KİK Kararı: 2022/UH.II-1011

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/040
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 24.08.2022
Karar No : 2022/UH.II-1011
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şahintaş İnş. Taşımacılık Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Osmaniye Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/546314 İhale Kayıt Numaralı “Kömür Taşıma” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Osmaniye Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından 07.07.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kömür Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Şahintaş İnş. Taşımacılık Nakl. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 08.08.2022 tarih ve 37767 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.08.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/804 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. 07.07.2022 tarihinde gerçekleştirilen 2022/546314 İKN’li “Kömür Taşıma” ihalesinin 25.07.2022 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararıyla Kuyucuoğulları Nakl. Taah. Tic. Oto Bakım ve Toprak Mahsülleri San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ancak idarenin 05.08.2022 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen yazısıyla ihalenin iptal edildiği, idareye yapılan şikayet başvurularının da ihalenin iptal edildiği gerekçesiyle reddedildiği, ancak söz konusu ihalenin her yıl yapıldığı, idare tarafından iptal hususlarının somut ve açık bir şekilde ortaya konulmadığı gibi ihalenin iptal kararının yer aldığı yazıda da herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği, kömür sevkiyatıyla ilgili nasıl bir değişikliğin olacağına ve söz konusu hizmetin tekrar ihale edilip edilmediğine dair açıklayıcı somut bir bilgiye de yer verilmediği, bahse konu edilen hususların ve anılan kömür sevkiyatı ve kömür dağıtım planlamasındaki değişikliklerin nicelik ve niteliğinin neler olabileceğine dair açıklayıcı herhangi bir bilgiye yer verilmediği, idarenin ihalenin iptal edildiğine ilişkin yazısında özetle; “2022 Kış dönemi için yapılan ihale sürecinin uzaması ve ilimize gönderilecek kömürlerin dağıtım planında değişiklik olması, ilimize kömür sevkiyatının Ağustos ayı sonuna kadar yapılacak olması...” şeklinde yapılan açıklama ile iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu ve işin süresinin 365 gün olduğu, ihale konusu işin Ağustos ayı sonuna kadar yapılacak bir iş olmadığı ve ihale konusu işin süresinden de açıkça görüleceği, anılan sebeplerden dolayı idarenin iptal gerekçesinin somut dayanaktan yoksun olduğu anlaşıldığından ihalenin söz konusu gerekçelerle iptal edilmesinin yerinde olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda ortaklık yapılarının ve hisse oranlarının beyan edilmediği, beyan edilen bilgilerin hatalı olduğu ve son durumu gösterir nitelikte olmadığı ve anılan tabloda MERSİS numarası belirtilmediğinden beyan edilen bilgilerin teyidinin yapılamadığı, anılan istekli adına teklif sunan yetkilinin/vekilin EKAP üzerinde kaydının bulunmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer açıklamalara aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle teklifinin reddedilmesi gerektiği, şöyle ki;

a) Araç kiralama maliyeti yönünden aykırılıklar;

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan araçların yaşının 237 sayılı Taşıtlar Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nde yer alan şartlara ve Teknik Şartname’de yer alan yaş şartına uygun olmadığı, araçların Teknik Şartname’de belirtilen model yılı ve taşıma kapasitesi yönünden istenilen kriterleri sağlamadığı,

- Araç kiralama fiyat teklifi ve diğer tüm fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ilgili ibare yazılmaksızın fiyat tekliflerinin alındığı,

- Meslek mensubu tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu,

- Araç kiralama fiyat teklifine konu edilen araçlara göre bakım onarım fiyat teklifi alınıp akaryakıt yakıt hariç diğer girdi maliyetleri olan adblue katkı maddesi, antifriz, cam suyu vb. maliyetlerinin bu araçlara göre belirleneceği, ancak anılan istekli tarafından sunulan kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçların anılan diğer belgelerde ya eksik şekilde yer aldığı veya model yılının farklılaştırıldığı ya da hiç yer verilmediği, istekli tarafından sunulan belgelerin araç noktasında uyumlu olmadığı,

- Araç kiralama fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı, istekli tarafından tek bir araç yönünden bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden bir maliyeti tevsik etmesinin mümkün olmadığı,

- Araç kiralama fiyat teklifinde adblue katkı maddesi, antifriz, cam suyu, bakım onarım, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği, ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınmasının zorunlu olduğu, idarenin şikayete cevabından araç kiralama fiyat teklifinin diğer maliyetlerle birleştirildiği, bakım onarım maliyetinin diğer maliyetlerle birleştirildiği,

b) Araçların bakım onarım maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

- Kiralama fiyat teklifine konu edilen araçlar yönünden bakım onarım maliyetlerinin ortaya konulması gerektiği, bu araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği,

