarın, olması gereken tutardan 8.000 TL daha düşük şekilde belirlendiği bununla birlikte anılan farkın kendileri tarafından öngörülen kâr payına göre önemsiz nitelikte olduğu, belirtilen gerekçelerle, sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmesi veya aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ya da ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./18. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü 53 adet araçla 256 sefer ile Personel Servis Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü 53 adet araçla 256 sefer ile Personel Servis Hizmet Alımı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 1-Teknik Şartnamenin 4.14 Maddesinde “ihale konusu iş ile ilgili, Sigorta, Kasko, Belediye, İl Trafik ve Ulaştırma Bakanlığı Komisyonu'nda yapılması gerekli tüm teşebbüs, müsaade, her türlü işlemi takip ve sonuçlandırma Yükleniciye aittir. Bu işlemden doğacak her türlü masraf, vergi, resim ve harçlar Yüklenici tarafından karşılanacaktır.”

2-Teknik Şartnamenin 4.23 Maddesinde “Araçların akaryakıt dahil tüm giderleri yükleniciye aittir.”

3-Teknik Şartnamenin 4.25 Maddesinde “Kuruluşumuz park sahasının, servis araçlarının indirme-bindirme yeri olarak kullanımına uygun olmadığından Ankara Spor Salonu park sahası indirme-bindirme yeri olarak kullanılmaktadır. İndirme-bindirme yeri olarak kullanılmaya devam edilecek olan Ankara Spor Salonu park sahası veya başka kurum ve kuruluşların otoparkları ile ilgili oluşabilecek her türlü ödemeler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.”

4-Teknik Şartnamenin 4.29 Maddesinde “Yüklenici ihale konusu işi yerine getirmek için, her türlü koordinasyonu sağlamak ve sorunları değerlendirmek üzere sabah ilk aracın idare hizmet binasına ulaşmasından 15 dakika öncesinden başlayarak son servis aracının ulaşmasına kadar ve akşamları ilk aracın kalkışından 15 dakika öncesinden başlayarak son araç idare hizmet binasından ayrılana kadarki zaman zarfında görev yapmak üzere bir personel görevlendirecektir. Bu personel, servis araçlarının idare hizmet binasına geliş ve gidişlerinde araçların hareket noktasından kalkışı ve bu noktaya ulaşması sırasında araçlara personelin biniş ve inişlerinde düzeni ve personele gerekli kolaylığı sağlamakla, çıkacak herhangi bir sorunda idare yetkilisi ile koordinasyon içerisinde gerekli iş ve işlemleri yapmakla görevli olacaktır. Yüklenici tarafından görevlendirilen personel yüklenicinin personeli olup bu personele ait tüm sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.”

5-Teknik Şartnamenin 5.12 Maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince yapılacak; ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ile kik payı, araçlara ve sürücülere ait her türlü (yakıt, bakım, maaş, sigorta ödemeleri vb.) giderler, işin yürütülmesi nedeniyle oluşacak üçüncü kişiler ( Gerçek veya tüzel) ve özel veya kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgili iş ve işlemlere ait her türlü giderler, sözleşmede, İdari Şartnamede ve Genel Şartnamede belirtilen diğer giderler teklif fiyata dahildir.”

6- Teknik Şartnamenin 8. Maddesinde belirtilen hususlar teklif fiyata dahildir.

7-Burada belirtilmeyen ancak Teknik Şartnamede yüklenici firmaya ait olacağı belirtilen tüm masraflar teklif fiyatına dahil edileceklerdir.

8-Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince (KDV hariç) ödenecek vergi, teminat mektupları ile ilgili banka komisyonu ve masrafları, resim, harç, pul bedeli (Yürürlükteki mevzuata göre ihale kararına ait damga vergisi için %05,69, sözleşme damga vergisi için %09,48 oranı uygulanmakta olup, ihale üzerinde kalan istekli tarafından bu bedellerin sözleşme imzalanmadan önce Teşekkülümüzün ilgili hesaplarına yatırılması zorunludur.) teklif fiyatına dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları ve Uyacağı Esaslar” başlıklı 4’üncü bölümünde “4.14. İşbu ihale konusu iş ile ilgili, Sigorta, Kasko, Belediye, İl Trafik ve Ulaştırma Bakanlığı Komisyonu'nda yapılması gerekli tüm teşebbüs, müsaade, her türlü işlemi takip ve sonuçlandırma Yükleniciye aittir. Bu işlemden doğacak her türlü masraf, vergi, resim ve harçlar Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

4.23. Araçların akaryakıt dâhil tüm giderleri yükleniciye aittir.

…

4.25. Kuruluşumuz park sahasının, servis araçlarının indirme-bindirme yeri olarak kullanımına uygun olmadığından Ankara Spor Salonu park sahası indirme-bindirme yeri olarak kullanılmaktadır. İndirme-bindirme yeri olarak kullanılmaya devam edilecek olan Ankara Spor Salonu park sahası veya başka kurum ve kuruluşların otoparkları ile ilgili oluşabilecek her türlü ödemeler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.

