KİK Kararı: 2022/UH.I-856

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/035
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 07.07.2022
Karar No : 2022/UH.I-856
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Erayy Enerji Elektrik Elek. Tem. Yem. İnş. Taah. Dan. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü (TEİAŞ),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/164249 İhale Kayıt Numaralı “4’üncü Etap 688 Adet Transformatör Merkezinin 36 Ay Süre ile Hizmet Alımı Yolu ile İşletilmesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü (TEİAŞ) tarafından 12.04.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “4’üncü Etap 688 Adet Transformatör Merkezinin 36 Ay Süre ile Hizmet Alımı Yolu ile İşletilmesi” ihalesine ilişkin olarak Erayy Enerji Elektrik Elek. Tem. Yem. İnş. Taah. Dan. Tic. Ltd. Şti.nin 25.05.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.05.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.06.2022 tarih ve 27053 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.06.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/592 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhalenin 31’inci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında istenilen bileşenlerin teklifin oluşturulmasına esas teşkil eden bütün maliyet kalemlerini (kırtasiye, temizlik, hırdavat toner dolumu, ecza dolabı içeriği, sabit telefon, cep telefonu, internet ve faks dâhil konuşma ve iletişim giderleri, klimaların periyodik bakım onarım giderleri ve yangın söndürme tüplerinin periyodik bakım ve dolum giderleri ile araç yakıt ve kiralama giderleri vb.) içermediği, sadece “mühendis araç yakıt gideri, mühendis araç kira bedeli, klimaların bakım onarım giderleri, yangın söndürme tüplerinin periyodik bakım ve dolum giderleri, transformatör merkezi ot ve çevre temizliği giderleri” için açıklama istenildiği, birim fiyat teklif cetvelinde “Malzeme ve Diğer Giderler” satırında yer alan maliyet kalemlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ayrıştırılamayacağı, aşırı düşük teklif açıklamasının bu şekilde istenilmesinin yanıltıcı olduğu, nitekim özellikle yakıt bedeline gelmesi söz konusu fiyat farkları dikkate alındığında, sözleşmenin uygulanmasında aksaklıkların oluşacağı, hakedişin doğru hesaplanmasına imkân tanımayacağı, ayrıca kırtasiye, temizlik, hırdavat toner dolumu, ecza dolabı içeriği, sabit telefon, cep telefonu, internet ve faks dâhil konuşma ve iletişim giderleri, klimaların periyodik bakım onarım giderleri ve yangın söndürme tüplerinin periyodik bakım ve dolum giderleri ile araç yakıt ve kiralama giderlerinin nev’i yönünden farklı maliyet kalemlerini oluşturduğu ve her birinin malzeme, işçilik, maliyet ve satış giderlerinin piyasa olağan koşullarında bariz farklılıklar gösterdiği, birim fiyat teklif cetvelinin 6 numaralı dipnotu dikkate alındığında, teklif fiyatına dâhil edilmesi öngörülen malzemelerin tamamı tek bir iş kalemi olarak kabul edilmek suretiyle malzeme için tek satır açılabileceği açık olmakla birlikte, söz konusu giderlerin tamamının tek bir iş kalemi olarak kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

Teknik Şartname’de yapılan düzenlemelerde yüklenici tarafından karşılanacak araç yakıt ve kiralama bedeline ilişkin olarak herhangi bir sürenin (gün/ay) açıkça belirtilmediği, söz konusu giderlerin birim fiyat teklif cetvelinde “Malzeme ve Diğer Giderler” kapsamında yer aldığı, birimin “ay” ve miktarın “648” olduğu, ancak aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında “gün” üzerinden maliyet hesaplanmasının öngörüldüğü, söz konusu talep yazısında yer alan maliyet unsurlarının ihale dokümanı düzenlemeleriyle uyumlu olmadığı, 648 ay üzerinden hizmetin 54 yıla tekabül edeceği, gün üzerinden çalışacağı öngörülen araçların sürelerinin yine idarece yanlış hesaplanmasının söz konusu olduğu, nitekim 17 TM’nin birbirlerine mesafelerinin km cinsinden farklılıklar gösterdiği ve tek bir aracın kullanılmasının söz konusu olmayacağı, dolayısıyla 918 gün süresince bir aracın 17 TM’nin her birinde faaliyet göstermesinin imkânsız olacağı, neticede idarece araç kiralama gün hesabının yanlış olduğu,

Diğer yandan, “Ot yabancı cisim çevre temizliği”nin yılda iki defa Nisan ve Eylül aylarında yapılacağı, birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu iş için ayrı satır açılarak birimin 3.651.067,000 metrekare şeklinde belirtildiği, işin süresinin 36 ay olduğu dikkate alındığında söz konusu işin toplam 6 kez yapılmasının gerekeceği, aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekindeki tabloda 3.651.067 m2/36 ay düzenlemesine yer verildiği, anılan düzenleme ile ot ve çevre temizliği hizmetinin her ay yapılacağının anlaşıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının bu haliyle ihale dokümanı düzenlemeleri ile uyumlu olmadığı ve yanıltıcı bilgiler içerdiği, ayrıca sözleşmenin uygulanması esnasında ot ve çevre temizliği için öngörülen fiyatın hizmetin süresine (36 ay) bölünmesi halinde birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen birim fiyattan farklı olarak daha yüksek bir tutarın ortaya çıkacağı, bu durumda idarenin zarara uğrayacağı, birim fiyat teklif cetvelinde metrekare olarak belirtilen hizmetin toplam 6 defa yapılacak alan miktarı olup olmadığının bilinemediği, ot temizliği hizmetinin daha fazla sayıda ve daha fazla alanda yapılmasının da söz konusu olabileceği,

İhalenin 31’inci kısmında sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak bu işlemin mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Önemli teklif bileşenlerinden olan mühendis aracının kira bedeli ile ilgili olarak 918 gün üzerinden 1 araç için açıklama sunulması gerekirken, 17 araç için açıklama sunulduğu gerekçesiyle açıklamasının uygun bulunmadığı, ihale dokümanında Transformatör Merkezlerinin (TM) kontrollerinde kullanılmak üzere ilgili kısımda yer alan her bir grup için 1 adet aracın sağlanacağı düzenlenmekle birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının ekinde gönderilen tabloda TM sayısının “17” olarak belirtildiği, bu nedenle açıklama kapsamında toplam 17 TM için ayrı ayrı araç maliyetinin öngörüldüğü, teklif verdiği 31’inci kısımda 18 TM olduğu, idarece sadece 17 TM için araç yakıt ve kiralama bedeline ilişkin açıklama istendiği, öte yandan, hizmetin ifasında toplam 17 TM için 1 araç kullanılacağı öngörülse dahi, verilen teklifin aracın kiralama giderini fazlasıyla karşıladığı ve bu durumun hizmetin ifasına engel teşkil etmediği, fazla araç ve/veya fazla fiyat öngörüldüğü gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin uygun olmadığı,

b) “Transformatör merkezi ot ve çevre temizliği” giderine ilişkin olarak sunduğu fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yerine başka bir ibarenin yer aldığı gerekçesiyle de aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, mevzuat uyarınca satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) fiyat tekliflerinin dayanağını oluşturduğu, satış tutarı tespit tutanağında, vergi mevzuatı hükümleri uyarınca bir önceki yılın son geçici vergi beyanname dönemini kapsayan satış verilerinin ortalamasının alındığı ve buna göre fiyat teklifinin mevzuata uygun şekilde satışlar üzerinden düzenlendiği, meslek mensubu tarafından satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) düzenlenerek kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifinde yer alan bedelin satışları kapsadığı, ilgili ibarenin meslek mensubunun beyanı olduğu ve fiyat teklifinin esasına etki etmediği, üçüncü kişiler tarafından verilen beyanın usule uygun olmadığından bahisle fiyat teklifinin uygun olmadığının değerlendirilemeyeceği, fiyat teklifinde verilen fiyat ile satış tutarı tespit tutanağındaki bilgilerin birbiri ile uyumlu olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü ile “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, …

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak hesaplanacak işçilik ücreti:

Personel

Brüt Asgari Ücretin % Fazlası

Transformatör Merkezi İşletme Teknisyeni

%60

Transformatör Merkezi İşletme Mesul Teknisyeni

%70

Transformatör Merkezi İşletme Sorumlu Mühendisi

%120

Engelli Büro Personeli

%40

İhale konusu hizmetin haftanın 7 günü 24 saat kesintisiz olarak devam etmesinin gerekliliği nedeni ile vardiyalı çalışan personelin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmanın ücreti ile gerek bu günlerde gerekse normal mesai günlerinde fazla çalışmayı gerektiren durumlarda yapacakları fazla çalışmanın ücretleri 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre ödenecektir (TM İşletme Sorumlu Mühendislerine herhangi bir ad altında fazla çalışma, ara dinlenme, hafta tatili, Ulusal Bayram, Bayram, Mesai ücreti ödenmeyecektir.).