- İsteklinin açıklamasında araçlara ilişkin periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının dosyaya eklenmeksizin hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplandığı, bu hususun hukuka uyarlığı bulunmadığı,

- Bakım onarım fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine aykırı şekilde anılan maddedeki ilgili ibare yazılmaksızın alındığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken bu işlemlerin hiç yapılmadığı ya da serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı,

- Kiralama ve bakım onarım fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarım bulunmadığı, bakım onarım fiyat teklifinin alındığı söylenen firmaların faaliyet alanları arasında servis bakım onarımı ve lastik alımı satımı bulunmadığı,

- Bakım onarım fiyat teklifinde bakım, onarım ve yedek parça maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı,

- Teknik Şartname’nin “4.3 İhale konusu araçların her türlü hakim tamir ve revizyon giderleri ile şoför, yakıt, yağ, lastik vb. giderleri, ile şoför özlük hakları yükleniciye aittir.

...

4.13 Araçların yakıt ikmali yüklenici tarafından yapılacaktır. Araçların bakımı yapılmış, lastikleri aşınmamış olacaktır. Araçlarda her türlü araç üstü avadanlık Y.S.C. çeki demiri, patinaj zinciri ve ilkyardım çantası bulundurulacaktır. Araçların gidiş ve dönüş azami hızı şehir dışında 80 Km/s, şehir içinde 40 Km/s. olacaktır. Aracın yolda veya görev günü arızalanması halinde yüklenici tarafından mutlaka zaman kaybedilmeden yerine yeni araç temin edilecektir.

…

6.3 Kömür deposundan veya Osmaniye Tren Garından araçlara yüklenecek kömürler önceden belirlenen mahalle ve köy adreslerine teslim edilecektir. Kömür yükleme ve indirme işçi ücreti yüklenici firmaya ait olacaktır.

6.4 Evde bulunmayan vatandaşların evlerine tekrar ikinci kez gidilecektir. İkinci gidiş için ayrıca ücret ödenmeyecektir.” düzenlemelerine aykırı olarak araçların bakım onarım kilometrelerinin düşük gösterildiği veya hiç gösterilmediği, montaj ve demontaj gibi giderlerin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde tevsik edilmediği, bakım onarım maliyetinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması gerekirken daha düşük miktarlar üzerinden yapılan açıklamanın kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

c) Lastik maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

- Fiyat teklifine konu edilen araçların açık ve belli olduğu, bu araçların kataloglarında marka ve model özelliklerine göre lastik ebatlarının ne olduğunun açık bir şekilde belirtilmiş bulunmasına rağmen bu ebatlardaki lastiklerin göz ardı edilerek araçlara uymayacak farklı ve ucuz ebattaki lastikler üzerinden açıklama yapılmasının mümkün bulunmadığı,

- Lastik maliyetine ilişkin fiyat teklifinin Tebliğin 79.2.2.1’inci maddesine aykırı şekilde ve anılan maddedeki ilgili ibare yazılmaksızın fiyat teklifinin alındığı, meslek mensubu tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gereken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenerek imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu,

- İhale konusu işin 365 gün olduğu, ihale konusu işte çalıştırılması gereken her bir araç için, yazlık ve kışlık lastikler için ayrı ayrı satır açılmak suretiyle her bir araç yönünden toplamda kamyon için gerekli olan 10 lastik için lastik maliyetinin belgelendirilmemesi gerekçesiyle açıklamanın reddi gerektiği, lastik maliyetinin lastik fiyat teklifinin yapılacak taşıma mesafesi ile oranlanması suretiyle gerçekleştirilen maliyet açıklamasının kabul edilemeyeceği,

ç) Kiralama, bakım onarım ve lastik fiyat tekliflerinin tespit tutanaklarına ilişkin hukuka aykırılıklar;

- Kiralama, bakım onarım ve lastik fiyat teklifleri ekinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olarak istekli tarafından bazı fiyat tekliflerine dayanak olan tutanakların sunulmadığı,

- İstekli tarafından sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifinde yer alan tarih ve sayılarının uyuşmadığı veya istekli tarafından tespit tutanağının sunulmadığı, istekli tarafından idareye sunulan fiyat teklifleri ekinde tespit tutanağı sunulmaması nedeniyle isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idare tarafından yeni bir yazı yazılmak suretiyle bu tespit tutanaklarının tamamlatılmasının mevzuata aykırı olduğu, fiyat tekliflerinde tespit tutanağında hesaplanan ortalama tutarların %80’inden daha düşük değerde fiyatların teklif edildiği,

