KİK Kararı: 2022/UH.I-432 (6 Nisan 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/021
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 06.04.2022
Karar No : 2022/UH.I-432
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayat Organizasyon ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Esenyurt Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/80396 İhale Kayıt Numaralı “Esenyurt Geneli Evsel ve Katı Atıkların Toplanması, Nakli, Çevre Temizliği Amacı İle Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Esenyurt Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 07.03.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Esenyurt Geneli Evsel ve Katı Atıkların Toplanması, Nakli, Çevre Temizliği Amacı İle Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Hayat Organizasyon ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 17.02.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu üzerine, idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 09.03.2022 tarih ve 11480 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.03.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/248 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. ) İhale İlanı’nın 4.4’üncü madde düzenlemesinde yer verilen benzer iş tanımının araç kiralaması işlerini kapsamadığı, ihale konusu işin genel anlamda araç kiralaması işi olduğu ve bu durumun ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği için yapılan ilan düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesi düzenlemesinin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği için mevzuata aykırı olduğu,

3. İhale İlanı’nın 5’inci maddesinde şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin düzenlendiği, bahse konu düzenlemede tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında belirlenen iş kalemlerinin neye göre belirlendiğinin belli olmadığı, bütün iş kalemlerine değil de bazı iş kalemlerine puan verileceğinin düzenlendiği dikkate alındığında, şikâyete konu ilan düzenlemesinin ihaleye katılımı, rekabeti engelleyici etki ederek kamu zararına yol açacağı dolayısıyla mevzuata aykırı olduğu,

Ayrıca araç, iş makinesi ve ekipmanlar için kendi malı olma şartı aranmasının, tekliflerin değerlendirilmesi aşamalarında kendi malı olan istekliler lehine avantaj sağladığı, bu durumun ihaleye katılımı, rekabeti engelleyici etki ederek kamu zararına yol açacağından dolayı mevzuata aykırı olduğu,

Anılan İlan maddesinde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında belirlenen iş kalemleri için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranının; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %85-%115 aralığında kalması durumunda her bir iş kalemi için tabloda belirtilen puanların verileceği, yapılan hesaplama sonucunda bu oranların dışında kalan isteklilerin puan alamayacağı, kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamı olduğundan, serbest piyasa koşullarında teklif fiyatı oluşturulmasının kısıtlandığı, mevcut düzenlemenin ihalenin yaklaşık maliyetinin % 85’inden daha düşük teklif verilmesi halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif olunmasını engellediği, ayrıca, bütün iş kalemlerine değil de bazı iş kalemlerine puan verileceğinin düzenlenmesinin ihaleye katılımı, rekabeti engelleyici etki ederek kamu zararına yol açacağından dolayı mevzuata aykırı olduğu,

4. Teknik Şartname’de özellikleri belirtilen ve birçoğunun kendi malı olarak istenilen araçların özelliklerinin belirtilmesi esnasında çok fazla teknik detaya yer verildiği, özellik gerektiren ve piyasadan temini kolay bulunmayan araçların istenilmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediğinden dolayı ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

5. Teknik Şartname’de belirtilen 0.5 m3 kapasiteli çok maksatlı süpürme aracının özelliklerinin incelenmesi neticesinde, aracın teknik özellikleri çok geniş tutulduğu, bahse konu araç için her ne kadar kendi malı olma zorunluluğu getirilmemiş ise de ve 2018 model ve üstü talep ediliyor olmasının araçlara erişimi kolaylaştırmadığı, araçların temini için ülkemizdeki distribütörler nezdinde yapılan araştırmalarda, araçların 3-5 aylık süre öncesinde temininin mümkün olmadığı, istenilen özelliklerde araçların ikinci el piyasasında da bulunmadığı, araçlar için her ne kadar 2018 ve üzeri denilse de motor gücü vb. özelliklerinin 2020 model ve üstü ve her bir aracın belli bir markayı tarif ettiği, ikinci el aracın olmaması nedeniyle kiralama yoluna da gidilemeyeceği, dokümanın mevcut haliyle belli bir firmaya ihalenin verilmek üzere hazırlandığı, dolayısıyla ihaleye katılımda rekabetin engellendiği,

6. Teknik Şartname’de belirtilen yol yıkama, afiş sökme, kanal açma aracının özelliklerinin incelenmesi neticesinde, bahsi geçen aracın Türkiye'de hiçbir firmanın elinde bulunmadığı araçlarının teknik özellikleri çok geniş tutulduğu, bahse konu araç için her ne kadar kendi malı olma zorunluluğu getirilmemiş olmaması ve 2017 model ve üstü talep ediliyor olması araçlara erişimi kolaylaştırmadığı, araçların temini için ülkemizdeki distribütörler nezdinde yapılan araştırmalarda, araçların 3-5 aylık süre öncesinde temininin mümkün olmadığı, istenilen özelliklerde araçların ikinci el piyasasında da bulunmadığı, araçlar için her ne kadar 2017 ve üzeri denilse de motor gücü vb. özelliklerinin 2020 model ve üstü ve her bir aracın belli bir markayı tarif ettiği, ikinci el aracın olmaması nedeniyle kiralama yoluna da gidilemeyeceği, dokümanın mevcut haliyle belli bir firmaya ihalenin verilmek üzere hazırlandığı, dolayısıyla ihaleye katılımda rekabetin engellendiği,

7. İdare tarafından açıklanan yaklaşık maliyetin 61.622.086,64 TL olduğu ve ihalede tek geçerli teklif olan Harman İnşaat ve Alfa Tek İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, ihalede rekabetin oluşmadığı ve idarece yaklaşık maliyetin oluşturulmasında piyasa şartlarından daha yüksek yaklaşık maliyet tutarının oluşturulduğu, dolayısıyla ciddi bir kamu zararı oluşacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1)İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

1. İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,
2. Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,
3. Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur.

…

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir…” hükmü bulunmaktadır.

İhale İlanı’nın “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesi “Esenyurt ilçesi sınırları dahilinde Atıkların Toplanması ve Nakli, Cadde, Sokak ve Pazar Yerlerinin El ve Makine İle Süpürülmesi, Yıkanması, Çöp Konteynerlerinin Yıkanması işi kapsamında 119 taşıt/araç sürücüsüz kiralama hizmet alımı (9 Ay)…” şeklinde,

Anılan İlan’ın 4.4’üncü maddesi “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

4.4.1.Kentsel temizlik işleri kapsamında evsel/katı atık toplama/taşıma/nakli/temizliği hizmet alımı işleri benzer iş olarak değerlendirilecektir.

(İstekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde evsel/kaba atık taşıma ve araç/taşıt çalıştırılması dışında olan ‘’personel, kıyafet, mal/malzeme v.b.’’ bulunması durumunda, bu iş kalemlerine ait tutarlar iş deneyim belgesinden çıkarılmak suretiyle, iş deneyim belgesi kalan tutar üzerinden değerlendirmeye alınacaktır).” şeklinde düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un 10’uncu maddesinde istekliler tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale dokümanında idare tarafından belirlenen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak iş deneyim belgelerinin sunulmasının zorunlu olduğu,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yapılan benzer iş tanımı dikkate alındığında; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik bakımından benzerlik göstermesi, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilmesi, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer nitelikte olan işlerden edinilen iş deneyim belgelerinin kabul edilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelerde istekliler tarafından sunulacak iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde iki ölçüt bulunmaktadır. Bunlardan ilki, sunulan iş deneyim belgelerine konu işlerin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygunluğu, ikincisi ise güncellenmiş iş deneyim belge tutarının teklif bedeline göre idarece istenilen tutarın sağlanması şeklindedir.

Benzer iş tanımı, idareler tarafından belirlenirken ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer nitelikte olan işlerden edinilen iş deneyim belgelerinin kabul edilmesi imkan verebilecek şekilde düzenleme yapılması gerekmektedir. Bu belirlemeler neticesinde istekliler tarafından benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgesi kullanılarak ihaleye teklif verilebileceği gibi ihale konusu işe uygun iş deneyim belgesi kullanılması benzer iş tanımından bağımsız olarak her durumda mümkün olmaktadır.

İdare tarafından gerçekleştirilecek ihale konusu işin Esenyurt Belediyesi Başkanlığınca yapılacak olan atıkların toplanması ve nakli, cadde, sokak ve pazar yerlerinin el ve makine ile süpürülmesi, yıkanması, çöp konteynerlerinin yıkanması işi için gerekli 119 adet sürücüsüz araç kiralama hizmet alımı olduğu görülmüş olup, ihale konusu işin asıl amacının araç kiralanması işi olduğu, benzer iş tanımının ise; kentsel temizlik işleri kapsamında yapılan evsel, katı atık toplama, taşıma, nakli ve temizliği hizmet alımı işleri olarak belirlendiği, bu nitelikteki iş deneyim belge tutarlarından ‘’personel, kıyafet, mal/malzeme v.b.’’ kısımlarının çıkartılmak suretiyle değerlendirileceği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından benzer iş tanımında araç kiralama işine yer verilmemesinin rekabet oluşmasını engellediği iddia edilmektedir.

Yukarıda aktarıldığı üzere istekliler tarafından ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgeleri ile ihaleye katılabilecekleri, benzer iş tanımında araç kiralama işlerine yer verilmemiş olmasının idarenin ihtiyacı olan kent temizliği işinde kullanılmak üzere sürücüsüz araç kiralama işlerinden edinilen iş deneyim belgelerinin kullanılmasına engel teşkil etmeyeceği, araç kiralama işlerinin birbirinden farklılık arz edebileceği, binek araç vb.lerinin kiralanması işleri ile mevcut idare ihtiyacı olan kent temizliği işinde kullanılacak araçların kiralanması işlerinin uzmanlık ve organizasyon gerekliliklerinin aynı olmadığı, her türlü araç kiralama işlerinin benzer iş olarak belirlenmesi noktasında idarenin takdir yetkisi bulunduğu değerlendirilmiş olup başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Mahalli idarelerin kent temizliği işleri 01.01.2018 sonrasında yapılamamakla birlikte bu tarih öncesinde ihale edilerek 31.03.2018 tarihine kadar tamamlanan işlerin bulunduğu hizmet alımlarında iş deneyim belgelerinin ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü yapılan işlerden olması gerektiği dikkate alındığında bu işlerden edinilen iş deneyim belgelerinin kullanılmasının mümkün olduğu anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde “…74.5.1. İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmet alımı ihaleleri (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile personel/ öğrenci taşıma hizmetleri ve araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi istenmeyecektir…

…74.7.Çöp toplama ve/veya kent temizliği hizmet alımı ihalelerinde; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi (TS 13111) istenebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale İlanı’nın “Kalite ve standarda ilişkin belgeler:” başlıklı 4.3.2’nci maddesi “Bu ihale ile ilgili, kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi sunulması gerekmektedir. İlgili isteklinin, İhale konusu hizmet alımı işine ilişkin ISO:9001 ve ISO:14001 standartlara göre alınmış Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesini ihale dosyası kapsamında sunacaktır…” şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda yer alan Tebliğ maddelerinden araç kiralama hizmetlerinde kalite yönetim sistem belgesi istenemeyeceği, sadece çöp toplama ve/veya kent temizliği hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi istenebileceği tereddütte yer verilmeyecek şekilde açıklanmıştır.

İhale İlanı’nın 2’nci maddesine göre ihale konusu işin araç kiralanması işi olduğu anlaşılmış olup, dolayısıyla İhale İlanının 4.3.2’nci maddesine yapılan düzenlemelerin bu haliyle yukarıda yer alan Tebliğ düzenlemelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur... ” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir... ” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesine 5812 sayılı Kanunun 13’üncü maddesiyle getirilen değişikliğin gerekçesinde “4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin olarak mevcut uygulamadan farklı şekilde, en düşük fiyatın esas alınması veya fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleme yapılması hususunda idarelere takdir yetkisi verilmektedir. Böylece işin niteliğine ve idarenin ihtiyacına göre kaliteli mal, hizmet veya yapım işlerinin temini amaçlanmaktadır. ” açıklaması bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” başlıklı 20’nci maddesinde “…(b) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemenin gerekçelerinin yer aldığı açıklama belgesi... ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da alım konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir... ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. ” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti sınırlayıcı şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesinin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3 numaralı fıkrasında,

“53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.
3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.
4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir. ” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait 07.02.2022 tarihli ilk İhale İlanının 5’inci maddesinde “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması (TP:70 Puan)

Teklif fiyatı puanlaması 70 tam puan üzerinden yapılacaktır. Kurum tarafından belirlenen yöntemle sınır değer hesaplanacak olup, sınır değer hesabına dahil edilen istekliler arasında sınır değerin üstündeki ilk teklif fiyat sahibi istekli 70 puan alacaktır. isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFmin x 70) / TF formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF: İsteklinin teklif fiyatı,

TFsd: Sınır değer hesabına dahil edilen istekliler arasında sınır değerin üstündeki ilk teklif fiyatı sahibi istekli,

ifade eder.

A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması

“Kalite ve teknik değer niteliği puanlaması 30 tam puan üzerinden yapılacaktır.

A.2.1. İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik Puanı

İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik Puanı 29 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

S.No

Taşıt Türü

Puan

1

15+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

2

2

20+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

2

3

7+1 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

2

4

Yeraltı Çöp Konteynır Sistemi Toplama Aracı (Vinçli)

3

5

Havuz Dorse Tır (min. 40 m³)

2

6

0.5 m³ kapasiteli çok maksatlı süpürme aracı

3

7

2 m³ Hidrostatik Yol Süpürme Aracı

3

8

4 m³ Kapasiteli Monoblok Süpürge Aracı

3

9

Konteyner Yıkama aracı (770-1.000 lt.)

3

10

Yol Yıkama, Afiş Sökme, Kanal Açma Aracı

3

11

Araç Üstü Halı Yıkama Makinesi

3

Toplam Puan

29

Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %85- %115 aralığında (%85 ve %115 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %85- %115 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.

A.2.2. Kendi Malı Nitelik Puanı (KMNP) (1 Puan)

İhale konusu işin ihale dokümanına uygun olarak zamanında başlaması ve bitirilmesi, hizmetin ifası sırasında güçlüklerle karşılaşılmaması, işin aksamadan devam etmesinin sağlanabilmesi, özellikle hizmetin gecikmeksizin karşılanması, işin yapılabilirliği ve hızı açısından ana iş makinalarının ve araçların yüklenicinin bünyesinde bulunması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler başlıklı 9. Maddesinde düzenlenen Aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyerek, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenmemiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu başlıklı 41. Maddesine uygun şekilde; İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir düzenlemeleri gereği bu ilgili hususlara sözleşme tasarısında yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin Sözleşmenin yürütülmesindeki mesleki ve teknik yükümlülükler başlıklı 77. Maddesinde; İdarelerce sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen ve idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler ancak teknik şartnamede yapılabilecek ve bu kapsamda yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiği teknik şartnamede açıkça düzenlenecektir hükmü gereği aşağıda yer alan makine ekipman listesindeki kendi malı olma şartı getirilen makine ekipmana ilişkin belgelerin sözleşme tarihi itibariyle yüklenicinin bünyesinde bulunduğunu gösterecek şekilde yüklenici tarafından sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce idareye sunulacaktır.

Kendi malı şeklinde bulunması istenilen ana iş makinesi ve araçların listesi:

S.No

Taşıt Türü

Miktarı

1

15+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1

2

20+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1

3

Yeraltı Çöp Konteynır Sistemi Toplama Aracı (Vinçli)

1

4

Havuz Dorse Tır (min. 40 m³)

1

5

0.5 m³ kapasiteli çok maksatlı süpürme aracı

1

6

2 m³ Hidrostatik Yol Süpürme Aracı

1

7

Konteyner Yıkama aracı (770-1.000 lt.)

1

8

Yol Yıkama, Afiş Sökme, Kanal Açma Aracı

1

9

Araç Üstü Halı Yıkama Makinesi

1

10

6 m³ Vakumlu Süpürge Aracı

1

Yukarıda belirtilen araçların tamamını kendi malı olarak sunan istekliler 1 puan alacaktır.

İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Sunulan belgelerden araçların istenilen özelliklere sahip olup olmadığı anlaşılmalıdır. Özelliklerin sunulan belgelerden anlaşılmaması durumunda puan verilmeyecektir.

Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanabilir.

A.3. Kalite ve teknik değer nitelik puanını (KP) hesaplaması

Kalite ve teknik değer nitelik puanını (KP) = İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik Puanı (İKNP) + Kendi Malı Nitelik Puanı (KMNP)

KP= İKNP+ KMNP

A.4. Toplam Puan (TTP) hesaplaması

Toplam puan (TTP)= Teklif fiyat puanı (TP) ile kalite ve teknik değer nitelik puanının (KP) toplamıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı ihalenin 21.02.2022 tarihli Düzeltme İlanı’nda ise İhale İlanı’nın 5’inci maddesinin “…ilanın 5. maddesi ve İdari şartnamenin 35.1.1.’ci maddelerinde belirtilen ‘’Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi’’ ile ilgili maddede sehven A.5 başlıklı kısmına ait açıklama yazılmamış olup, bu maddenin devamı;

‘’A.5. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli;

FDTF=(ETFx100)/TTP formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP: İsteklinin toplam puanı, ifade eder.

Puanlama neticesinde oluşan puanlar virgülden sonra 4 basamağa kadar yuvarlanacaktır.

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif; “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli (FDTF) en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir. ” şeklinde bahse konu ilan maddesinin sonuna A.5. maddesinin eklendiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde “Çalıştırılacak Araç Listesi ve Özellikleri: Yüklenicinin kullanacağı hidrolik sıkıştırmalı çöp toplama araçlar “Katı atıkların Kontrolü Yönetmeliği”, Karayolları trafik yasasına ve tüzüğüne uygun olacaktır. İhale konusu işlerin yürütülmesinde aşağıdaki taşıtlar/araçlar çalıştırılacaktır.

ARACIN CİNSİ

ARACIN ÖZELLİKLERİ

Çalışacak Araç Sayısı

Çöp Kamyonu (13+1,5 m3 Lük)

En az 2015 model, minimum 170 HP (125 KW) motor gücüne sahip olacaktır.(Şasisi) min. 4x2 Araç olacaktır.

Hidrolik direksiyon olacaktır. Dizel olacaktır.

Araç minimum 13+1,5 Metreküp istiap hadli olacaktır.

Çöp toplama haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi iç teleskop itici kürek yardımıyla da boşaltılabilecektir.

14

Çöp Kamyonu (15+1,5 m3 Lük)

En az 2019 model, minimum 200 HP (150 KW) motor gücüne sahip olacaktır.(Şasisi) min. 4x2 Araç olacaktır.

Hidrolik direksiyon olacaktır. Dizel olacaktır.

Araç minimum 15+1,5 Metreküp istiap hadli olacaktır.

Çöp toplama haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi iç teleskop itici kürek yardımıyla da boşaltılabilecektir.

23

Çöp Kamyonu (20+1,5 m3 Lük)

En az 2019 model, minimum 230 HP (170 KW) motor gücüne sahip olacaktır.(Şasisi) min. 6x2 Araç olacaktır.

Hidrolik direksiyon olacaktır. Dizel olacaktır.

Araç minimum 20+1,5 metreküp istiap hadli olacaktır.

Çöp toplama haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi iç teleskop itici kürek yardımıyla da boşaltılabilecektir.

13

Çöp Kamyonu (7+1 m3 Lük)

En az 2020 model, minimum 110 HP (80 KW) motor gücüne sahip olacaktır.(Şasisi) mim. 4x2 Araç olacaktır. Hidrolik direksiyon olacaktır.

Dizel olacaktır.

Araç minimum 7+1 Metreküp istiap hadli olacaktır.

Çöp toplama haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi iç teleskop itici kürek yardımıyla boşaltılabilecektir.

5

Yeraltı Çöp Konteynır Sistemi Toplama Aracı (Hidrolik Tertibatlı Vinçli)

Araç Hidrolik Tertibatlı Otomatik Yandan Yüklemeli Vidalı Sıkıştırmalı Vinçli Çöp Kasalı Kamyon Aracı olacaktır.

En az 2016 model, minimum 250 HP (185 KW) gücünde olacaktır.

Minimum 3 dingilli ve arka dingili hareketli olmalıdır.

Minimum 3,5 m3 kapasiteli konteynerleri boşaltacak kapasiteye, yatay ve dikey eksen üzerinde hareket edebilen teleskopik bir vince sahip olmalıdır. Vinç araç içerisinden joystick kullanılarak kumanda edilebilecek özellikte olmalıdır.

Sistem vinci min. 4 mt. uzaklıktan min. 3.000 lt kapasiteli çöp kovasını kaldırma kapasitesine sahip olacaktır.

Araç kompaktörü 2 adet vidalı sıkıştırma sistemi içermeli ve hidrolik sistem ile çalışması kontrol edilebilir olmalıdır. Vida sisteminin sıkıştırma kapasitesi dakikada minimum 4 m3 olmalı, kompaktörün toplam hacmi minimum 21 m3 olmalıdır.

Vinç ikili ve tekli kanca sistemine sahip olmalıdır. Vincin konteyner tutma mantar eklentisi DIN13071 standartlarına uygun olmalıdır.

Araç ayrıca yandan manuel yükleme haznesine sahip olmalıdır.

Vinç % 5 e kadar eğimli bölgelerde çalışabilmelidir.

1

Havuz Dorse Tır (min. 40 m3)

En az 2018 model, minimum 380 HP (282 KW) motor gücüne sahip olacaktır.(Şasisi) min. 4x2 Araç olacaktır.

Hidrolik direksiyon olacaktır.Turbo Dizel olacaktır.

Min. 40 m3 lük veya üzeri havuz dorse damperli taşıma treyleri 3 dingilli, Hidrolik damperli olacaktır.

3

0.5 m3 kapasiteli çok maksatlı süpürme aracı

En az 2018 model, hidrostatik tip, minimum 20 HP (14 KW) motor gücünde, lastik tekerlekli olacaktır. En az 500 lt (0,5 m3) kapasiteli çöp hazneli, en az 2 adet disk fırçalı, seyir hızı en fazla 20 km/saat.

Aracın dört tekerden fren sistemi olacaktır, önde iki adet süpürme fırçası ve joistik kumandalı ile uzak mesafedeki yaprak ve benzeri çöpleri alabilen minimum Q 180 mm çapında emiş hortumu bulunacaktır, ayrıca içinden geçen yaprak ve benzeri çöpleri parçalayabilen fan sistemli olacaktır.

2

Hidrostatik Yol Süpürme Aracı

En az 2018 Model,Minimum 20 hp motor gücüne sahip olacaktır.

Yakıt cinsi dizel olacaktır.

Çöp toplama haznesi minimum 450 lt olacaktır.

Aracın dört tekerden fren sistemi olacaktır.

Önde iki adet süpürme fırçası ve uzak mesafedeki çöpleri alabilen minimum Q170 mm çapında emiş hortumu bulunacaktır.

Araçta çöpü parçalayabilen sistem bulunacaktır.

1

4 m3 kapasiteli Monoblok Süpürme aracı

En az 2018 model, Minimum 140 HP motor gücüne sahip olacaktır. Yakıt cinsi dizel olacaktır.

Monoblok, her iki yandan vakumlu, aynı zamanda yan emiş hortumu bulunan, tek direksiyonlu, süpürme genişliği en az 2 metre, süpürme hızı 5-20 km/h en az 600 litre su tankı bulunacaktır.

1

Konteyner Yıkama Aracı (770-1.000 Lt)

En az 2020 model, Minimum 200 HP (149 KW) motor gücüne sahip olacaktır. Hidrolik direksiyon olacaktır.

Dizel olacaktır.

Tank 3 mm kalınlığında paslanmaz krom-nikel malzemeden dikdörtgen şekilde imal edilecektir.

Minimum 5 ton temiz su - Minimum 5 ton pis su kapasiteli olacaktır.

Ekipman, çöp konteynerlerini, çöp konteynerlerinin diplerinin (altları) yıkanması, köprü ayakları, duvarlar vb. yerlere yapıştırılan afiş ve ilanları sökme işinde kullanılacaktır.

3

Su Tankeri (Kamyon)

En az 2015 model, çevre dostu minimum Euro 4 motor olacaktır. Minimum 170 HP (126 KW) motor gücüne sahip olacaktır.

Hidrolik direksiyon olacaktır. Dizel olacaktır.

Elips şeklinde sulama tankeri min. 10 ton veya üzeri kapasiteli olacaktır. Önden sulama fıskiyesi olacaktır.

Arka bölme araç arkası sulama hortumu olacaktır. Hava Takviyeli Ön arka disk fren sistemi olacaktır.

Araçta gece çalışmalarında yıkama yaptığı yol ve alanların aydınlatacak, ön ve arka aydınlatma sistemi bulanacaktır.

8

Yol Yıkama, Afiş Sökme, Kanal Açma Aracı

En az 2017 model araç en az 4,5 ton kapasiteli, Panelvan Kamyonet, en az 170HP (126 KW) gücünde olacaktır.

Yüksek basınç su pompası ekipman üzerine monteli, dizel motordan hareket alacak, en az 200 bar gücünde olacaktır.

Araçta basınçlı sıcak su sistemi bulunacaktır. Su deposu en az 1.600 lt kapasiteli olacaktır.

Kanal temizlik amaçlı hortum makara sistemi bulunacaktır. Hortum makarası enaz 3 mm kalınlığında galvanizli çelik plakadan imal edilmiş olacaktır.

Genel temizlik amaçlı hortum makara sistemi bulunacaktır. Yüksek basınçlı hortum makarası en az 450 mm çapında ve en az 280 mm boyunda olacaktır. Aracın önüne en az 200 cm uzunluğunda bir yıkama çubuğu ve bu çubukta en az 6 adet su püskürtme memesi bulunacaktır.

1

Damperli Kamyon

En az 2015 model, minimum 105 HP (78 KW) motor gücüne sahip olacaktır. (Şasisi) Min. 4x2 Araç olacaktır.

Hidrolik direksiyon olacaktır.

Turbo Dizel olacaktır.

Araç minimum 7 ton istiap hadli olacaktır.

Damperli olacaktır.

8

Not: Taşıtların genel özellikleri verilmiş olup, tüm araçlar kullanılacakları işe uygun bir şekilde, dizel, klimalı, acil fren sistemli, hidrolik direksiyonlu, yedek lastikli, ses sistemli (radyo, usb vb.), park sensörlü veya büyük araçlarda geri uyarı sinyal sistemli, ileri, yan ve geri görüşü engellemeyen ve görüş açısının sağlıklı bir şekilde olan sistemde, sürücü ve diğer yolcu hava yastık sistemli, ergonomik, konforlu sürüş kabinli vb. modernize edilmiş gerekli güvenlik sistemleri ve enerji verimliliğine sahip araç ve taşıtlar şeklinde olacaktır. Yukarıda araç ve taşıt özelikleri birlikte verilmiş olup, araçlar veya kombine sistemler taşıtlara monteli olacaktır. Çöp kamyonları, diğer taşıtlar ve araçlara dair verilen minimum değerler listede ve poz tariflerinde verilmiş olup daha üst model ve yüksek değerlere sahip araç/taşıtlar hizmet işinin belirlenen çerçevesinde olması koşulu ile çalıştırılabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İddiaya konu hususun düzeltme ilanıyla İhale İlanı’nın 5’inci maddesinde eklenen maddeye ilişkin olmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde yer alan hükme göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif, idarece sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenebilir ve Kanun’un sözü geçen maddesinin gerekçesinde belirtildiği üzere ekonomik açıdan en avantajlı teklifin nasıl belirleneceği hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” başlıklı 20’nci maddesi ile “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 61’inci maddesinde yer alan hükümlere göre fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik olarak düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesinin hazırlanması gerekmektedir.

Bu doğrultuda yapılan incelemede, idarece Kurum’a gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan “Fiyat dışı unsurların ihale dokümanında yer almasına ilişkin gerekçe raporu” başlıklı belgede, teklif fiyatının puanlamasına ilişkin olarak sınır değer üstündeki ilk teklif sahibi isteklinin 70 puan alacağı, diğer isteklilerin ise teklif tutarlarının sınır değer altında veya üstünde olması durumlarına göre idarece belirlenen formüller üzerinden puanlandırılacağının belirtildiği görülmüştür.

Aynı gerekçe raporunda, “İş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik değerlendirmesi” başlıklı B.1 numaralı kısım için azami 29 puan verileceği belirtilmiştir. Konuya ilişkin ilan düzenlemesi yukarıda aktarılmıştır. Sözü edilen kısma ilişkin gerekçede “Birim fiyatların gerçek piyasa rakamlarına uygun ya da yakın teklif verilmesi amacı ile hazırlanmıştır. Teklif fiyatı puanlamasının amacı söz konusu kalemlerde meydana gelebilecek iş artışı ihtimallerinde, bazı kalemlere fahiş fiyat verilerek kamu zararının önüne geçmektir.

Bu durum aynı zamanda sözleşmeye taraf olan tüm tüzel veya gerçek kişilere de güven vermektedir.” ifadeleri bulunmaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışı unsur kullanılarak belirlenmeye karar verilmesi durumunda, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 61’inci maddesinde bulunan hükme göre, işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurların fiyat dışı unsur olarak belirlenmesi, söz konusu unsurların bir marka veya model esas alınarak rekabeti sınırlayıcı şekilde belirlenmemesi ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri açısından da rekabeti kısıtlayıcı ve fırsat eşitliğine aykırı düzenlemeler olmaması gerekmektedir.

İhale İlanın’da dokümanında yer alan düzenlemelere göre, ihale konusu işte azami olarak bir isteklinin alabileceği 100 tam puanın 70’i teklif tutarıyla, 30’u ise idarece ortaya konan fiyat dışı unsurlarla ilişkilidir.

Fiyat dışı unsurlarla ilgili olan 30 puanın nasıl verileceği hususu, İhale İlanı’nın yukarıda verilen 5’inci maddesinin A.2’nci numaralı bendinde düzenlenmiştir. Buna göre, 29 puan, iş kalemleri bazında teklif fiyat niteliğinden veya diğer bir tabirle teklif fiyatla yaklaşık maliyetin uyumundan; 1 puan kendi malı nitelik puanı değerlendirmesinden gelmektedir.

Kamu ihale mevzuatı kapsamında, bir isteklinin teklif yapısı ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumunun fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceğine ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğimin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesinin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3.4 numaralı bendinde yapıldığı, söz konusu açıklamaya anılan Tebliğ’in yapım işi ihalelerine ilişkin bölümünde yer verilmiş olsa da buradaki düzenlemenin içerik bakımından genel olarak fiyat dışı unsurlara yönelik olduğundan, bu düzenlemenin hizmet alımı ihalelerine de teşmil edilebileceği, bu kapsamda hizmet alımı ihalelerinde de ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklif yapısı ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumunun fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin hangi yöntem kullanılarak belirleneceği ve işin niteliği ile idarenin ihtiyacına göre işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar dikkate alınarak fiyat dışı unsurların belirlenmesi hususlarında idarelere takdir yetkisinin tanındığı, iddia konusu fiyat dışı unsur düzenlemesi ile yaklaşık maliyet içerisinde idarece belirlenen her bir iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranı ile isteklinin teklifindeki aynı iş kalemlerinin her birinin isteklinin teklif fiyatına oranının karşılaştırılmasının amaçlandığı hususları dikkate alındığında, yapılan doküman düzenlemesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasında geçen diğer bir husus ise, ihale konusu işte çalıştırılacak araçların kendi malı nitelik puanı değerlendirilmesi ilişkin olduğu görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verileceği, fiyat dışı unsur değerlendirilmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerektiği, Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemeyeceği, hüküm altına alınmıştır.

İhale İlanın’ın 5’inci maddesinde yapılan puanlama tablosunda kendi malı nitelik puanının toplam puanın fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam puanın %1’ine tekabül ettiği ve kendi malı nitelik puanında değerlendirilecek araçların teknik özeliklerinin Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde yer alan tabloda düzenlendiği ve yapılan bu düzenlemelerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine uygun olduğu görüşmüştür.

Bu itibarla. başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4, 5 ve 6'ncı iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

17.02.2022 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 09.03.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her halükarda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan 4, 5 ve 6'ncı ihale dokümanına yönelik iddialarının uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu ihale dokümanı edinilen 17.02.2022 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde ve her durumda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yazılı olarak başvuruya konu edilmesi ve somut durumda en geç 28.02.2021 tarihine kadar ihale dokümanına yönelik olarak başvuruda bulunulması gerekirken anılan iddialara bu süre geçtikten sonra 09.03.2022 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 7'inci iddiasına ilişkin olarak:

Hayat Organizasyon ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin başvurusunun, ihale dokümanına yönelik olduğu ve yaklaşık maliyetin idare tarafından ihale günü açıklandığı hususları dikkate alındığında, ihale dokümanına ilişkin yapılan başvurularda yaklaşık maliyete ilişkin iddiaların incelenemeyeceği, dolayısıyla başvuru sahibinin 7’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.