KİK Kararı: 2022/UH.II-1049

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/041
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 01.09.2022
Karar No : 2022/UH.II-1049
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayat Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Pamukkale Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/687566 İhale Kayıt Numaralı “Sürücüsüz(Yakıt İdareden) 2 Yıllık Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Pamukkale Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 04.08.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücüsüz (Yakıt İdareden) 2 Yıllık Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Hayat Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.nin 29.07.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 11.08.2022 tarih ve 39050 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.08.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/814 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’de ihale süresi boyunca çalıştırılacak olan tip 14 ve tip 15 araçların yapacakları günlük veya aylık kilometre bilgisine yer verilmediği, ihaleye katılacak olanların sağlıklı ve doğru bir fiyat teklifi verebilmeleri için çalıştırılacak araçların günlük yaklaşık kaç kilometre yol yapacağı ve kaç saat çalışacağının çok önemli bir husus olduğu, bu veriler ışığında araçların amortisman, tamir, bakım, lastik vb. maliyetleri ile iş sonunda aracın değer kaybı göz önünde bulundurularak teklif oluşturulabileceği, dolayısıyla bahsi geçen hususun dokümanda belirtilmesi gerektiği, idare tarafından belirtilen ve gerçeklikle örtüşmeyecek şekilde bütün araçların sınırsız kilometre ve 24 saat çalışmasının doğru bir kanaat olmadığı, işlerin bazı kısımlarının vardiyalı olmasının mümkün olabileceği, bu durumda bazı araçların vardiyalı çalışabileceği, ancak bütün araçların 24 saat çalışması ve sınırsız kilometre olmasının ihaleye katılacak olanların sağlıklı bir teklif oluşturmasına engel nitelikte olduğu ve idarenin ihtiyaçlarını ekonomik olarak karşılayamayacağı, bu durumun kamu zararına neden olacağı,

2. Teknik Şartname’nin 4.32’nci maddesinde “Araçların sürücü hatası dahil herhangi bir trafik kazasına ( Servis periyodik bakımı, normal bakım, tamir, onarım, parça değişimi, gasp, yetkisiz kullanım, kayıp, çalıntı, sel baskını, doğal afet, terör, muayene, kaza, arıza vb. gibi dâhil olmak üzere ) uğraması halinde doğabilecek her türlü maddi manevi zarar, ziyan ve tazminatlar yükleniciye aittir. Yüklenicinin yasal ve sözleşme ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi, bu yükümlülükleri yerine getirmek için gerekli tasarrufları yapmaması sonucunda araçlarda doğacak bozukluklar nedeniyle araçlardan ve kullanımından kaynaklanacak tüm maddi ve manevi zararlardan (İdareye ve üçüncü şahıslara verilen zararlar dahil) yüklenici sorumludur. Yukarıda belirtilen ve idarenin sorumlu tutulamayacağı durumlarda, idarenin taleplere muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi hallerinde; idarenin bu nedenle uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zararları ile ödemek zorunda kalacağı miktarlar, tazminatlar, hasar bedelleri, müspet ve menfi zararlar, giderler, yargılama masrafı, vekâlet ücreti ve benzeri her türlü bedel, idarece ödeme tarihinden başlamak üzere yasal gecikmesi ile birlikte yükleniciye aittir.” düzenlemesine yer verildiği,

Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde yer verilen düzenleme uyarınca ihale konusu işin yakıt ve sürücü hariç olarak ihaleye çıkıldığı, anılan işte sürücünün idare tarafından karşılanacağı ve işin bütün sevk ve idaresinin idareye ait olduğunun belirtildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesine göre yüklenicinin sorumlu olduğu durumların belli olduğu ve ihale konusu işte araçlardan kaynaklı hatalardan (bakım ve onarımın yapılmaması lastik değişimi vb.) yüklenicinin sorumlu olduğunun belirtildiği, araçların sürücü hatası dahil herhangi bir trafik kazasına (Servis periyodik bakımı, normal bakım, tamir, onarım, parça değişimi, gasp, yetkisiz kullanım, kayıp, çalıntı, sel baskını, doğal afet, terör, muayene, kaza, arıza vb. gibi dâhil olmak üzere) uğraması halinde doğabilecek her türlü maddi-manevi zarar, ziyan ve tazminatların yükleniciye ait olacağı düzenlemesine yer verildiği, ihale konusu işte çalışacak sürücülerin idare tarafından karşılanacağı göz önünde bulundurulduğunda yetkisiz kullanım da dahil olmak üzere sürücü hatalarından kaynaklı (ters yöne girme, yanlış park, aracın yanlış kullanımdan kaynaklı kaza vb.) durumlarda yüklenicinin sorumlu tutulacağının belirtilmesinin, yüklenicinin kusuru olmayan durumlarda kendisine haksız yaptırım uygulanmasına neden olunacağı ve ihale sürecinde telafisi mümkün olmayan sebeplere sonuç vereceğinden dolayı mevzuata aykırı olduğu,

