SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2022/UH.I-966

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2022/UH.I-966

Karar Tarihi

10 Ağustos 2022

İhale

2022/507590 İhale Kayıt Numaralı "Hastanemiz ve ... a, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/038
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 10.08.2022
Karar No : 2022/UH.I-966
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Elpa Tem. Sos. Hiz. Bil. İnsan Kay. Sağ. Hizm. İnş. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/507590 İhale Kayıt Numaralı “Hastanemiz ve Bağlı Ek Hizmet Binamız İçin Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 20.07.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hastanemiz ve Bağlı Ek Hizmet Binamız İçin Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Elpa Temizlik Sosyal Hizmetler Bilgisayar İnsan Kaynakları Sağlık Hizm. İnş. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.06.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.07.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.07.2022 tarih ve 32108 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.07.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/727 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İhale konusu iş kapsamında sunulması istenen kalite ve standarda ilişkin belgelere dair düzenlemelere İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde yer verilmesi gerekirken 7.5.2’nci maddesinde yer verildiği, söz konusu hususun Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca İdari Şartname’nin 7.7.6’ncı maddesinin de söz konusu Tip Şartname hükümlerine aykırı olduğu ve bu durumun belirsizlik oluşturduğu,

  2. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin dördüncü bendinde ağır aykırılık halinin (raporun olumsuz gelmesi) gerçekleşmesi durumunda hem idari para cezası hem de sözleşmenin feshedileceğinin öngörüldüğü, 16.1.3’üncü maddesinde ise sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeye yer verildiği, tip sözleşme uyarınca ağır aykırılık hallerinin ihlali durumunda uygulanacak tek yaptırımın fesih yaptırımı olduğu dikkate alındığında, söz konusu hususun aykırılık teşkil ettiği,

  3. Teknik Şartname’nin “Tarafların yükümlülükleri” başlıklı 22 ve 29’uncu maddeleri, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesi, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesi düzenlemelerine göre, yüklenicinin (yangın, mali mesuliyet ve besin zehirlenmelerine karşı) yaptıracağı ve iş fiili olarak başlamadan önce idareye teslim edeceği düzenlenen sigortanın türünün belirtilmesine karşın sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirtilmediği, Sözleşme Tasarısının 21’inci maddesinde de herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, dolayısıyla idarenin sigortaya ilişkin yapmış olduğu bu düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

  4. Teknik Şartname’nin “Verilecek Kahvaltı ve Yemeklerin (Normal ve Diyet) Verilme Şekli, Çeşitleri İle Haftalık Menü Örneğinin Tanımı” başlıklı düzenlemenin 8’inci maddesinin uygun olmadığı menemen, imambayıldı, şakşuka, zeytinyağlı enginar, islim kebap, bahçıvan kebap, püreli kebap yemeklerinin gramaj listesinde olmasına rağmen iki haftalık menülerde yer verilmediği, yemeklere ilişkin toplam öğün sayısı ve bu öğünlerde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği, belirtilen durumun isteklilerin ihaleye sağlıklı şekilde teklif oluşturmalarını engelleyici nitelikte olduğu,

  5. Başvuruya konu ihalenin öğle ve akşam yemeği hizmeti alımı olduğu, hizmet kapsamında tatlılar yer almasa da gerekli görülmesi halinde yükleniciden istenebileceğinin düzenlendiği, yemek listesinde üçüncü kap olarak aşure ve baklavaya yer verilirken ihale dokümanı içerisinde söz konusu ürünün gramajına ve ana çiğ girdi miktarlarına yer verilmemesinin sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenici ile idare arasında ihtilafa sebebiyet verebileceği,

  6. Teknik Şartname iki haftalık normal ve diyet menü listesinde “karnıyarık” yemeğine yer verilmiş olmasına rağmen yemeklerin ihtiva edeceği malzemelerin (çiğ olarak) cins ve miktarlarını gösterir listelerde “Karnıyarık” içeriğine ve çiğ girdi miktarlarına yer verilmediği,

  7. İhale dokümanının ekinde düzenlenen gramaj listesinde, kırmızı et girdisi için, tür olarak, kemikli dana etinin yer aldığı, ancak Teknik Şartnamedeki evsaf özelliklerine göre dana eti ve kuzu eti olarak iki ayrı çeşit belirlendiği, koyun eti girdisinin bulunduğu yemeklerde dana eti yahut kuzu etinin hangisinin kullanılacağının belirtilmediği, isteklilerce sağlıklı teklif hazırlanmasına engel teşkil edeceği,

  8. Birim fiyat teklif cetvelinde diyet öğle-akşam yemeği miktarına yer verildiği, ancak diyet öğle ve akşam yemeği için ayrı ayrı satır açılmadığı, belirtilen toplam yemek miktarının ne kadarının öğle ve ne kadarının akşam yemeği olduğu düzenlemesine yer verilmediği, her ne kadar Teknik Şartname’de yemek girdilerine ve gramajlarına dair düzenleme yapıldığı görülse de diyet öğle-akşam yemeği girdilerinin birbirinden farklılık arz edeceği ve ayrıca her iki yemek menüsü için öğün miktarı belirlemesi yapılmadığı,

  9. 25.05.2022 tarihinde yayınlanan ihale ilanında muayene ve analiz raporunun teklif ile birlikte sunulacağının belirlendiği, 28.06.2022 tarihinde yayınlanan zeyilname ile “muayene ve analiz raporunu teklifleri ile birlikte sunulacaktır” ifadesinin İhale İlanı’ndan çıkarılmadığı, İdari Şartname’den çıkarılarak değiştirildiği ancak bu hususa ilişkin olarak bir düzeltme ilanının yapılmadığı, ihalenin düzeltme ilanı yayımlanmadan devam ettirilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir.