- Fiyat teklifinin dayanağı olan tutakların ekinde imza sirkülerinin aslı (ya da noter onaylı sureti) ve faaliyet belgesinin “aslı gibidir” suretlerinin bulunması gerektiği halde söz konusu belgelerin fotokopilerinin tespit tutanağına eklendiği, tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

- Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının reddedilmesi gerektiği, firma yetkilisinin imzalaması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunma yetkisinin bulunmadığı, vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine yer verilmediği,

- Tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2021 yılı 4’üncü dönem ya da 2022 yılı 1’inci dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması zorunluluğu varken 2022 yılı 2’nci ve geçmiş dönemler belirtilmek suretiyle tespit tutanağının hazırlandığı, 30.09.2020 tarihinde güncellenen tespit tutanakları dikkate alınmaksızın “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanaklar üzerinden açıklama yapıldığı,

- Tutanağa konu edilen malların ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan fatura bilgileri tablosunda yer alan tutar ve miktar toplamlarının tutmamasının aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, idarenin bu tablolar üzerinde re'sen düzeltme yapmak suretiyle fiyat teklifi üzerinde teklif edilen değerlerle uyumlu olup olmadığı yönünde takdir yetkisi kullanmasının mümkün bulunmadığı, yukarıda belirtilen sorgulama kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifinin dayanağı olan tespit tutanaklarında fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Geçici Vergi Beyanname Dönemi” ile uyuşmadığı, başka bir iş için kesilmiş bir faturanın “bir adet iş” denilerek tespit tutanağına konu edilmesi sonrasında bu yokluk halinden yukarıda sayılan hizmetler için hiçbir belgeye dayanmaksızın fiyat ve miktar çıkarımı yapılmasının kabulünün mümkün bulunmadığı,

- Satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtilen, faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmetin aynı olmadığı, farklı hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı,

d) Trafik ve ferdi kaza koltuk sigortası maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

- İstekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde genel müdürlük veya bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, istekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde bu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigorta yapılacak araçların marka, cins, model ve adetlerinin farklı olmasının mevzuata aykırı olduğu, sigorta maliyetlerinin açıklanması gereken araçlar için hiçbir açıklama yapılmamış olduğu,

e) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene, egzoz emisyon maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

- İdari Şartname’de yükleniciye herhangi bir fiyat farkı ödemesi gerçekleştirilmeyeceğinin 46’ncı maddede düzenlendiği, bu çerçevede 1 yıl sürecek bu hizmet alımında Sözleşme Tasarısının “İşin Süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde işe başlama ve bitiş tarihlerinin 365 gün olarak düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yalnızca 2022 fiyatları ile değil, 2023 yılı fiyatları ile de Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartname düzenlemeleri gereğince ifa edebilmek için masraflar yapacağı ve ödemelerde bulunacağı anlamına geldiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesinde yer alan açıklamaya aykırı bir şekilde araca dayalı bir hizmet alımında motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon maliyeti yönünden 2022 yılına ait 2’nci dönem için hesaplama yapılmasının yeterli olmadığı, 2023 yılının birinci yılı yönünden de hesaplama yapılmasının zorunlu olduğu,

- İstekli tarafından Tebliğ’in 79.3.6’ncı maddesinde belirtildiği üzere 03.08.2021 tarihinde TÜİK tarafından açıklanan TÜFE’de (2003=100) 2022 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre %7,25, bir önceki yılın Aralık ayına göre %31,71, bir önceki yılın aynı ayına göre %69,97 ve on iki aylık ortalamalara göre %34,46 artış gerçekleştiği, artış oranı dikkate alınmadan 2022 ve 2023 yılları için MTV, muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü maliyetlerinde yapılan artış tutarlarının kabulünün mümkün olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6 maddesine uygun olarak açıklama yapılması gerektiği, anılan Tebliğ’in 79.3.6’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği,

- Söz konusu maliyet kalemleri için hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, açıklama kapsamında gerek öz mal gerekse kiralama olan araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği, eksik adetler üzerinden yapılan açıklamanın kabul edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı,

f) İşçilik maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

- İhale konusu işte süregelen işçilerin çalıştırılması sonucunda işçilerin izin kullanımlarında izinli olan personelin yerine yeni işçi alınacağı veya sürücülerin hastalanması rapor alması gibi durumlarında yeni işçi çalıştırılacağı ihale konusu hizmet alım işinde 6 adet araç çalıştırılacağının belirtildiği, bu durumda her araç için 1 adet sürücü açıklanmamasının hukuka aykırı olduğu,

- Yıllık izin süresinin işyerindeki kıdeme göre hesaplandığı, basiretli tüccar sıfatı bulunan isteklinin işçilik maliyetinin 6 işçiden fazla olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulması gerektiği, izinli ve raporlu olan işçilerin yerine belli bir artış oranı öngörülmek suretiyle hesaplanması gerektiği, isteklinin aşırı düşük teklifi kapsamında bu maliyetlerin açıklanmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı,

- Söz konusu hizmet işinde 2022 yılına ait Ulusal Bayram ve Tatil Günleri dikkate alınarak hesaplanması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sürücü personel ücretlerini eksik hesapladığı, 2023 yılına ait resmi olarak tatil sayıları gün sayısının dikkate alınmadığı, sürücü personelin bir yıl dahi çalışılmış olsa bile her bir işçinin 14 günlük izin süresi hak edeceği, söz konusu bu izin günlerine ait (6 x 14 = 84) günlük ücretlendirilme yapılmasının gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu şekilde bir hesaplama yapılmadığı, ek olarak idare tarafından işçilere fazla mesai yapılması durumunda fazla mesai ücretlerinin yükleniciye ait olduğu dikkate alındığında sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında fazla mesai giderlerine yer verilmediği, son olarak ise bahse konu işte çalıştırılacak personelin servis ve yemek ücretlerine ilişkin herhangi bir gider öngörmediğinden aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulmadığı,

g) Araç adblue katkı maddesi maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

- Teknik Şartname maddeleri gereğince söz konusu iş kapsamında çalışması gereken araç tiplerine yer verilmiş olmasına rağmen istekli tarafından bu hususun dikkate alınmaksızın yapılan “adblue katkı maddesi” maliyeti açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, iş kapsamında çalışacak tüm araçların şehir içi ve şehir dışı günlük ne kadar kilometre yol yapılacağına dair bir belirleme yapılmadığı ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından km başına ne kadar “adblue katkı maddesi” sarfiyatlarının bulunduğuna yönelik yapılan açıklamanın yetkili servislerinden beyan yazısı alınmadan hiçbir objektif kritere dayanmadan gerçekleştirildiği, araçlarda kullanılacak “adblue katkı maddesi” maliyet girdileriyle ilgili herhangi bir gider öngörülmediği,

- İstekli tarafından sunulan “adblue katkı maddesi” beyan yazılarının ekinde beyan yazısını veren firmanın söz konusu aracın yetkili satıcı ya da yetkili servisi olduğunu gösterir hiçbir belge sunulmadığı, beyan yazısı alınmış olan bazı araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeden ortalama “adblue katkı maddesi” tüketimi bilgisinin beyan edildiği, kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçlar yönünden söz konusu beyan yazılarının geçerliliğinin bulunmadığı,

- İstekli tarafından katalog üzerinden yapılan açıklamaların kabulünün mümkün bulunmadığı, 4-5 yaşında araçlar için sıfır araçmış gibi katalog değerleri üzerinden açıklama yapılamayacağı,

- İstekli tarafından fiyat teklifi üzerinden akaryakıt maliyeti açıklanmış olmakla birlikte hizmet alımı süresince toplam harcanacak “adblue katkı maddesi” litresinin hesaplanarak bu değer üzerinden “adblue katkı maddesi” maliyetinin belgelendirilmesi gerektiği, bir litre “adblue katkı maddesi” üzerinden yapılan açıklamanın kabulünün mümkün bulunmadığı,

ğ) Çuval dikiş makinesi ve çuval ipi maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

- Teknik Şartname’nin “Teklif Hesaplamalarında Uygulanacak Kriterler” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan“6.8- Araçlara ve kömür sahasına dökülen kömürler toplanarak yeniden çuvallanacaktır. Çuval dikiş makinesi ve çuval dikiş ipi yüklenici tarafından temin edilecek/karşılanacaktır.

6.9- Aracın yasal kapasitesi üzerinde tonaj atılmayacaktır. Aksi halinde bütün sorumluluk yüklenici firmaya ait olacaktır...” düzenlemelerine göre ihale konusu işte taşınacak kömürlerin çuvallara doldurulması için gereken çuval ipi ve dikiş makinesi için herhangi bir açıklama yapılmadığı, sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları sayılan gerekçeler sebebiyle ihale üzerinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “... İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır...” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır…” hükmü,

Bahse konu Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi ” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kömür Taşıma

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

10.899,9 ton kömürün Osmaniye merkez ve merkeze bağlı mahalle ve köylerdeki adreslere 550 kg (22 torba) olmak üzere 19.818 aileye adres teslimi hizmet satın alma işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Osmaniye merkez ve merkeze bağlı köyler” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harçlar fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.

37.2. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.

37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi,

Bahse konu Şartname’nin “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere, 36.2. maddesi uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir.

38.2. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

38.3. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren on gün geçmedikçe sözleşme imzalanmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanının eki olan birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir:

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

İhale kayıt numarası: 2022/546314

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim

Tutar

1

Kömür Taşıma Hizmet alımı

ton

10.899,9

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 365 (ÜçyüzAltmışBeş) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Osmaniye Tren Garı veya Belirlenecek Kömür Deposu

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 7 (Yedi) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır.” düzenlemesi,

“Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 51’inci maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

07.07.2022 tarihinde e-teklif alınarak gerçekleştirilen 2022/546314 İKN’li “Kömür Taşıma” ihalesine 2 istekli tarafından teklif verilmesi sonucunda idare tarafından 07.07.2022 tarihli ve “Sınır Değer Altında Teklif” konulu yazının Kuyucuoğulları Nakl. Taah. Tic. Oto Bakım ve Toprak Mahsülleri San. ve Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden tebliğ edilerek anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Daha sonra idare tarafından 08.07.2022 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının Kuyucuoğulları Nakl. Taah. Tic. Oto Bakım ve Toprak Mahsülleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Şahintaş İnş. Taşımacılık Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden tebliğ edilerek idareye sunulması gereken belgelerin sayıldığı,

İdarece yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda 25.07.2022 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararıyla ihalenin Kuyucuoğulları Nakl. Taah. Tic. Oto Bakım ve Toprak Mahsülleri San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Şahintaş İnş. Taşımacılık Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, kesinleşen ihale kararının 26.07.2022 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden tebliğ edildiği, anılan karar üzerine başvuru sahibi tarafından 26.07.2022 ve 01.08.2022 tarihlerinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ancak idarenin 05.08.2022 tarihli ve “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu EKAP üzerinden tebliğ edilen yazısında; “İhale komisyonunun kararı üzerine Kömür taşıma işine ait ihale, bütün teklifler reddedilerek iptal edilmiştir. İhalenin iptal edilme gerekçesi aşağıdaki tabloda ayrıntılı olarak belirtilmiştir:

İşin Adı

İptal Gerekçesi

Kömür taşıma

Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğünün 01.08.2022 tarih ve 4274591 sayılı yazısında kömür sevkiyat tarihlerinde değişiklik olduğu yeni dağıtım planına göre hızlı ve planlı bir şekilde hareket ederek kömür dağıtımında herhangi bir aksaklık olmaması ve yeni dağıtım planına göre ilimize Ağustos sonuna kadar sevkiyatların tamamlanması gerektiği bildirilmiştir.

2022 Kış dönemi için yapılan ihale sürecinin uzaması ve ilimize gönderilecek kömürlerin dağıtım planında değişiklik olması, ilimize kömür sevkiyatının Ağustos ayı sonuna kadar yapılacak olması, dağıtım yapılacak olan 20.000 e yakın fakir ve muhtaç durumdaki ailenin mağdur olmaması için, dağıtım işinin hızlı ve etkin bir şekilde yapılabilmesi amacıyla yapılan ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 39. maddesine istinaden iptal edilmiştir.

Bu kararın bildirim tarihini izleyen günden itibaren 5 gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 41 inci maddesi hükmüne göre bilgi edinilmesi hususunu rica ederim.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği, şikayet başvurularının da idarenin 05.08.2022 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen yazısıyla ihalenin iptal edildiği gerekçesiyle reddedildiği ve başvuru sahibinin 08.08.2022 tarihinde kayıtlara alınan dilekçesiyle Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

Anılan yazıda geçen Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü’nün 01.08.2022 tarihli, 4274591 sayılı ve “2022 Yılı Kömür Dönemi Dağıtım Takvimi” konulu yazısında ise “Bilindiği üzere ihtiyaç sahibi ailelere bedelsiz kömür yardımı 13 Ocak 2022 tarihli ve 31718 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İhtiyaç Sahibi Ailelere Isınma Amaçlı Kömür Yardımı Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı ekinde yer alan kömür dağıtım takvimine göre yapılmaktadır.

Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğüne (TKİ) iletilen ve 2022 yılı kömür döneminde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıflarının ek kömür taleplerinin de yer aldığı yeni dağıtım planı yazımız ekinde gönderilmekte olup; söz konusu kömürlerin sevkiyat programına uygun şekilde teslim alınması, vagonlarda teslimatı yapılan kömürlerin bekletilmemesi, gerekli hallerde kömürlerin stoklanması, gecikme yaşanmaksızın kömürün ihtiyaç sahiplerine teslimlerinin yapılması vb. hususlarda gerekli tedbirlerin zamanında ve ivedilikle alınması, bahsi geçen dağıtım planına göre ilinize yapılacak sevkiyatta bir gecikme olması durumunda Genel Müdürlüğümüze bilgi vererek konunun TKİ’ye yazılı olarak bildirilmesi hususunda hassasiyetle hareket edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan 18.07.2022 tarihli ve 95043 sayılı Cumhurbaşkanlığı Makamı Onayı ile 29.03.2018 tarihli ve 2018/1 sayılı “Kömür Yardımı Uygulamasına İlişkin İlke Kararı”nda yer alan "Kömür dağıtım bilgisi ve bu yardım programının diğer bütün iş ve işlemlerinin Bütünleşik Sistem üzerinden girişlerinin yapılmış olması kaydıyla SYD Vakıflarının mali imkânları ile kömür dağıtımı için ton başı harcanan kaynak miktarı vb. durumlar Genel Müdürlükçe değerlendirilerek ton başı 37-TL’yi geçmeyecek şekilde uygun bulunan tutarların SYD Vakıflarına aktarılması" hükmünde geçen “37-TL” tutarının 2022 kömür döneminden itibaren “100-TL” olarak değiştirilmesi uygun görülmüştür.

Bununla birlikte gerçekleştirilen toplantılarda dağıtım planına göre kömür teslimatı yapılacak bazı Vakıfların kömürleri kabul etmediği, kömür dağıtımı konusunda yeterince organize olmadığı ve sürecin geciktirildiği ifade edilmektedir. Bu kapsamda kömürlerin kabulü ve organizasyon bağlamında hızlı ve planlı bir şekilde hareket edilmesi, dağıtım takvimine göre planlanan kömürlerin ilinize ulaşmaması durumunda konunun resmi yazı ile TKİ’ye bildirilerek Genel Müdürlüğümüze bilgi verilmesi hususunda;

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, anılan yazı ekinde “2022 Kömür Dönemi Dağıtım Planı” tablosuna yer verildiği, söz konusu tabloda 2022 yılında Osmaniye ili için Haziran ayında 11.025,00 ton, Temmuz ayında 5.810,00 ton ve Ağustos ayında 4.774,70 ton olmak üzere toplam 21.609,70 ton kömür dağıtımı yapılacağı hesaplamasına yer verildiği anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında yer alan düzenlemelerden, idarelerin yapmış oldukları ihaleleri iptal etme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, ancak ihalenin iptali noktasında idarelerin sahip olduğu takdir yetkisinin sınırsız olmadığı; şöyle ki, idarelerin sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. İhalenin iptal edilmesine ilişkin işlemlerin gerçekleştirilmesinde takdir yetkisinin, gerekçe belirtilmek suretiyle kullanımı bu işlemin hukuka uygunluğu noktasında önem arz etmekte olup, anılan Kanun’da ihalenin iptal edilmesi durumunda isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılması gerektiğine işaret edilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesi incelendiğinde idare tarafından iptal hususlarının somut ve açık bir şekilde ortaya konulmadığı gibi ihalenin iptal kararının yer aldığı yazıda da herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği, kömür sevkiyatıyla ilgili nasıl bir değişikliğin olacağına ve söz konusu hizmetin tekrar ihale edilip edilmediğine dair açıklayıcı somut bir bilgiye de yer verilmediği, bahse konu edilen hususların ve anılan kömür sevkiyatı ve kömür dağıtım planlamasındaki değişikliklerin nicelik ve niteliğinin neler olabileceğine dair açıklayıcı herhangi bir bilgiye yer verilmediği, idarenin ihalenin iptal edildiğine ilişkin yazısında özetle; “2022 Kış dönemi için yapılan ihale sürecinin uzaması ve ilimize gönderilecek kömürlerin dağıtım planında değişiklik olması, ilimize kömür sevkiyatının Ağustos ayı sonuna kadar yapılacak olması...” şeklinde yapılan açıklama ile iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu ve işin süresinin 365 gün olduğu, ihale konusu işin Ağustos ayı sonuna kadar yapılacak bir iş olmadığı konusunda yoğunlaştığı anlaşılmaktadır.

Şikâyete konu ihalenin 03.06.2022 tarihli ihale ilanında ve ihaleye ait İdari Şartname’de işin niteliği, türü ve miktarının 10.899,90 ton kömürün Osmaniye merkez ve merkeze bağlı mahalle ve köylerdeki adreslere 550 kg (22 torba) olmak üzere 19.818 aileye adres teslimi hizmet satın alma işi olarak belirlendiği, ihale tarihinin 07.07.2022 olduğu, ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nda işin süresinin, işe başlama tarihinden itibaren 365 (ÜçyüzAltmışBeş) gün olduğu ve işyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihinin ise, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 7 (Yedi) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanacağı ve anılan Tasarı’nın düzenlemelerine yer verildiği,