Anılan madde de belirtilen “İdarenin bu nedenle uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zararları ile ödemek zorunda kalacağı miktarlar, tazminatlar, hasar bedelleri, müspet ve menfi zararlar, giderler, yargılama masrafı, vekâlet ücreti ve benzeri her türlü bedel, idarece ödeme tarihinden başlamak üzere yasal gecikmesi ile birlikte yükleniciye aittir.” düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu, söz konusu düzenlemelerin işin maliyetinin yükleniciden tahsil edilmesine yönelik olduğu, ancak 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda yaptırımların açıkça hüküm altına alındığı, ihale mevzuatında bulunmayan genel hukuk ilkelerine aykırı yaptırımların ihale dokümanında düzenlenemeyeceği, idarede oluşacak maddi zararların ancak dava yolu aracılığıyla tazmin edilebileceği,

3. Teknik Şartname’nin 8.3’üncü maddesinde “Yüklenici, sözleşme ve eklerindeki işlerin yapılması sırasında vuku bulacak kazalarda gerek araç içinde gerekse araç dışında idare personelinin ve üçüncü şahısların maruz kalacakları bedeni ve maddi zararlarından sorumludur. Bedeni zararlar nedeniyle yapılacak her türlü hastane, bakım, ameliyat gibi masrafları, ölüm halinde ise mevzuatın öngördüğü maddi ve manevi tazminatın tamamını ödemekle yükümlüdür. Ödemediği takdirde idare tarafından tespit edilen miktarlar yüklenicinin hakkedişinden ve/veya teminat vb. kesilir.” düzenlemesi bulunduğu, ancak yüklenicinin sorumluluğunda olmayan olaylardan ve durumlardan yüklenicinin sorumlu tutulmasına sebep olunduğu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda yaptırımların belirtildiği, ihale mevzuatında bulunmayan genel hukuk ilkelerine aykırı yaptırımların ihale dokümanında düzenlenemeyeceği, yüklenici tarafından ihale konusu işin ihale dokümanına uygun olarak yerine getirilmediğinin tespiti halinde idarelerce uygulanacak yaptırımların kamu ihale mevzuatında düzenlendiği, idarede oluşacak maddi zararların ancak dava yolu aracılığıyla tazmin edilebileceği,

4. Teknik Şartname’de ihale süresi boyunca çalıştırılacak olan araçların model yıllarının farklı olması ve araçlar için belli bir kilometrede olması zorunluluğu getirilmesinin mevzuata aykırı olduğu, anılan Şartname’de belirtilen araçların 2020-2015 model ve 100.000-150.000 km aralığında olma şartının ihale konusu işte yeni model araçların kiralanmasını veya satın alınmasını gerekli kılacağı ve bu durumun teklif bedellerini arttıracağı, aynı zamanda mevcut düzenlemelerin rekabet koşullarını daralttığı,

5. Teknik Şartname’de ve Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci ve 16.1.2’nci maddesinde belirtilen tabloda yapılan farklı ceza uygulamalarının belirsizlik ve tereddüt doğurucu nitelikte olduğu ve sözleşmenin uygulanması aşamasında farklı uygulamalarına sebebiyet verebileceği,

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer verilen tablonun ikinci satırında “Yüklenicinin ticari menfaat temin etmek maksadıyla; yalan beyan, yanıltıcı eylem (araç kilometrelerini değiştirmek gibi) veya sahte belge ile işlem yaptığının tespit edilmesi halinde sözleşme bedelinin” düzenlemesi ve 16.1.3’üncü maddesinde belirtilen tabloda ise “Sözleşme kapsamındaki iş ile ilgili olarak; Yüklenicinin ticari menfaat temin etmek maksadıyla; her türlü yalan beyan, yanıltıcı eylem ( sonradan anlaşılsa dahi ) veya sahte belge ile işlem yaptığının tespit edilmesi halinde” düzenlemesinin bulunduğu, anılan Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde gerçekleşen durum için “binde 1” oranında ceza kesileceği ve üç kez tekrarı halinde sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği, ancak 16.1.3’üncü maddesinde aynı durumun bir kez yapılması halinde sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği, Hizmet İşleri Tip Sözleşmesi’nin 26.4’üncü dipnotu gereğince aykırılık hallerinin farklı olması gerektiğinin belirtilmesine rağmen idarece, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesindeki tablonun ikinci satırı ve anılan Tasarı’nın 16.1.3’üncü maddesinde belirtilen tabloda yapılan düzenlemelerin aynı olmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