(2) Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.

(3) Deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliliği ile ilgili belgelerin, Türk Akreditasyon Kurumu veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu akreditasyon kurumlarının Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.

(4) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması yeterlidir. Ancak, ihale ilk ilan veya davet tarihinden önce akreditasyonu geri çekilen belgelendirme kuruluşunun düzenlediği kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin sunulması durumunda bu belgeler geçerli kabul edilmez.

(5) İş ortaklığında, ortaklardan en az birinin kalite ve standarda ilişkin belgeleri sunması yeterlidir. Konsorsiyumda, her bir kısım için istenen kalite ve standarda ilişkin belgeler dokümanda belirtilir. Bu durumda her bir ortağın kendi kısmı için istenen belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.2.

Günlük üretim miktarımızın yarısı (1/2) kadar 730 öğünlük normal yemek, 140 öğünlük diyet yemek, 210 öğünlük normal kahvaltı, 150 öğünlük ara öğün üretim yapabildiğini gösterir kapasite raporunu teklifleri ile birlikte sunacaklardır ( iş ortaklığında pilot ortaklığın veya diğer ortaklardan herhangi bir veya birkaçının yeterlilik kriterini sağlaması yeterli kabul edilecektir.) .

TS 13075- Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri İçin Genel Kurallar Hizmet Yeterlilik Belgesi (İş Ortaklığında Pilot Ortağın veya Diğer Ortaklardan Herhangi Bir veya Birkaçının Yeterlilik Kriterini Sağlaması Yeterli Kabul Edilecektir.)

TS 13811 (Hijyen ve sanitasyon yönetim sistemi) (İş Ortaklığında Pilot Ortağın Veya Diğer Ortaklardan Herhangi Bir Veya Birkaçının Yeterlilik Kriterini Sağlaması Yeterli Kabul Edilecektir.)

7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.9.7. Kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekli

7.9.7.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinin 14 numaralı dipnotunda “(1) Kalite yönetim sistem belgesinin ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenildiği ihalelerde köşeli ayraç içerisinde bulunan uygun ibare seçilerek aşağıdaki metne yer verilecektir.

“[Kalite yönetim sistem belgesinin/ Çevre yönetim sistem belgesinin/Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin] Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu [belgenin/belgelerin] ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.

İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.”

(2) Deney ve/veya kalibrasyon laboratuvarlarının ve/veya muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin belgelerin istenildiği ihalelerde köşeli ayraç içerisinde bulunan uygun ibare seçilerek aşağıdaki metne yer verilecektir:

“[Deney laboratuvarlarının/Kalibrasyon laboratuvarlarının/Muayene kuruluşlarının/Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının/Deney laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının/Kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının/Deney ve kalibrasyon laboratuvarları ile muayene kuruluşlarının] kalite yeterliğine ilişkin belgelerin Türk Akreditasyon Kurumu veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu akreditasyon kurumlarının Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu [belgenin/belgelerin] ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.

İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.”

(3)Konsorsiyumların teklif verebileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren her kısmı için istenen kalite ve standarda ilişkin belge veya belgeler bu maddede ayrıntılı olarak düzenlenecek ve ortakların her birinin teklif verdikleri kısım için istenen belge veya belgeleri sunmak zorunda olduğu maddede belirtilecektir.” hükmü,

Aynı Şartname’nin 7.7.6’ncı maddesinin 17 numaralı dipnotunda “(1) İdare, kalite ve standarda ilişkin belge istememiş ise maddeye “7.7.6.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” yazacaktır.

(2) Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin maddede kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesi ve/veya deney ve/veya kalibrasyon laboratuvarlarının ve/veya muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin belgelerin istenilmesi durumunda, köşeli ayraç içerisinde idarece istenen kalite ve/veya standarda ilişkin belgenin/belgelerin adı yazılarak aşağıdaki metne yer verilecektir:

“7.7.6.1. Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenen […………………….kalite ve/veya standarda ilişkin belgenin/ belgelerin adı yazılacaktır………………..], Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısıyla birlikte sunulması zorunludur. Bu belgeler tasdik işleminden muaftır. Bu belgelerden yabancı dilde düzenlenenlerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler de Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.7.6.2. Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belgeler için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit yazısı alınması zorunlu değildir. Ayrıca, bu belgelerden yurt dışında düzenlenenler de tasdik işleminden muaftır. Ancak, yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.”

(3) Türk Akreditasyon Kurumundan bir teyit yazısı alınmadan sunulabilen kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi durumunda aşağıdaki metne yer verilecektir:

“7.7.6.1. Türk Akreditasyon Kurumundan bir teyit yazısı alınmadan sunulabilen ve yabancı ülkede düzenlenen kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi ve tercümelerinin yapılması ve bu tercümelerin tasdiki 7.7.4 ve 7.7.5 maddelerindeki esaslara tabidir.”