25.3.1.1. Vardiyalı çalışan personelin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışma için,

154 kV her bir transformatör merkezinde TM İşletme Teknisyenleri için toplam 132 gün/36 Ay,

154 kV her bir transformatör merkezinde TM İşletme Mesul Dinlendirme Teknisyeni için) toplam 17 gün/36 Ay,

400 kV her bir transformatör merkezinde TM İşletme Teknisyenleri için toplam 280 gün/36 Ay,

400 kV her bir transformatör merkezinde TM İşletme Mesul Dinlendirme Teknisyeni için toplam 17 gün/36 Ay

ödemesi yapılacaktır.

Fazla Çalışma Saati:(Yıllık izin, Hafta Tatili, Ara Dinlenme, Mazeret izni)

154 kV her bir transformatör merkezinde TM İşletme Teknisyenleri için toplam 2013 Saat/36 Ay,

154 kV her bir transformatör merkezinde TM İşletme Mesul Dinlendirme Teknisyenleri

için, toplam 666 Saat /36 Ay,
400 kV her bir transformatör merkezinde TM İşletme Teknisyenleri için, toplam 4576 Saat/36 Ay,

400 kV her bir transformatör merkezinde TM İşletme Mesul Dinlendirme Teknisyeni için, toplam 782 Saat/36 Ay,

fazla çalışma saati ödemesi yapılacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

25.3.2.1 Yemek Giderleri:

Fiili çalışılan her gün için personele aylık 26 gün, Engelli Büro personeline ise aylık 22 gün üzerinden günlük Brüt 33,36 TL yemek bedeli nakdi olarak ödenecek olup bordroda gösterilecektir.

25.3.2.2 Yol Giderleri:

Fiili çalışılan her gün için personele aylık 26 gün, Engelli Büro personeline ise aylık 22 gün üzerinden günlük Brüt 33,36 TL yol bedeli nakdi olarak ödenecek olup bordroda gösterilecektir.
- Görev yapılan tesis alanında bulunan konutlarda ikamet eden personele yol parası ödenmeyecektir.
- Servis hizmeti verilen TM’lerde görev yapan personele nakdi yol ücreti ödenmeyecektir.
- TM İşletme Sorumlu mühendisleri için de fiili çalışılan gün kadar yemek ve yol bedeli ödenecektir.

Yemek ve yol ücretleri sözleşme süresince sabit olup herhangi bir artış yapılmayacaktır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik Şartname Madde-7'de belirtilen ve Teknik Şartname Ek-2, Ek-3’de yer alan malzeme giderleri

25.3.4. Diğer giderler:

25.3.4.1 Teknik Şartname Madde-9'da belirtilen ve Ek-1’de yer alan Makine ve Teçhizat giderleri ile Teknik Şartname Madde-10'da belirtilen Ulaşım ve Servis giderleri.
25.3.4.2 Ot, Yabancı Cisim ve Çevre Temizliği Giderleri: Teknik Şartname Madde-8 de belirtilen Ot, Yabancı Cisim ve Çevre Temizliği giderleri.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2'dir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Malzeme ve Diğer Giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “-Sarf malzeme (Kırtasiye, Temizlik, Hırdavat, Toner Dolumu, Ecza dolabı içeriği, vb.) giderleri (Ek-2),

-Transformatör Merkezinde mevcut bulunan sabit telefon, cep telefonu, internet ve faks da dâhil konuşma ve iletişim giderleri,

- Klimaların periyodik bakım onarım giderleri, (Kısımda yer alan her bir transformatör merkezi için ortalama 10 Adet 12.000 - 24.000 BTU)

- Teknik Şartnamenin 11.6 maddesinde belirtilen Yangın söndürme tüplerinin periyodik bakım ve dolum giderleri, (Kısımda yer alan her bir transformatör merkezi için ortalama 15 adet toplam ağırlığı yaklaşık 200 Kg (KKT)

- Bu Şartname kapsamında Yüklenici sorumluluğunda yapılacak olan tamir, bakım, onarım, tadilat, yenileme vb. işlerinin giderleri (Teknik Şartname Madde 7.1),

- Teknik Şartname Madde-10.1’de şartları belirtilen TM İşletme Sorumlu Mühendislerinin sorumlu olduğu 154 kV Transformatör Merkezlerinin kontrollerinde kullanılmak üzere kısımda yer alan her bir grup için 1 adet araç kiralama ve yakıt giderleri,

kapsar.

7.1- Tesislerde Yapılacak Tamir, Bakım, Onarım Tadilat, Yenileme İşleri:

Yüklenicinin teklifini vermeden önce işleteceği tüm merkezleri görerek durum tespiti yaptığı, varsa tesis ve konutlarda yer alan eksiklikleri dikkate alarak teklifini sunduğu kabul edilecektir. Sözleşme süresi içerisinde Yükleniciye tahsis edilen konutlar, işyeri binaları ile Transformatör Merkezi sahasında, hizmetin devamlılığının sağlanması amacıyla oluşabilecek ve Yüklenici tarafından yapılacak işler:

- Kapı ve pencerelerin; kilit, menteşe, kollarının değişimleri, camların değişimi (Damperli kırılmaz camlar hariç), camların silikonlanması, musluk tamiri ve değişimi,

- Kumanda binasında bulunan AC-DC aydınlatma sisteminin aydınlatma ampullerinin değiştirilmesi (ampul, balast, starter, soket, anahtar, priz, Led, sürücü vs.) ve işler durumda bulundurulması, (Açık ve kapalı şalt sahaları hariç)

-Transformatör Merkezlerinde bulunan Su ve Kanalizasyon şebekelerindeki oluşabilecek patlak ve tıkanmaların tamiri, (Yenilemeler hariç)

-Kısımda yer alan Transformatör Merkezlerinin foseptik çukurlarının Güvenlik Kulübelerinin foseptikleri dâhil boşaltılması. (Kısım içinde yer alan her bir TM İçin sözleşme süresince ortalama 2 defa yapılacağı öngörülmüştür.)

-Sağlam ve kullanılabilir olarak teslim edilen/edilecek elektrikli soba, radyatör, buzdolabı, kombi, termosifon, şofben, su pompası, klima vb. teçhizatın yıllık periyodik bakımlarının ve arızalanması durumunda tamirinin yapılması Yüklenicinin sorumluluğunda olup eskiyen, tamiri mümkün olmayan ve miatlı malzemelerin yenilenmeleri İdareye ait olacaktır...” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Transformatör Merkezi Ot ve Çevre Temizliği” başlıklı 8’inci maddesinde “Transformatör Merkezinde enerjili kısımların dışında kalan donanım ve yapıların da temizliği Yükleniciye ait olacaktır.

Bu kapsamda;

8.1- Teknik şartname eki “Transformatör Merkezleri Karakteristik Bilgileri” tablosunda (Ek-8) m2 bilgileri verilen Transformatör Merkezlerinin sahası içinde yer alan enerjisiz bölümlerdeki ot temizliği, yabancı cisimler ve çevre temizliği her türlü emniyet tedbirleri alınarak Yüklenici tarafından periyodik olarak temizlenecektir.

8.2- Bahse konu iş Nisan ve Eylül aylarında (İdarece değiştirilebilir.) yılda 2 kez yaptırılacak olup sahanın durumuna göre ihtiyaç duyulması halinde birden fazla da yaptırılabilecektir.

…

8.4- Ot Temizleme döneminde işin tamamlanmasına müteakip Birim Fiyat Teklif cetvelinde yer alan teklif edilen m2 birim fiyatı üzerinden (Birim fiyat x toplam temizlenen alan m2) her bir ot biçme dönemi için ödeme yapılacaktır.

8.5- Transformatör Merkezindeki mevcut yeşil alanların ve ağaçların korunmasına yönelik (bakım, sulama vs.) çalışmalar Yüklenici tarafından yapılacaktır.

…

8.7- Transformatör Merkezinde enerjili ve/veya enerjisiz bölümlerdeki haşerat, kemirgen ve sürüngenlere karşı korunma ile ilaçlama faaliyetleri kapsamında yapılacak giderler İdarece karşılanacaktır. Yüklenici personeli bu kapsamda İdare tarafından verilecek görevleri yerine getirecektir...” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ulaşım ve Servis” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1- 154 kV Gruplarda;

TM İşletme Sorumlu Mühendislerinin sorumlu olduğu 154 kV Transformatör Merkezlerinin kontrollerinde kullanılmak üzere yakıt dâhil kısımda yer alan her bir grup için 1 adet araç Yüklenici tarafından sağlanacaktır. Aşağıda belirtilen sürelerde araç tahsis edilmemesi durumunda Ek-5 hükümleri uygulanacak olup ayrıca hizmetin aksamaması adına İdarece araç tahsis edilerek veya kiralanarak bedeli Yüklenici hakedişinden kesilecektir.

Araç Özellikleri: İhale tarihi itibari ile 5 yaşını ve 150.000 km’yi aşmamış, klimalı, 4+1 taşıma kapasiteli, binek tipi otomobil olacaktır.

Araç yakıt giderleri Yükleniciye ait olup, yakıt gideri her bir TM için 200 km/ay mesafe kat edeceği öngörüsü üzerinden hesaplanacak olup teklif bedeline dâhil olacaktır.

Araç tahsis gün sayısı aşağıda belirtildiği şekilde uygulanacaktır;

4 TM’li grup için 6 gün/ay, 5 TM’li grup için 8 gün/ay, 6 TM’li grup için 9 gün/ay, 7 TM’li grup için 11 gün/ay, 8 TM’li grup için 12 gün/ay

10.2- Servis Hizmeti:

İdarece Çalışanların 7 gün 24 saat vardiyalarını kesintisiz sürdürebilmesi için hiçbir ulaşım imkânı olmayan yerleşim yerlerinde, İdarenin öngördüğü Transformatör Merkezlerine Yüklenici tarafından servis hizmeti

154 kV Transformatör Merkezlerine en az 3 yolcu

400 kV Transformatör Merkezlerine en az 5 yolcu taşıma kapasiteli araçla üç vardiya halinde sağlanacaktır.

Araç Özellikleri: İhale tarihi itibari ile 5 yaşını ve 150.000 km’yi aşmamış, klimalı, taşıma kapasitesi yukarıda belirtilen nitelikte, servis hizmeti ile ilgili diğer mevzuatı hükümlerine de uygun araç olacaktır.

Sürücü Özellikleri: Araç sınıfına uygun ehliyet ve SRC belgesine sahip İhale tarihi itibari ile 60 yaşından küçük olmalıdır.

Servis bedeli; Yüklenici ye birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen toplam fiyat üzerinden / İşin süresi (ay) oranında aylık olarak ödenecektir.

Servis hizmeti sağlanmadığı takdirde İdarece servis hizmeti temin edilecek ve servis bedeli Yüklenici hakedişinden kesilecektir. Ayrıca Ek-5 madde hükümleri işletilecektir.

Servis hizmeti öngörülen TM’lerde çalışan personele nakdi yol ücreti ödenmeyecektir. (400 kV TM’lerde TM işletme Sorumlu Mühendisleri dâhil)

Servis hizmeti alınacak TM listesi Ek-7’de belirtilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin TEİAŞ’a bağlı 21 Bölge Müdürlüğünde, toplam 688 TM’nin; 186 TM işletme sorumlusu mühendis, 688 TM işletme mesul ve dinlendirme teknisyeni, 2.396 TM işletme teknisyeni ile 96 engelli büro personeli olmak üzere, toplam 3.366 personelle ve 37 kısım olarak 36 ay süre ile işletilmesi işi olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu,

İhalenin şikâyete konu 31’inci kısmının “17.BÖLGE 18 TM (4 GRUP 17 Adet 154 kV, 1 Adet 400 kV TM)” olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde personel maliyeti dışında “ot yabancı cisim çevre temizliği ile malzeme ve diğer giderler”in yer aldığı,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde malzeme giderlerinin “Teknik Şartname Madde-7'de belirtilen ve Teknik Şartname Ek-2, Ek-3’de yer alan malzeme giderleri” şeklinde belirtildiği; diğer giderlerin de “Teknik Şartname Madde-9'da belirtilen ve Ek-1’de yer alan Makine ve Teçhizat giderleri ile Teknik Şartname Madde-10'da belirtilen ulaşım ve servis giderleri” ile “Teknik Şartname Madde-8 de belirtilen ot, yabancı cisim ve çevre temizliği giderleri” şeklinde belirtildiği tespit edilmiştir.

İhalede toplam 29 adet ihale dokümanının indirildiği, 12.04.2022 tarihinde yapılan ihalenin 31’inci kısmına 9 isteklinin teklif verdiği, 3 isteklinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı, idare tarafından 21.04.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile “…Teklifinizdeki önemli teklif bileşen kalemleri olarak belirlenen ve ekteki tablolarda yer almakta olan maliyet kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamanızın kısım bazında İdaremize sunulması gerekmektedir.” denilmek suretiyle 29.04.2022 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasının istenildiği,

Söz konusu tablonun;

SIRA
NO

GİDERLER

154 kV TM SAYISI

BİRİM

TOPLAM
BİRİM

AÇIKLAMA

Mühendis Araç Yakıt Gideri (154 kV 1 TM İçin 200 km/1 ay) (Kısım Toplam: 200 km x 36 Ay x 17 TM=122.400 km)

200

122.400 km

TŞ/Madde 10.1

Mühendis Araç Kira Bedeli (154 kV 1 TM İçin 1,5 gün / 1 ay) (Kısım Toplam: 1,5 Gün x 36 Ay x 17 TM = 918 Gün)

1,5

918 Gün

TŞ/Madde 10.1

SIRA NO

GİDERLER

36 AY İÇERİSİNDE YAPILACAK
PERİYODİK
BAKIM SAYISI

TOPLAM TM SAYISI

BİRİM

TOPLAM BİRİM

AÇIKLAMA

Klimaların periyodik bakım onarım giderleri, yılda 1 kez 36 Ayda 3 kez (3/36 Ay) (Kısımda yer alan her bir transformatör merkezi için ortalama 10 Adet (12.000 - 24.000 BTU) (Kısım Toplam: 3 x 10 x 18 TM = 540 Adet

540 Adet

TŞ/Madde 7

Yangın söndürme tüplerinin periyodik bakım ve dolum giderleri, (Kısımda yer alan her bir transformatör merkezi için ortalama 15 adet toplam ağırlığı yaklaşık 200 Kg (KKT) (Kısım Toplam: 200 x 18 TM = 3.600 Kg)

200

3.600 kg

TŞ/Madde 7

TRANSFORMATÖR MERKEZİ OT VE ÇEVRE TEMİZLİĞİ: (Kısım Toplam: 3.651.067 m2 /36 Ay)

3.651.067 m2

TŞ/Madde 8

şeklinde olduğu, tablodaki ilk 4 bileşenin birim fiyat teklif cetvelinin “Malzeme ve Diğer Giderler” iş kalemi kapsamında yer alan giderlerden olduğu, “ot ve çevre temizliği”nin de birim fiyat teklif cetvelinin “Ot yabancı cisim çevre temizliği” iş kalemi olduğu, söz konusu bileşenlerin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek ölçüde ve açık bir biçimde belirtildiği görülmüştür.

Bu tablo ve ihale dokümanı birlikte incelendiğinde;

1- TM İşletme Sorumlusu Mühendislerin 154 kV Transformatör Merkezlerinin kontrollerinde binek araç kullanacağı, ihalenin kısımları içerisinde yer alan her bir grup için 1 adet binek aracın kiralama ve yakıt giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, aracın tahsis gün sayısının 4 TM’li grup için 6 gün/ay şeklinde uygulanacağı, bu durumda aracın 154 kV 1 TM için ayda 1,5 gün kullanılacağı, idare tarafından 1,5 gün x 36 ay x 17 TM =918 gün şeklinde hesaplama yapılarak toplam 918 gün için binek araç kiralama giderinin açıklanmasının istenildiği,

2- Söz konusu aracın yakıt giderinin her bir TM için 200 km/ay mesafe kat edeceği öngörüsü üzerinden hesaplanması gerektiği, idare tarafından başvuru konusu kısımda yer alan 17 adet 154 kV Transformatör Merkezlerinde kullanılacak araç yakıt gideri için 200 km x 36 ay x 17 TM=122.400 km şeklinde hesaplama yapılarak toplam 122.400 km için yakıt giderinin açıklanmasının istenildiği,

Birim fiyat teklif cetvelinde “Malzeme ve Diğer Giderler” iş kaleminin biriminin “ay” olarak belirtildiği, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı ekinde yer verilen tabloda önemli teklif bileşeni olarak malzeme ve diğer giderler arasında bulunan ve Teknik Şartname’de çalışma detayları düzenlenen araca ilişkin olarak kiralama ve yakıt giderlerinin belirlendiği, aracın aylık çalışma süresi ve yakıt tüketim bilgilerine yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği ve bu veriler üzerinden maliyet oluşturulmasının istenildiği,

3- Klimaların periyodik bakım onarım giderlerinin yılda bir kez olmak üzere 36 ayda 3 kez yapılacağı, her kısımda yer alan her bir TM için ortalama 10 adet (12.000-24.000 BTU) klimanın bulunduğu, idare tarafından 3 kez x 10 x 18 TM =540 adet şeklinde hesaplama yapılarak toplam 540 adet klimanın bakım onarım giderinin açıklanmasının istenildiği,

4- Tüm kısımlardaki her bir TM için toplam ağırlığı yaklaşık 200 kg olan ortalama 15 adet yangın söndürme tüpünün bulunduğu, idare tarafından 200 kg x 18 TM =3.600 kg şeklinde hesaplama yapılarak toplam 3600 kg’lık yangın söndürme tüpünün periyodik bakım ve dolum giderlerinin açıklanmasının istenildiği,

5- TM sahalarının m2 bilgilerinin ihale dokümanında belirtildiği, bu sahaların içinde yer alan enerjisiz bölümlerdeki ot temizliği, yabancı cisimler ve çevre temizliğinin bir yıllık süre içerisinde asgari iki kez (Nisan ve Eylül aylarında) periyodik olarak yapılacağı, bu hizmetlerin sahanın durumuna göre ihtiyaç duyulması halinde birden fazla sayıda yaptırılabileceği, birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen m2 birim fiyatı üzerinden yükleniciye ödeme yapılacağı, açıklama talep yazısı ekindeki tabloda 3.651.067 m2/36 ay şeklinde belirleme yapılarak ihale konusu iş süresince temizliği yapılacak sahanın toplam m2 miktarının belirtildiği ve bu miktar üzerinden açıklama yapılmasının istenildiği tespit edilmiştir.

Özetle, idare tarafından açıklama yapılması istenilen önemli teklif bileşenlerinin işçilik iş kalemleri dışında kalan “ot yabancı cisim çevre temizliği” iş kalemi ile “malzeme ve diğer giderler” iş kalemi arasında yer alan maliyet unsurlarının TM sayıları ve işin süresine göre gerekli miktarları üzerinden belirlendiği, bu giderlerin toplam birimlerinin açıklama talep yazısı ekinde açıkça belirtildiği, ihale dokümanı düzenlemeleri ile aşırı düşük talep yazısı ekindeki tablo içeriğinin uyumlu olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece söz konusu tabloda yer alan giderlerin açıklanmasının gerekli ve yeterli olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, idareler tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında hangi düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerektiğine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ayrıntılı açıklamalara ye verilmiştir. Buna göre aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi gerektiği öngörülmüştür.

Başvuru sahibinin “Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “Malzeme ve Diğer Giderler” iş kaleminin kapsamında nev’i yönünden farklı maliyet kalemlerinin yer aldığı ve bunların her birinin malzeme, işçilik, maliyet ve satış giderlerinin piyasa olağan koşullarında bariz farklılıklar gösterdiği, söz konusu giderlerin tamamının tek bir iş kalemi olarak kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu; bununla birlikte anılan iş kaleminin biriminin “ay”; miktarının ise “648,000” şeklinde belirtildiği, 648 ay üzerinden hizmetin 54 yıla tekabül edeceği, idare tarafından yanlış hesaplama yapıldığı” şeklindeki iddialarının esas itibariyle ihale dokümanına yönelik olduğu, dokümana yönelik itirazların en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmasının gerektiği, başvuru sahibi tarafından süresi içinde ihale dokümanına itiraz edilmediği, ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelinin bu şekliyle kesinleştiği, kaldı ki idare tarafından 36 ay x 18 TM=648 şeklinde hesaplama yapılarak her bir TM’nin malzeme ve diğer giderleri için aylık teklif verilmesinin amaçlandığı ve tüm isteklilerin söz konusu miktarı esas alarak teklif verdiği anlaşıldığından, bahse konu iddialar yönünden başvurunun süre yönünden reddinin uygun olacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin diğer iddialarının ise aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısına ilişkin olduğu, bu yazının tebliğ tarihi olan 21.04.2022 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, kesinleşen ihale kararının 16.05.2022 tarihinde tebliği sonrasında 25.05.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüş olup söz konusu iddiaların da süre yönünden reddinin gerektiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilecek önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi noktasında idareleri sınırlayıcı bir hüküm bulunmadığı, başka bir ifadeyle ihale konusu işin yapılabilirliğini tespit etmek amacıyla hangi iş kalemlerin açıklanması gerektiği hususunun idarenin takdir ve sorumluluğunda olduğu, ayrıca teklif fiyata dâhil olan tüm giderlerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sorgulamaya tabi tutulması yönünde bir zorunluluğun da bulunmadığı hususları birlikte ele alındığında, idarenin, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin tespit edilmesine yönelik işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Verilen hizmetin ekonomik olması,
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü”ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 4’üncü Etap 688 Adet Transformatör Merkezinin 36 Ay Süre ile Hizmet Alımı Yolu ile İşletilmesi

b) Türü: Hizmet alımı

…

e) Miktarı: 21 Bölge Müdürlüğünde, 688 TM’nin 186 TM İşletme Sorumlu Mühendisi, 688 TM İşletme Mesul ve Dinlendirme Teknisyeni, 2396 TM İşletme Teknisyeni ile 96 Engelli Büro Personeli olmak üzere toplam 3366 personelle 37 Kısım olarak 36 Ay süreli işletilmesi…” düzenlemesi yer almaktadır.

12.04.2022 tarihinde yapılan ihalenin 31’inci kısmında 3 isteklinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı ve bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği; 13.05.2022 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Erayy Enerji Elekt. Elektronik Tem. Yemek İnş. Taah. Danış. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 2 isteklinin açıklamalarının uygun kabul edilerek ihalenin FRS Tem. Gıda İnş. Reh. Ant. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı, Anık Müh. Elekt. Mak. İnş. Tar. Hayv. Dış Tic. San. ve Tic. A.Ş.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından açıklama talep yazısı kapsamında belirlenen “önemli maliyet bileşenleri” esas alınarak başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

a) “Mühendis araç kira bedeli”ne ilişkin olarak Ergün Büyükkalkan Seyahat Turizm Ulaşım’dan alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (29.04.2022) tarih ve (068) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; geçici vergi beyanname döneminin 2021 yılının 4’üncü dönemine ait olduğunun ifade edildiği, fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu, anılan tabloda 1 adet fatura bilgisinin yer aldığı ve fatura tarihinin 25.12.2021 olduğu, dolayısıyla ihale tarihi (12.04.2022) dikkate alındığında sondan bir önceki beyanname dönemine ait 1 fatura olduğunun anlaşıldığı, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza beyannamesinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu, diğer yandan, 1 araca ilişkin açıklama yapılması gerekirken toplam 17 aracın kiralama maliyetinin açıklandığı görülmüştür.

İhale dokümanı incelendiğinde, TM İşletme Sorumlu Mühendislerinin 154 kV TM’nin kontrollerinde kullanılmak üzere, her grup için 1 adet binek aracın gerekli olduğu; idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekindeki tablodan da söz konusu araca ilişkin olarak toplam 918 gün için kiralama giderinin hesaplanması gerektiği, açıklama isteme yazısında ayrıca araç sayısına ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, dolayısıyla araç günlük kiralama bedeli üzerinden toplam 918 gün için açıklama yapılmasının yeterli olacağı, başvuru sahibi tarafından 17 TM için 17 aracın kullanılacağı şekilde maliyet hesabının yapıldığı, idare tarafından da “1 araç yerine 17 araç için açıklama yapıldığı, fazladan 16 araç için kiralama yapılmasının anlam ve gereğinin bulunmadığı, bu sayıda araç kiralaması yapılmasının 36 aylık iş sürecinde ciddi bir maliyete yol açacağı, bu durumun teklif açıklamasında istenilen önemli teklif bileşenlerine ve Teknik Şartname’de yer alan hükümlere uygun olmadığı” gerekçesiyle açıklamasının uygun bulunmadığı tespit edilmiştir.

Araç kiralama giderine ilişkin olarak tek araç yerine 17 araç üzerinden yapılmasının aykırılık olarak değerlendirilemeyeceği, açıklamaya esas giderin günlük araç kiralama bedeli olduğu, her bir grup için 1 araç istendiği, bu araç sayısından fazla miktarda araç üzerinden açıklama yapılmasının istekliye maliyet avantajı oluşturmayacağı, maliyeti artırıcı nitelikte olduğu değerlendirildiğinden idare tarafından fazla maliyet öngördüğü gerekçesiyle başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmaması işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

b) “Ot ve çevre temizliği” giderine ilişkin olarak işçilik ve malzeme giderleri için Aslaner Lojistik İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 2 ayrı fiyat teklifinin sunulduğu, bu iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen tutarın, açıklama kapsamında sunulan belgeler ile tevsik edildiği,

Malzeme giderleri için alınan fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (28.04.2022) tarih ve (046) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı; bu fiyat teklifinin dayanağı olarak maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) sunulması gerekirken satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulduğu tespit edilmiştir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması gerekmektedir.

Ancak başvuru sahibinin malzeme giderleri için sunduğu fiyat teklifi üzerindeki ibare maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat teklifine ilişkin olduğundan, ekinde bu beyana uygun şekilde maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) sunulması gerektiği, dolayısıyla ilgili mevzuat hükümleri gereği fiyat teklifi ile birlikte sunulması zorunlu olan tutanağın sunulmadığı anlaşılmıştır. Açıklama kapsamında sunulan satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) dayanak olarak dikkate alınabilmesi için ise anılan tutanağı esas alan fiyat teklifinin sunulması gerektiği, malzeme giderleri için sunulan başkaca bir fiyat teklifi bulunmadığından söz konusu satış tutarı tespit tutanağının da (Ek-O.6) tek başına dikkate alınamayacağı, bu nedenlerle yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, idarenin başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmamama gerekçesinin yerinde olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibi tarafından “Ot ve çevre temizliği” iş kaleminin malzeme giderleri için yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılması işleminde hukuka aykırılığın bulunmadığı anlaşıldığından, bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu kısmının/kısımlarının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 41.482,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 55.316,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 13.834,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UH.I-856

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin