KİK Kararı: 2022/UH.I-286 (23 Şubat 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/011
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 23.02.2022
Karar No : 2022/UH.I-286
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tur-Av Yemek Temizlik Gıda Müh. Denetim ve Danış. Hizm. İnş. Nak. Hay. Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/616824 İhale Kayıt Numaralı “3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Tur-Av Yemek Temizlik Gıda Müh. Denetim ve Danış. Hizm. İnş. Nak. Hay. Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin 31.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.01.2022 tarih ve 2370 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.01.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/68 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare yapılan şikayet başvurusu ile ilgili olarak idarece hiçbir inceleme ve araştırma yapılmadan ve hiçbir gerekçe belirtilmeden şikayet başvurusunun reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. İhalede Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği ekinde yayımlanan “KİK018.0/H numaralı İhale Komisyonu Kararı standart Form” üzerinden ihale komisyonu kararı alınması gerekirken, Mal Alımları Uygulama Yönetmeliği ekinde yayımlanan “Standart Form -KİK019/M İhale Komisyonu Kararı” üzerinde alınmasının mevzuata aykırı olduğu, ihale Komisyonu Kararında “Yaklaşık Maliyet”, “Sınır Değer” ve “Aşırı Düşük Teklif” satırlarının bulunmadığı, bu durumun ihale komisyonu kararının sağlıklı değerlendirilmesi ve somut iddialar ve delillerle şikâyet başvurusunda bulunma imkânını ortadan kaldırdığı,

3. İhale kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına rağmen herhangi bir gerekçe belirtilmeden ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken aynı gerekçeyle, tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle, ihale dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, diğer yandan, yaklaşık maliyetin gerçekçi rakamlarla hazırlanıp hazırlanmadığı, günün şartlarına ve mevzuata uygun olup olmadığı konusunda somut değerlendirme yapma imkânı bulunmadığı, ancak hizmetin 24 aylık bir ihale olduğu dikkate alındığında yaklaşık maliyetin sağlıklı hazırlanmadığı, ayrıca yaklaşık maliyetin ihale komisyonu kararında belirtilmediği, yaklaşık maliyetin güncelleme yapılmadan hesaplandığı,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinin (h) bendi ile istenilen kriterleri sağlayamadığı, anılan isteklice sunulan “İşletme Kayıt Belgesi”nin aktif olmadığı, Tarım İlçe Müdürlüğünden faaliyete devam edip etmediğinin, belgenin aktif ve pasif olup olmadığının araştırılması gerektiği, diğer yandan anılan isteklinin sunmuş olduğu “İşletme Kayıt Belgesi”nin malzemeli yemek pişirme ve dağıtım sonrası hizmetleri kapsamadığı, Teknik Şartname ile Atatürk Devlet Hastanesi’nden Erfelek Devlet Hastanesi’ne taşımalı yemek götürüleceğinin düzenlendiği bu düzenleme ile günlük 46 km (bir defa gidiş-dönüş) yol kat edileceği hususu dikkate alındığında “toplu tüketim işletmeleri” faaliyet konulu işletme kayıt belgelerinin her türlü yemekhane faaliyetini kapsamasına karşın, yemeğin hazırlandığı yerde tüketilmesinin gerektiği, yemeğin dağıtılması ve taşınmasına ilişkin faaliyetleri kapsamadığı, bu gerekçeyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

5. İhale üzerinde bırakılan isteklinin son durumunu gösterir belgelere ilişkin olarak gerekli güncellemelerin EKAP üzerinden yapılmadığı, dolaysıyla anılan isteklinin İdari Şartname’de istenilen kriteri sağlamadığı ve ihale dışı bırakılması gerektiği, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin temsile yetkili müdür olarak Demir Temizlik İlaçlama Bilgi Sistem Medikal Petrol Gıda Kuyumculuk Gıda Organizasyon Reklam Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi görülmekle birlikte Uğur Akyol’un da münferiden yetkili olarak kılındığı, ancak bu durumun mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasında “İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Alınacak kararlar” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Şikâyet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:

a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,

b) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi

c) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,

ç) Başvuru üzerine alınan diğer kararlar ve yapılan işlemlerin özeti,

d) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,

e) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,

f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,

g) Şikâyetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde, yapılması gereken düzeltici işlemler,

ğ) Karar tarihi ile kararı alanların adı ve soyadı ile imzası.

h) Kararın tebliğ ediliş şekline göre; iadeli taahhütlü mektupla gönderilme, imza karşılığı elden teslim edilme, faksla gönderilme veya elektronik postayla gönderilme tarihi,

ı) Karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresi.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyetin sonuçlandırılması” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır…” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından idareye 31.12.2021 tarihinde yapılan şikâyet başvurusuna karşılık idarece 05.01.2022 tarihinde “Müdürlüğümüz ve bağlı sağlık tesislerinin ihtiyacı için alımına çıkılan 2021/616824 ihale kayıt numaralı 3 kısım malzemeli yemek pişirme dağıtım ve sonrası hizmet alımı ihalesine sunmuş olduğunuz itiraz dilekçeniz incelenmiş olup, uygun bulunmayarak reddedilmiştir.” şeklinde cevap yazısı gönderildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen hükümlerden, idareye yapılan şikâyet başvurularına ilişkin olarak ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli bir karar alınması ve kararda iddiaların ve olayların değerlendirilmesi, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri, karar sonucu, karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresinin de belirtilmesi gerektiği anlaşılmakta olup, anılan Yönetmelik’te şikâyet başvurularının idare tarafından incelenmesine dair düzenlemelere yer verilmiş ve “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda bulunması zorunlu hususların neler olduğu hükme bağlanmıştır.

İdarece şikâyet başvurusu üzerine verilen kararda söz konusu Yönetmelik ile belirlenen hususlara yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin idarece şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatında belirtilen şekil ve süre şartlarını sağlayarak Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu da dikkate alındığında herhangi bir hak kaybına uğramadığı ve idare cevabında mevzuata bir aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” başlıklı 20’nci maddesinde “(1) İdare, ihalesi yapılacak her iş için bir ihale işlem dosyası düzenler. Bu dosyada ihale sürecinin bulunduğu aşamaya göre EKAP üzerinden hazırlanarak çıktısı alınanlar dahil aşağıdaki belgeler yer alır:

…

ğ) İhale komisyonu tutanak ve kararları,

…” düzenlemesi,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

(2) Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.

(3) Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.

…

(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar İdareye (tekliflerin sunulacağı yere) verilecektir.

30.2. İhale komisyonunca, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:

30.2.1. İhale komisyonunca bu Şartnamede belirtilen ihale saatinde ihaleye başlanır ve bu saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur.

30.2.2. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp kaşelenmesi veya mühürlenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.

30.2.3. İhale konusu işin yaklaşık maliyeti açıklandıktan sonra zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ve teklif bedelleri açıklanarak tutanağa bağlanır. Düzenlenen bu tutanaklar ihale komisyonunca imzalanır ve ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir sureti isteyenlere imza karşılığı verilir. Ancak fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılan ihalelerde; istekliler, teklif fiyatları ve eksiltmeye konu fiyat dışı unsurların değerleri yaklaşık maliyet ile birlikte, eksiltme tamamlandıktan sonra açıklanır ve düzenlenen tutanaklardan, yalnızca Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağının istekli isimleri kapatılarak ihale komisyonu başkanı tarafından onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilir.

30.2.4. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez. Teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu itibarla, başvuruya konu ihalede kullanılacak olan “ihale komisyonu kararı” tutanağının, İhale Uygulama Yönetmelik’leri ekinde yer alan standart formlar dikkate alınarak hazırlanmasında mevzuata aykırı bir hususun ortaya çıkmayacağı, yapılan incelemede Mal ve Hizmet ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmelik’leri ekinde yer alan “İhale Komisyonu Kararı” isimli ve KİK019.0/M, KİK018.0/H ve KİK018.0/Y No’lu standart formların içeriklerinin aynı olduğu görülmektedir. Diğer yandan Resmi Gazete’de 16.06.2018 tarihli değişiklik ile söz konusu forma “Yaklaşık maliyet, Sınır değer” şeklinde iki satır eklendiği ve bu düzenlemenin 19.07.2018 tarihinde yürürlüğe girdiği görülmektedir.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan 22.12.2021 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde; anılan formda “Yaklaşık maliyet, Sınır değer” başlıklı iki satırın da yer almadığı anlaşılmakla birlikte, ihalenin birinci oturumunda yaklaşık maliyetin açıklandığının ifade edildiği ve bu durumun isteklilere bildirildiği, tekliflerin değerlendirilme aşaması olan ikinci oturumda ise kısmi teklife açık ihalenin başvuruya konu söz konusu kararın ise 22.12.2021 tarihinde ihaleye katılan isteklilere EKAP üzerinden bildirildiği görülmüştür.

Bu itibarla, başvuruya konu ihalenin birinci oturumunda yaklaşık maliyetin isteklilere aktarıldığı ve idarece gönderilen ihale işlem dosyası içeriğinde üç kısma ait sınır değerin hesaplandığına ilişkin bilgi/belgelerin yer aldığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, söz konusu formda yer alan eksikliklerin ihalenin sağlıklı sonuçlandırılmasına engel olmayacağı, zira söz konusu ihale komisyonu kararındaki eksikliklerden yaklaşık maliyet bilgisinin isteklilere ihale tarihinde açıklandığı ve aşırı düşük teklif sahibi istekli bilgisinin ise kesinleşen ihale kararı ile isteklilere bildirildiği, istekliler açısından komisyon kararındaki eksikliklerin herhangi bir hak ve menfaat kaybına sebebiyet vermeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Bahsi geçen Kanun’un “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Bahsi geçen Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 68’inci maddesinde “(1) İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a)Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b)Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.

...” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası

b) Miktarı ve türü: Toplam 56 Personelle 6 Tesis İçin 3 Kısım 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: 1.Kısım Atatürk D.H. ve Gerze D.H, 2.Kısım Boyabat 75.Yıl D.H. ve Durağan Şehit Hakan Tanrıkulu D.H, 3.Kısım Ayancık D.H. ve Türkeli D.H.:” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir…” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır…” düzenlemesi,

“İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.

36.2. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar.” düzenlemesi,

“İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.

37.2. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.

37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine bildirim” başlıklı 42’nci maddesinde “42.1. İhale üzerinde bırakılan istekliyle sözleşmenin imzalanamaması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası” ihalesinin kısmi teklife açık olduğu ve 3 kısma ayrıldığı, yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi esas alınarak piyasa fiyat araştırması neticesinde 1’inci kısım için 15.507.377,90 TL olarak, 2’nci kısım için 7.596.131,90 TL olarak, 3’üncü kısmı için 6.842.718,50 TL olarak hesaplandığı, söz konusu ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin Beyazsu Temizlik Bilişim Sist. Med. Sağ. Tur. Taş. İnş. Petrol Gıda İmalat Pazarlama San ve Tic. Ltd. Şti., 3’üncü kısmında ise Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Naz Gıda / Orhan Sipahi İş Ortaklığı olarak belirlendiği, başvuru sahibi istekli Tur-Av Yemek Temizlik Gıda Müh. Denetim ve Danış. Hizm. İnş. Nak. Hay. Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin 1’inci kısım için teklifinin idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle uygun bulunmadığı, netice itibariyle;

Bahse konu ihalenin 1’inci kısmı için Beyazsu Temizlik Bilişim Sist. Med. Sağ. Tur. Taş. İnş. Petrol Gıda İmalat Pazarlama San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, anılan kısım için ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihalelerde idarelere ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirleme zorunluluğu getirilmediği ve bu hususun idarelerin takdirinde olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde, isteklilerin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin üzerinde olması halinde ihale komisyonunun, yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığını, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını, verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese edeceği ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ise ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahip olduğu, öte yandan yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında tekliflerin kamu yararı ve hizmet gereklerine göre kabul edilebileceği ve bu durumda sorumluluğun idareye ait olduğu açıklanmıştır.

İdarece yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgeler incelendiğinde, kısmı teklife açık “Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmetler” konulu ihalede her kısma ilişkin olarak her bir iş kalemine ilişkin piyasa fiyat araştırması esas alınarak ortalama birim maliyetin idarece hesaplandığı ve buna ilişkin bir tablonun oluşturulduğu, piyasa fiyat araştırmasına dayanak esas belgelerde her bir kısma ilişkin olarak iş kalemlerin yer aldığı ve alınan fiyatların ihale onay belgesi ekinde yer aldığı, öte yandan fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulduğu ve fiyatların KDV hariç istendiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu; “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği hüküm altındadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde; başvuru sahibi istekli Tur-Av Yemek Temizlik Gıda Müh. Denetim ve Danış. Hizm. İnş. Nak. Hay. Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin itirazen şikâyete konu ihalenin birinci kısmı için 18.223.180,00 TL teklif ettiği tespit edilmiştir.

İtirazen şikâyete konu ihalenin 1’inci kısmının yaklaşık maliyetinin 15.507.377,90 TL olduğu, başvuru sahibi isteklinin söz konusu kısma teklif bedelin ilgili kısmın yaklaşık maliyetinden yüksek olduğu (18.223.180,00 TL > 15.507.377,90 TL) ve bu durumun 22.12.2021 tarihli ihale komisyonu kararında belirtildiği, idarelerin ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirlemek ve yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul etmek veya reddetmek hususlarında takdir yetkisine sahip olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ve güncellenmediğine ilişkin iddiasının incelenmesi neticesinde;

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, Uygulama Yönetmeliği’nde belirlenen esas ve usullere göre hesaplanan yaklaşık maliyetin dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, hesaplanan yaklaşık maliyetin ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabileceği, yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanmasının esas olduğu, idarelerce tespit edilen ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemleri veya grupları ve bunlara ilişkin miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği, bu tutarın, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı ve buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulacağı anlaşılmaktadır.

Aynı Yönetmelik’te yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetlerin idarelerce, endeks üzerinden güncellenmesine yahut asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetlerin dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncellenmesine imkân tanınmaktadır.

Kamu ihale mevzuatında yaklaşık maliyet hesabının usul ve esasları ayrıntılı şekilde düzenlemiş olup, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması veya güncellenmesi Yönetmelik’te yazılı haller ile sınırlı tutulmuştur. Mevzuatta ihale komisyonunun yaklaşık maliyetin güncellenmesine ilişkin yetkisi asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumu ile sınırlı tutulmuş olup, ihale komisyonuna yaklaşık maliyeti değiştirme, yeniden hesaplama veya önemli ölçüde değişikliğe uğratacak tasarruflarda bulunma yetkisi verilmemiştir.

Tebliğ’de açıklanan yetki ise yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığı, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı ve verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığı hususlarının sorgulanması suretiyle verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese etme ve bütçe ödeneklerini göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarının uygun bulunması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirleme veya verilen teklif fiyatlarının uygun bulunmaması halinde ihalenin iptaline karar verme şeklinde bir takdir yetkisi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu itibarla, idarece, yaklaşık maliyetin, mevzuatta öngörülen usullerden birisi ile hesaplandığı, ayrıca yaklaşık maliyetin güncellemesinin mevzuatta öngörülen durumlarla sınırlı olması ve bu koşulların ortaya çıkmaması sebebiyle, idare tarafından yaklaşık maliyetin güncellemesini gerektirecek herhangi bir durum oluşmadığı, sonuç olarak ihale komisyonu tarafından tekliflerin alınmasından sonra yaklaşık maliyet kalemlerinin yeniden hesaplanması yoluyla değiştirilmesine matuf bir yetkisi bulunmadığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı, ayrıca yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddiasının ise yaklaşık maliyetin ihale tarihinde öğrenildiği hususu dikkate alındığında süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

1. İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler, …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun “İşletmelerin kayıt ve onayı” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Bu Kanun kapsamındaki gıda ve yem işletmelerinden onaya veya kayıt işlemine tâbi olanlar ile onay ve kayıt işlemlerine ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir. Onaya tâbi işletmeler için, faaliyete geçmeden önce Bakanlıktan onay alınması zorunludur. Kayıt işlemine tâbi işletmeler, faaliyetleri ile ilgili işletme kayıtlarını Bakanlığa yaptırmak zorundadır.

…

(4) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir.” hükmü,

11.06.2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na dayanılarak hazırlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… (2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,

b) Kanun: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,

c) İşletme kayıt belgesi ve numarası: İstenilen bilgi ve belgeleri tamamlanmış kayıt kapsamındaki gıda işletmelerine yetkili merci tarafından verilen belgeyi ve bu belge üzerinde yer alan, Ek-6’da belirtildiği şekilde kodlanacak olan harf ve rakamlardan oluşan belge üzerindeki numarayı,

…

f) Gıda işletmesi: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından işletilen, gıdaların üretildiği/işlendiği/muhafaza edildiği/depolandığı/dağıtıldığı/nakledildiği/ satıldığı/servis edildiği herhangi bir aşaması ile ilgili herhangi bir faaliyeti yürüten işletmeyi,

g) Tesis: Bir gıda işletmesindeki herhangi bir birimi,

ğ) Yetkili Merci: Bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemlerin yürütülmesinde Bakanlık İl Müdürlüğünü, İl Müdürlüğünce yetki verilmesi halinde Bakanlık İlçe Müdürlüğünü, bu iş ve işlemlerin tetkik ve denetiminde Bakanlığı,

h)Gıda üretim yeri: Gıda maddelerinin ham maddeden başlayarak; depolama, tasnif, işleme, değerlendirme, dayanıklı hale getirme, ambalajlama işlerinden bir veya birkaçının yapıldığı ve gıda maddeleri satış yerlerine gönderilmek üzere depolandığı tesisler ile bu tesislerin tamamlayıcısı sayılacak yerlerin tamamını,

ı) Gıda satış yeri: Her türlü ham, yarı mamul ve mamul gıda maddelerinin toptan veya perakende dağıtım ve satışının yapıldığı ve bunların satış için depolandığı yerleri,

i) Toplu tüketim yeri: Gıda maddelerinin tekniğine uygun şekilde işlendiği, üretildiği ve aynı mekânda tüketime sunulduğu yerleri,

ifade eder. ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Kayıt usul ve esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Depo, perakende, toplu tüketim işletmecileri Ek-2’deki; gıda üreten işletmeciler Ek-3’teki bilgi ve belgeler ile birlikte yetkili merciye başvururlar.

(2) Yetkili merci tarafından başvuru on beş iş günü içerisinde incelenir. Bilgilerin ve belgelerin eksiksiz hazırlanmış olması durumunda, gıda işletmelerine yetkili merci tarafından Ek-5’te yer alan işletme kayıt belgesi, Ek-14’te yer alan kayıt kapsamındaki gıda işletmelerinin faaliyet konuları belirtilerek düzenlenir. Gıda Hijyeni Yönetmeliği hükümlerine uygunluğu açısından ekmek, ekmek çeşitleri, diğer ekmek çeşitleri ve sade pide üreten işletmeler yerinde resmi kontrole tabi tutulur. Yerinde yapılan resmi kontrol sonucunda işletmenin uygun bulunması halinde Ek-5’te yer alan işletme kayıt belgesi, Ek-14’te yer alan kayıt kapsamındaki gıda işletmelerinin faaliyet konuları belirtilerek düzenlenir.

…

(7) Bakanlık kayıtlı gıda işletmeleri için liste oluşturur ve bu listeleri güncel tutar.” hükmü yer almaktadır.

24.11.2016 tarihli ve 29898 sayılı Resmi Gazete’de yapılan değişiklik ile anılan Yönetmelik’in Ek-14’ünde belirtilen “Kayıt Kapsamındaki Gıda İşletmelerinin Faaliyet Konuları” 01.01.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki 6 grupta toplanmıştır.

“1- Gıda üretimi yapan işletmeler.

2- Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler.

3- Toplu tüketim işletmeleri.

4- Yerel marjinal ve sınırlı faaliyetler kapsamındaki işletmeler.

5- İstisnai hükümlere göre faaliyet gösteren işletmeler.

6- Ekmek, ekmek çeşitleri, sade pide üreten işletmeler.”

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…h) İstekliler yetkili mercilerden alınmış ihale tarihi itibari ile geçerli "İşletme Kayıt Belgesi" veya "Gıda Üretim İzin Belgesi’nin aslı, noter onaylı sureti veya aslı idarece görülmüş sureti teklif ekinde sunacaktır.

…

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a), (b) ve (h) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur...” düzenlemesi,

Teknik Şartnamelerin “İşin Konusu” başlıklı (B) maddesinde “Sağlık tesislerinde; vardiyalı çalışma düzeni içinde verilen sağlık hizmetlerinin 24 saat boyunca devamlılığı ve kesintisizliği esas alınarak bu şartlarda personel bulundurmak ve malzeme dahil her türlü yemek pişirme, servis ve servis sonrası hizmetlerin (yemek dağıtılan bütün birimlerden kalan yemeklerin ve yemek sonrası yemekle ilgili oluşabilecek her türlü atıkların toplanması ve evsel atığa nakledilmesi) zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesine ait teknik özellikleri, hizmetin ifasını muayene metotlarını ve ilgili diğer hususları kapsar.” düzenlemesi,

Aynı Şartnameler’in “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı (J) maddesinde “...27)Yüklenici firma tarafından, herhangi bir sebepten dolayı ihale konusu hizmetin sağlanamaması durumunda diğer sağlık tesislerinden uygun olan birinin yemekhanesi kullanılarak taşımalı olarak yemek hizmeti yerine getirilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde isteklilerin teklifleri ile birlikte “İşletme Kayıt Belgesi" veya "Gıda Üretim İzin Belgesi’ni sunmalarının istendiği, ancak bu belgelerde yer alması gerekli faaliyet konulara ilişkin olarak belirleme yapılmadığı, dolayısıyla ihaleye katılan isteklilerin ihale konusu iş için sunacakları “İşletme Kayıt Belgesi” ya da "Gıda Üretim İzin Belgesi”nin faaliyet konularına ilişkin olarak anılan Şartname’de düzenleme yapılmaması sebebiyle, ihaleye katılan isteklilerin söz konusu belgeleri teklifleri ekinde sunmalarının yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede, kısmi teklife açık ihalenin başvuru konusu birinci kısmında ekonomik açından en avantajlı istekli olan Beyazsu Temizlik Bilişim Sist. Med. Sağ. Tur. Taş. İnş. Petrol Gıda İmalat Pazarlama San ve Tic. Ltd. Şti.nin “Kocaeli Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü” tarafından düzenlenen 17.11.2021 tarihli “TR-41-K-029030” kayıt numaralı işletme kayıt belgesini sunduğu, söz konusu belgenin faaliyet konusunun “Gıda Üretimi Yapan İşletmeler” olduğu görülmüştür.

Söz konusu belgenin “http://ggbs.tarim.gov.tr” internet adresi üzerinden yapılan teyidinde “TR-41-K-029030” kayıt numaralı işletme kayıt belgesinin başvuru sahibi adına kayıtlı olduğu, ayrıca söz konusu belgenin faaliyet konusunun “Gıda Üretimi Yapan İşletmeler” olduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ”başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesi. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. EKAP'a kayıtlı olmayan yabancı istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler sunulur…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemesinin 7.1’inci maddesinden, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için anılan maddede sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerektiği, teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgilerin, tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP'tan alınacağı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi Beyazsu Temizlik Bilişim Sist. Med. Sağ. Tur. Taş. İnş. Petrol Gıda İmalat Pazarlama San ve Tic. Ltd. Şti tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu ve cetvelinin “Uğur Akyol” tarafından imzalandığı ve anılan şahsa ait imza beyannamesinin de teklif dosyası kapsamında sunulduğu, anılan bilginin teyidi için EKAP üzerinden yapılan sorgulamada; Demir Tem. İlaç. Bilgi Sis. Med. Pet. Gıda Kuyum. Org. Rek. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Uğur Akyol’un anılan şirketin ortakları olduğu, ayrıca Demir Tem. İlaç. Bilgi Sis. Med. Pet. Gıda Kuyum. Org. Rek. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şirket müdürü olduğu ve şirketi temsile yetkili kılındığına ilişkin bilginin görüldüğü, anılan şirket adına münferiden temsile yetkili kişinin ise Uğur Akyol olduğu, sonuç olarak, bahsi geçen isteklinin yönetimindeki görevli ile ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin idarece EKAP’ta üzerinden sorgulandığı ve çıktının ihale işlem dosyasında yer aldığı, dolayısıyla söz konusu isteklinin teklifinin yetkili kişi tarafından imzalandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.