…

4.29. Yüklenici ihale konusu işi yerine getirmek için, her türlü koordinasyonu sağlamak ve sorunları değerlendirmek üzere sabah ilk aracın idare hizmet binasına ulaşmasından 15 dakika öncesinden başlayarak son servis aracının ulaşmasına kadar ve akşamları ilk aracın kalkışından 15 dakika öncesinden başlayarak son araç idare hizmet binasından ayrılana kadarki zaman zarfında görev yapmak üzere bir personel görevlendirecektir. Bu personel, servis araçlarının idare hizmet binasına geliş ve gidişlerinde araçların hareket noktasından kalkışı ve bu noktaya ulaşması sırasında araçlara personelin biniş ve inişlerinde düzeni ve personele gerekli kolaylığı sağlamakla, çıkacak herhangi bir sorunda idare yetkilisi ile koordinasyon içerisinde gerekli iş ve işlemleri yapmakla görevli olacaktır. Yüklenici tarafından görevlendirilen personel yüklenicinin personeli olup bu personele ait tüm sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi,

“Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci bölümünde “… 5.12. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince yapılacak; ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ile kik payı, araçlara ve sürücülere ait her türlü (yakıt, bakım, maaş, sigorta ödemeleri vb.) giderler, işin yürütülmesi nedeniyle oluşacak üçüncü kişiler (Gerçek veya tüzel) ve özel veya kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgili iş ve işlemlere ait her türlü giderler, sözleşmede, İdari Şartnamede ve Genel Şartnamede belirtilen diğer giderler teklif fiyata dâhildir.” düzenlemesi,

“Sigortalar” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Yüklenici personel servis hizmetinde kullanacakları taşıtlara, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunuyla getirilen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmak zorundadırlar. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan servis araçları ile personel taşımacılığı yapılamaz. Bu madde hükmüne aykırı olarak faaliyet gösteren araçlar hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ilgili hükümleri uygulanacak olup yürürlükteki kanunlardan doğan tüm yükümlülükler yükleniciye ait olacaktır.

8.2. Araçların motorlu taşıtlar vergisi yükleniciye ait olup, ayrıca her aracın zorunlu trafik sigortası ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası mevzuata uygun şekilde yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Ayrıca sürücülerin ücretleri, SGK primleri, vergi, işsizlik sigorta primleri vb. ödemeler Yükleniciye ait olacaktır. İdare işçilik hakları açısından herhangi bir şekilde sorumlu bulunmayacaktır. Bu konularla ilgili olarak idare herhangi bir zorunlu ödeme yapma durumunda kalırsa yapılan bu zorunlu ödeme Yükleniciye rücu edilecektir.

8.3. Servis araçlarının mevzuat gereklerine göre trafiğe elverişliliği yönünden daima istenen evsafta (Trafik Sigortası, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, Uygunluk Belgesi, vb.) bulundurulmaları zorunludur.

8.4. Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası limiti, Trafik (Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası) Sigortası güncel asgari teminat limitinden az olmamak üzere yapılacaktır. Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası aracın koltuk sayısına göre, sözleşme dönemi boyunca yapılacaktır. Ayrıca olası bir süre uzatımı durumunda da uzatılan süre zarfında her araç için koltuk sayısına göre Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yapılacaktır. Koltukların sigorta ettirildiklerine dair poliçeler Yüklenici tarafından işe başlamadan önce İdare’ye teslim edilecektir.

