KİK Kararı: 2022/UH.I-553 (27 Nisan 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/024
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 27.04.2022
Karar No : 2022/UH.I-553
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ahmet GÜL,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/211755 İhale Kayıt Numaralı “İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 08.04.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ahmet Gül’ün 04.04.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.04.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.04.2022 tarih ve 18597 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.04.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/395 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2'nci maddesindeki tablonun üçüncü satırında yer alan "Aracın ani arıza, kaza, yangın, doğal afet, bakım, onarım ve/veya bilirkişi raporunun beklenmesi vb. sebeplerle hizmet dışı kalan araçların yerine hizmetin aksamaması için 2 (iki) gün içerisinde teknik şartnameye uygun araç getirilmediğinin tespiti halinde," düzenlemeye göre onbinde 5 oranında ceza uygulanacağının düzenlendiği, aynı tablonun beşinci satırında yer alan "Araçların arızalanması veya işe gelmemesi durumlarında yüklenici tarafından aynı tip ve nitelikte başka bir araç 2 (iki) iş günü içerisinde idareye teslim etmemesi halinde," düzenlemeye göre ise onbinde iki oranında ceza uygulanacağının düzenlendiği, söz konusu düzenlemelere göre arızalanan araçların yerine yeni araç getirilmemesi halinde yükleniciye ceza uygulanacağı, ancak üçüncü satırda yer alan düzenlemeye göre uygulanacak ceza oranı onbinde 5 iken beşinci satırda yer alan düzenlemeye göre onbinde iki olduğu, dolayısıyla arızalı araçların yerine yenisinin getirilmemesi halinde uygulanacak ceza oranının çelişkili olarak düzenlendiği,

2. Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2'nci maddesinde yer alan tablonun üçüncü satırında yer alan düzenlemeye göre, arızalanan araçların yerine 2 gün içerisinde yeni araç getirilmemesi halinde ceza uygulanacağı, aynı tablonun beşinci satırında yer alan düzenlemeye göre ise, arızalanan araçların yerine 2 iş günü içerisinde yeni araç getirilmemesi halinde ceza uygulanacağı, başka bir ifadeyle arızalı araçların yerine iki gün içerisinde mi yoksa iki iş günü içerisinde mi yeni araç getirilmesi gerektiği hususunun belirsiz olduğu ve hangi durumda ceza uygulanacağının da çelişkili olduğu,

3. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun 2’nci satırında, “İşe Başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçlar teslim edilip, eksik araç çalıştırıldığının tespiti halinde” onbinde 2 oranında ceza ödeneceğinin düzenlendiği, 16.1.3’üncü maddede ise “Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir. Araçların % 50 den fazlasının aynı anda görevde bulunmaması halinde” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, aynı aykırılık için hem ceza kesilmesi hem de protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilmesinin mümkün olmadığı, ancak bu iki düzenlemeye göre araçların eksik olması ve bu eksikliğin %50’yi aşması halinde hem ceza kesilebileceği hem de protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilmesi gerektiği, idarece yapılması gereken işlemin 16.1.3’üncü maddede ceza kesilmeksizin sadece sözleşmenin derhal feshedilmesine ilişkin düzenleme olması gerektiği, ancak idarece 16.1.2’nci maddede ceza kesilmesini gerektiren bir durumu 16.1.3’ncü maddede derhal fesih sebebi olarak gösterdiği, dolayısıyla aynı aykırılık hali için hem ceza kesilmesi hem de derhal fesih uygulaması gibi çelişkili bir durum ortaya çıkardığı, yine 16.1.2’nci maddeye göre, araçların %50’den fazla eksik olsa bile bu eksikliğin 5 defa gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshedilebileceği, ancak 16.1.3’üncü maddede araçların %50’den fazlasının eksik olması halinde bir defa bile olsa sözleşmenin feshedileceği, dolayısıyla araç eksikliğinin beş defa gerçekleştiğinde mi yoksa 1 defa mı gerçekleştiğinde sözleşmenin feshedileceğinin anlaşılmasının mümkün olmadığı,

4. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Tip Sözleşme’nin “ Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesi kapsamındaki 20.2’nci maddesine ilişkin 31 numaralı dipnotun “İş süreklilik gösteren bir mahiyette ise maddeye “Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır” ibaresi eklenecektir.” şeklinde düzenlendiği, buna göre ihale konusu işin süreklilik gösteren bir mahiyette olması halinde söz konusu ibarenin idare Sözleşme Tasarısı’nın 20.2’nci maddesine eklenmesi gerektiği, çünkü 20.1’inci maddede işe ilişkin kısmi kabul yapılmayacağının düzenlendiği ve teknik şartname düzenlemeleri, işin süreklilik arz eden bir iş olduğunu ortaya koyduğu, ancak Sözleşme Tasarısı’nın 20.2’nci maddesinde bu ibareye yer verilmediği, bu nedenle sözleşme tasarısının tip sözleşmeye aykırı olarak düzenlendiği, bu durumun işin kontrolü, kabulü bakımında tutulacak tutanaklar ve yapılacak işlemler konusunda önemli bir eksikliğe neden olacağı, konu ile ilgili emsal Kurul kararlarının bulunduğu,

5. İhale konusu işin tanımının “İş makinesi kiralama hizmet alımı işi” olduğu, sınır değer katsayısının ise buna uygun olarak 0,72 olarak belirlendiği, benzer iş tanımının ise “İş makineleri kiralama veya kamyon kiralama veya iş araçları kiralama hizmet alımı işleri ayrı ayrı aranacaktır.” şeklinde düzenlendiği, ancak ihale dokümanına bakıldığında işin asıl konusunun iş makinesi kiralama hizmeti olmadığı, çünkü araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde araçların sürücülü veya sürücüsüz kiralandığı ve iş organizasyonunun ise idare tarafından gerçekleştirilerek kiralanan bu araçların çalıştırıldığı, oysa teknik şartname düzenlemelerine göre ihale konusu işin iş makineleri ile hafriyat yapılması olduğu ve araçların ve personelin organizasyonunun yüklenici tarafından gerçekleştirildiği, dolayısıyla bu ihaleye araç kiralama olarak çıkılmasının mümkün olmadığı, çünkü bu hususun hem sınır değer katsayısını hem de benzer iş tanımının ihale konusu iş ile uyumlu olmamasına neden olduğu, taraflarının iş makinesi çalıştırılması deneyimine sahip olduğu ancak araç kiralama konusunda deneyime sahip olmadığı, dolayısıyla benzer iş tanımının hatalı olması nedeniyle ihaleye katılamayacakları ve iş makinesi çalıştırma konusunda deneyimi olmayan firmaların bile ihaleye katılmasının mümkün olmayacağı, ayrıca sınır değer katsayısının araç kiralama olarak değil diğer hizmetler olarak belirlenmesi gerekeceği,

6. İhale konusu işin tanımının iş makinesi kiralama hizmet alımı olduğu, ancak doküman ve teklif cetveli incelendiğinde kasko değer listesindeki bedelin %2’sinin üzerinde teklif verilememesi gereken araçlar için bir sınırlama yapılmadığı, şöyle ki birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu iş kapsamında sadece iş makinesi değil açık kasa çift kabinli kamyonet kiralanmasının da yer aldığı, Teknik Şartname’de ise kamyonetlerin atölye ve genel işlerde kullanılacağının belirtildiği dolayısıyla arazide kullanılmayacak araçlar için verilecek tekliflerin kasko değer listesindeki bedelin %2’sinin üzerinde olamayacağına ilişkin düzenleme yapılması gerektiği, emsal Kurul kararlarında da fiilen arazide çalışacağı anlaşılamayan pick-up tipi araçlar için kasko değer listesindeki bedelin %2’sinin üzerinde yapılması gerektiğinin belirtildiği, bu nedenle pick-up tipi araçlar için kasko değer listesinin %2’sinin üzerinde teklif verilemeyeceği yönünde düzenleme yapılmaması durumunda ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

7. a) İhale konusu iş kapsamında iş makinesi çalıştırılacağı ancak birim fiyat teklif cetvelinde idare personelinin taşınması amacıyla servis aracı yani minibüs kiralama hizmetinin olduğu, idare personelinin taşınması amacıyla minibüs kiralanması işinin ise ihale konusu işin genel kapsamı ile bağdaşmadığı, çünkü Teknik Şartname’den anlaşılacağı üzere bu minibüslerin personelin taşınması amacı ile değil idare personelinin taşınması amacıyla kullanılacağı, dolayısıyla idare personelinin taşınması amacıyla ayrıca personel taşıma ihalesinin yapılması gerektiği ve iş makinesi çalıştırma ihalesinin kapsamına personel taşıma amaçlı minibüs kiralanmasının dahil edilemeyeceği, bu durumun aralarında doğal bağlantı bulunmayan birden fazla işin birlikte ihale edilmesi sonucunu doğurduğu ve ihaleye katılımı ve rekabeti daraltıcı nitelikte olduğu,

b) İdare personelinin taşınması amacıyla minibüs kiralama işinin iş makinesi çalıştırma kapsamında gerçekleştirilmesinin benzer iş tanımı nedeniyle minibüs kiralama işi yapan firmaların ihaleye katılmasını da engelleyici nitelikte olduğu, benzer iş tanımının ise iş makinesi kiralama olarak belirlendiği, işin kapsamında minibüs bulunduğu için bu araçların kiralanması ile uğraşan isteklilerin ihaleye katılmasa bile iş makinesi kiralama deneyimleri olmadığı için ihaleye katılamayacağı,

8. Traktör römorklarında ilavelerin olacağı belirtilmekle birlikte römork ilavelerinin maliyetinin tespit edilemediği, maliyet tespiti yapılamadığı için de ihaleye katılım sağlanamadığı, çünkü traktör römorkuna bazı makine ve malzemelerin ilave edilebildiği ancak römorkun römorka ilave edilmesinin de mümkün olabildiği, ancak idarenin söz konusu düzenlemesinden birden fazla römork olması gerektiği mi yoksa ilave makineden mi yoksa malzemeden bahsettiğinin anlaşılamadığı dolayısıyla bu durumun oluşturacağı maliyet belirsizliği nedeniyle ihaleye katılımın mümkün olmadığı,

9. Açık kasa kamyonet (pick-up) kiralama işine ait teknik şartname düzenlemesinde, kamyonetin marangoz atölyesi, boya atölyesi vb. işler için kullanılacağının ifade edildiği, ancak yine aynı düzenlemede “Kamyonetler K1 belgeli olmalıdır” ifadesine yer verildiği, K1 belgesinin yurtiçi ticari eşya taşımacılığında kullanıldığı ve idarenin kendisine ait boya atölyesi, marangoz atölyesi gibi birimlerinde kullanılacak malzemeleri taşımasının ticari eşya taşımacılığı kapsamında kalmadığı için bu amaçla kiralanan kamyonetlerin de K1 belgesin sahip olmasına gerek bulunmadığı, ihalenin konusu ile bağlantısız belge istenilmesinin tanımlanan işin ihale ile ilgili olmadığı sonucunu oluşturduğu

10. Minibüs kiralama işinde olduğu gibi idareye ait eşyaların taşınması amacıyla kiralanacak olan çift kabinli kamyonetlerin kiralanması da iş makinesi çalıştırma işi ile arasında doğal bağlantısı bulunmayan bir iş olduğu, örneğin kepçe ile kazı yapma yahut ağaç çanağı açma işi ile kamyonet tipi aracın malzeme taşıması arasında doğal bağlantı bulunmadığı ve bu işlerin birlikte ihale edilmesinin mümkün olmadığı, idarenin malzemelerinin taşınması amacıyla kullanılacak olan pick-up ların iş makinesi çalıştırma işi dışında ayrıca ihale edilmesi gerektiği,

11. Teknik Şartname’de “Araçlar çalışma süresince Belediyemiz haricinde başka bir işte kullanılmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, Sözleşme Tasarısı’nda ise işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 330 gün olduğu, dolayısıyla işe başlama tarihinden itibaren 330 gün boyunca ihale konusu araçların başka hiçbir iş için kullanılamayacağı, ancak birim fiyat teklif cetvelinde gösterildiği üzere 1 adet paletli mobil elek (sürücülü, yakıtlı), 2015 model ve üzeri gibi bazı araçların sözleşme süresi olan 330 gün boyunca değil sadece 90 gün boyunca kullanılacağı ve sadece 90 günlük ödeme alınacağı, kaldı ki teknik şartname düzenlemelerinde her bir aracın sadece çalıştığı gün kadar ödeme alacağının açıkça belirtildiği, ihale konusu iş kapsamında bazı araçların kullanım süresi 330 gün olduğu halde bu düzenleme tüm araçlar için geçerli olmadığı, sadece 90 günlük ödeme yapılacak olan ve sadece 90 gün teklif alınan bir aracın bile ihale konusu işin süresi olan 330 gün boyunca başka işte kullanılmasının yasaklanmasının hakkaniyetli olmadığı,

12. Teknik Şartname’de “Kamyonlar ve İş makineleri idare isterse cumartesi ve Pazar günleri de çalıştırabilir. Çalıştıracağı Cumartesi ve Pazar günlerine normal birim fiyat üzerinden ödeme yapılacaktır. Örneğin; araç 31 günlük ayda 22 gün çalışmışsa 22 günle teklif edilen yevmiye bedeli çarpılıp tutarı ödenecektir. Çalıştırılmayan hafta sonu ve bayram günleri için hiçbir şekilde ödeme yapılmayacaktır. İş makineleri hafta sonu ve bayram günleri de dâhil iş yeri şantiye parkında kalacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemeler nedeniyle araçların aslında 330 gün boyunca idarenin kullanımına tahsis edileceğinin anlaşıldığı ve tüm araçlar için birim fiyat teklif cetvelinde 330 gün üzerinden satır açılması gerektiği, çünkü 330 gün boyunca idareye tahsis edilmesi zorunlu olan araçlar için sadece 90 gün üzerinden teklif alınmasının teklif cetvelinin hatalı düzenlendiğini göstereceği

13. İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Araç Kiralama/0,72

İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Araç Kiralama/0,72
İsteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğunun idarece tespit edilmesi halinde, aşağıdaki maliyet bileşenlerine ilişkin olarak (kamu ihale tebliğine uygun şekilde) açıklama vereceklerdir.
Maliyet bileşenleri:

1-Şoför/Operatör
4-Akaryakıt
5-Araç gideri

Sınır Değer Hesabında R=0,72 olarak hesaplanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak araç gideri ifadesinin kapsamında hangi maliyet bileşenlerinin bulunduğunun belirtilmediği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklamasının yer aldığı, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi söz konusu olduğunda idarelerde önemli maliyet bileşenlerinin isteklilerde tereddüde neden olmayacak şekilde açık ve kesin olarak düzenlenmesi gerektiği, “araç gideri” ifadesinin bu konuda ihtiyaç duyulan ve mevzuatta tarif edilen açıklığı yansıtmadığı,

14. Teknik Şartname’nin “Araçların çalışma şartları” başlıklı bölümünde “…İdare gerekli gördüğü takdirde resmi tatil günlerinde (Bayram Günleri)çalışma yaptırabilir. Yapılan çalışma günlük teklif edilen bedelden ödenecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenleme gereğince ulusal bayram günlerinde yaptırılacak çalışma için sabit ücret ödenmesinin söz konusu olduğu, ancak ulusal bayram ve tatil günlerinde çalıştırılacak personel için çift ücret ödendiği, dolayısıyla ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma yaptırılacaksa, bu çalışmanın yüklenici bakımından önemli bir maliyet unsuru teşkil edeceğinin açık olduğu, bu nedenle de personele tam toplam kaç günlük ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması yaptırılacağının açıkça düzenlenmesi gerektiği, çünkü kaç günlük ulusal bayram çalışması yaptırılacağı belirtilmeden personel giderinin net bir şekilde hesaplanmasının mümkün olmadığı, personelin ulusal bayram ve genel tatil günü çalışma yaptırılırsa toplam maliyetin yaklaşık 127.000,00 TL daha fazla olacağı, diğer taraftan idarenin ulusal bayram çalışması yaptırılması halinde ilave işçilik ücretini ayrıca ödeyeceği yönünde düzenleme yapılması halinde de belirsizliğin ortadan kalkacağı, dolayısıyla ulusal bayram günü çalışma süresinin en azından yaklaşık olarak belirtilmesi veya ulusal bayram günlerindeki çalışmadan doğan ücret farklarının karşılanacağı yönünde düzenleme yapılması gerektiği,

15. Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı bölümünde “…Kamyonların ve iş makinelerinin günlük çalışma saati 8 saat olacaktır. Çalışma saat Aralığını ( 24 saatlik zaman dilimi içerisinde ) idare belirleyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemenin personelin tam zamanlı olarak çalışacağını ve mesai sürelerinin tamamını idarede geçireceğini gösterdiği, dolayısıyla bu personelin ücretleri için fiyat farkı ödeneceğine ilişkin düzenleme yapılması gerektiği, ancak ihale dokümanında sadece hakediş bedelleri üzerinden fiyat farkı ödeneceğinin düzenlendiği, ancak fiyat farkına ilişkin esasların 6’ncı maddesi uyarınca işçilik fiyat farkı ödeneceğine ilişkin düzenleme yapılmadığı, İdari Şartname’de işin tanımı yapılırken (kısmi zamanlı çalışma esasına dayalı) düzenlemesine yer verildiği ve bu suretle işçilik fiyat farkı ödenmemesine imkân sağlanmak istenildiği, ancak teknik şartnamede personelin hafta sonları ve resmi tatillerde bile çalışabileceği, günlük çalışma sürelerinin 8 saat olduğunun belirtildiği, dolayısıyla yapılacak işin kısmi zamanlı çalışma esasına göre değil tam zamanlı çalışma esasına dayalı olduğu, diğer taraftan yukarıda belirtildiği üzere araçların işin süresi boyunca başka işlerde kullanılamayacağı yönündeki düzenlemede bu işin kısmi zamanlı olmadığını gösterdiği, bu bakımdan günlük 8 saat çalışacak olan ve haftalık çalışma sürelerinin de tamamını işyerinde geçirecek personel için fiyat farkı ödemesine ilişkin düzenleme yapılması gerektiği, tam zamanlı personele ilişkin fiyat farkı ödeneceğine ilişkin düzenleme yapılmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

16. Teknik Şartname’de Şoförler ve muavinler idarenin vereceği iş programına uymak ve fosforlu yelek giymek zorundadırlar.” düzenlemesinin yer aldığı, bu düzenlemeden şoförlerin yanında muavinlerin de çalıştırılmasının istenildiğinin anlaşıldığı, ancak hangi araçlarda muavin çalıştırılmasının istenildiği ve toplam kaç adet muavin istenildiğinin belli olmadığı, bu durumda işçilik maliyetlerini öngörmenin de mümkün olmayacağı, idarece çalıştırılması istenilen muavin sayısının belirtilmemesi nedeniyle muavin sayısının öngörülememesi, işçilik maliyetlerinin hesaplanamamasına yol açtığı ve ihaleye katılımı engellediği,

17. Teknik şartname düzenlemeleri gereğince iş makinelerinin naklinin de yüklenici tarafından yapılmasının gerekeceği, bu durumda iş makinelerini nakli için ayrıca taşıyıcı araç çalıştırılması ve ayrıca maliyete katlanılması gerektiği, dolayısıyla nakliye maliyetlerinin ihaleye katılmadan önce hesaplanmasının önem arz ettiği, ancak teknik şartname’de diğer araçlar için nakliye sayıları belirtildiği halde paletli ekskavatör için kaç defa nakil yapılacağı yönünde bir düzenleme yapılmadığı, diğer araçlar için ise ayda kaç defa nakil yaptırılacağının açıklandığı, bu durumda paletli ekskavatörün nakliye bedeli hesaplanmadığı için sağlıklı fiyat oluşturulmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İhtar
Yapılacaktır /
İhtar
Yapılmayacaktır

Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

…

…

…

…

…

3

Aracın ani arıza, kaza, yangın, doğal afet, bakım, onarım ve/veya bilirkişi raporunun beklenmesi vb. sebeplerle hizmet dışı kalan araçların yerine hizmetin aksamaması için 2 (iki) gün içerisinde teknik şartnameye uygun araç getirilmediğinin tespiti halinde,

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
5,00

4

…

…

…

…

…

5

Araçların arızalanması veya işe gelmemesi durumlarında yüklenici tarafından aynı tip ve nitelikte başka bir araç 2 (iki) iş günü içerisinde idareye teslim etmemesi halinde,

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
2,00

5

düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin 16.1.2’nci maddesi başlığı altında düzenlenen tabloda hangi aykırılık hallerinde hangi ceza oranlarının uygulanacağının belirtildiği görülmüştür.

Söz konusu tablonun 3 sıra numaralı satırında “Aracın ani arıza, kaza, yangın, doğal afet, bakım, onarım ve/veya bilirkişi raporunun beklenmesi vb. sebeplerle hizmet dışı kalan araçların yerine hizmetin aksamaması için 2 (iki) gün içerisinde teknik şartnameye uygun araç getirilmediğinin tespiti halinde,” şeklinde aykırılık hali ile ilgili olarak, sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranının On Binde 5,00 olarak,

5 numaralı satırında ise, “Araçların arızalanması veya işe gelmemesi durumlarında yüklenici tarafından aynı tip ve nitelikte başka bir araç 2 (iki) iş günü içerisinde idareye teslim etmemesi halinde,” şeklinde aykırılık hali ile ilgili olarak, sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranının On Binde 2,00 olarak düzenlendiği görülmüştür.

Anılan tablonun üç numaralı satırında yapılan düzenlemenin, aracın ani arıza, kaza, yangın, doğal afet, bakım, onarım ve/veya bilirkişi raporunun beklenmesi vb. sebeplerle hizmet dışı kalan araçların yerine hizmetin aksamaması için 2 (iki) gün içerisinde teknik şartnameye uygun araç getirilmediğinin tespiti halindeki aykırılığa ilişkin düzenlendiği,

Beş numaralı satırında yapılan düzenlemenin ise, araçların arızalanması veya işe gelmemesi durumlarında yüklenici tarafından aynı tip ve nitelikte başka bir araç 2 (iki) iş günü içerisinde idareye teslim etmemesi halindeki aykırılığa ilişkin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Söz konusu tablonun beş numaralı ve üç numaralı satırlarında araçların arızalanması ile ilgili yapılan düzenlemelerin aynı nitelikte fiiller olduğu, diğer bir ifadeyle beş numaralı satırda araçların arızalanmasına ilişkin hususun üç numaralı satırdaki araçların ani arızalanmasına ilişkin hususu da kapsadığı anlaşılmış olup, dolayısıyla aynı nitelikteki fiiller için farklı ceza oranı ve sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısı farklı olduğundan, söz konusu düzenlemelerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ceza ve fesih durumları ile ilgili tereddüt doğurucu nitelik taşıdığı sonucuna varılmış olup, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin On Binde 1,00?dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İhtar
Yapılacaktır /
İhtar
Yapılmayacaktır

Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

…

…

…

…

…

2

İşe Başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçlar teslim edilip, eksik araç çalıştırıldığının tespiti halinde

İhtar
Yapılmayacaktır

On Binde
3,00

5

…

…

…

…

…

…

16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.

Araçların % 50 den fazlasının aynı anda görevde bulunmaması halinde” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin 2’nci satırında yer alan düzenlemede, “İşe Başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçlar teslim edilip, eksik araç çalıştırıldığının tespiti halinde” sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranının onbinde 3,00 olarak, sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık halinin ise “5” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Diğer taraftan, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ise, araçların % 50 den fazlasının aynı anda görevde bulunmaması halinde, 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği belirtilmiştir.

Tip Sözleşme Tasarısı’nın 16’ıncı maddesinden, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranının belirtileceği, 16.1.2’nci maddesinde üçten az olmamak üzere gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshini gerektiren aykırılıklara ve bu aykırılıklarda uygulanacak ceza oranına tablo halinde yer verileceği,

16.1.3’üncü madde kapsamında ise 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilebileceği aykırılık hallerinin düzenleneceği anlaşılmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin 2’nci satırında yer alan düzenlemede, “İşe Başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçlar teslim edilip, eksik araç çalıştırıldığının tespiti halinde” idare tarafından sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısının Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin ilgili dipnotuna uygun olarak 3’ten az olmamak üzere ve sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranının da 5 kere uygulanmak üzere tabloda belirtilmiş olduğu,

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan düzenlemede ise, “Araçların % 50 den fazlasının aynı anda görevde bulunmaması halinde” 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceğinin düzenlendiği görülmüş olup, söz konusu hususlara ilişkin yapılan düzenlemelerde Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’de belirtilen hususlar dikkate alınarak idarenin takdir hakkını kullanabileceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, anılan Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun ikinci satırında düzenlenen aykırılık halinin “İşe Başlama tarihinden itibaren teknik şartnameye uygun olarak araçlar teslim edilip, eksik araç çalıştırıldığının tespiti halinde” hususu ile ilgili olduğu, anılan Tasarı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan düzenlemenin ise “Araçların % 50 den fazlasının aynı anda görevde bulunmaması halinde” hususu ile ilgili olduğu dikkate alındığında, anılan düzenlemelerin farklı aykırılık halleri ile ilgili olarak düzenlendiği anlaşılmakta olup, bu nedenle anılan düzenlemeler arasında bir çelişki aranmasının mümkün olmadığı görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, söz konusu düzenlemelerde yetki ve sorumluluk idareye ait olmak üzere mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4 ve 15’inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur:

…

e)
1 ) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.

2. Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.

3. Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

78.1.3. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.” açıklaması,

Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;… park ve yeşil alanlar…hizmetlerini yapar veya yaptırır…” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İşçilik maliyetindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5’inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” hükmü,

Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü,

Aynı Esaslar’ın “Endeks veya fiyat belirlenmeyen hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhale dokümanında fiyat farkı verileceği öngörülmesine rağmen idare tarafından sabit katsayılar ile endekslerin belirlenmediği durumlarda, temel endeks ve güncel endeks olarak, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” Sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi…e) Miktarı: 13 İş Kaleminden oluşan İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi (Kısmi zamanlı çalışma esasına dayalı)…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. (Operatör, Şoför ) Araç gideri, bakım onarım, araç takip cihazı, araçlara ait akaryakıt giderleri teknik şartnamede belirtilen diğer giderler teklif edilecek fiyata dahildir...” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. -4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı 10. Md. deki esaslara göre, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun ?ÜFE Genel? sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.
-Fiyat Farkı her ayın ilk haftasında endeksler belirlendikten sonra hakedişle birlikte sözleşme fiyatları ile yapılan iş tutarına eklenerek/çıkarılarak yansıtılacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “İş Makinası Teknik Özellikleri İş Makinası Kamyon ve Araçlarda Aranan Şartlar ve Teknik Özellikler: Kiralanacak araçlar Büyükşehir Belediyemiz Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı emrinde çalışacaktır.

…

Genel Şartlar

…

Kamyonlar ve İş makineleri idare isterse cumartesi ve Pazar günleri de çalıştırabilir. Çalıştıracağı Cumartesi ve Pazar günlerine normal birim fiyat üzerinden ödeme yapılacaktır. Örneğin; araç 31 günlük ayda 22 gün çalışmışsa 22 günle teklif edilen yevmiye bedeli çarpılıp tutarı ödenecektir. Çalıştırılmayan hafta sonu ve bayram günleri için hiçbir şekilde ödeme yapılmayacaktır. İş makineleri hafta sonu ve bayram günleri de dâhil iş yeri şantiye parkında kalacaktır.

…

Kamyonların ve iş makinelerinin günlük çalışma saati 8 saat olacaktır. Çalışma saat Aralığını ( 24 saatlik zaman dilimi içerisinde ) idare belirleyecektir.

İdare gerekli gördüğünde araçlara günlük çalışma süresi dışında fazla çalışma yaptırabilir, yapılacak fazla çalışma saatleri günlük çalışma saatine bölünerek çıkan miktar gün olarak yazılacaktır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 330 (ÜçyüzOtuz) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

-4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı 10. Md. deki esaslara göre, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun ?ÜFE Genel? sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.
-Fiyat Farkı her ayın ilk haftasında endeksler belirlendikten sonra hakedişle birlikte sözleşme fiyatları ile yapılan iş tutarına eklenerek/çıkarılarak yansıtılacaktır.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.

20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 20 (Yirmi) işgünü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur.

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 5 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir.

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

(26 Adet) Traktör (sürücülü/yakıtlı) (2012 model ve üzeri)

gün

330

(1 Adet en az 90 beygir gücünde) Traktör (sürücülü/yakıtlı) (2012 model ve üzeri)

gün

330

(1 Adet) Lastikli Eskavatör (sürücülü/yakıtlı) (2012 model ve üzeri)

gün

330

(5 Adet) Bekolu Loder (iş Makinası) (sürücülü, yakıtlı) (2012 model ve üzeri)

gün

330

(3 Adet) Damperli Kamyon (sürücülü, yakıtlı) (2012 model ve üzeri)

gün

330

(1 Adet) Paletli Ekskavatör (sürücülü/yakıtlı) (2012 model ve üzeri)

gün

180

(5 Adet) Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet (sürücülü, yakıtlı) (2015 model ve üzeri)

gün

330

(2 Adet) BOM (sürücülü/yakıtlı) (2012 model ve üzeri)

gün

330

(1Adet ) Mini Paletli Ekskavatör (sürücülü, yakıtlı) (2014 model ve üzeri)

gün

150

(1 Adet) Servi Aracı 11+1 (sürücülü, yakıtlı) (2015 ve üzeri)

gün

330

(1 Adet) Paletli Mobil Elek (sürücülü, yakıtlı) (2015 model ve üzeri)

gün

90

(1Adet) Lastik Tekerlekli Mini Kepçe (sürücülü, yakıtlı) (2013 model ve üzeri)

gün

330

(1Adet) Römorklu Elektrikli Motor [sürücülü, elektrikli(şarjlı)] (2015 model ve üzeri)

gün

330

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 20.2’nci maddesinin ilişkin 31 numaralı dipnotunda “İş süreklilik gösteren bir mahiyette ise maddeye “Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır” ibaresi eklenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu, ihaleye ait doküman düzenlemeleri incelendiğinde, Belediye’nin Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı emrinde sürücülü araç/iş makinesi kiralanacağı, işin süresinin 330 gün olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen araçların çalışma sürelerinin [90-330 gün] aralığında olduğu anlaşılmaktadır.

Araçların sürücüleri ile birlikte günlük 8 saat çalışma esasına dayalı olarak çalıştırılacağı ve araçların büyük kısmının işin süresi boyunca çalışacağı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1.3’üncü maddesinde “Niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.” açıklamasına yer verildiği,

Anılan Tebliğ’in 78.1.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre ise, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımının ise, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade ettiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerine göre yapılan incelemede, başvuruya konu ihale konusu işin mahiyetinin süreklilik arz ettiği, ancak ihaleye ilişkin hazırlanan Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde Tip Sözleşme’nin 20.2’nci maddesine ilişkin 31 numaralı dipnotta bulunan “İş süreklilik gösteren bir mahiyette ise maddeye “Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır” ibaresi eklenecektir.” ibaresine yer verilmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, ihalede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Endeks veya fiyat belirlenmeyen hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 10’uncu maddesinde yer alan üretici fiyat endeksleri çerçevesinde fiyat farkı hesaplamalarının yapılacağının düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Ancak başvuruya konu ihalenin mevzuat gereği personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olmasına rağmen, mevzuata aykırı olarak araç kiralama hizmeti niteliğinde ihale edilmesi ve işçilik maliyetlerinin araç maliyetlerine dâhil edilerek oluşturulmasından dolayı işçilik maliyetindeki değişikliklere yönelik fiyat farkı hesaplamalarının yapılmasının fiili olarak ortadan kalktığı düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki, başvuruya konu idarenin Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı emrinde çalıştıracağı sürücülü araç kiralama hizmeti alımı ihalesinin 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 83’üncü maddesi hükümlerine aykırı olarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin Başvuru sahibinin 5 ve 7-(b) iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü ve anılan maddenin dördüncü fıkrasında “Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, söz konusu Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından “ihale konusu işin tanımı çerçevesinde sınır değer katsayısı ve benzer iş tanımlamalarının uygun olmadığı, benzer iş tanımının ise iş makinesi kiralama olarak belirlendiği ve benzer iş tanımı nedeniyle minibüs kiralama işi yapan firmaların ihaleye katılmasını da engelleyici nitelikte olduğu vb.” yönünde iddialara yer verilmiş olup, söz konusu benzer iş düzenlemeleri, sınır değer katsayısı, ihale konusu işe ilişkin bilgilere yönelik hususlara ihale ilanında yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile tespitler dikkate alındığında, itirazen şikâyet başvurusunda dile getirilen iddianın farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, ihalenin ilan tarihi olan 11.03.2022 tarihi olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre söz konusu iddianın en geç ilan tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde 21.03.2022 tarihine kadar idareye yapılacak şikâyet başvurusunda dile getirilmesi gerekirken, başvuru sahibinin 04.04.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin 5 ve 7’nci iddiasının (b) bölümünde yer alan iddialarının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 6'ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,

Anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,

Aynı Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:
…
(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait doküman kapsamında Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ilgili araçların dikkate alınarak Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde ve tekliflerin kasko değer listesindeki bedelin %2’sinin üzerinde olamayacağına ilişkin düzenleme yapılması, dokümanda düzenleme yapılmaması halinde ise ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddia edilmekle birlikte;

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde doküman kapsamında düzenleme yapılmasına yönelik bir zorunluluğun bulunmadığı, ihalede söz konusu Usul ve Esaslar açısından bir durumun bulunması halinde ise, ihale dokümanında gerek yeterlik kriteri gerekse sözleşme aşamasına yönelik düzenleme bulunup bulunmamasından bağımsız olarak bu denetimin idarece yapılması gerektiğinden, başvuru sahibinin 6’ncı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 7 (a) bölümünde yer alan iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “Kiralanacak araçlar Büyükşehir Belediyemiz Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı emrinde çalışacaktır. İdarece çalıştırılması öngörülen iş makinelerinin teknik özellikleri ve modelleri aşağıda belirtilen araçlar kiralanacaktır.

…

9 11+1 Servis Aracı Kiralama Teknik Şartnamesi

Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığımız emrinde kullanılmak üzere servis aracı kiralanacaktır.

Servis Merkez ve kırsal İlçelerde yapılacak çalışmalar için personel taşımacılığında kullanılacaktır.

Servis aracı şoförsüz kiralanacak olup yakıt yükleniciye aittir.

Servis aracı 11+1 personel taşıma kapasiteli olmalıdır.

Araç 2015 veya üzeri modelde olmalıdır.

Soğutma ve ısıtma tertibatı çalışır vaziyette olmalıdır.

Aracın yakıtı yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Sık sık arıza veren araç çalıştırılmayacak olup, yüklenici tarafından şartnameye uygun başka bir araç ile değiştirilmelidir.

Çalışma günlük olarak puantajı tutulacak olup çalışılmayan gün için herhangi bir ücret ödenmeyecektir. Günlük 150 km (±10 Km) veya 8 saat çalıştırılacaktır.

Aracın sigorta, kasko, MTV, Muayene vb. giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Araç arızası veya araç kaynaklı herhangi bir kazadan yüklenici sorumlu tutulacaktır.

Araç karayolları trafik yönetmeliğine uygun olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin kapsamının iş makinesi kiralama hizmet alımı işi olarak belirlendiği ve bu kapsamda kiralanacak tüm araçların belediyenin park ve bahçeler dairesi başkanlığı emrinde çalışacağının düzenlendiği görülmüştür.

Teknik şartname düzenlemeleri incelendiğinde iddia konusu edilen servis aracının da Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı emrinde ki servisin merkez ve kırsal ilçelerde yapılacak çalışmalar için personel taşımacılığında kullanılacağı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla servis aracının da Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı emrinde ve servisin merkez ve kırsal İlçelerde yapılacak çalışmalar için personel taşımacılığında kullanılmasına yönelik olarak düzenlendiği anlaşılmakta olup, başvuru sahibi tarafından iddia edildiği üzere personel servis taşımacılığı vb. şeklinde bir hizmete yönelik olarak düzenlenmediği görüldüğünden, başvuru sahibinin 7’nci iddiasının (a) bölümünde yer alan iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Traktör” başlıklı bölümünde “Traktörler römorklu olacaktır. Römork kapasitesi 2,5 ton olacaktır. Römorkların ilaveleri olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalede çalıştırılacak traktörlere ilişkin teknik özelliklere teknik şartnamede yer verilmiş olup, bu kapsamda traktörlerin römorklu olması ve römorkların ilavelerinin olacağı düzenlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından birden fazla römork olmasının istenilip istenilmediği ya da ilaveten malzeme ya da makineden mi bahsettiğinin anlaşılamadığı yönünde iddialara yer verilmekle birlikte, söz konusu düzenleme çerçevesinde birden fazla römork istenildiğine yönelik bir husus ifade edilmediği, yalnızca römorkların ilavelerinin olacağının belirtildiği görülmüştür.

Ayrıca römorklara yapılabilecek muhtelif ilavelerin basiretli tacir isteklilerce kendi ticari gereklerince öngörülerek teklif fiyata dahil edilmesinin mümkün olduğu ve söz konusu düzenlemenin teklif fiyatının oluşturmasına engel teşkil etmeyeceği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin 8’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında bir faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi… ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Ticari amaçla otomobille yurtiçi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

b) K2 yetki belgesi: Sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara,

c) K3 yetki belgesi: Ticari amaçla ev ve büro eşyası taşımacılığı yapacaklara,

verilir…” hükmü,

Teknik Şartname’de Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet bölümünde “…Kamyonetler; Boya atölyesi, Kaynak atölyesi, Su atölyesi, Marangoz atölyesi ve genel işlerde kullanılacaktır.

…

Kamyonetler K1 belgeli olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından K1 belgesinin yurtiçi ticari eşya taşımacılığında kullanıldığı ve idarenin kendisine ait boya atölyesi, marangoz atölyesi gibi birimlerinde kullanılacak malzemeleri taşımasının ticari eşya taşımacılığı kapsamında kalmadığı için bu amaçla kiralanan kamyonetlerin de K1 belgesine sahip olmasına gerek bulunmadığı, ihalenin konusu ile bağlantısız belge istenilmesinin tanımlanan işin de ihale ile bağlantılı olmadığı yönünde iddialara yer verilmiştir.

Söz konusu şartname maddesinde, anılan kamyonetin yalnızca kaynak atölyesi, su atölyesi, marangoz atölyesinde değil bununla birlikte genel işlerde de kullanılacağının ifade edildiği, yüklenicinin mevcut ihale kapsamında yapacağı taşımaların ticari amaçlı eşya taşımacılığı olduğu dikkate alındığında, idarece K1 yetki belgesi istenilmesine engel bir durumun bulunmadığı ve başvuru sahibinin 9’uncu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “Kiralanacak araçlar Büyükşehir Belediyemiz Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı emrinde çalışacaktır. İdarece çalıştırılması öngörülen iş makinelerinin teknik özellikleri ve modelleri aşağıda belirtilen araçlar kiralanacaktır.

…

Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet adet kamyonet sürücülü olarak kiralanacaktır.

Kamyonetler; Boya atölyesi, Kaynak atölyesi, Su atölyesi, Marangoz atölyesi ve genel işlerde kullanılacaktır.

Kamyonetler çift kabinli olacaktır

Kamyonetin istihap haddi 1500-2000 kg olacak

Kamyonet 2015 model ve üstü olacak.

Kamyonet günlük maksimum 150 km (±10 Km) veya 8 saat çalışacaktır.

İdare uygun gördüğü hallerde 8 saatten fazla çalıştırabilecektir.

Fazla çalışma için teklif edilen birim fiyat üzerinden puantaj kaydı tutulacaktır.

Kamyonetlerin Ödemeleri çalışma puantajına göre yapılacaktır.

Kamyonette çekiş 4 x 2 olacak.

Kamyonette motor gücü 150-175 Hp olacak.

Kamyonette motor hacmi en az 2001-2500 cc olacak.

Kamyonet yakıtı dizel olacak.

Kamyonetler K1 belgeli olmalıdır.

Kamyonetler sürücülü olacak yakıt yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin idarenin ihtiyaç duyabileceği iş makinesi ve araçların kiralanmasına yönelik olduğu, bu kapsamda pick-up kiralanması işinin de ihale konusu iş ile arasında doğal bir bağlantı olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin 10’uncu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

10. Başvuru sahibinin 11 ve 12’nci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir…” hükmü,

Teknik Şartname’nin “İş Makinası, Kamyon ve Araçların Teslim Süresi-Şekli” başlıklı bölümünde “…Araçlar çalışma süresince Belediyemiz haricinde başka bir işte kullanılmayacaktır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Araçların Çalışma Şartları” bölümünde “İdare gün içerisinde işin önemine ve durumuna göre araçların iş yerlerini ve çalışma saatlerini değiştirebilme hakkına sahiptir.

İdare gerekli gördüğü takdirde resmi tatil günlerinde (Bayram Günleri)çalışma yaptırabilir. Yapılan çalışma günlük teklif edilen bedelden ödenecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı bölümünde “...Kamyonlar ve İş makineleri idare isterse cumartesi ve Pazar günleri de çalıştırabilir. Çalıştıracağı Cumartesi ve Pazar günlerine normal birim fiyat üzerinden ödeme yapılacaktır. Örneğin; araç 31 günlük ayda 22 gün çalışmışsa 22 günle teklif edilen yevmiye bedeli çarpılıp tutarı ödenecektir. Çalıştırılmayan hafta sonu ve bayram günleri için hiçbir şekilde ödeme yapılmayacaktır. İş makineleri hafta sonu ve bayram günleri de dâhil iş yeri şantiye parkında kalacaktır.

Araçlar Kiralama dönemi için puantaj tutulacak. Çalışılmayan günler için ödeme yapılmayacaktır.

…

Kamyonların ve iş makinelerinin günlük çalışma saati 8 saat olacaktır. Çalışma saat Aralığını ( 24 saatlik zaman dilimi içerisinde ) idare belirleyecektir...” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “ İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 330 (ÜçyüzOtuz) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 330 gün olduğu ve birim fiyat teklif cetvelinde araçların çalışma gün sayılarının [90-330] gün aralığında belirlendiği görülmüştür.

Kamu ihale mevzuatı uyarınca gerçekleştirilen ihalelerde idarelerin ihtiyaçlarını belirleme noktasında takdir yetkisinin bulunduğu ve bu ihtiyacın temini açısından şartnamelerde düzenlemelerin yapılabileceği açıktır.

Diğer taraftan isteklilerin ihtiyacının karşılanmasından önce idarenin ihtiyacının öncelikli olduğu, ayrıca yüklenicinin işleri gereken özende planlamakla yükümlülüğünün de bulunduğu ve teknik şartname ve birim fiyat teklif cetveli düzenlemelerine göre tekliflerin günlük çalışma bedelleri üzerinden ödeneceği, ayrıca araçların çalışma süresince başka bir işte kullanılamayacağının açıkça düzenlendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu şartname düzenlemelerinde yetki ve sorumluluk idareye ait olmak üzere kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin 11 ve 12’nci iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

11. Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

1. Adı: İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı İşi…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Araç Kiralama/0,72

İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Araç Kiralama/0,72
İsteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğunun idarece tespit edilmesi halinde, aşağıdaki maliyet bileşenlerine ilişkin olarak (kamu ihale tebliğine uygun şekilde) açıklama vereceklerdir.
Maliyet bileşenleri:

1-Şoför/Operatör
4-Akaryakıt
5-Araç gideri

Sınır Değer Hesabında R=0,72 olarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğunun idarece tespit edilmesi halinde, açıklama sunulacak maliyet bileşenleri arasında “araç gideri” bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonu; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği,

Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda ise isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ait doküman kapsamında, ihalede çalıştırılması öngörülen araçların teknik özellikleri, araçların çalışma süre ve şartları, genel şartlar vb. hususların ayrıntılı olarak belirtildiği anlaşılmış olup, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilmesi halinde, “Araç gideri” bileşeni kapsamında önemli maliyet bileşenlerinin ayrıntılandırılmak suretiyle idarece açıklama istenilmesinin mümkün olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin 13’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

12. Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. (Operatör,Şoför ) Araç gideri, bakım onarım, araç takip cihazı, araçlara ait akaryakıt giderleri teknik şartnamede belirtilen diğer giderler teklif edilecek fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araçların çalışma şartları” başlıklı bölümünde “İdare gerekli gördüğü takdirde resmi tatil günlerinde (Bayram Günleri) çalışma yaptırabilir. Yapılan çalışma günlük teklif edilen bedelden ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “Araçların çalışma şartları” başlıklı bölümünde “İdare gerekli gördüğü takdirde resmi tatil günlerinde (Bayram Günleri) çalışma yaptırabilir. Yapılan çalışma günlük teklif edilen bedelden ödenecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kamu ihale mevzuatı uyarınca gerçekleştirilen ihalelerde idarelerin ihtiyaçlarını belirleme noktasında takdir yetkisinin bulunduğu ve bu ihtiyacın temini açısından şartnamelerde düzenlemelerin yapılabileceği anlaşılmaktadır.

İdarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveline göre, isteklilerin tekliflerini araçların günlük çalışma süreleri üzerinden sürücülü olarak belirleyeceği, ayrıca personel giderlerinin (sürücü, operatör) ve teknik şartnamede belirtilen diğer giderlerin teklif fiyata dahil giderler arasında sayıldığı görülmüştür.

İddia konusu teknik şartname düzenlemesinde, resmi tatil günlerinde (bayram günleri) yapılacak çalışmaların yaptırılabileceğinin düzenlendiği, ihale konusu işin süresince resmi tatil sayısının belirli olduğu, resmi tatil günlerinde çalışma yapılacağı hususun da muhtemel bir duruma ilişkin olduğu, diğer taraftan, yapılan çalışmanın günlük teklif edilen bedelden ödeneceğinin de düzenlendiği, dolayısıyla araç ve sürücülerle resmi tatil günlerinde (bayram günleri) yapılacak muhtemel çalışmaların ve ilgili mevzuat gereği ödenecek tutarların isteklilerce teklif fiyatının oluşturulmasına engel oluşturmayacağı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin 14’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

13. Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesine göre, (operatör, şoför) araç gideri, bakım onarım, araç takip cihazı, araçlara ait akaryakıt giderleri ve teknik şartnamede belirtilen diğer giderlerin teklif edilecek fiyata dahil giderler olarak sayıldığı, birim fiyat teklif cetvelinde ise araçların sürücülü olarak belirtildiği görülmüştür.

İddia konusu düzenlemede şoförler ve muavinler açısından (iş programına uymak ve fosforlu yelekleri giymek vb.) bir takım şartların sayıldığı görülmüştür.

İddia konusu şartname maddesi düzenlemesi incelendiğinde, söz konusu düzenlemenin yüklenici tarafından işin organizasyonu ve emniyet tedbirlerinin sağlanması açısından yapılan bir düzenleme olduğu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin ilgili maddesine göre yüklenicinin işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması ve bütün denetimleri sağlamakla zaten yükümlü olduğu, diğer taraftan idari şartnamede hangi hususların teklif fiyata dahil edileceğinin (operatör, şoför) açıkça düzenlendiği dikkate alındığında, muavin ya da yardımcı bir kişi noktasında bir hususun da ifade edilmiş olmasının, (teknik şartnamede belirtilen diğer giderler, işin planlaması ve emniyet tedbirleri vb.) hususlar açısından dikkate alınarak basiretli tacir isteklilerce teklif fiyatının oluşturulmasına engel teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin 16’ncı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

14. Başvuru sahibinin 17’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname ’de Paletli Ekskavatör’ün Teknik Özelliklerine aşağıda yer verilmiştir.

“ Paletli Ekskavatör sürücüsü ile kiralanacaktır.

…

Ekskavatörün idare tarafından belirlenen işler arasında nakli yükleniciye aittir.

Paletli Ekskavatörün sürücüsü ve akaryakıtı yükleniciye aittir.

Şanlıurfa il sınırları dâhilinde her yerde çalıştırılabilir.

Günlük en fazla 8 (sekiz) saat çalışma yapılacaktır.”

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemesine göre, ekskavatörün naklinin yükleniciye ait olduğu ve Şanlıurfa sınırları dahilinde her yerde çalıştırılabileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde, (operatör, şoför) araç gideri, bakım onarım, araç takip cihazı, araçlara ait akaryakıt giderleri teknik şartnamede belirtilen diğer giderlerin teklif fiyata dahil giderler olarak sayıldığı görülmüştür.

Bu kapsamda, Şanlıurfa il sınırları dâhilinde çalıştırılması öngörülen paletli ekskavatörün muhtemel nakil masraflarının, basiretli tacir olan isteklilerin kendi ticari gerekleri doğrultusunda birim fiyat teklif maliyetlerine dâhil edilebileceği, bu nedenle söz konusu düzenlemenin teklif sunulmasına engel teşkil etmeyeceği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin 17’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.