(4) Yukarıdaki (2) ve (3) numaralı maddelerdeki düzenlemelerin birlikte yapılmasını gerektirecek şekilde kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi durumunda (3) numaralı maddedeki “7.7.6.1” madde numarası “7.7.6.3” olarak değiştirilmek suretiyle her iki maddedeki düzenlemelere birlikte yer verilecektir.” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından 28.06.2022 tarihinde EKAP üzerinden istekli olabileceklere gönderilen zeyilnamede İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinin “Kapasite Raporu:

Günlük üretim miktarımızın yarısı (1/2) kadar 730 öğünlük normal yemek, 140 öğünlük diyet yemek, 210 öğünlük normal kahvaltı, 150 öğünlük ara öğün üretim yapabildiğini gösterir kapasite raporunu teklifleri ile birlikte sunacaklardır ( iş ortaklığında pilot ortaklığın veya diğer ortaklardan herhangi bir veya birkaçının yeterlilik kriterini sağlaması yeterli kabul edilecektir.) .

TS 13075- Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri İçin Genel Kurallar Hizmet Yeterlilik Belgesi (İş Ortaklığında Pilot Ortağın veya Diğer Ortaklardan Herhangi Bir veya Birkaçının Yeterlilik Kriterini Sağlaması Yeterli Kabul Edilecektir.)

TS 13811 (Hijyen ve sanitasyon yönetim sistemi) (İş Ortaklığında Pilot Ortağın Veya Diğer Ortaklardan Herhangi Bir Veya Birkaçının Yeterlilik Kriterini Sağlaması Yeterli Kabul Edilecektir.)” şeklinde düzenlendiği, 25.05.2022 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nda yer alan TS 6914-İş Yerleri Gıda Maddeleri İmal Eden, Hazırlayan, Depolayan ve Satan Yerler İçin Genel Kurallar Standardına Uygunluk Belgesi ve 3 adet Muayene ve Analiz Raporu’nun İdari Şartname’den çıkarıldığı görülmektedir.

Söz konusu TS belgelerine ilişkin olarak; 06.04.2022 tarih ve 2022/UH.I-443 sayılı Kurul kararında “…Konuyla ilgili olarak 09.09.2015 tarihli ve 2015/UH.I-2471 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına dayanak teşkil eden esas incelemesi kapsamında TS 13111 Hizmet Yeterlik Belgesi’ne ilişkin olarak 21.08.2015 tarihli ve 1836 sayılı yazı ile görüş istenilmiş olup Türk Standartları Enstitüsünün 27.08.2015 tarihli ve 337385 sayılı cevap yazısında “…İlgide kayıtlı yazıda, ihalelerde idari şartnamede geçen kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekli maddesinin hatalı düzenlendiği, TS 13111 belgesinin akreditasyonunun mümkün olmadığı, TSE tarafından verilen bu belgeler için akreditasyon istenmeyeceği şeklinde yapılan şikayet başvurusu üzerine, TS 13111 İş Yerleri-Kent Temizliği İçin Genel Kurallar standardına göre verilen Hizmet Yeterlilik Belgelerinin akreditasyonunun mümkün olup olmadığı hususunda görüş talep edilmektedir.

Enstitümüz 132 sayılı Kanunla kurulmuş olup, kuruluş amaçları doğrultusunda yapmış olduğu ürün ve sistem belgelendirme, deney ve kalibrasyon laboratuvarları, muayene gözetim hizmetleri konusunda akredite bir kuruluştur. Akreditasyonlarımız milli kuruluşumuz olan Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) ve diğer yabancı kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmiştir. Ürün, hizmet ve sistem belgelendirmelerinde standardlar, belgelendirmeye esas alınan dokümanlar olarak nitelendirilmektedir. Enstitümüz tarafından hazırlanmış olan ve Türk Standardı olarak isimlendirilen standardlar ve kriterlere göre hizmet belgelendirme işlemleri yapılmakta ve firmalara TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi verilmektedir. Hizmet Yeterlilik Belgesine haiz firmalar ise bu belgenin alameti farikası olan TSE-HYB logosunu kullanma hakkını da elde etmiş olurlar. Hizmet Yeterlilik Belgesi ibaresi ve TSE-HYB logosu aynı zamanda Türk Patent Enstitüsü (TPE) tarafından Enstitümüz adına tescillenmiştir. Kent temizliği konusunda Enstitümüz tarafından verilen TS 13111 kapsamındaki belgeler geçerli olup, bu konuda akreditasyon yerine Hizmet Yeterlilik Belgesinin istenmesinin uygun olacağı kanaatindeyiz.

Kamu ihalelerine katılan firmalar tarafından ihale makamına sunulan TSE Hizmet Yeterlilik Belgelerinin aslı, belgeyi düzenleyen birimimiz tarafından imzalanmış ve mühürlenmiş aslı gibidir nüshası yeterli olacaktır. İhaleye sunulan belgelerin geçerli belge olup olmadıklarının doğrulanması için, belgenin son geçerlilik tarihine bakılması, Enstitümüz web sitesinden belgeli firma sorgulama ile kontrol edilmesi, o da yetmezse bir yazı ile Enstitümüze sorulması seçeneklerinden biri ya da birkaçı kullanılabilecektir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.” ifadesine yer verilmiştir.