8.5. Seferlerin yapılması esnasında trafik yetkilileri ile doğabilecek sorunlarda, güzergâh belgelerinin alınmasında YÜKLENİCİ muhatap ve sorumlu olacaktır. Böyle hallerde meydana gelebilecek aksamalar hizmeti geciktirmeyecek ve durdurmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünün 53 adet araçla 256 sefer ile personel servis hizmet alımı işi olduğu, bahse konu ihalede 20 adet ihale dokümanı indirildiği, 07.07.2022 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında 4 isteklinin teklifinin geçici teminat sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli tekliflerin arasında, sadece başvuru sahibi isteklinin teklif bedelinin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu, anılan isteklinin 18.07.2022 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını 21.07.2022 tarihinde idareye sunduğu ancak sunulan açıklamanın idare tarafından uygun bulunmadığı bu sebeple isteklinin teklifinin reddedildiği ve ihalenin neticelendirildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekliye gönderilen, aşırı düşük teklif sorgulaması konulu 18.07.2022 tarihli yazıda, idarenin önemli teklif bileşenleri olarak akaryakıt, motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene, zorunlu trafik sigortası, kasko, sözleşme, araç bakım onarım, lastik, amortisman, personel, koltuk sigortası ve otopark giderlerinin belirtildiği, başvuru sahibi tarafından söz konusu teklif sorgulama yazısına ilişkin olarak, idareye süresinde yapılmış bir itiraz olmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, araç bakım onarım, yazlık ve kışlık lastikler, kasko, trafik ve koltuk sigortaları dahil olmak üzere toplam araç maliyeti için 5.028.000,00 TL, personel maliyeti için 2.007.928,32 TL, araç muayene maliyeti için 28.108,78 TL, motorlu taşıtlar vergisi için 232.291,00 TL, egzoz gazı emisyon maliyeti için 5.830,00 TL, araç yakıt maliyeti için 1.479.020,54 TL, sözleşme damga vergisi ve karar pulu maliyetleri için 144.575,19 TL olmak üzere toplam maliyet için 8.925.753,83 TL, firma kârı için 300.486,17 TL ve toplam teklif tutarı için 9.226.240,00 TL bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.

İncelemeye konu aşırı düşük teklif açıklamasında, teklif sorgulama yazısında önemli bir teklif bileşeni olarak belirtilen otopark giderine ilişkin herhangi bir bedel öngörülmediği ve açıklama yapılmadığı, önemli teklif bileşenleri arasında yer alan araç bakım onarım, lastik, kasko, trafik ve koltuk sigorta maliyetlerinin ayrı ayrı açıklanması yerine söz konusu giderlerin araç maliyetine dahil olduğu belirtilen 21.07.2022 tarihli bir fiyat teklifi sunulduğu, anılan fiyat teklifinin üzerinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca yer verilmesi gereken, beyan ifadesinin ve meslek mensubunun onayının yer almadığı ve teklifin ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının yer almadığı, teklif açıklamasındaki personel maliyetine ilişkin olarak işçilik hesaplama modülü çıktısı sunulduğu, araç muayene maliyetleri belirlenirken, tüm araçlar için en yüksek muayene ücretine tabi olan otobüs cinsi araçlar için öngörülen muayene bedelinin esas alındığı, sunulan tabloda yer alan tutarların toplamının 36.335,74 TL ancak istekli tarafından söz konusu bedelin 28.108,78 TL olarak belirtildiği, akaryakıt giderine ilişkin olarak istekli tarafından açıklamaya konu araçların 100 kilometre mesafede ortalama 12 litre yakıt tüketeceği ve araç başına günlük yakıt tüketiminin 6 litre olacağının öngörüldüğü ancak yakıt hesaplamasının günlük 4,8 litre üzerinden yapıldığı bununla birlikte araçların yakıt tüketimini tevsik edici herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; idare tarafından gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulamasında, idarenin önemli teklif bileşenlerini belirlediği ve sorgulama yazısında teklif bileşenlerinin açıkça belirtildiği, bu sebeple önemli teklif bileşenlerine ilişkin bir belirsizliğin olmadığı, başvuru sahibi tarafından söz konusu teklif sorgulama yazısına ilişkin olarak, idareye süresinde yapılmış bir itiraz olmadığı, bu sebeple aşırı düşük teklif açıklamasının mevcut yazı doğrultusunda yapılması gerektiği, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan teklif açıklaması incelendiğinde, önemli bir teklif bileşeni olarak belirtilen otopark giderine ilişkin herhangi bir bedel öngörülmediği ve açıklama yapılmadığı, önemli teklif bileşenleri arasında yer alan araç bakım onarım, lastik, kasko, trafik ve koltuk sigorta maliyetlerinin ayrı ayrı açıklanması gerekirken, sadece söz konusu tüm giderlerin araç maliyetine dahil olduğunun ifade edildiği öte yandan teklif açıklamasında yer alan araç maliyetine ilişkin fiyat teklifinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde hazırlanmadığı, belgenin üzerinde ilgili meslek mensubunun onayının yer almadığı ve belgenin ekinde fiyat tespit tutanağının yer almadığı, yine istekli tarafından açıklamaya konu araçların yakıt tüketimini tevsik eden herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, araç muayene giderlerine ilişkin hesaplamanın hatalı olduğu, belirtilen gerekçelerle başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı düzenlemelerine ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, bu sebeple de anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.