KİK Kararı: 2022/UH.I-62 (12 Ocak 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/003
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 12.01.2022
Karar No : 2022/UH.I-62
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Borsa İnsan Kaynakları Gıda Yemek Temizlik İnşaat Taahhüt Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Düzce Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/817310 İhale Kayıt Numaralı “2022 Yılı 3 Aylık Pazarlık İhale Usulü İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların Mamul Yemek” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Düzce Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 14.12.2021 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “2022 Yılı 3 Aylık Pazarlık İhale Usulü İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların Mamul Yemek” ihalesine ilişkin olarak Borsa İnsan Kaynakları Gıda Yemek Temizlik İnşaat Taahhüt Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin 22.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.12.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.12.2021 tarih ve 61204 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/2170 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Yaklaşık maliyetin Hilmi Çilingir Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Neriman Çilingir Huzurevi Müdürlüğü ve Muharrem Sancaklı Huzurevi Müdürlüğü'ne ilişkin kısımlarda yaklaşık maliyetin üzerinde teklif vermiş olmalarına rağmen ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendikleri, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında bir yanlışlık olduğunu düşündükleri, yaklaşık maliyetin tekrar hesaplanması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan İdealim Endüstriyel Mutfak Züccaciye ve Gıda Anonim Şirketi tarafından sunulan imza sirküleri, imza beyannamesi, Ticaret Sicil Gazetesi, teklif mektubu, geçici teminat mektubu, yeterlik belgeleri, iş deneyim belgesi, gıda üretim izin belgesi, bilanço ve eşdeğer belgelerin detaylı bir şekilde incelenmesi ve idari şartname ile kamu ihale mevzuatı hükümlerine uygun olup olmadığının tespit/teyit edilmesi gerektiği,

3. İmza beyannamesinin teklif dosyasında ibraz edilmemiş olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun'un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.

(2) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

(5) Tatil günleri sürelere dahil olup, sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde süre, tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar…” açıklaması yer almaktadır.

Yaklaşık maliyetin gizliliği ilkesi çerçevesinde ihale tarihinden önce yaklaşık maliyet tutarının ilgililerce bilinmesinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla söz konusu durumda, iddiaya konu edilen hususlar bakımından şikâyet süresinin yaklaşık maliyet tutarının ilgililerce bilinmesi ile başlayacağı anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalede ihale tarihi itibariyle yaklaşık maliyet tutarı hakkında bilgi sahibi olunduğundan ihalenin Kanun’un 21’inci maddesinin b bendine göre pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalede İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesi çerçevesinde söz konusu tutarın öğrenildiği tarihi takip eden 5 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmektedir.

Başvuru konusu ihalenin 14.12.2021 tarihinde gerçekleştirildiği, yaklaşık maliyet tutarının başvuru sahibi tarafından 14.12.2021 tarihinde öğrenildiği, dolayısıyla bu tarihi izleyen 5 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Fakat şikâyetçi tarafından 14.12.2021 tarihini takip eden 5 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmayıp bu süre geçtikten sonra 22.12.2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda, şikâyetçinin 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin yukarda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı/varılması gereken 14.12.2021 tarihini izleyen beş gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 22.12.2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından iddianın süre yönünden reddi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir…”hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru dilekçesindeki iddianın, dilekçede belirtilen belgelerin incelenmesi ve idari şartname hükümlerine uygun olup olmadığının tespit/teyit edilmesi şeklinde olduğu görülmüştür. Başvuru dilekçesinde yer verilen ifadelerin somut dayanaktan uzak bir şekilde sadece genel bir inceleme yapılması ve idari şartname hükümlerine uygun olup olmadığının tespit/teyit edilmesi şeklinde olduğu, mevzuata aykırılık iddiası içermediği, idari şartname ve mevzuata aykırılık iddiası olmadığı gibi söz konusu hususa ilişkin gerekçelere yer verilmediği anlaşılmıştır.

Genel nitelikli hukuka aykırılık ifadeleri içeren başvurularda, Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olması ve uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmaması sebebiyle, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini içeren söz konusu başvuruların, 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata uygun bir başvuru olarak nitelendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin iddiasında beyan edilen belgelere ilişkin mevzuata aykırı bulunma sebeplerinin açıkça belirtilmediği, başvurunun genel nitelikli hukuka aykırılık iddiası içerdiği, iddianın bu haliyle tüm belgelerin yeniden incelenmesi sonucunu doğuracağı, dolayısıyla söz konusu iddianın 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata uygun olmadığı, başvurunun sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmediği, dilekçe üzerine Kurumun ihale komisyonu yerine geçip, re’sen bir inceleme yapamayacağı ve sunulan belgeleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından; başvurunun reddedilmesi gerekmektedir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

6012 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tescil” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) Her tacir, ticari işletmenin açıldığı günden itibaren onbeş gün içinde, ticari işletmesini ve seçtiği ticaret unvanını, işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirir.

(2) Gerçek kişi tacir ile tüzel kişi tacir adına imzaya yetkili olanların imzaları, kamu kurum ve kuruluşlarınca veri tabanlarında tutulan imza verilerinden elektronik ortamda temin edilerek merkezi ortak veri tabanındaki sicil dosyasına kaydedilir. Kamu kurum ve kuruluşlarının veri tabanlarında imza kaydının bulunmaması halinde, imzaya yetkili kişilerin imza beyanlarının ticaret sicili müdürlüğüne verilmesinin usul ve esasları ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak tebliğ ile belirlenir. …” hükmü,

Anılan Kanun’un 371’inci maddesinde “(1) Temsile yetkili olanlar şirketin amacına ve işletme konusuna giren her tür işleri ve hukuki işlemleri, şirket adına yapabilir ve bunun için şirket unvanını kullanabilirler. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tescil ve ilan” başlıklı 373’üncü maddesinde “(1) Yönetim kurulu, temsile yetkili kişileri ve bunların temsil şekillerini gösterir kararının noterce onaylanmış suretini, tescil ve ilan edilmek üzere ticaret siciline verir.

(2) Temsil yetkisinin ticaret sicilinde tescilinden sonra, ilgili kişilerin seçimine veya atanmalarına ilişkin herhangi bir hukuki sakatlık, şirket tarafından üçüncü kişilere, ancak sakatlığın bunlar tarafından bilindiğinin ispat edilmesi şartıyla ileri sürülebilir.

(3) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından, ticaret siciline tescil olunan temsile yetkili kişiler ile bunların temsil şekilleri hakkında ticaret sicili kayıtları esas alınır ve şirketten bu kayıtlara ilişkin ticaret sicili müdürlüklerince düzenlenen belgeler ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilan dışında hiçbir belge istenemez.” hükmü bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

1. İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) İhale konusu işin yaklaşık maliyetine bakılmaksızın tüm ihalelerde; adayın veya isteklinin teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren belgelerin, … idarelerce istenilmesi zorunludur. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesi. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. EKAP'a kayıtlı olmayan yabancı istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler sunulur...” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli İdealim End. Mutfak Züc. ve Gıda A.Ş. tarafından teklif dosyasında bulunan teklif mektubunun şirket müdürü Murat Hocaoğlu tarafından imzalandığı, ayrıca teklif mektubunu imzalayan kişiye ait Düzce 1. Noterliği tarafından düzenlenen 10.07.2020 tarihli ve 003500 yevmiye numaralı imza sirkülerinin sunulduğu tespit edilmiş olup anılan kişiye ait imza beyannamesinin sunulmadığı görülmüştür.

Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ticaret siciline tescil olunan temsile yetkili kişiler ile bunların temsil şekilleri hakkında ticaret sicili kayıtlarının esas alınması gerekliliğine yönelik Türk Ticaret Kanunu değişikliği kapsamında, ihale mevzuatının da bürokratik işlemleri azaltmak bakımından bu yönde değişikliğe uğradığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen maddesinde tüzel kişilerde elektronik ihaleler hariç olmak üzere başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin teklif kapsamında sunulmasının istendiği görülmekte ise de bu değişikliğin bahsi geçen Türk Ticaret Kanunu’nda yapılan değişiklikler sebebiyle meydana geldiği, bu çerçevede başvuru sahibi tarafından teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerden teklif mektubunu imzalayan kişiye ait imza beyannamesi yerine imza sirkülerinin sunulmasının mevzuata aykırı olmadığı, imza sirkülerinin yetki dayanağını da tevsik eden ve imza beyannamesine nazaran daha kapsamlı ve aynı işlevi yerine getiren nitelik taşıdığı, kamu ihale mevzuatının lafzından söz konusu belgelerin ihalelere teklif verecek gerçek kişi ya da tüzel kişi isteklilerin temsile yetkililerinin imzalarının teyidi amacıyla sunulacağının anlaşılması gerektiği, dolayısıyla teklif mektubunu imzalayan Murat Hocaoğlu’na ait imzanın kendi adına düzenlenen imza sirkülerinden ihalelere teklif vermeye yetkili olduğu açıkça anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.