İdari Şartname’de yer verilen TS 13075 Hizmet Yeterlilik Belgesinin ham, yarı mamul ve mamul gıda maddeleri, gıda katkı maddeleri ile işlenmeye mahsus yan ürünler ve gıda ambalajlarının bir yerden başka bir yere taşınmasında uyulacak idari-işletme kuralları ile taşıma araçlarının özellikleri gıda taşıma hizmeti veren iş yerleri ve çalışanların özellikleri ile ilgili kuralları kapsadığı,

TS 13811 belgesinin hijyen ve sanitasyon yönetim sisteminin şartlarını kapsadığı, kuruluşlarda hijyen ve sanitasyona yönelik uygulamaların, yüksek seviyeli bir yönetim sistemi mantığı içerisinde ele alınmasını sağladığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen açıklamalara göre; Hizmet Yeterlik Belgesi, hizmet yerinin imkanlarının ilgili Türk standardı ve/veya Türk Standartları Enstitüsü tarafından hazırlanmış olan kriterlere uygunluğunu gösteren, akdedilen sözleşme ile Türk Standartları Enstitüsü tarafından verilen bir belgedir. Bu itibarla ihale konusu işte istenen TS 13075 belgesinin HYB logosunu taşıyan Hizmet Yeterlilik Belgesi olduğu, TS 13811 belgesinin ise HSYS logosunu taşıyan yönetim sistemi belgesi olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve Şartname düzenlemelerine göre, kalite ve standarda ilişkin düzenlemelerin esas olarak İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde düzenlenmesi gerektiği, bununla birlikte söz konusu belgelerin 7’nci madde kapsamında düzenlenmesi durumunda da söz konusu belgelerin yeterlik belgesi olarak kabul edileceği anlaşıldığından söz konusu hususun İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde düzenlenmesinin esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca yukarıda yer verilen TSE’nin görüş yazısında yer alan “…Enstitümüz 132 sayılı Kanunla kurulmuş olup, kuruluş amaçları doğrultusunda yapmış olduğu ürün ve sistem belgelendirme, deney ve kalibrasyon laboratuvarları, muayene gözetim hizmetleri konusunda akredite bir kuruluştur. Akreditasyonlarımız milli kuruluşumuz olan Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) ve diğer yabancı kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmiştir...” ifadesinden TSE’nin Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) ve diğer yabancı kuruluşlar tarafından ürün ve sistem belgelendirme, deney ve kalibrasyon laboratuvarları, muayene gözetim hizmetleri konusunda akredite edilen kuruluş olduğu, bu bağlamda TSE tarafından düzenlenen TS 13075 ve TS 13811 belgeleri açısından akreditasyon zorunluluğu getirilmesi ve İdari Şartname’nin 7.7.6’ncı maddesine yer verilerek “Kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekli”ne ilişkin düzenleme yapılmasının mevzuata uygun olmayacağı, bu bağlamda idare tarafından söz konusu düzenlemeye yer verilmemesinin yerinde olduğu, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin Binde 1?dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır/ İhtar Yapılmayacaktır

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı

1

Yüklenici, menü değişikliği gerektirebilecek bir durum oluştuğunda gerekçesini yazılı olarak bildirerek hastane diyetisyeni ya da kontrol teşkilatının yazılı onayını almak zorundadır. Bir ay içerisinde uygulanacak menülerin tümünde toplamda en fazla 4 (dört) değişiklik yapılabilir. Menülerdeki değişikliğin bir ay içerisinde dörtten fazla olması durumunda

İhtar
Yapılmayacaktır

Binde
2,00

8

2

Yemek pişirilmesi esnasında öğünlerin teknik şartnamede belirtilen gramajların eksik uygulandığının ya da dağıtılan öğünlerin porsiyonların eksik gramajla yapıldığının tespit edilmesi.(Aynı gün içinde aynı öğünde birden fazla eksiklik olursa tek ceza işlemi yapılacaktır. Bir aykırılık sayılacaktır. Aynı gün içinde farklı öğünde eksiklik olursa ikinci aykırılık sayılacak ve ceza kesilecektir.)

İhtar
Yapılmayacaktır

Binde
2,00

8

3

Öğünlerden yabancı madde/cisim çıkması, personel ve malzemelerle ilgili hijyen(kıl, böcek vb.) kurallarına uyulmaması, yemek dağıtım saatlerine uyulmaması, (Aynı gün içinde aynı öğünde birden fazla ilgili aksaklıklar olursa tek ceza işlemi yapılacaktır. Bir aykırılık sayılacaktır. Aynı gün içinde farklı öğünde ilgili aksaklıklar olursa ikinci aykırılık sayılacak ve ceza kesilecektir.)

İhtar
Yapılmayacaktır

Binde
2,00

8

4

Kontrol teşkilatının gerek görmesi durumunda Gıda ve Tarım Hayvancılık Bakanlığı İl Kontrol Laboratuvarına analiz için gönderilen numunelerin tüm masrafı yüklenici tarafından karşılanacağı gibi olumsuz rapor gelmesi durumunda

İhtar
Yapılmayacaktır

Binde
2,00

8

5

Yüklenicinin çalıştırdığı tüm işcilerin ücretleri kendileri için açılmış olan banka hesabına hak edişin yüklenici hesabına yatırıldığı günün takip eden gün aktarılmaması ( Bir işçi dahi eksik olması durumunda uygulanacaktır. Birden fazla işçi için ilgili aksaklık olursa tek ceza işlemi yapılacaktır.)

İhtar
Yapılmayacaktır

Binde
2,00

8

6

Yüklenici tarafından idare personeli ve hastalar için pişirilen yemek idarenin onayı olmadan üçüncü şahıslara satılamaz ve dışarı götürülmez. Bu durumun tespit edilmesi halinde, (Aynı gün içinde aynı öğünde birden fazla ilgili aksaklıklar olursa tek ceza işlemi yapılacaktır. Bir aykırılık sayılacaktır. Aynı gün içinde farklı öğünde ilgili aksaklıklar olursa ikinci aykırılık sayılacak ve ceza kesilecektir.)

İhtar
Yapılmayacaktır

Binde
2,00

8

7

Öğünleri dağıtımı esnasında bir operasyon, diyaliz, hasta eğitimi gibi işlemler nedeniyle hasta odasında bulunmayan hastanın o sırada dağıtılan öğün hasta odasına 5 gözlü kapaklı köpük tabak içerisinde hijyenik ve ağzı kapalı olarak bırakılacaktır. Bırakılmadığı tespit edildiğinde cezai işlem uygulanır. (Aynı gün içinde aynı öğünde birden fazla ilgili aksaklıklar olursa tek ceza işlemi yapılacaktır. Bir aykırılık sayılacaktır. Aynı gün içinde farklı öğünde ilgili aksaklıklar olursa ikinci aykırılık sayılacak ve ceza kesilecektir.)

İhtar
Yapılmayacaktır

Binde
2,00

8

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

Yüklenici tarafından çıkarılan yemeğin yenilmesi sonucunda toplu gıda zehirlenmesinin meydana gelmesi halinde; o öğünde yemek yiyen kişi sayısının asgari % 20 sinin besin zehirlenmesinden kaynaklı hekim raporu alması, Toplu gıda zehirlenmesine neden olan patojen mikro organizmaların laboratuvar ortamında şahit numunelerde çıkan sonuçlar ile kişilerin gaitalarında çıkan organizmaların örtüşmesi halinde)…” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesine ait 26 numaralı dipnotta yapılan açıklamalardan, işin özelliği gereği sürekli tekrar eden nitelikteki işlerde, işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, idarece her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere kesilecek ceza miktarının, sözleşme bedelinin % 1’ini geçmemek üzere oran olarak belirtileceği, ayrıca bu aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak gerçekleştirilmek suretiyle belli bir sayıya ulaşması durumunda, yukarıda öngörülen ceza uygulanmakla birlikte 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği hususu ile sözleşmenin bu şekilde feshedilebilmesi için gerekli olan aykırılık sayısı (iki veya daha fazla) idarece belirlenerek bu maddede yazılacağı, ancak ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna da idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verileceği anlaşılmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’ndan işin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin binde 2’si tutarında ceza kesileceği, aykırılıkların 8 olması halinde son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilebileceği, ancak yüklenici tarafından çıkarılan yemeğin yenilmesi sonucunda toplu gıda zehirlenmesinin meydana gelmesi halinde; o öğünde yemek yiyen kişi sayısının asgari % 20’sinin besin zehirlenmesinden kaynaklı hekim raporu alması, toplu gıda zehirlenmesine neden olan patojen mikro organizmaların laboratuvar ortamında şahit numunelerde çıkan sonuçlar ile kişilerin gaitalarında çıkan organizmaların örtüşmesi halinin ağır aykırılık nedeni sayılacağı, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilebileceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin bir yemek alımı hizmeti olduğu, hizmet kapsamında sunulan yemeklerden dolayı yaşanabilecek gıda zehirlenmesinin insan yaşamına etki eden bir durum olduğu ve ağır aykırılık hali olarak değerlendirilmesinin idarenin takdirinde olduğu anlaşılmaktadır. Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesine ait 26 numaralı dipnotta yapılan açıklamalarda da ağır aykırılık hallerinde, bu aykırılık halleri maddede belirtilmek kaydıyla, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi yukarıda öngörülen şekilde sözleşmenin feshedilebileceği hususuna idarece gerek görülmesi halinde bu maddede yer verileceği belirtilmiştir.

Söz konusu ağır aykırılık halinin; yüklenici tarafından çıkarılan yemeğin yenilmesi sonucunda toplu gıda zehirlenmesinin meydana gelmesi halinde, o öğünde yemek yiyen kişi sayısının asgari % 20’sinin besin zehirlenmesinden kaynaklı hekim raporu alması ve toplu gıda zehirlenmesine neden olan patojen mikro organizmaların laboratuvar ortamında şahit numunelerde çıkan sonuçlar ile kişilerin gaitalarında çıkan organizmaların örtüşmesi halinde mümkün olacağı anlaşılmıştır.

İddiaya konu edilen Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin 4’üncü sırasında yer alan aykırılık halinin ağır aykırılık hali olarak belirlenmediği, kontrol teşkilatının gerek görmesi durumunda Gıda ve Tarım Hayvancılık Bakanlığı İl Kontrol Laboratuvarına analiz için gönderilen numuneler açısından olumsuz rapor gelmesi durumunun belirlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan hekim raporuna ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, bu bağlamda söz konusu düzenlemelerin birbirleri ile ayrıştığı görülmektedir.

Bu açıdan Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin 4’üncü fıkrasında yer alan aykırılığa ilişkin olarak uygulanacak yaptırımların belirli olduğu, söz konusu aykırılığın meydana gelmesi durumunda para cezası kesilerek sözleşmenin feshedilmesinin mümkün bulunmadığı, ancak aykırılık hali 8 olduğu zaman son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşmenin feshedileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.

76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır.

76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir.

76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.

76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir…” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

BU İHALE KAPSAMINA TOPLAM 58 PERSONEL ÇALIŞTIRILACAKTIR. PERSONELERİN ÜCRETLERİ SGP DAHİL AŞAĞIDAKİ ORANLARDA BELİRLENECEKTİR.

1-) Proje Müdürü (Brüt asgari ücretin %140 fazlası) 1 Kişi

2-) Gıda Mühendisi veya Gıda Teknikeri (Brüt asgari ücretin % 70 fazlası) 3 kişi

3-) Aşçıbaşı (Brüt asgari ücretin %150 fazlası) 1 kişi

4-) Aşçıbaşı Yardımcısı (Brüt asgari ücretin % 80 fazlası) 1 kişi

5-) Aşçı (Brüt asgari ücretin % 60 fazlası) 5 kişi

6-) Diyet Aşçısı (Brüt asgari ücretin % 60 fazlası) 1 kişi

7-) Aşçı Yardımcıları (Brüt asgari ücretin % 30 fazlası) 5 kişi

8-) Kasap (Brüt asgari ücretin % 30 fazlası) 1 kişi

9-) Depocu (Brüt asgari ücretin % 30 fazlası) 1 kişi

10-) Şoför (Brüt asgari ücretin % 30 fazlası) 1 kişi

11-) Garson ve Servis Elemanları (Brüt asgari ücretin %10 fazlası) 26 kişi

12-) Bulaşıkçı (Brüt asgari ücretin % 10 fazlası) 8 kişi

13-) Meydancı (Brüt asgari ücretin %10 fazlası) 2 kişi

14-) Engelli Personel (Brüt asgari ücretin %10 fazlası) 2 kişi

RESMİ TATİLDE ÇALIŞTIRILACAK PERSONELLER

1-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Proje Müdürü /Brüt asgari ücretin %140 fazlası/1 kişi*14,5) 14,5 Gün

2-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Gıda Mühendisi veya Gıda Teknikeri /Brüt asgari ücretin % 70 fazlası/2 kişi*14,5) 29 Gün

3-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Aşçıbaşı /Brüt asgari ücretin %150 fazlası/1 kişi*14,5) 14,5 Gün

4-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Aşçıbaşı Yardımcısı /Brüt asgari ücretin % 80 fazlası/1 kişi*14,5) 14,5 Gün

5-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Aşçı /Brüt asgari ücretin % 60 fazlası/3 kişi*14,5) 43,5 Gün

6-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Diyet Aşçısı/Brüt asgari ücretin % 60 fazlası/1 kişi*14,5) 14,5 Gün

7-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Aşçı Yardımcıları /Brüt asgari ücretin % 30 fazlası/3 kişi*14,5) 43,5 Gün

8-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Kasap /Brüt asgari ücretin % 30 fazlası/1 kişi*14,5) 14,5 Gün

9-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Depocu /Brüt asgari ücretin % 30 fazlası/1 kişi*14,5) 14,5 Gün

10-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Şoför /Brüt asgari ücretin % 30 fazlası/1 kişi*14,5) 14,5 Gün

11-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Garson ve Servis Elemanları /Brüt asgari ücretin %10 fazlası/19 kişi*14,5) 275,5 Gün

12-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Bulaşıkçı /Brüt asgari ücretin %10 fazlası/6 kişi*14,5) 87 Gün

13-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Meydancı /Brüt asgari ücretin %10 fazlası/2 kişi*14,5) 29 Gün

14-) Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Engelli Personel /Brüt asgari ücretin %10 fazlası/1 kişi*14,5) 14,5 Gün

NOT: Ramazan Bayramı'nın 3. günü ile 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı aynı güne geldiğinden bu ihale için toplam Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri 14,5 gün üzerinde hesaplama yapılmıştır.

YOL GİDERLERİ

Personele yol bedeli olarak günlük (Gidiş - Dönüş) brüt 15,33 TL nakdi olarak 26 gün üzerinden ödenecektir. Yol ücreti için fiyat farkı hesaplanmayacaktır.

YEMEK GİDERLERİ

İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

AYRICA: Hizmetin yerine getirilmesine ilişkin; makine, araç, gereç, ekipman, demirbaşlar ile bakım-onarımları, personel giyimi, işçilik, elektrik, su, doğalgaz, ilaçlama, temizlik ve sarf malzeme, yemek taşıma ve araç yakıtı , eğitim, analiz/tahlil ve benzeri gibi tüm giderler teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı maddesinde “…22.Mutfak hizmetlerinin yürütüldüğü mekanlarda olabilecek hırsızlık olaylarına karşı yüklenici gerekli önlemleri alacak, herhangi bir hırsızlık olayında hastane idaresi sorumluluk kabul etmeyecek ve hırsızlıktan doğan zarar yüklenici tarafından karşılanacaktır.

29.Yüklenici firma her türlü gıda zehirlenmelerine karşı koruyucu önlemleri almak ve uygulamak zorundadır. Hıfzıssıhha Enstitüsünde veya T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü’nde kontrolü yapılarak yüklenicinin hatasının tespit edildiği durumlarda idari şartnamede belirtilen cezai müeyyideler uygulanacaktır. İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 19. maddesinde tanımlanmıştır. Bu madde hükümleri gereğince; yüklenici ürettiği gıdadan kaynaklanabilecek besin zehirlenmelerinde tedavi giderlerini ve ortaya çıkabilecek maddi ve manevi tazminatları karşılamak ve mutfakta yemek pişirilmesi esnasında meydana gelebilecek yangında zarar ve olası tazminatları karşılamak üzere, sigorta poliçesi (yangın, mali mesuliyet ve besin zehirlenmelerine karşı) yaptıracak ve iş fiili olarak başlamadan önce İdareye teslim edecektir. Poliçe sigorta yükümlülüğünün sözleşme süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edeceği düşünülerek düzenlenecektir. Düzenlenecek sigorta poliçesinde, İdare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla yer almalıdır. Dolayısıyla sigortanın besin zehirlenmeleri ve yangına karşı olduğu, teminatın bundan kaynaklanacak zarar ziyan, tedavi giderleri ve olası tazminatlara karşı olduğu, sigorta süresinin sözleşme süresinin sonuna kadar olduğu açık ve net bir şekilde yer almalıdır. Yüklenici sigorta poliçesinin ücretini ödediğine dair ödeme belgesini işe başlamadan önce İdareye tebliğ edecektir. Ödeme taksitlendirilmişse, taksitlendirme süresi ve her taksidin süresi geldiğinde ödeme yapıldığına dair belge İdareye tebliğ edilecektir. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. Yüklenici iş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödemnesinden ayrıca sorumludur. Yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 21.1’inci maddesinde sadece iş ve işyerinin korunmasına ilişkin sorumluluğun Genel Şartname’nin 19’uncu maddesi kapsamında yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, bununla birlikte iş ve işyerinin sigortalatılmasına dair herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, Teknik Şartname’nin 29’uncu maddesinde ise yüklenicinin sorumluluğu kapsamında yangın, mali mesuliyet ve besin zehirlenmelerine karşı sigorta poliçesinin düzenlenmesi gerektiğine yer verildiği görülmüştür.

İhale dokümanında isteklilere yangın, mali mesuliyet ve besin zehirlenmelerine karşı sigorta yaptırma yükümlülüğü yüklenmesine ve teklif fiyatına dâhil giderler arasında sigorta giderlerinin de gösterilmesine karşın, isteklilerden yapılması beklenen sigortanın limitine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, dolayısıyla yukarıda aktarılan mevzuat gereği sigorta türü belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde söz konusu sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü, 5’inci, 6’ncı ve 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “D. Verilecek Kahvaltı ve Yemeklerin (Normal ve Diyet) Verilme Şekli, Çeşitleri İle Haftalık Menü Örneğinin Tanımı” başlıklı düzenlemesinde “…

ÜÇÜNCÜ KAP YEMEK: Salata çeşitleri, yoğurt, cacık, mevsim meyveleri, tatlılar (tulumba tatlısı, kadayıf, sütlü tatlılar, aşure, revani, baklava vb.), helva çeşitleri (tahin helva, irmik helvası vb.), hoşaflar(kuru kayısı, kuru erik, kuru üzüm vb.), kompostolar(taze erik, taze elma, vişne vb.), dondurma vb. şeklinde olacaktır.

Kahvaltılıklar ile normal ve diyet yemeklerinde kullanılacak malzemelerin gramajları “TC Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yataklı Tedavi Kurumlan İşletme Yönetmeliği’ne bağlı kalınarak düzenlenmiştir. Yemekler hazırlanırken kullanılan gıda maddelerinde, Şartnamemizde belirtilen gramajlar aynen uygulanacaktır. Hastanemize yemek hizmeti verecek yüklenici firmanın uygulayacağı normal ve diyet yemek ve kahvaltı listeleri, gıda maddelerinin çeşitleri ve gramajları aşağıda belirtilmiştir. Ancak bu listede olmayan benzer özelliklerde yemek çeşidi menüye yazıldığı takdirde, Yüklenici Firma tarafından uygulanacaktır (bu yemeklerde kullanılacak malzemelerin gramajları, Şartnamemizde belirtilen benzer yemekler baz alınarak diyet uzmanlığınca belirlenecektir.)” ifadesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemesinden; kahvaltı, normal ve diyet yemeklerde uygulanacak gramajların T.C. Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’ne göre düzenlendiği, yüklenici firmanın hazırlayacağı yemek listelerinin ve gramajların Teknik Şartname’de belirtildiği, listede yer almayan yemeklerin diyet uzmanı tarafından menüye yazıldığı takdirde, listede yer alan benzer yemekler baz alınarak belirlenmesi gerektiği, Teknik Şartname’de iki haftalık örnek yemek menüleri listelerine de yer verildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca örnek yemek menü listelerinde aşure ve baklavaya yer verilmediği, aşure yemeğinin gramaj listesinde de yer aldığı, karnıyarık yemeği açısından da; söz konusu yemeğin örnek menüde bulunduğu ve gramaj listesinde karnıyarık yemeğine yer verildiği, kullanılacak girdilere ilişkin miktarların belirli olduğu; menemen, imambayıldı, şakşuka, zeytinyağlı enginar, islim kebap (köfte), bahçıvan kebap, püreli kebap yemeklerinin iki haftalık örnek menülerde yer verilmediği ancak, söz konusu yemeklerin gramaj listesinde yer aldığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Yiyeceklerin Maddelerinin Özellikleri” başlıklı ek.8’inci maddesinde, but dana eti, karkas dana eti, koyun etinin özelliklerine yer verildiği, örnek menü listelerinde ise yer verilen yemeklerin gramaj listeleri incelendiğinde, sadece kemikli dana eti ve kemiksiz dana etinin bulunduğu, koyun etinin yer almadığı görülmektedir.

Bu bağlamda istekli olabileceklerin, listede olmayan yemeklerin menüye eklenmesi durumunda, girdi cins ve gramajları verilmiş benzer yemekler üzerinden teklif fiyatlarını oluşturabilecekleri anlaşılmıştır. Gramajları belirlenmiş ancak örnek menüde yer almayan yemekler açısından da; örnek menüler ve gramaj listelerine ilişkin düzenlemeler dikkate alınarak teklif verileceği, basiretli bir tacirin teklifini oluşturmasına ve teklif vermesine engel bir hususun bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bu bağlamda istekli olabilecekleri tereddüte düşüren herhangi bir husus bulunmadığı başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Hastanemiz ve Bağlı Ek Hizmet Binamız İçin Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: S.B.Ü. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve bağlı FTR Ek Hizmet Binası” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Diyet Yemek Çeşitleri ve Gramajları” başlıklı ek.4’üncü maddesinde “Diyet menüleri, aşağıda belirtilen günlük diyet menü örneğine uygun olarak, hastanemiz diyetisyeni tarafından, ÖĞLEN ve AKŞAM FARKLI MENÜLER olması kaydıyla hazırlanacak ve uygulanacaktır. Standart diyet yemek menüsündeki yemeklerin içerik gramajları normal yemeklere göre tuzsuz ve yağ oram 'A oranında azaltılmış olmak kaydıyla aynıdır (normal yemek reçeteleri, diyet yemeğe uyarlanarak menüye yazılabilecektir.). Diyabetik hastalar için kepekli veya tam buğday makarna kullanılacaktır. Diyet yemekler pişirilirken kızartma yapılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinin öğün miktarlarına ilişkin kısmı aşağıdaki gibidir.

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

15

Sabah Kahvaltısı+Gece Kahvaltısı

öğün

156.000

16

Normal Öğle + Akşam Yemeği (3 kap)

öğün

540.000

17

Diyet Öğle + Akşam Yemeği (3 kap)

öğün

108.000

18

Diyet Kahvaltı

öğün

54.000

19

Ara Öğün Gıdalar (2 çeşit)

öğün

114.000

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Teknik Şartname’nin ek.5’inci maddesinde iki haftalık diyet örnek menüsüne yer verildiği, söz konusu menüde yer alan yemeklerin benzer nitelikte olduğu, örneğin 9’uncu gün akşam yemeği menüsünde yer alan etli kış türlüsü yemeğinin, 14’üncü gün öğle yemeği menüsünde, 1’inci gün akşam yemeği menüsünde yer alan mercimek çorba yemeğinin, 3’üncü gün öğle yemeği menüsünde, 5’inci gün akşam yemeği menüsünde yer alan kepekli makarna yemeğinin, 8’inci gün öğle yemeği menüsünde, 2’nci gün akşam yemeği menüsünde yer alan salata yaz yemeğinin, 6’ncı gün öğle yemeği menüsünde yer aldığı ve söz konusu benzer yemeklerin örneği verilen yemeklerle sınırlı kalmadığı, diğer bir ifadeyle diyet öğle menüsünde yer alan yemeklerle ve diyet akşam menüsünde yer alan yemeklerin birbirlerinin ya aynısı ya da benzeri nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler neticesinde birim fiyat teklif cetvelinde diyet öğle ve diyet akşam yemeklerinin aynı satırda yer almasında herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, öğle ve akşam yemek menülerinin benzer nitelikte olduğu, teklif verilmesine engel veya istekli olabilecekleri tereddüte düşürecek herhangi bir durumun bulunmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.

(2) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, düzeltme ilanı yapılan hallerde düzeltme ilanının yayımlandığı tarihi, gazetelerde veya bültende birden fazla yayımlanan ilanlar arasında çelişki olması halinde son ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, … zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,…” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından 25.05.2022 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nda kapasite raporu, TS 13075-Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri İçin Genel Kurallar Hizmet Yeterlilik Belgesi, TS 13811-Hijyen ve sanitasyon yönetim sistemi, TS 6914-İş Yerleri Gıda Maddeleri İmal Eden, Hazırlayan, Depolayan ve Satan Yerler İçin Genel Kurallar Standardına Uygunluk Belgesi ve 3 adet Muayene ve Analiz Raporu istenildiği, söz konusu belgelerin “ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler” olarak düzenlendiği, daha sonra Muayene ve Analiz Raporu’nun İdari Şartname’den 28.06.2022 tarihli zeyilname ile çıkarıldığı, başvuru sahibine söz konusu düzenlemenin 28.06.2022 EKAP üzerinden tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hüküm ve açıklamalarına göre istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu zeyilname ile öğrendiği 28.06.2022 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde, 08.07.2022 tarihi mesai bitimine kadar yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 13.07.2022 tarihinde doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim