KİK Kararı: 2022/UH.I-273 (23 Şubat 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/011
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 23.02.2022
Karar No : 2022/UH.I-273
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Atlas Altyapı Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Alanya Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/691405 İhale Kayıt Numaralı “Belediyemizde Sulama, Yıkama ve Yol Yapım Hizmetlerinde 2022 Yılında Kullanılmak Üzere Arazöz Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Alanya Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 02.12.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Belediyemizde Sulama, Yıkama ve Yol Yapım Hizmetlerinde 2022 Yılında Kullanılmak Üzere Arazöz Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Atlas Altyapı Anonim Şirketinin 28.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.01.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.01.2022 tarih ve 1587 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/45 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin birinci ve ikinci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin işçilik, araç bakım, amortisman, lastik ve zorunlu trafik sigortası giderlerine ilişkin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili ikincil mevzuata aykırı olduğu, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi…

…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…

…79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir…”

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: BELEDİYEMİZDE SULAMA, YIKAMA VE YOL YAPIM HİZMETLERİNDE 2022 YILINDA KULLANILMAK ÜZERE ARAZÖZ KİRALANMASI

b) Miktarı ve türü:

0-10 TON TAŞIMA KAPASİTELİ ARAZÖZ 1 ADET 270 GÜN VE 20-25 TON TAŞIMA KAPASİTELİ ARAZÖZ 9 ADET 270 GÜN BELEDİYEMİZDE SULAMA, YIKAMA VE YOL YAPIM HİZMETLERİNDE 2022 YILINDA KULLANILMAK ÜZERE ARAZÖZ KİRALANMASI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: T.C.ALANYA BELEDİYESİ” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. İsteklilerin teklifleri kalem bazında ayrı ayrı değerlendirilecektir. Teklif edilen her bir iş kalemi için ekte sunulan ihtiyaç listesinde yer alan iş kaleminden biri veya daha fazlası istekli üzerinde kalabilir. İsteklilerce verilecek tekliflerin ihale konusu alımın tamamını mı yoksa bir kısmını mı kapsadığı hususu teklif mektuplarında açıkça belirtilecektir.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, YÜKLENİCİYE AİTTİR.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2022; işi bitirme tarihi 31.12.2022

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi

Teknik Şartname’nin “Genel şartlar:” başlıklı 2’nci maddesinde “1. Araçlar … … … 2021 - 31.12.2021 yılı için kiralanacaktır…

…6. Fazla mesai gerektiren durumlarda kurum amirinin direktiflerine araç sahibi ve şoför riayet edeceklerdir...

…12. Çalışmalarda, günlük yapılan çalışmalara göre birim fiyatı ile çarpılmak suretiyle puantaj hesaplanacaktır. Araçlar çalıştıkları gün kadar hakedişlerini alacaklardır.

14.Araçlar yol sulama, sıkıştırma, yıkama ve bitki sulamada kullanılacağında arka kısmın da ölü su aparatı iki yanında da fıskiye, ön kısmında fıskiye, su dolumun da kullanılmak üzere santrifüj mutlaka bulunacak ve çalışır durumda olacaktır. Arazözlerde en az 15 m. sulama hortumu olacaktır.

15. Araçlarda Akaryakıt idareye aittir. Şoför ve bir işçi firmaya aittir…” düzenlemesi,

“Çalışma yeri ve süresi:” başlıklı 4’üncü maddesinde “1.Araçlar Alanya ilçe hudutları dahilinde (Merkez, Mahalle ve mezralarında her türlü arazi ve iklim şartlarında) belediye hizmetleri için Yol Sulama, Sıkıştırma Bitki sulama ve Yıkama da kullanılacaktır. Gerektiğinde il dışı görevlerde de kullanılacaktır.

2. Bu ihalede 1 adet 0-10 tonluk sulama arazözü ve 9 Adet 20–25 tonluk sulama arazözünün toplam olarak 9 Ay hava şartlarına bağlı olarak 270 gün çalışacağı hesap edilerek ihale dokümanları hazırlanmıştır. Günlük çalışma süresi 10 saat olarak hesaplanmış olup gün içerisindeki eksik çalışmalar (4 saat, 5 saat gibi ) ay sonu tutulan tutanaklara işlenecek ve ona göre hakediş yapılacaktır.

3. Alanya Belediyesinin gerek görmesi halinde araçlar; pazar, ya da diğer resmi tatil günlerinde, normal mesai günlerindeki şartlarda ve aynı fiyatlarla çalıştırabilir.

4. Alanya Belediye yetkilisi bir gün önce mesai bitimine kadar şoför veya araç sahibine haber vererek vasıtanın bir veya birkaç gün işe gelmemesini isteyebilir.

5. Kiralık aracın mesai bitimi, araçta bulunan ekip veya personelin mesai bitim saatidir. Araç sahibi idare görevlisinin “Görevin Bitmiştir” şeklindeki sözlü tebliğ olmadan işi bırakamaz…” düzenlemesi,

“Yüklenicinin sorumlulukları:” başlıklı 6’ncı maddesinde “1. Araçlar, Alanya Belediyesi emrinde çalışırken vasıtanın önünde görülebilecek bir yerine “Resmi Hizmete Mahsustur.” görevli tabelası asılacak ve bu tabela görev haricinde kesinlikle kullanılmayacaktır. Alanya Belediyesi Logosu yapıştırılacak, Aracın Sağ Kapısına Kör Nokta Yazısı yapıştırılacaktır. Tabelanın masrafı yüklenici firma tarafından ödenecektir.

2. Yüklenici, sözleşmenin imzalanmasından sonra, asıl ve yedek şoförlerine bu teknik şartnameyi vererek şartnameyi okumalarını sağlamalı ve şoförlere uymaları gereken konular hakkında eğitim vermelidirler.

3. Araçların her türlü tamir, bakım ve onarım giderleri ile sürücü, yağ, lastik, rutin temizlik ve gerektiğinde arızalanan parçaların tamiri ya da değiştirilmesinde ‘tüm giderler’ yükleniciye aittir…

…11 Araç şoförleri (asıl ve yedek) hastalık, izin ya da her hangi başka bir mazeretten dolayı görev esnasında ya da ertesi gün/günler de işten ayrılması halinde hizmetin aksadığı günlere ait ödeme yapılmaz. Şoförün işe gelememesi durumunda aynı gün yüklenici şoför temin etmek zorundadır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin eki olan Birim fiyat teklif mektubu eki cetvelinin şikayete konu kısımları:

“…

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

1 No`lu Arazöz Kiralanması ( 0-10 ton Taşıma Kapasiteli, 1 adet şoför 1 adet işçi )Doğu 1.Mahmutlar Şantiyesi

gün

270

2

2 No`lu Arazöz Kiralanması ( 20-25 ton Taşıma Kapasiteli, 1 adet şoför 1 adet işçi )Doğu 1.Mahmutlar Şantiyesi

gün

270

… …

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

”şeklinde düzenlenmiştir.

Mustafa Toros firmasının kısmî teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalenin 1, 2 ve 5’nci kısımlarının üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Atlas Altyapı Anonim Şirketi tarafından ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarına şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın 9’ncu maddesinde ihale konusu işe 01.01.2022 tarihinde başlanılacağı ve bahse konu işin 31.12.2022 tarihinde sona ereceği, İdari Şartname’nin 2’nci, Teknik Şartname’nin 4’üncü maddelerinden ve birim fiyat teklif mektubu eki cetvelinden işin süresi boyunca toplam olarak 9 ay (270 gün) çalışılacağı görülmüştür.

Şikâyete konu ihalenin Teknik Şartnamesi incelendiğinde, araçlarda kullanılacak akaryakıtın idareye ait olduğu, ihale konusu işte çalışacak şoför ve işçi maliyetinin yükleniciye ait olduğu,

Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesine göre araçlara Alanya Belediyesi logosu aracın sağ kapısına kör nokta yazısı yapıştırılacağı, tabela masrafının, araçların her türlü tamir, bakım ve onarım giderleri ile sürücü, yağ, lastik, rutin temizlik ve gerektiğinde arızalanan parçaların tamiri ya da değiştirilmesinde tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı,

Ayrıca, Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesine göre idarece pazar ya da diğer resmi tatil günlerinde, ihale konusu işte kullanılacak araçların normal mesai günlerindeki şartlarda ve aynı fiyatlarla çalıştırabileceği şartının getirildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından personel ve bakım giderinin önemli teklif bileşeni olduğu belirtilerek, şikâyete konu ihalenin 1, 2 ve 5’nci kısımları üzerinde bırakılan istekliden, bahse konu kısımlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmıştır.

İstekli Mustafa Toros tarafından 14.02.2021 tarihinde idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında ihalenin 1, 2 ve 5’nci kısımları için araç bakım ve lastik giderlerine 120.000,00 TL, personel giderleri için 220.000,00 TL, sözleşme giderleri için 12.150,00 TL ve firma karı 52.040,00 TL olmak üzere 404.190,00 TL olarak teklif bedelini açıkladığı görülmüştür.

Ayrıca, istekli Mustafa Toros’un birim fiyat teklif cetvelinin,

“

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

1 No`lu Arazöz Kiralanması ( 0-10 ton Taşıma Kapasiteli, 1 adet şoför 1 adet işçi )Doğu 1.Mahmutlar Şantiyesi

gün

270

499.00

134.730

2

2 No`lu Arazöz Kiralanması ( 20-25 ton Taşıma Kapasiteli, 1 adet şoför 1 adet işçi )Doğu 1.Mahmutlar Şantiyesi

gün

270

499.00

134.730

… …

5

5 No`lu Arazöz Kiralanması ( 20-25 ton Taşıma Kapasiteli, 1 adet şoför 1 adet işçi )Doğu Doğu2. Demirtaş şantiyesi

gün

270

499.00

134.730

… …

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

404.190,00

”olarak, ihalenin her üç kısmı için de aynı birim fiyatın teklif edildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde ihale komisyonunca aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmış olup, hizmet alımı ihalelerinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin açıklamalarını ne şekilde belgelendirileceği, idarelerce bahse konu açıklamaların ne şekilde değerlendirileceği Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde tereddütte yer verilmeyecek şekilde açıklanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında, idarece önemli teklif bileşeni olarak kabul edilen ihale konusu işte kullanılacak arazözlerin bakım onarım gideri maliyetini tevsik etmek üzere Yalçın Kardeşler-Ahmet Yalçın tarafından düzenlenmiş ve sadece anılan firma tarafından imzalanan fiyat teklifi sunduğu, bahse konu fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1’inci yapılan düzenlemelerinde öngörülen hiçbir şartı taşımadığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden, 1, 2 ve 5’inci kısımlarında çalışacak personel sayısının ve çalışma süresinin değişmediği, ihale konusu işte her bir kısım için işin süresi olan 9 ay boyunca 2 personel çalıştırılacağı düzenlenmiştir.

İdare tarafından ihalenin 1, 2 ve 5’inci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında, bahse konu kısımlar için işçilik giderine toplam 220.000,00 TL, ihalenin üzerinde bırakılan bir kısmı için ise (220.000/3=) 73.333,33 TL bedel öngördüğü anlaşılmıştır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre, ihale tarihinde ihalenin bir kısmı için teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 78.883,92TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında yer alan personel gideri tutarının, asgari işçilik maliyetini karşılamadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere, ihalenin şikâyete konu 1 ve 2’nci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece kabul edilmesinin, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin şikâyete konu 1 ve 2’nci kısımlarında istekli Mustafa Toros’un teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.