Diğer taraftan Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde belirtilen tablodaki durumların üç kez gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshedileceği belirtilmesine rağmen Teknik Şartname’nin 9.4’üncü maddesinde “Araç kiralama hizmeti işinin özelliği gereği, sözleşme sonuna kadar sürekliliği devam eden hususlarla ilgili olarak ortaya çıkabilecek her bir aykırılık için kesilecek ceza miktarları aşağıda belirlenmiştir. Aşağıda belirlenen aykırılık, ve aksaklıkların sözleşme süresince (ardı ardına veya değişik zamanlarda) toplam beş kez tekrarlanması halinde 4735 sayılı kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.”düzenlemesinin yapıldığı ve sözleşmenin feshi için gereken aykırılık sayısının 5 (beş) olarak belirtildiği, anılan durumların sözleşmenin ifası sırasında telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğuracağından yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu,

6. İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkına ilişkin düzenlemeye yer verildiği, ancak ihale süresi boyunca verilecek olan fiyat farkı katsayılarının belirtilmemesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

12 adet olarak istenilen Tip-9 araçların çift kabinli ve en az 42 çekerli (12 aracın en az 2 tanesi 4x4 çekerli ve 1 tanesi çeki demirli) olacağı düzenlemesi yapılmasına rağmen birim fiyat teklif cetvelinde Tip-9 araçlar için tek satır açıldığı, anılan araçların (42 ve 4*4 ) özelliklerinin ve tiplerinin değişik olması sebebiyle birim fiyat teklif cetvelinde anılan araçlar için ayrı satır açılmamasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: SÜRÜCÜSÜZ(YAKIT İDAREDEN) 2 YILLIK HİZMET ARACI KİRALAMA

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

15 Kalem Sürücüsüz(Yakıt İdareden) Araç Kiralama Hizmet işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Pamukkale Belediye Başkanlığı” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Pamukkale Belediyesi Denizli ili içerisinde ve gerektiğinde Denizli ili dışında evrak nakli ve personel taşımak için, 01.10.2022 – 30.09.2024 tarihleri arasında 24 ay süreyle İdarenin belirleyeceği birimlerde, belediye hizmetlerinde, şehir içi ve şehir dışı alanlarda insan taşıma ve idarenin iş ve işlerinin görülmesi amacıyla YAKIT ve SÜRÜCÜ HARİÇ, araçların diğer her türlü giderleri Yükleniciye ait olmak üzere araç temin edilmesi işidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 4.8’inci maddesinde “Araçlar 7 gün 24 saat esasına göre; şehir içi ve şehirlerarası görevlerde çalıştırılacaktır. Şehir içi veya şehir dışı çalışmalarına müteallik resmi belgelerin(ruhsat,sigorta,vize,kasko vb. evrakları) her araçta noksansız bulundurulması gereklidir. Araçların, otoyol geçiş masrafları, HGS etiketi, tamir, bakım – onarım, adblue, parça değişim, vergiler, sigorta, kasko, muayene ruhsat değişimi vb. ücretleri Yükleniciye aittir. Tip-1,Tip-2 ve Tip-10 araçlar için yılda (işin başlamasından itibaren 12 aylık süre içerisinde) en çok 20 kez; diğer araçlar için yılda en çok 10 kez otoyol geçiş hakkı olacaktır. Köprü geçiş için sadece Tip-1,Tip-2 ve Tip-10 araçların en çok 5 gidiş 5 dönüş hakkı olacaktır. Diğer araç gruplarının köprü geçiş ücretleri idareye aittir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Araç Tipleri/Grupları, Özellikleri ve Araçta Aranan Özellikler” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Tip 1 Araç : Binek otomobil Sedan 4 Çeker , En az 140 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2020 model ve kilometresi en fazla 100.000 olacak, Aracın net ağırlığı en az 1750 kg olacak, Otomatik Şanzıman ,Çift Kavramalı Otomatik Şanzıman, Anahtarsız Çalıştırma Sistemi, Klimatik, Yorgunluk Tespit Sistemi, Sürücü ve Yolcu Hava Yastığı, Sunroof, Isıtmalı ve soğutmalı Ön ve Arka Koltuklar, Ön ve Arka Park Mesafe Sensörü, Hız Sabitleme, Anti Blokaj Sistemi, Patinaj Önleme Sistemi, Stabilizasyon Programı, Renk ( Siyah ), İç Döşeme ( Siyah veya idarenin belirdiği renk ) Araç aylık ortalama 10.000 km. yapabilecektir. Yılda en fazla 120.000 km.’yi geçmeyecektir. (Ortalama; toplam araç kilometresinin toplam araç sayısına bölünmesi ile bulunacaktır.)

…

10.13. Tip 13 Araç: Çift Kabinli Kamyonet (pick-up), En Az 1890 cc, 97 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak, Aracın net ağırlığı en az 1850 kg olacak, Manuel Vites, en az 4+1 Yolcu kapasiteli, Anti Blokaj Fren Sistemi, Patinaj Önleme Sistemi, Sürücü Hava Yastığı, Klimalı, çift kabini ve en az 4*2 çekerli olacaktır. Fiilen her türlü arazi şartlarında kullanılacaktır. Bu gruptaki 4 adet araç 1 Ekim – 31 Ekim 2022 arası 1 aylık süre , 1 Mayıs - 31 Ekim 2023 arası 6 aylık süre ve 1 Mayıs - 30 Eylül 2024 arası 5 aylık süre için kullanılacaktır. ( Toplam 12 ay ) İhtiyaç halinde daha fazla çalıştırılabilecek olup çalıştığı süre boyunca hakkediş kapsamında ödemesi yapılacaktır. Fiilen her türlü arazi şartlarında kullanılacaktır. Araçlar aylık ortalama 10.000 km. yapabilecektir. Yılda en fazla 120.000 km.’yi geçmeyecektir. (Ortalama; toplam araç kilometresinin toplam araç sayısına bölünmesi ile bulunacaktır.)

10.14. Tip 14 Araç : Araç ve üstyapının Model yılı en az 2021 model olacaktır. Yakıt tipi dizel olacaktır. Silindir hacmi en az 2.990 cm³ en fazla 2.998 cm³ olacaktır. Motor gücü en az 115 kw en fazla 135 kw olacaktır. Azami Yüklü Ağırlığı en az 7.000 kg en fazla 7.200 kg olacaktır. Yakıt Deposu en az 100 litre en fazla 115 litre olacaktır. AdBlue tankı en az 20 litre en fazla 25 litre olacaktır. Dingil mesafesi en az 3.450 mm en fazla 4.350 mm olacaktır. Klima olacaktır. Araçlar sürücü dahil 7 kişi taşıma kapasiteli olacaktır. Anti Blokaj Fren Sistemi (ABS) olacaktır. Elektronik Fren Sistemi (EBS) olacaktır. Yokuş kalkış destek sistem olacaktır. Geri vites uyarı sistemi olacaktır. Sürücü hava yastığı olacaktır. Elektrikli, ayarlanabilir direksiyon olacaktır. Elektrikli ön camlar olacaktır.Süspansiyonlu sürücü koltuğu olacaktır (ESC) olacaktır.

…

1. Tip 15. Araç ve üstyapının Model yılı en az 2021 model olacaktır. Yakıt tipi dizel olacaktır.Vites tipi, otomatik olacaktır.Silindir hacmi en az 12.800 cm³ en fazla 13.000 cm³ olacaktır.Motor gücü en az 330 kw olacaktır. Azami Yüklü Ağırlığı en az 25.500 kg en fazla 26.000 kg olacaktır. Yakıt Deposu en az 290 litre en fazla 300 litre olacaktır. AdBlue tankı en az 20 litre en fazla 60 litre olacaktır. Ön aks 7.500 kg kaldırma kapasiteli olacaktır. Dingil mesafesi en az 3.300 mm en fazla 3.900 mm olacaktır. Çekiş Tipi Arka, ön ve arka dingilden (6x4) olacaktır. Webastolu olacaktır. Klima olacaktır. Motor PTO’nun hidrolik pompa bağlantısı SAE B standartlarına uygun olacaktır. Şanzıman PTO ve PSM olacaktır. Elektrikli ön camlar olacaktır. Anti Blokaj Fren Sistemi (ABS) olacaktır. Geri vites ikaz düdüğü olacaktır. Elektrikli ayarlanabilen aynalar olacaktır. Damperli olacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2022; işi bitirme tarihi 30.09.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Denizli İli Sınırları İçerisinde ve Tüm Türkiye sınırları içerisinde İdarenin Belirlediği Yerlerde araçlar çalıştırılacaktır.

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Yükleniciye işyeri teslimi yapılarak 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanır…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin “Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu” aşağıdaki gibidir:

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Tip 1 Araç

ay

24

2

Tip 2 Araç

ay

144

3

Tip 3 Araç

ay

696

4

Tip 4 Araç

ay

24

5

Tip 5 Araç

ay

144

6

Tip 6 Araç

ay

240

7

Tip 7 Araç

ay

120

8

Tip 8 Araç

ay

360

9

Tip 9 Araç

ay

288

10

Tip 10 Araç

ay

72

11

Tip 11 Araç

ay

48

12

Tip 12 Araç

ay

56

13

Tip 13 Araç

ay

48

14

Tip 14 Araç

ay

48

15

Tip 15 Araç

ay

48

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Söz konusu birim fiyat teklif cetveli standart formunda, araç kiralanmasına ilişkin aylık olarak belirleme yapıldığı, dolayısıyla saat bazında bir belirleme yapılmasına gerek olmadığı görülmüş olup, ihale dokümanının diğer düzenlemelerinden kiralanacak araçların Tip 14’e kadar olan kısmında kilometre belirlemesinin yapıldığı, Tip 14 “7 tonluk yol bakım aracı” ile Tip 15 “damperli kamyon” için kilometre belirlemesinin yapılmadığı, yakıtın idare tarafından verileceği, hizmet gereği idarece söz konusu tip araçların zamanı ve mesafesi belirli olmayan belediye hizmetlerinde kullanılacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, söz konusu iki tip araca ilişkin kilometre sınırı düzenlemesi bulunmamasından, idare tarafından hizmetin gereklerine uygun olarak araçların herhangi bir kilometre ve saat kısıtı olmaksızın kullanılmasının amaçlandığı, araçların amortisman, periyodik bakım ve onarımında yapılacak kilometre önem arz etmekle birlikte, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliği haiz istekliler tarafından ihale dokümanında araçlara ilişkin öngörülen süre ve koşullar doğrultusunda maliyet oluşturulmasının mümkün olduğu, nitekim araç kiralama firmalarınca belirlenen süre içerisinde sınırsız kilometre üzerinden kiralamaların yapılabildiği ve böylesi durumun da fiyatlandırılabildiği dikkate alındığında, başvuruya konu ihalede birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen süre içerisinde sınırsız kilometre üzerinden teklif verileceği düzenlemesinin teklif vermeye engel teşkil etmediği, bu kapsamda başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Bahsi geçen Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.

Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.32. Araçların sürücü hatası dahil herhangi bir trafik kazasına (Servis periyodik bakımı, normal bakım, tamir, onarım, parça değişimi, gasp, yetkisiz kullanım, kayıp, çalıntı, sel baskını, doğal afet, terör, muayene, kaza, arıza vb. gibi dâhil olmak üzere) uğraması halinde doğabilecek her türlü maddi manevi zarar, ziyan ve tazminatlar Yükleniciye aittir. Yüklenicinin yasal ve sözleşme ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi, bu yükümlülükleri yerine getirmek için gerekli tasarrufları yapmaması sonucunda araçlarda doğacak bozukluklar nedeniyle araçlardan ve kullanımından kaynaklanacak tüm maddi ve manevi zararlardan (İdareye ve üçüncü şahıslara verilen zararlar dahil) Yüklenici sorumludur. Yukarıda belirtilen ve İdarenin sorumlu tutulamayacağı durumlarda, İdarenin taleplere muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi hallerinde; İdarenin bu nedenle uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zararları ile ödemek zorunda kalacağı miktarlar, tazminatlar, hasar bedelleri, müspet ve menfi zararlar, giderler, yargılama masrafı, vekâlet ücreti ve benzeri her türlü bedel, idarece ödeme tarihinden başlamak üzere yasal gecikmesi ile birlikte Yükleniciye aittir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin sürücüsüz olacak şekilde hizmet aracı kiralama işi olduğu, çalıştırılacak personelin yüklenici tarafından sağlanmayacağı, bir başka deyişle araçlarda çalıştırılacak personelin idare tarafından karşılanacağı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı belirli kılınmış olup idarenin ise takip, gözetim ve denetim sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu bağlamda, her ne kadar yüklenicinin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu açık olsa da, şikâyete konu edilen Teknik Şartname maddelerinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıktığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, bu çerçevede şikâyete konu düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu ve istekilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1.

…

2-Araçlara ait bakım, onarım,periyodik bakım-onarım ve servis hizmetleri, parça ve yedek parça bedelleri, yapılacak nakliye işleri, araçlara ait emniyet ve bilumum sigorta ve kasko giderleri ile hizmete ilişkin diğer giderler, vergi, resim, ulaşım, harç, araç takip sistemleri ve bu gibi giderlerin yanı sıra burada sayılmayıp halen yürürlükte olanlar ile bundan sonra yürürlüğe girecek benzeri yasal sorumluluklar yükleniciye aittir ve teklif fiyata dahildir.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Sigorta” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1.Yüklenici hizmetlerde kullanılacak her türlü araçları Trafik Kanununun öngördüğü mecburi mali mesuliyet (trafik) ve tam kasko sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Araçlar teslim edilirken 1 nüshası araçlarda 1 nüshasıda dosya halinde ilgili birime sunulacaktır.

8.2. Kasko sigortası çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı (sürücü hatasına bakılmaksızın tüm kazalar, hırsızlık, yangın, tabi afetler, sabotaj, halk hareketleri vb.) kapsayacak şekilde ve cam ayna vb. parçalar için herhangi bir muafiyet olmaksızın yapılacaktır. Yedek parça ve malzeme değişimi kullanılmamış yeni malzeme ile yapılacak, her türlü hasar bedeli “Tam Kasko” limitleri dâhilinde gerekirse Yüklenici tarafından ek sözleşme ile teminat altına alınarak, meydana geliş sebebi (sürücü hatasına da bakılmaksızın) dikkate alınmaksızın Yüklenici tarafından karşılanacaktır. İdareden veya kullanıcıdan zarar ve ziyanlar için bedel talep edilmeyecektir. Sigorta poliçesi buna göre düzenlenmiş olacaktır.

8.3. Yüklenici, sözleşme ve eklerindeki işlerin yapılması sırasında vuku bulacak kazalarda gerek araç içinde gerekse araç dışında İdare personelinin ve üçüncü şahısların maruz kalacakları bedeni ve maddi zararlarından sorumludur. Bedeni zararlar nedeniyle yapılacak her türlü hastane, bakım, ameliyat gibi masrafları, ölüm halinde ise mevzuatın öngördüğü maddi ve manevi tazminatın tamamını ödemekle yükümlüdür. Ödemediği takdirde İdare tarafından tespit edilen miktarlar Yüklenicinin hakkedişinden ve/veya teminat vb. kesilir.

8.4. Araçtaki şoför ve yolcuların kaza sonucu tedavi, kalıcı sakatlık veya ölümleri halinde ödenecek tazminat miktarları kasko sigortasında belirtilecektir.

8.5. Kasko ve trafik sigorta poliçelerinin yapılmaması veya zamanında yenilenmemesi halinde ortaya çıkabilecek her türlü maddi, manevi, hukuki sorumluluk Yükleniciye aittir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden, sigorta ve kasko giderlerinin teklif fiyata dahil olan giderler arasında belirlendiği, Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinin ihale konusu işte çalıştırılacak araçların sigorta giderine yönelik düzenlendiği, söz konusu düzenlemede yüklenicinin hizmetlerde kullanılacak her türlü aracı Trafik Kanunu’nun öngördüğü mecburi mali mesuliyet (trafik) ve tam kasko sigortası yaptırmakla yükümlü olduğu ve kasko sigortasının çok kullanıcıyı ile her türlü zarar ve ziyanı (sürücü hatasına bakılmaksızın tüm kazalar, hırsızlık, yangın, tabi afetler, sabotaj, halk hareketleri vb.) kapsayacak şekilde ve cam ayna vb. parçalar için herhangi bir muafiyet olmaksızın yapılacağının ifade edildiği, bu bağlamda başvuru sahibinin iddia kapsamında değindiği düzenlemenin sigorta ve kaskoya ilişkin olduğu, idarece kasko sigortasının çok kullanıcıyı ile her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde herhangi bir muafiyet olmaksızın yapılması gerektiğinin belirtildiği, yüklenici tarafından kasko sigortasının idarece istenilen şekilde yapılması durumunda yüklenicinin herhangi bir sorumluluğunun doğmayacağının anlaşıldığı, bu çerçevede idarece yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık taşımadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Araç Tipleri/Grupları, Özellikleri ve Araçta Aranan Özellikler” başlıklı 10’uncu maddesinde

S.No

Grup

Araç Cinsi

Miktar

Süresi

Ay

Detaylar/Teknik Özellikler ve Açıklamalar

1

Tip 1 Araç

Binek Araç

1 (bir)

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

2

Tip 2 Araç

Binek Araç

6 (altı)

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

3

Tip 3 Araç

Binek Araç

29 (yirmidokuz)

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir

4

Tip 4 Araç

Binek Araç

1 (bir)

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

5

Tip 5 Araç

Binek Araç

6 (altı)

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

6

Tip 6 Araç

Kamyonet

10 (on)

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

7

Tip 7 Araç

Kamyonet

5 (beş )

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir

8

Tip 8 Araç

Kamyonet Çift Kabin

15 (onbeş)

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

9

Tip 9 Araç

Pick-up Çift Kabin

12 (oniki)

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

10

Tip 10 Araç

Minibüs

3 (üç)

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

11

Tip 11 Araç

Damperli Kamyon

2 (iki)

24 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

12

Tip 12 Araç

4*2 Pick-up Çift Kabin

4 (dört)

14 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

13

Tip 13 Araç

4*2 Pick-up Çift Kabin

4 (dört)

12 Ay

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

14

Tip 14 Araç

( En az 7 tonluk )
Yol Bakım Onarım Aracı

2 ( iki )

48

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

15

Tip 15 Araç

Damperli kamyon
( 25 tonluk)

2 ( iki )

48

Detayları bu şartnamede belirtilmiştir.

10.1. Tip 1 Araç: Binek otomobil Sedan 4 Çeker, En az 140 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2020 model ve kilometresi en fazla 100.000 olacak…

10.2. Tip 2 Araç: Binek otomobil Sedan, En az 80 kw ve 1450 cc Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 200.000 olacak…

10.3. Tip 3 Araç: Binek otomobil Sedan, En az 1300 cc, 65 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak…

10.4. Tip 4 Araç: Binek otomobil Sedan, En az 1450 cc, 80 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak…

10.5. Tip 5 Araç: Binek otomobil, En az 1450 cc, en az 70 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak…

10.6. Tip 6 Araç: Kamyonet, En az 1450 cc en fazla 1500 cc, en az 50 kw - en fazla 55 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak…

10.7. Tip 7 Araç: Kamyonet, 4+1 Yolcu Kapasiteli, En Az 1598 cc, en az 75 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak…

10.8. Tip 8 Araç: Çift Kabinli Kamyonet, En Az 2100 cc, en az 110 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak…

10.9. Tip 9 Araç: Çift Kabinli Kamyonet (pick-up), En Az 1890 cc, 97 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak…

10.10. Tip 10 Araç: Minibüs, en az 14+1 en fazla 19+1 Yolcu kapasiteli, ( minibüsün otobüs ruhsatlı olması halinde gerekli takograf iş e işlemleri yapılmış olarak yüklenici tarafından araç teslim edilecektir.), En az 2143 cc, 120 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 200.000 olacak…

10.11. Tip 11 Araç: Damperli kamyon, yakıt dizel, klimalı motor gücü en az 110 kw, silindir hacmi en az 5190 (cc), yüklü ağırlığı azami 9800 kg ve boş ağırlığı en az 2900 kg olacaktır. En fazla 200.000 km li olacaktır…

10.12. Tip 12 Araç: Çift Kabinli Kamyonet (pick-up), En Az 1890 cc, 97 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak…

10.13. Tip 13 Araç: Çift Kabinli Kamyonet (pick-up), En Az 1890 cc, 97 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak…

10.14. Tip 14 Araç: Araç ve üstyapının Model yılı en az 2021 model olacaktır…

1. Tip 15. Araç ve üstyapının Model yılı en az 2021 model olacaktır…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Aktarılan doküman düzenlemelerinden, Tip 1 ile Tip 13 arasında yer alan araçların 2015 ve 2020 model istenildiği, söz konusu araçlar için farklı kilometre sınırı belirtilmekle birlikte Tip 1 için 100.000 km, geri kalan tipler için asgari 150.000 ve 200.000 km sınırının belirlendiği, ihale kapsamında (En az 7 tonluk) yol bakım onarım aracı ile damperli kamyonun 2021 model olarak istenildiği anlaşılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde yer alan “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2022; işi bitirme tarihi 30.09.2024” düzenlemesi çerçevesinde, işe başlama tarihinin 01.10.2022 olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan düzenlemeler ile açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, idarece ihalede çalıştırılacak araçlara ilişkin olarak istenilen kilometre kıstasının makul seviyede olduğunun anlaşıldığı, kaldı ki ihalede çalıştırılacak araçların yüklenici tarafından kiralanabileceği/satın alınabileceği, dolayısıyla araçların ihale aşamasında isteklilerin kendi malı olması gibi bir zorunluluğun da bulunmadığı, bu bağlamda isteklilerin maliyetlerini göz önünde bulundurarak teklif fiyatı oluşturabileceği ve söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı daraltmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

…

(5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmüne,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 32 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

1

Yüklenicinin araçların tamamını eksiksiz ve noksansız olarak İdareye teslim etmemesi halinde sözleşme bedelinin

Binde
1

3

2

Yüklenicinin ticari menfaat temin etmek maksadıyla; yalan beyan, yanıltıcı eylem (araç kilometrelerini değiştirmek gibi) veya sahte belge ile işlem yaptığının tespit edilmesi halinde halinde sözleşme bedelinin

Binde
1

3

3

Teslim edilen araçlardan şartnamede öngörülen şartları taşımayan (Fenni muayene ve araç üstü evrak, araç üstü avadanlık ve malzeme vb. eksik) araçlar için; şartlar yerine getirilene kadar halinde sözleşme bedelinin

Binde
1

3

4

Kasko ve trafik sigorta poliçelerinin yapılmaması veya zamanında yenilenmemesi halinde ortaya çıkacak her türlü maddi ve hukuki sorumluluk Yükleniciye ait olmakla birlikte; herhangi bir sorumluluk ortaya çıkmasa dahi; sigortasız olarak çalışılan her gün için araç başına toplam sözleşme bedelinin

Binde
1

3

5

Yüklenicinin İdareye teslim edeceği araçlar İdare personeline veya birinci dereceden yakınlarına ait olmayacaktır. İdare personeline veya birinci dereceden yakınlarına ait olduğu tespit edilen araçlar iade edilerek, toplam çalıştığı gün ve araç başına toplam sözleşme bedelinin

Binde
1

3

6

Bakım, onarım, kaza vb. sebeplerle hizmet dışı kalan araçların yerine hizmetin aksamaması için eşdeğerde ikame araç aynı gün içinde tahsis edilecektir. Tahsis yapılmadığı takdirde aracın hizmette olmadığı günlerin kirası ödenmeyecek, ayrıca gecikilen her gün ve araç başına, toplam sözleşme bedelinin

Binde
1

3

7

Yüklenici temsilcisi ile ilgili, şartnamede belirtilen ve tutanakla tespit edilen her bir aksaklık için toplam sözleşme bedelinin

Binde
1

3

8

Araçların tamir, bakım, (zincir, reflektör, lastik, paspas, silecek, cam, ayna vb.) malzeme ve parça değişim ihtiyaçlarının, İdarenin yazılı talebine rağmen 24 saat içinde giderilmemesi veya servise gittiği halde eksik kalması veya orijinal malzeme yerine, yan sanayi malzemeler kullanıldığının tespit edilmesi durumunda; Araçlar İdarenin tercih edeceği yetkili servislerine götürülerek, gerekli tamirat, bakım ve parça değişimi yaptırılır; eksik malzemeler temin edilir. Bu durum tutanak ile kayıt altına alınarak; Fatura tutarı Yüklenici hakedişinden kesilir. Ayrıca fatura tutarının ?iki katı? ceza uygulanır. Araç başına (fatura haricinde) bir seferde uygulanacak ceza bedeli; toplam sözleşme bedelinin

Binde
1

3

9

Şartnamede belirtildiği halde ceza müeyyidesi belirlenmemiş her bir aksaklık (şartnameye aykırılık) ve (yazılı bildirimden sonra) aksaklığın devam ettiği her gün için toplam sözleşme bedelinin

Binde
1

3

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

1

Sözleşme kapsamındaki iş ile ilgili olarak; Yüklenicinin ticari menfaat temin etmek maksadıyla; her türlü yalan beyan, yanıltıcı eylem ( sonradan anlaşılsa dahi ) veya sahte belge ile işlem yaptığının tespit edilmesi halinde

…

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin 9.4’üncü maddesinde “Araç kiralama hizmeti işinin özelliği gereği, sözleşme sonuna kadar sürekliliği devam eden hususlarla ilgili olarak ortaya çıkabilecek her bir aykırılık için kesilecek ceza miktarları aşağıda belirlenmiştir. Aşağıda belirlenen aykırılık ve aksaklıkların sözleşme süresince (ardı ardına veya değişik zamanlarda) toplam BEŞ kez tekrarlanması halinde 4735 sayılı kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinde, Sözleşme Tasarısı’nın özel aykırılıkların düzenlendiği 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablodaki ceza ile 16.1.3’üncü maddesinde yer alan cezanın kapsamının benzer olduğunun anlaşıldığı, ancak 16.1.5’inci maddesinde yer verilen düzenleme uyarınca aynı aykırılığın 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşmenin uygulamasında 16.1.3’üncü maddenin dikkate alınacağının ifade edildiği, bu bağlamda söz konusu hususa yönelik Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer verilen cezanın uygulanacağı, dolayısıyla yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil etmediği,

Ayrıca “Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde belirtilen tablodaki durumların üç kez gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshedileceği belirtilmesine rağmen Teknik Şartname’nin 9.4’üncü maddesinde sözleşmenin feshi için gereken aykırılık sayısının 5 (Beş) olarak belirtildiği, anılan durumların sözleşmenin ifası sırasında telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğuracağından dolayı yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu” iddiasına ilişkin olarak; sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin hususların esas olarak sözleşme tasarısının konusunu teşkil ettiği, yukarıda yer verilen Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü uyarınca sözleşme tasarısında yer alan cezaların dikkate alınması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56'ncı maddesinde “Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in “Başvuru süreleri” başlıklı 6'ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, dğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik'in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1)Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur” hükmü,

Aynı Yönetmelik'in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in "Kurum tarafından yapılacak işlemler başlıklı 12’nci maddesinde “(2)... İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından, ihale dokümanının 29.07.2022 tarihinde edinildiği, itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen iddialara 29.07.2022 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez doğrudan Kuruma yapılan 11.08.2022 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürüldüğü anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddialarını, uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 29.07.2022 tarihini izleyen günden itibaren on gün ve her durumda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 11.08.2022 tarihinde doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.