Ancak idarenin 05.08.2022 tarihli ve “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu olarak EKAP üzerinden tebliğ edilen iptal yazısında ifade edilen Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü’nün 01.08.2022 tarihli, 4274591 sayılı ve “2022 Yılı Kömür Dönemi Dağıtım Takvimi” konulu yazısının “2022 Kömür Dönemi Dağıtım Planı” başlıklı ekinde ise 2022 yılında Osmaniye ili için Haziran ayında 11.025.00 ton, Temmuz ayında 5.810,00 ton ve Ağustos ayında 4.774,70 ton olmak üzere toplam 21.609,70 ton kömür dağıtımı yapılacağı bilgisinin yer aldığı anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalede idarece “…Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğünün 01.08.2022 tarih ve 4274591 sayılı yazısında kömür sevkiyat tarihlerinde değişiklik olduğu yeni dağıtım planına göre hızlı ve planlı bir şekilde hareket ederek kömür dağıtımında herhangi bir aksaklık olmaması…” gerekçesine dayanarak ihalenin iptal edildiği ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü’nün 01.08.2022 tarihli, 4274591 sayılı ve “2022 Yılı Kömür Dönemi Dağıtım Takvimi” konulu yazısının “2022 Kömür Dönemi Dağıtım Planı” başlıklı ekinde belirtilen miktarlar üzerinden düzenlemeler yapılacağı görülmüştür.

Yeni durumda hizmet alımına konu dağıtılacak kömür miktarının %100’e yakın artış gösterdiği, bu durumun 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesinde yer alan iş artışına ilişkin limitlerin çok üzerinde olduğunun görüleceği anlaşıldığından idarece ihalenin ihtiyacın değişmesine dayalı olarak iptal edilmesinin yerinde olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) …

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “…(2) EKAP’a kayıt için aşağıda yer alan bilgi ve belgelerin protokol ekinde Kuruma sunulması zorunludur:

…

(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

…

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Gerçek veya tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.3 Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde istenen bilgilerin EKAP üzerinde eksiksiz, doğru ve güncel tutulması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından anılan maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. Bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Ayrıca ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgiler esas alınacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

1. (Mülga: 20/06/2021-31517 R.G./5.md.; yürürlük: 19/08/2021)

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Teklife ilişkin e-anahtar, e-teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir.

22.2. Yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlar, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda ise açıklama istenen teknik özellikler için ayrı satırlar açılmış olup, istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgiler eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle ekli standart formalara uygun şekilde doldurulacaktır. Yabancı istekli tarafından ihaleye teklif verilmesi halinde, bu şartnamede istenilen belgelere veya isteklinin kendi ülkesindeki mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan dengi belgelere ilişkin bilgilerin beyan edilmesi gerekir.

22.3. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

…

22.8. İdarece talep edilmesi durumunda istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak süresi içerisinde sunulmak zorundadır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır.

…

31.8. Yapılan değerlendirme sonucunda, ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılarak EKAP üzerinden ?Uygun Olmayan e-Teklif Kontrol Tutanağı? düzenlenir ve değerlendirme dışı bırakma işleminin gerekçeleri belirtilir.” düzenlemesi yer almaktadır

20.06.2021 tarihli ve 31517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişikliklerle aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ortaklarına/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgelerin EKAP’a kaydı ile ilgili olarak; tüzel kişilerde yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre ortaklar ve ortaklık oranlarına/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında Ticaret Sicil verilerinin esas alınacağının hükme bağlandığı, ayrıca anonim şirketlerde ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının, şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Ticaret Sicil Gazeteleri’nde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımlarının da taranarak EKAP’a yüklenmesinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Ek olarak, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nde EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemelerinin zorunlu olduğu, bu kişilerin tüzel kişi olması halinde yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verilerinin esas alınacağı, ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a yükleneceği, bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olmasının gerekmekte olduğu, EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesinin zorunlu olduğu hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde ise Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 7’nci maddesine göre EKAP’a kaydedilen bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı açıklamasına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan 60******** vergi kimlik numaralı ve 06************** MERSİS numaralı Kuyucuoğulları Nakl. Taah. Tic. Oto Bakım ve Toprak Mahsülleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” satırının “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” alt satırında 13********* T.C. kimlik numaralı Abit Yumşak’ın şirketin %75 hissesine ortak olduğu, aynı zamanda adı geçenin “Yöneticilere Ait Bilgiler” alt satırında müdür olarak beyan edildiği, e-teklifin söz konusu istekli adına Abit Yumşak tarafından imzalandığı ve 13********* T.C. kimlik numaralı Mustafa Yumşak’ın ise söz konusu şirketin %25 hissesine ortak olduğu,

Ayrıca, anılan istekli hakkında EKAP üzerinde yapılan “Ticaret Sicili Bilgileri Sorgulama Sonucu” kontrolü sonucunda, anılan belgede “Yöneticilere Ait Bilgiler” başlığı altında 13********* T.C. kimlik numaralı Abit Yumşak’ın şirketin münferiden temsile yetkili müdürü olarak beyan edildiği, görevinin başlangıç - bitiş tarihlerinin 12.01.1996 - 24.11.2030 olduğu, adı geçenin şirketin Abit Yumşak’ın şirketin %75 hissesine ortak olduğu, Mustafa Yumşak’ın ise söz konusu şirketin %25 hissesine ortak olduğu ve sonuç olarak yeterlik bilgisinde beyan edilen ve EKAP’ta yer alan bilgiler ile sunulan belgelerde yer alan ortaklar ve yöneticilere ilişkin bilgilerin uyumlu olduğu görülmüştür.

Ek olarak, anılan istekli tarafından “Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler” belgesinin sunulduğu, anılan belgede 13********* T.C. kimlik numaralı Abit Yumşak’ın şirketin %75 hissesine ortak olduğu ve aynı zamanda adı geçenin şirketin münferiden temsile yetkili müdürü olarak beyan edildiği, 13********* T.C. kimlik numaralı Mustafa Yumşak’ın ise söz konusu şirketin %25 hissesine ortak olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinde; ihaleye katılım sağlayacak isteklilerin tüzel kişi olmaları durumunda yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP üzerinden alınması gerektiği, yeterlik bilgileri tablosunda ortaklar ve ortaklık oranları ile temsile yetkili kişilerin ve varsa vekile ilişkin bilgilerin beyan edilmesinin yeterli olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen bilgiler ile sistem kayıtlı olan bilgiler ve sunulan belgelerin uyumlu ve güncel olduğu görüldüğünden söz konusu iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede sınır değerin 782.792,67 TL olarak belirlendiği, ihale komisyonunca bu tutarın altında teklif veren Kuyucuoğulları Nakl. Taah. Tic. Oto Bakım ve Toprak Mahsülleri San. ve Tic. Ltd. Şti.den 07.07.2022 tarih ve 1039 sayılı “Sınır Değer Altında Teklif” konulu yazıyla aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Şikâyete konu ihalede, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında “Vakfımızca yapılan 2022/546314 ihale kayıt numaralı Kömür Taşıma ihalesine vermiş olduğunuz teklif sınır değerin altında kalmıştır. Söz konusu ihale için vermiş olduğunuz teklif bedeli konusunda açıklama ve hizmeti yerine getirebilmek için firmanızca yapılan hesaplama tablosunun 08.07.2022 tarih ve saat:10:00’a kadar vakfımıza ibraz edilmesi hususunda bilgi ve gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verilerek ihale konusu kömür taşıma işinin tamamına ilişkin açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca idare tarafından 08.07.2022 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının Kuyucuoğulları Nakl. Taah. Tic. Oto Bakım ve Toprak Mahsülleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Şahintaş İnş. Taşımacılık Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden tebliğ edildiği, söz konusu yazıda “Kömür taşıma işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan etiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 21.07.2022 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 08.07.2022 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

Sunulması Gereken Belgeler

• Vekaletname Bilgileri

• Ticaret Sicili Bilgileri

• Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu (Bu mektuplara ilişkin bilgiler EKAP'a elektronik ortamda aktarılmalıdır.)

• Geçici Teminat Mektubu Dışındaki Teminatlar

• EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi

• EKAP’ta Kayıtlı Olmayan İş Deneyim Belgesi

• İş Deneyim Belgesi Düzenlenemeyen Hallerde İş Deneyimini Gösteren Diğer Belgeler (varsa)

• Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi

• Ortaklık Tespit Belgesi

• Ortaklık Tespit Belgesi

• Diğer Belge

• Diğer Belgelere İlişkin Açıklamalar” ifadelerine yer verilerek idareye sunulması gereken belgelerin sayıldığı, bununla birlikte aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmediği tespit edilmiştir. Söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Şahintaş İnş. Taşımacılık Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ancak idarenin 05.08.2022 tarihli ve “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu olarak EKAP üzerinden tebliğ edilen yazısıyla ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, idareler tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Ancak somut olayda teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşeninin belirlenmediği görülmüştür. Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve yapılan bu açıklamaların da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkânının ortadan kalktığı anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak; idare tarafından 07.07.2022 tarihli “Sınır Değer Altında Teklif” başlıklı yazı veya 08.07.2022 tarihli “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazılarda, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmekle beraber, idarece ihalenin iptal edildiği ve verilen iptal kararının yerinde olduğu anlaşıldığından aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18'inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.