KİK Kararı: 2022/UH.II-110 (19 Ocak 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/004
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 19.01.2022
Karar No : 2022/UH.II-110
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ars Grup Med. İnş. Tem. Gıda Bil. ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Zonguldak Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/672762 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Zonguldak Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 26.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ars Grup Med. İnş. Tem. Gıda Bil. ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 19.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 08.12.2021 tarih ve 57577 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.12.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/2032 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 55'inci maddesi gereği ihale dokümanına yönelik başvuruların ihale tarihinden önce sonuçlandırılmasının esas olduğu hüküm altına alındığı halde söz konusu husus ihlal edildiği gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği, Kamu İhale Kurulu'nun 2021/UH.I-1547 sayılı kararı incelendiğinde idare tarafından daha önce gerçekleştirilen ihalelerde de ihale dokümanına yönelik şikayetlere cevap verilmediği, dolayısıyla anılan Kanun maddesinin idare tarafından sürekli olarak ihlal edildiği,

2. İhaleye teklif veren firmaların daha önceki yıllarda aynı belediyelerin araç kiralama hizmet alımlarının ayrı ayrı yüklenicisi konumunda olduğu, söz konusu firmaların her ne kadar ortaklık yapısı farklı olsa da şikayete konu ihaleye tek merkezden yönetilen grup firmaları olarak teklif verdiği, anılan istekliler tarafından şikayete konu ihaleye 22 milyon lira gibi çok yüksek bedel teklif ederek kamunun zarara uğratıldığı, idarece yaklaşık maliyetin muhtemelen bahse konu firmalardan teklif alınmak suretiyle çok yüksek olarak belirlendiği, idare tarafından daha önce yapılan ve ihaleye katılan 15 istekli tarafından 9, 10 ve 11 milyon lira seviyelerinde teklif verilen ihalenin Teknik Şartname'nin uygun olmadığı gerekçe gösterilerek iptal edildiği, şikayete konu ihaleye ise grup firmalar dışında işin halihazırda yüklenicisi olan firma da dahil olmak üzere herhangi bir firma tarafından teklif verilemediği, dolayısıyla ihalede rekabetin oluşmadığı,

3. İhaleye ait Teknik Şartname’de teknik özellikleri verilen üç kabinli damperli kamyon aracının İveco marka Daily 70 C 18 - 435 - 180HP model ve özellikteki aracı işaret ettiği, başka hiçbir marka aracın Teknik Şartname’de düzenlenen şartları karşılamadığı, söz konusu aracın özel üretim fabrika çıkışlı araç olduğu ve çift kabinli damperli kamyon üzerine üçüncü bir kabin eklenerek üretildiği, bahsi geçen aracın Türkiye’de hiçbir bayide bulunmadığı ve ikinci el olarak temin edilebilmesinin de mümkün olmadığı, fabrikadan özel olarak sipariş edilebilecek bir aracın 4-5 ay önceden tedarik edilemeyeceği ancak idarece sözleşme imzalandığı tarihten itibaren 2 gün içerisinde araçların idareye teslim edilmesinin istenildiği, ilgili araca üçüncü bir kabin eklenmesinin ayrı bir zaman ve masraf gerektiren bir durum olduğu ve TSE kabin testlerinin yapılarak uygunluk belgesinin alınması gerektiği, araca üçüncü bir kabin eklenmesinin kasa üzerinde yük taşımak için çok az bir bölüm bırakacağından aracın verimlilik ve fonksiyonelliğini de etkileyeceği,

Teknik Şartname’de teknik özellikleri verilen mekanik yol süpürme aracının hazır halde olmayıp talep üzerine büyük bölümü yurt dışından gelen parçalar ile imal edilen bir araç olduğu ve 4 ay önceden tedarik edilmesinin mümkün olmadığı ancak idarece sözleşme imzalandığı tarihten itibaren 2 gün içerisinde araçların idareye teslim edilmesinin istenildiği, ihale tarihi ile sözleşme tarihi arasında temini mümkün olmayan araçların ihaleye teklif veren ve tek merkezden yönetilen grup firmalar dışında hiç bir firma tarafından karşılanmasının mümkün olmadığı, araçların piyasadan ikinci el olarak temin edilebilmesinin de mümkün olmadığı, yurt dışından çok yüksek bedellerle ithal edilecek aracın ihale bedelinin yükselmesine ve dolayısıyla söz konusu durumun da kamu zararına sebebiyet vereceği,

4. Sözleşme Tasarısı'nın 10 ve 16'ncı maddelerinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme'nin 10 ve 16'ncı maddelerine aykırı olarak düzenlendiği, sözleşme tarihinden itibaren 2 gün içerisinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanılmaması ve herhangi bir ihtar olmaksızın tüm araç ve belgelerin belirtilen süreler içerisinde (2+3 gün) temin edilememesi halinde idarenin sözleşmeyi feshedebileceği, söz konusu durumun isteklileri teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklanma baskısı altına sokarak ihaleye teklif verilmesinin engellendiği, bu durumun fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı ve rekabet ilkesini zedelediği,

5. İdarece talep edilen araçların büyük bir bölümünün üst yapılı araçlar olduğu ve yakıt tüketiminin çalışma saati üzerinden hesaplanabilir nitelikte olduğu, idarece hazırlanan Teknik Şartname'de araçların günlük km bazında kat edeceği yol haricinde herhangi bir bilgiye yer verilmediği, bu veriler ışığında araçların yakıt sarfiyatlarının hesaplanabilmesinin mümkün olmadığı, örneğin; konteyner yıkama aracının yakıt sarfiyatının büyük bir bölümünün hareketsiz halde üst yapı kullanılarak konteyner temizlenmesi aşamasında kullanıldığı, dolayısıyla söz konusu aracın kaç saat çalışacağı ve ne kadar konteyner yıkacağına ilişkin veriler olmadan yakıt sarfiyatının hesaplanabilmesinin mümkün olmadığı, bu durumun da sağlıklı bir şekilde teklif vermeyi ortadan kaldırdığı,

6. İdarece talep edilen araçlar içerisinde (binek ve kamyonetler) Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında değerlendirilmesi gereken araçlar bulunduğu, söz konusu araçların akaryakıt hariç olarak edinilmesi gerektiği, anılan durumun belirtilen Esas ve Usullerin 6'ncı maddesine aykırı olduğu,

7. Teknik Şartname'nin 2'nci maddesinde yıkama ünitesinin bulunacağı ve kullanılacak suyun idare tarafından karşılanacağı düzenlenmiş olup söz konusu yıkama ünitesinin kim tarafından kurulacağı, hangi makine ve ekipmanlardan oluşacağı, araç yıkama işlemleri, pazar yerleri, çocuk parkları, terminal vb. yerlerin yıkanması ve çöp konteynerlerinin yıkanarak dezenfekte edilmesi sırasında kullanılacak dezenfektanın kim tarafından karşılanacağının belirtilmediği, yüksek bedel oluşturabilecek söz konusu maliyet kalemlerine ilişkin oluşan belirsizliğin sağlıklı bir şekilde teklif vermeyi ortadan kaldıracağı,

8. İdari Şartname'nin 25.1.3'üncü maddesinde kasko sigortasının yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği ancak kasko türünün (dar, standart, genişletilmiş, tam) belirtilmediği, yüksek bedel oluşturabilecek söz konusu maliyet kalemine ilişkin oluşan belirsizliğin sağlıklı bir şekilde teklif vermeyi ortadan kaldıracağı,

9. Sözleşme Tasarısı'nın 11.1.2'nci maddesinde Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme'ye aykırı olarak kesin teminat süresinin belirtilmediği, bu durumun istekliler tarafından ihaleye sağlıklı bir şekilde teklif vermeyi ortadan kaldıracağı,

10. İdare tarafından hazırlanan ihale dokümanıyla Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan 2021/14 sayılı genelgenin ihlal edildiği, ilgili genelgenin yerli mal ve üretimlere yönelik düzenlemeler içerdiği ancak söz konusu doküman ile çok yüksek bedel içeren ithal araçların istenildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “…İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

33 Ay Süreli Çevre Temizliği İşi İçin (Sürücü, Operatör ve yardımcı personel Belediyemiz personel limited şirketi tarafından karşılanacaktır.) 24 adet Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Zonguldak Belediyesi Sınırları içerisinde ve Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi güzergâhında çalışılacaktır

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Zonguldak Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 26.11.2021 tarihinde yapılan “Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin 32 adet ihale dokümanı indirildiği ve 4 istekli tarafından teklif sunulduğu, başvuru sahibi tarafından 17.11.2021 tarihinde ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği ancak ihaleye teklif verilmediği, 02.12.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin İzmir Ege Tur. Filo Araç Tem. Loj. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Elmastas Araç Kir. Tem. Taş. Oto. İnş. Taah. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği,

İhaleyi yapan idare Zonguldak Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından başvuru sahibinin 19.11.2021 tarihli şikayet başvurusu üzerine herhangi bir cevap verilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda alıntılanan 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddenin birinci fıkrası uyarınca ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin idarelerce ihale tarihinden önce sonuçlandırılması esas olmakla beraber, maddenin üçüncü fıkrası kapsamında şikâyet başvurusu üzerine idarece karar alınmaması durumunun da öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddenin birinci fıkrası uyarınca şikayete cevap verilmemesinin anılan Kanun maddesinin ihlal edildiği anlamına gelmeyeceği, idarece başvuru hakkında karar alınmamasının başvurunun zımnen reddedildiği sonucunu doğurduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında, “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: …

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

…

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

…

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz. …” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden isteklileri tereddüde düşürmenin, katılımı engellemenin, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmanın veya teşvik etmenin, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmanın yasak fiil ve davranışlar arasında olduğu, söz konusu yasağın amacının ihalede serbest bir rekabet ortamının bulunmasını sağlamak ve sözleşme fiyatının oluşması aşamasında isteklilerin birbirlerinin teklifinden haberdar olarak danışıklı hareket etmelerini önlemek amaçlı olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ihaleye teklif veren isteklilerin ortaklık yapısı farklı olsa da şikayete konu ihaleye tek merkezden yönetilen grup firmalar olarak katıldıkları iddiasında bulunulduğu, gerekçe olarak ise isteklilerin daha önceki yıllarda aynı belediyelerin araç kiralama hizmet alımlarının ayrı ayrı yüklenicisi konumunda olduğunun, şikayete konu ihaleye 22 milyon lira gibi çok yüksek bedel teklif edilerek kamunun zarara uğratıldığının ve şikayete konu idarenin daha önce yapmış olduğu ve iptal edilen ihalede 9, 10 ve 11 milyon lira gibi tekliflerin sunulduğunun ifade edildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından şikayete konu ihaleye teklif veren isteklilerin birlikte hareket ettiğine ilişkin somut bir delil sunulmadığı, ayrıca İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesi uyarınca başka ihalelere ilişkin değerlendirmelerin de aynı dilekçe doğrultusunda yapılamayacağından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3, 4 ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Kiralanan Araç ve İş Makinesi Tablosu” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici söz konusu işi şartname hükümlerine göre eksiksiz olarak yerine getirebilmek için aşağıda Tablo 1’ de belirtilen sayıda ve teknik donanımda araç ve iş makinesini çalışır vaziyette göreve hazır bulunduracaktır. Araç ve iş makinesine ait liste ve miktarlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Tablo 1;

Sıra No

Araç ve İş Makineleri Cinsi ve Adetleri

Tablo 1

Adet

Model Yılı En Az

1

Büyük Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (En Az 13+1,5 En Fazla 17+1,5 m3)

4

2019

2

Küçük Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (En Az 6+1 En Fazla 8+1 m3)

4

2019

3

Damperli Küçük Kamyonet (Mini Damper Kasalı en az 1,5 en fazla 3 ton kapasiteli)

3

2019

4

Konteyner Yıkama Aracı (En az 9 m3 en fazla 12 m3)

1

2019

5

Arazöz Aracı (En az 10 en fazla 15 ton su kapasiteli)

1

2019

6

Su Tankeri (En az 4 en fazla 6 ton su kapasiteli)

1

2019

7

Mekanik Yol Süpürme Aracı

1

2019

8

Çekici Kamyon

1

2019

9

Semi Treyler (En az 45 m3 en fazla 54 m3)

2

2019

10

Kazıcı Yükleyici

1

2019

11

Damperli Kamyon (En az 10 en fazla 15 ton kapasiteli)

1

2019

12

Üç Kabin Damperli Kamyon

1

2019

13

Çift Kabin Kamyonet 4x4 Pick upp

1

2019

14

Camlı Van

1

2019

15

Binek Otomobil

1

2019

Toplam

24

Araçlar, sözleşme süresi boyunca sürücüsüz olarak Yukarıdaki tabloda sayıları belirtilen araçlardan;

1.) Büyük Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu, Küçük Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu, Damperli Küçük Kamyonet, Damperli Kamyon, Pick-upp (4x4), Camlı Van, Üç Kabin Kamyon, Binek otomobil sınıfındaki araçlar günlük ortalama 100 km. yol yapacaklardır.

2.) Konteyner Yıkama Aracı, Arazöz Aracı, Su Tankeri, Mekanik Yol Süpürme Aracı sınıfında ki araçlar günlük ortalama 50 km. yol yapacaklardır. Kazıyıcı Yükleyici araç günlük 8 saat çalışacaktır.

3.) Çekici Kamyon günlük ortalama 150 km. yol yapacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kiralanan Araçlar ve İş Makinesinin Özellikleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7. Mekanik Yol Süpürme Aracı: Motor gücü en fazla 140 kW, azami yüklü ağırlığı en fazla 10.000 kg, Ağır hizmet tipi hidrolik tertibatlı konveyör bantlı kamyon, en az 4,5 m3 çöp hazneli mekanik yol süpürme aracı olacaktır. Süpürme işlemi başladığın da yan fırçaları açılır arka fırça, yan fırçalar ve elevatör kayış sistemi dönmeye başlamalıdır. Elevatör sistemi süpürme konumunda çöp kazanı gövdesine dayanmalı. Yan fırçalar ile süpürülen cisimler arka fırça hizasında yönlendirme yaparak arka fırça ile elevatör sistemi içerisine kauçuk yönlendirme levhaları ile taşıma yaparak çöp haznesine taşıma yapabilmelidir. Çöp haznesi hidrolik silindir ile yükseltilerek boşaltma yapmalıdır. Üst yapı motoru dizel ve en az 3 silindir ve en az 55 kW güç üretmelidir. Çöp toplama haznesi, çöp kamyonlarına veya yol kenarlarındaki çöp konteynerlerine boşaltma yapabilecek şekilde en az 480 ile en fazla 2900 mm aralığında boşaltma yüksekliğine sahip olmalıdır. Çöp haznesi lift kapasitesi en az 5.000 kg olmalıdır. Çöp haznesi kapağı hareket ettirmek ve çöp haznesini devirmek için en az 2 adet hidrolik silindir olmalıdır. Çöp haznesi kapağını operatör kabin içerisinden buton ile açıp kapatabilmelidir. Çöp boşaltma sistemi aracın sağ tarafından yapılmalı, en az 50 derece devrilme açısı ile sağlanmalıdır. Çöp kazanı lift sistemi elektrik arızası olması durumunda mekanik olarak da boşaltma yapabilmelidir. Mekanik yol süpürme aracında 2 adet yan fırça 1 adet arka fırça bulunmalıdır. Arka fırça en az 850 mm çapında, en fazla 1500 mm uzunluğunda olmalıdır. Arka fırça konveyör sistemi süpürme ve yol konumlarına göre birlikte hareket edebilmelidir. Yan fırçalar en fazla 800 mm çapında olmalıdır. Yan fırçaların yükseklik, açı ve süpürme konumu oransal olarak panel üzerinden yapılabilmeli, yan fırçalar yol pozisyonuna göre açılarını yatay olarak +-25 derece ile hareket ettirebilmeli ve kaldırım vb. yerlere çarpma durumunda kapanma özelliği bulunmalıdır. Arka fırça, elevatör sistemi ve yan fırça hareketleri hidrolik motorlarla gerektiğinde hız ayarı yapabilmelidir. Konveyör sistemi basınç ayar şalteri özelliği olacak olup çöp sıkışması halinde tersine hareket ederek sıkışan çöpleri geri çıkartacaktır. Çöp haznesi lift sistemi yukarı doğru hareket edebilmeli, uygun yükseklikte durmalı. Hazne kapağı sağ ve sol tarafta en az 2 adet silindir ile açılarak hazne altında bulunan en az 2 adet silindir ile kazan devirme işlemi yapılarak çöp boşaltımı yapabilmelidir. Bu işlemler PLC sistemi ile otomatik ve panel üzerinden manuel olarak yapılmalıdır. Süpürme genişliği en az 2700 mm. Aracın su depolama haznesi en az 1000 lt olmalı. Süpürme esnasından fırçaların toz kaldırmasını önleyen fırçalar üzerine püskürtme yapabilen sulama fıskiyeleri olacaktır. Çöp haznesi ve aracı yıkama için aracın arka kısmında en az 10 metre hortum uzunluğuna sahip yıkama tabancası olacaktır. Aracın fırçaları yere olan baskısını, operatör kabin içerisinde bulunacak olan elektroniksel olarak ayarlanabilen ve sağa sola aşağı yukarı hareketleri kabinden kontrol edilebilmeli. Araçta en az 4 adet ikaz lambası olmalıdır.

…

12. Üç Kabinli Damperli Kamyon: Motor gücü en az 130 kW, motor hacmi minimum 1900 cc maksimum 3000 cc, azami yüklü ağırlığı en az 5.200 kg, katar ağırlığı en fazla 8.700 kg, dingil uzaklığı en az 4.300 mm, dingil aralığı en fazla 4.400 mm, uzunluk en fazla 7.400 mm, genişlik en fazla 2.100 mm olacaktır. Yan kapaklar açılır, arka kapak yana ve alttan açılır olacaktır. Damper sistemi hidroelektrik sistemli, damper şoför kabininden kumandalı olacaktır. Damper çalışırken araç 10 km hızı aşmayacaktır. Araç seyir halindeyken damper otomatik kitlenecektir. Hidrolik damperli açık saç kasa olacaktır. …” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: İl Sınırları içerisindeki noktalarda çalışılacaktır.

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 2 (İki) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarının “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin On Binde 1,00’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İhtar
Yapılacaktır /
İhtar
Yapılmayacaktır

Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

1

İdarenin ilave araç talebinin karşılanmaması

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
2,00

10

2

Sözleşmenin imzalanmasına müteakip, akaryakıt araç taşıt tanıma kiti takılmayan veya kullanıma hazır halde olmaması

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
2,00

10

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

Yüklenici sözleşme imzaladıktan sonra 2 gün içerisinde idareye sunacağı araçlar ve araçlara ait bilgi ve belgelerin listesi;

-Araçların plaka listesi

-Araçlara ait ruhsatlar

-Araçlara ait kasko sigorta poliçesi

-Araçlara ait zorunlu trafik sigortası poliçesi

-Araçlara ait taşıt kartları

-Araçlara ait taşıt kartlarına ilişkin firma yetki belgeleri

-Yükleniciye ait olmayan araçlara ilişkin sözleşme bitiş tarihine kadar yapılmış kira sözleşmeleri.

-Araç kapasite, üst yapı üretici firmadan alınan teknik güç ve teknik özelliklerine ait dokümanlar

-Özellik Taşıyan araçlara ait TSE (araç uygunluk) belgesi

Yukarıda belirtilen bilgi ve belgeleri sözleşme imzaladıktan sonra yüklenici firmanın 2 gün içerisinde getirdiği evraklar ve araçlar idaremizin belirleyeceği en az 3 kişilik komisyon tarafından kontrol edilecek. Araçların kontrol sırasında yüklenici firmanın sunmuş olduğu bilgi ve belgelerde uyuşmazlık olması durumunda uyuşmazlık tespit edilen araç teslim alınmayıp, yüklenici firma işe başlamayacaktır. Yüklenici firma uyuşmazlık olan ve eksik kalan araçlar evraklar için idaremiz tarafından 3 gün süre verilerek araçların hizmete hazır hale getirilmesi istenecektir. Verilen süre içerisinde tamamlanmayan bilgi, belge veya araç olması durumunda 16.1.3 maddesi uygulanacaktır,

16.1.4. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmesi durumunda, bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu edilen hususa ilişkin olarak inceleme kapsamında akademik bir kuruluşa yazılan 17.12.2021 tarihli ve 21901 saylı yazıyla teknik görüş talep edilmiştir.

Akademik kuruluş tarafından yazılan 30.12.2021 tarihli 252122 sayılı cevabi yazıda “Bahse konu ihale dosyasında Zonguldak Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü birçok araç için Kiralama Hizmet Alımı ihalesini gerçekleştirmek için ilana çıkmıştır. Araçlar muhtelif ebat ve sayıda çöp toplama aracı, damperli kamyonet, konteyner yıkama aracı, çekici kamyon vb. araç cins ve nevilerinden oluşmakta olup, ihale Şartnamesi’nde bulunan "3 Kabinli Damperli Kamyon" cinsi araç için ARS Grup Medikal İnşaat Temizlik Gıda Bilgisayar ve Taşımacılık San Tic. Ltd. Şti. firması Kamu İhale Kurumuna itirazda bulunarak aracın benzer özelliklerde muadilinin bulunmaması ve araç teknik özelliklerinin sadece bir marka ve modeli işaret ettiğini ve bu aracın temininin de belirtilen süre içerisinde mümkün olmadığını belirtmektedir.

Ayrıca Şartname’de verilen teknik özellikleri tanımlanmış mekanik yol süpürme aracının seri üretim bir araç olmadığı bu aracın özel imal edilmesi gerekliliği ve imalat içinde birçok parça ve sistemin yurt dışından ithal edilmesi gerekliliği bu nedenle de talep edilen aracın üretimimin idarenin istediği kısa süre içerisinde imalatının gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı belirtilmektedir.

İhale şartnamesinde belirtilen teknik özellikleri mevcut araçlar incelendiğinde bahse konu birçok araç üst yapılı özel imalat ve üretim süreçleri ve daha sonrasında da kullanım için özel onay gerektiren ekipman ve araçlar olmakla birlikte birçok sanayicinin ve araç üreticisinin üretip, satış için hazırda beklettiği ürünler olmadığını ifade etmek gerekir.

İhaleye itiraz eden tarafın belirtmiş olduğu 3 kabinli damperli kamyonun teknik özellikleri sadece Iveco marka Daily 70 C 18-435-180 HP model ve özellikte bir aracı işaret etmemektedir. Ancak belirtilen araç idarenin istediği teknik şartları sağlayan tek araç olarak görülmektedir.

İstenilen araç platformu olarak adlandırılan boş kasası seri üretimde standart bir araç olup 3 kabinli damperli hale getirilmesi için özel bir proje ile yeniden tadil edilerek münferit tip onay süreci sonrasında aracın istenilen halde kullanımına müsait hale getirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda bahse konu aracın alternatifi olacak araçlar ülkemiz otomotiv endüstrisinde mevcut bulunmayıp üreticilerden standart dışı ürün olarak talep edilerek temin edilebilmektedir. Şartnamede belirtilen taşıt ölçüleri tamamen özel bir aracın teknik özelliklerini tarif etmemekle birlikte bahse konu araç bu aralıklardaki bütün değerleri sağlamaktadır. Bu tür araçlarda taşıma kapasitesinin maksimum istihap haddi ülkemiz Karayolu Taşımacılık mevzuatına göre belirlenmekte ve motor hacimleri üretici tarafından belirlenen araçların ithalat veya imalatı bu şekilde gerçekleştirilmektedir. Ayrıca 3 kabinli damperli kamyon haline dönüştürülmesi uluslararası standartlar kapsamında ülkemizde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı mevzuatına uygun bir şekilde münferit tip onay süreci için projelendirilip daha sonrasında TSE ve TÜV Muayene süreçlerinden geçirilerek tescil edilmesi gerekmektedir. Aracın kabin sayısının artırılarak araç farklı bir sınıfa dönüştürülmekte ve bu tür durumlarda standart araç kullanımı mümkün olmamaktadır. Ayrıca yük taşıma kapasitesinin yanı sıra kabin sayısı artırılarak insan taşınması hususu bu aracı tamamen özel bir taşıt sınıfına dâhil etmektedir. Aracın yeniden tasarlanması ve onay işlemlerinin yasal çerçevede alınması oldukça ciddi mühendislik ve süreç gerektirmektedir. Bu süreçte oldukça uzun bir zaman olmakla birlikte ihaledeki Teknik Şartname’ye itiraz eden firmanın itirazında belirttiği sürelerde de aracın imalatı mümkün olmamaktadır.

Ayrıca yine Şartname’de bahse konu teknik özellikleri Şartname’de verilen mekanik yol süpürme aracı da yine aynı şekilde birçok ekipman ve donanımı ile özel üretime tabi araçlar olup bu araçların üretimi de yine ülkemiz araç kullanım ve tescil mevzuatına uygun yapılması gerekmektedir. Hali hazırda araç üstü ekipman olarak adlandırılan teknik donanımlar ile teşkil edilmiş araçların seri üretimi mevcut olmayıp genellikle kullanıcının ihtiyaçlarına göre imal edilmektedir. İmalat ve mühendislik süreçleri bakımından böyle bir aracın münferit üretilip tip onay ve tescil işlemlerinin tamamlanması kısa bir sürede çok mümkün görülmemektedir. Ayrıca bu tür araç ve ekipman tercihlerinde de araç teknik özellikleri standart değerler üzerinden değil yapılacak iş üzerinden tanımlanabilirse daha uygun özelliklerde üretilmiş araçlar veya hazırda kullanımda olan araçlar temin etmek mümkün olabilmektedir.

Sonuç olarak bahse konu Teknik Şartname’de belirtilen teknik hususlara sahip araçlar otomotiv endüstrisinde standart ürünler olmayıp özel imalat ve süreç gerektiren ürünlerdir. Bu bağlamda bu tür araç ve ürün tanımlamalarında yapılacak işler, sağlaması gereken asgari şartlar ve özel durumlar tanımlanması daha doğru bir yaklaşım olmaktadır. Çöp toplama araçları, hafriyat kamyonları ve tadil edilmiş birçok araç teknik olarak benzeri olan araçlar olmayıp kullanıcının talepleri doğrultusunda mühendisliği yapılmış benzeri bulunmayan araçlardır. Bu bağlamda bahse konu araçlar ile ilgili olarak Teknik Şartname’de belirtilen birçok hususun alternatif araçlarda temin edilmesinin mümkün olmadığını ifade etmek isterim.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen teknik görüş doğrultusunda, üç kabinli damperli kamyon araçlarının seri üretimi olmadığı, isteğe bağlı olarak özel üretim tasarlandığı, dolayısıyla Teknik Şartname’de özelikleri belirtilen üç kabinli damperli kamyon aracının doğrudan Iveco marka Daily 70 C 18-435-180 HP model ve özellikte bir aracı işaret etmediği, ancak söz konusu Iveco marka Daily 70 C 18-435-180 HP model ve özellikte bir aracın Teknik Şartname’de belirtilen tüm özellikleri karşılayan tek araç olduğu,

Diğer taraftan, başvuru sahibinin iddiasında ifade ettiği üç kabinli damperli kamyon aracı ve mekanik yol süpürme aracıyla birlikte istenilen birçok aracın üst yapılı, özel imalat ve üretim süreçleri gerektiren ve daha sonrasında da kullanım için özel onay gerektiren ekipman ve araçlar olduğu, söz konusu araçların birçok sanayicinin ve araç üreticisinin üretip, satış için hazırda beklettiği araçlar olmadığı, örneğin; özel bir üretim sürecine tabi üç kabinli damperli kamyon aracının Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı mevzuatına uygun bir şekilde münferit tip onay süreci için projelendirilip daha sonrasında TSE ve TÜV Muayene süreçlerinden geçirilerek tescil edilmesi gereken bir araç olduğu, yine mekanik yol süpürme aracının da aynı şekilde birçok ekipman ve donanımı ile özel üretime tabi bir araç olduğu ve münferit olarak üretilen söz konusu aracın ülkemiz araç kullanım ve tescil mevzuatına uygun yapılması gerektiği, dolayısıyla söz konusu araçların imalatının başvuru sahibinin iddia ettiği sürelerde de (4-5 ay) yapılabilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, ihale konusu ihtiyacın süreklilik arz ettiği ve idare tarafından süregelen bir şekilde bu ihtiyaca yönelik alım yapıldığı, dolayısıyla başvuru konusu ihale öngörülebilir bir ihtiyaca yönelik olduğundan, ihale dokümanında belirlenmiş olan temin süreleri ile piyasa koşulları göz önünde bulundurularak işin başlama tarihinde bu hususta sorun yaşanmayacak şekilde ilan yapılmasının ve ihalenin gerçekleştirilmesinin mümkün olduğu, bu doğrultuda Sözleşme Tasarısı’nda sözleşme imzalandığı tarihten itibaren iki gün içinde işe başlanılması zorunluluğun getirilmesinin ihaleye katılımı azaltıcı ve rekabetin sağlanmasını engelleyici etkilerinin bulunduğu anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri ile sözleşme damga vergisi ile sözleşme karar pulu vergisi ve KİK payı,Amortisman ve/veya kiralama, yedek parça, lastik, yakıt, yakıt katkısı, yağ, tamir bakım, onarım, mtv (motorlu taşıtlar vergisi), kasko, sigorta, muayene, araçlara yapıştırılacak yazılar ve logolarve teknik şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir. …” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “1. Sözleşme süresi boyunca tüm araç ve iş makinelerin ve ekipmanlarının akaryakıt, akaryakıt katkı maddesi, MTV, amortisman, yağ, tamir-bakım, onarım, yedek parça, yazlık- kışlık lastik değişimi vb. giderleri yükleniciye aittir. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kiralanan Araç ve İş Makinesi Tablosu” başlıklı 6’ncı maddesinde “… Araçlar, sözleşme süresi boyunca sürücüsüz olarak Yukarıdaki tabloda sayıları belirtilen araçlardan;

1.) Büyük Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu, Küçük Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu, Damperli Küçük Kamyonet, Damperli Kamyon, Pick-upp (4x4), Camlı Van, Üç Kabin Kamyon, Binek otomobil sınıfındaki araçlar günlük ortalama 100 km. yol yapacaklardır.

2.) Konteyner Yıkama Aracı, Arazöz Aracı, Su Tankeri, Mekanik Yol Süpürme Aracı sınıfında ki araçlar günlük ortalama 50 km. yol yapacaklardır. Kazıyıcı Yükleyici araç günlük 8 saat çalışacaktır.

3.) Çekici Kamyon günlük ortalama 150 km. yol yapacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemesinde, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak kazıyıcı yükleyici aracın günlük 8 saat çalışacağı bilgisine, diğer araçların ise günlük kat edecekleri ortalama mesafe bilgisine yer verildiği, başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde; talep edilen araçların büyük bir bölümünün üst yapılı araçlar olduğu ve yakıt tüketiminin çalışma saati üzerinden hesaplanabilir nitelikte olduğu, idarece hazırlanan Teknik Şartname'de araçların günlük km bazında kat edeceği yol haricinde herhangi bir bilgiye yer verilmediği, bu veriler ışığında araçların yakıt sarfiyatlarının hesaplanabilmesinin mümkün olmadığı iddiasında bulunulduğu ancak ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen istekliler tarafından işin gerekleri değerlendirilip kat edecekleri mesafeler de göz önünde bulundurularak söz konusu araçlar için ilgili maliyetlerin hesaplanabileceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerde geçen;

…

d) Taşıt: Kanun kapsamına giren motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

…

ifade eder.” hususları,

Aynı Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

…

ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.

…

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. …” hususları ifade edilmiştir.

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Evsel nitelikli katı atıkların toplaması, taşınması ve nakli, cadde, sokak, meydan, kaldırım, pazar yerleri, çocuk parkları, terminal vb. yerlerin yıkanması ve çöp konteynerlerinin yıkanarak dezenfekte edilmesi, kül, ot ve molozların temizlenmesi işi için 24 adet aracın 33 ay süre ile kiralanması hizmet alım işi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “1. Sözleşme süresi boyunca tüm araç ve iş makinelerin ve ekipmanlarının akaryakıt, akaryakıt katkı maddesi, MTV, amortisman, yağ, tamir-bakım, onarım, yedek parça, yazlık- kışlık lastik değişimi vb. giderleri yükleniciye aittir. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kiralanan Araç ve İş Makinesi Tablosu” başlıklı 6’ncı maddesinde aşağıdaki tablo yer almaktadır.

Sıra No

Araç ve İş Makineleri Cinsi ve Adetleri

Tablo 1

Adet

Model Yılı En Az

…

…

…

…

3

Damperli Küçük Kamyonet (Mini Damper Kasalı en az 1,5 en fazla 3 ton kapasiteli)

3

2019

…

…

…

…

13

Çift Kabin Kamyonet 4x4 Pick upp

1

2019

…

…

…

…

15

Binek Otomobil

1

2019

Kurum tarafından daha önce yapılan bir incelemeye esas olmak üzere Maliye Bakanlığı Bütçe Mali ve Kontrol Genel Müdürlüğüne (BÜMKO) gönderilen 09.01.2015 tarih ve 696 sayılı yazıda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapılan hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak incelemelerde uygulama birliğinin sağlanması ve yaşanabilecek tereddütlerin giderilmesi bakımından, ihale konusu araç temini olan ve ihale konusu araç temini olmamakla birlikte hizmet kapsamında ihtiyaç duyulan araçların da temin edildiği ihalelerde 17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin Bakanlık görüşü talep edilmiş olup, alınan 19.01.2015 tarih ve 556 sayılı yazıda “Bilindiği üzere 17/03/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e, 02/10/2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil) taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kar Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigorta değerinin %2’sini aşmayacağı ve şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında ise aylık kiralama bedeli, yukarıda belirtilen şekilde tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacağı hükümleri eklenmiş ve 6’ncı maddenin (ç) bendinde yapılan değişiklikle de taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla kapsam dâhilindeki kamu idarelerinin hizmet alımı suretiyle taşıt ediniminde söz konusu düzenlemeye uymaları gerekmekle birlikte doğrudan taşıt kiralama ihalesi kapsamında yer almayan ve diğer hizmet alımları bünyesinde işin yürütülmesi için gerekli olan ve taşıt kiralamasına ilişkin bedelin toplam ihale bedeli içerisinde önemli paya sahip olmadığı ihaleler kapsamında edinilecek olan taşıtların ise söz konusu düzenleme dâhilinde yer almadığı mütalaa edilmektedir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale konusu işin evsel nitelikli katı atıkların toplaması, taşınması ve nakli, cadde, sokak, meydan, kaldırım, pazar yerleri, çocuk parkları, terminal vb. yerlerin yıkanması ve çöp konteynerlerinin yıkanarak dezenfekte edilmesi, kül, ot ve molozların temizlenmesi işi olduğu, şikayete konu binek ve kamyonet araçlarının toplam ihale bedeli içerisinde önemli bir paya (%11,94) sahip olmadığı, dolayısıyla yukarıda yer verilen görüşe istinaden şikayete konu ihalede Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin uygulanmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “İşin Niteliği” başlıklı 2’nci maddesinde “Çalışma kapsamındaki iş programı Zonguldak Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü’nün belirlediği şekilde yapılacaktır. Yükleniciye idarenin şantiyesini kullanacaktır. Söz konusu alanda sözleşme kapsamında kullanılan araçlar için yıkama ünitesi bulunacak olup, bu alanda araçlar her iş günü yıkanacaktır. Yıkama işlemi idare tarafından temin edilen personelin sorumluluğunda olacaktır. Şantiye alanındaki; su ve elektrik vb. giderler idare tarafından karşılanacaktır. Yıkama suyu Belediye tarafından karşılanacaktır. Belediyemizce onaylanmış iş programında belirtilen yerlerde çalışma programına uygun olarak toplanan evsel katı atıklar, Belediye’mizin göstereceği; Katı Atık Aktarma İstasyonuna arızalı olması halinde Düzenli Depolama Sahası’na usulüne uygun olarak dökülecektir. Tabii afetler ve olağanüstü durumlarda ihale kapsamındaki bütün araçlar Belediye Başkanlığı’nın emirleri doğrultusunda çalışmalara katılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan düzenleme ile idarenin şantiyesinde araçlar için yıkama ünitesinin bulunacağı, bu alanda araçların her iş günü yıkanacağı, yıkama işlemi idare tarafından temin edilen personelin sorumluluğunda olacağı, şantiye alanındaki; su ve elektrik vb. giderler ile yıkama suyunun idare tarafından karşılanacağının anlaşıldığı,

Söz konusu düzenlemede idarenin göstereceği alanda yıkama ünitesinin bulunacağının ifade edildiği ancak söz konusu ünitesinin hazır halde mi olduğu veya söz konusu ünitesinin yüklenici tarafından mı kurulacağı hususunda açık ve net bir belirlemenin yapılmadığı, ayrıca idare tarafından başvuru sahibinin şikayetine cevap verilmediğinden dolayı idarenin bu yöndeki iradesinin de belirsiz olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “…76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. …” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri ile sözleşme damga vergisi ile sözleşme karar pulu vergisi ve KİK payı, Amortisman ve/veya kiralama, yedek parça, lastik, yakıt, yakıt katkısı, yağ, tamir bakım, onarım, mtv (motorlu taşıtlar vergisi), kasko, sigorta, muayene, araçlara yapıştırılacak yazılar ve logolar ve teknik şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16'ncı maddesinde “… 16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

Yüklenici sözleşme imzaladıktan sonra 2 gün içerisinde idareye sunacağı araçlar ve araçlara ait bilgi ve belgelerin listesi;

-Araçların plaka listesi

-Araçlara ait ruhsatlar

-Araçlara ait kasko sigorta poliçesi

-Araçlara ait zorunlu trafik sigortası poliçesi

-Araçlara ait taşıt kartları

-Araçlara ait taşıt kartlarına ilişkin firma yetki belgeleri

-Yükleniciye ait olmayan araçlara ilişkin sözleşme bitiş tarihine kadar yapılmış kira sözleşmeleri.

-Araç kapasite, üst yapı üretici firmadan alınan teknik güç ve teknik özelliklerine ait dokümanlar

-Özellik Taşıyan araçlara ait TSE (araç uygunluk) belgesi

Yukarıda belirtilen bilgi ve belgeleri sözleşme imzaladıktan sonra yüklenici firmanın 2 gün içerisinde getirdiği evraklar ve araçlar idaremizin belirleyeceği en az 3 kişilik komisyon tarafından kontrol edilecek. Araçların kontrol sırasında yüklenici firmanın sunmuş olduğu bilgi ve belgelerde uyuşmazlık olması durumunda uyuşmazlık tespit edilen araç teslim alınmayıp, yüklenici firma işe başlamayacaktır. Yüklenici firma uyuşmazlık olan ve eksik kalan araçlar evraklar için idaremiz tarafından 3 gün süre verilerek araçların hizmete hazır hale getirilmesi istenecektir. Verilen süre içerisinde tamamlanmayan bilgi, belge veya araç olması durumunda 16.1.3 maddesi uygulanacaktır, …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçlara kasko sigortası yapılacağı belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsam ve limiti belirlenmemiş olmakla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 76.4’üncü maddesinde yapılan açıklamaya göre, anılan sigorta işinin idare tarafından asgari limitler dâhilinde istendiği ve istekliler tarafından tekliflerin buna göre verilmesi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,

b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı,

Yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.

İşin konusunun piyasadan hazır halde alınıp satılan mal alımı olması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi şartı aranmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “…(6) Kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in eki Ek-7’de yer alan Hizmet Alımları Ait Tip Sözleşme’nin “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat :

11.1.1.Yüklenici bu işe ilişkin olarak ........... (rakam ve yazıyla) .......................... kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi …../…/…. tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.18” hükmü ile bu maddeye bağlı 18 numaralı dipnotta “(1) Kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenecektir.

(2) Kesin teminat mektubu dışındaki diğer değerlerden birinin kesin teminat olarak verilmesi halinde “Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 33 (OtuzÜç) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat

11.1.1. Yüklenici bu işe ilişkin olarak ..................................................... (rakam ve yazıyla) kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır. …” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’inci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.

20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere Zonguldak Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü Terakki Mahallesi Acılık Caddesi Belediye Bulvarı No:1 67100 - - ZONGULDAK MERKEZ / ZONGULDAK adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (On) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır."

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 55’inci maddesinin altıncı fıkrasında, kesin teminat mektuplarının süresinin, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği hükme bağlanmış, aynı Yönetmelik ekinde yer alan Tip Sözleşme’nin 11.1.2’nci maddesinde, kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenerek sözleşme tasarısına yazılması gerektiği belirtilmiştir.

İncelenen ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 11.1.2’nci maddesinde, kesin teminat mektubu süresinin boş bırakıldığı ve bu şekilde teminat süresi belirlenmesinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 55’inci maddesi ile aynı Yönetmelik ekinde yer alan Tip Sözleşme’nin 11.1.2’nci maddesine uygun olmadığı anlaşılmakla birlikte, kesin teminat süresine ilişkin idarece yapılacak belirlemenin, sözleşmeye davet yazısında belirtilerek, sözleşmeye davet aşamasında bu aykırılığın giderilebileceği anlaşılmıştır. Öte yandan, kesin teminat süresinin teklif fiyatlarının oluşturulmasına engel olacağı ileri sürülebilse de; her şeyden önce, 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde kesin teminatın ne şekilde iade edileceği hükme bağlanmış, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Tip Sözleşmenin 11.4’üncü maddesinde benzer hükme yer verilmiştir. Tip Sözleşmenin 20’inci maddesinde, teslim ve muayene işlerinin ne kadar süre içinde yapılması gerektiğinin dokümanda belirtilmesi gerektiği düzenlenmiş, Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nde kabul başvurusunun ne zaman yapılacağı ve başvuru sonrasında sürecin ne şekilde ilerleyeceği belirlenmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde iş bitim tarihi işe başlama tarihinden itibaren 33 ay olarak düzenlenmiş, söz konusu Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’inci maddesinde yer alan düzenleme ile de, işin tamamlanmasının ardından yüklenicinin bir dilekçe ile idareye başvuracağı, idarenin bu dilekçenin idareye ulaşması üzerine idarenin on iş günü içinde işi teslim alacağı, işin teslim edildiği tarihten itibaren on iş günü içerisinde muayene ve kabul yapılarak kesin hesap raporunun çıkarılacağı belirtilmiştir. Bu işte herhangi bir garanti süresi de öngörülmemiştir.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden, ihale konusu işin bitim tarihinin işe başlama tarihinden itibaren 33 ay olarak belirlendiği, bu sürenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 26.2’nci maddesi uyarınca; ihale konusu işin süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden teklif alınan bir hizmet alımı işi olması nedeniyle işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılmasının mümkün olmadığı hususu ile Sözleşme Tasarısı’nın 20’inci maddesinde işin tamamlanmasının ardından işin kabulünün ne kadar süre içerisinde yapılacağının belirlendiği hususları dikkate alındığında işin kabulünün ne zaman yapılabileceğinin istekliler tarafından hesaplanabilir nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca kesin teminat süresinin Sözleşme Tasarısı’nda belirtilmemesine ilişkin eksikliğin, sözleşmeye davet yazısında giderilebileceği de göz önünde bulundurulduğunda söz konusu durumun teklif fiyatı oluşturulmasına ve sunulan tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilmesine engel nitelikte olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.