KİK Kararı: 2022/UH.I-173 (26 Ocak 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/006
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 26.01.2022
Karar No : 2022/UH.I-173
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

D N D Turizm Taşımacılık Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/582773 İhale Kayıt Numaralı “Şoförlü Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından 30.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şoförlü Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak D N D Turizm Taşımacılık Anonim Şirketi’nin 20.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.12.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.12.2021 tarih ve 61997 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/2204 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ekonomik açıdan en avantajlı 2'nci teklif sahibi isteklinin şoförler için işçilik giderini hatalı hesapladığı, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'in "Genel esaslar" başlıklı 6'ncı maddesinde yer verilen düzenleme uyarınca öngörülebilecek maksimum işçilik giderinin üzerinde bedel teklif edildiği,

2. Ekonomik açıdan en avantajlı 2'nci teklif sahibi isteklinin "Doblo" tipi araç için teklif etmiş olduğu aracın yerli menşeli olmadığı, en az 4 adet hava yastığının bu araçta bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde tekliflerin ayrıntılı değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığının inceleneceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.1.3. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.; Değişik madde: 30/09/2020-31260 R.G./18. md.) Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.

78.1.4. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.) Niteliği gereği süreklilik arz etme koşulu dışında diğer koşulları taşıyan ve ihale edilmesi mümkün olan (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./19. md.) hizmet alımları ile 78.1.1 maddede belirtilen koşulları taşıyan hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerinde, teklifler ile aşırı düşük tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde bu Tebliğin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için öngördüğü düzenlemeler (asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesabı, sınır değer tespiti, işçilik hesaplama modülünün kullanım zorunluluğu vb.) aynen uygulanır…” açıklaması,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.

b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) Şoför gideri dahil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Şoförlü Araç Kiralama

b) Miktarı ve türü: Şoförlü araç kiralama 17 adet araç (16 adet binek , 1 adet kapalı kasa camlı doblo tipi) hizmet alımı.

…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 17 adet şoför için brüt asgari ücrete ilaveten %50 fazlası ücret ödenecektir.Çalışma saatleri haftalık 45 saati geçmeyecek şekilde idare tarafından düzenlenecektir.17 araç için ödenecek kira bedelleri ve araçlarda bulunması gereken ve teknik şartnamede sayılan donanımlar, tüm giderler (araç takip sistemi, navigasyon vb.)teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları pirim oranı % 2 dir” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi iddiasında; Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde yürürlükteki brüt asgari ücretin %50 artırımlı tutarını aşmayacak şekilde şoför gideri öngörülebilecek iken ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Şentürkler Filo Otomotiv Turizm Taşımacılık Dış Ticaret Limited Şirketi’nin bu tutarının üzerinde maliyet belirlemesi yapmış olduğunu öne sürmektedir.

Şentürkler Filo Otomotiv Turizm Taşımacılık Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan teklif dosyası incelendiğinde; 1 şoförün 1 aylık giderine ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde 6.837,00 TL teklif edildiği görülmektedir.

İdari Şartname’de yer alan; şoför için brüt asgari ücretin %50 fazlasının ödeneceği yönündeki düzenleme uyarınca 1 şoför için 1 aylık teklif edilmesi gereken asgari bedelin KİK İşçilik Hesaplama Modülünün kullanılması neticesinde 6.836,62 TL olduğu, bu tutarın altında işçilik maliyeti öngören isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan teklif edilebilecek azami tutara ilişkin bir değerlendirme yapıldığından; Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in yukarıda yer verilen 6’ncı maddesinin (a) bendinde şoför hariç taşıt kiralamalarına ilişkin düzenlemelerin bulunduğu ve bu yönüyle somut ihalenin birim fiyat teklif cetvelinde şoför ve araç iş kalemlerinin ayrı satır açılmak suretiyle ayrıştırılmış olması sebebiyle araçlara ilişkin kontrolün %2 kasko sigortası değeri üzerinden kendi içerisinde yapılması gerektiği,

Somut ihalenin şoför dahil taşıt kiralaması olduğu düşünüldüğünde, anılan Esas ve Usuller’in 6’ncı maddesinin (b) bendinde yer verilen ve işçilik maliyeti ve araç kiralama bedelinin toplamını içeren aylık kiralama bedelinin ise araç kasko sigortası değerinin %2 si ile brüt asgari ücretin (yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler dahil) %50 artırımlı tutarı toplamının altında kalıp kalmadığının da ayrıca kontrol edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Somut ihalede 17 adet araç için ayrı satır açıldığı, Şentürkler Filo Otomotiv Turizm Taşımacılık Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde 17 adet araç için teklif edilen aylık toplam araç kiralama teklif bedelinin, bu 17 adet aracın toplam kasko bedellerinin %2’sinin altında olduğu, bu kontrolün her bir araç için ayrı ayrı işletilmesi durumunda dahi aynı şekilde her bir araç için %2’lik sınırın altında teklif verildiği ve bu yönüyle teklifinin mevzuata uygun olduğu,

İhalede 17 adet aracı kullanacak olan 17 şoförün çalıştırılacağı düşünüldüğünde, söz konusu istekli tarafından teklif edilen bir aylık araç kiralama bedeli ile 1 aylık şoför ücreti toplamının bir diğer deyişle aylık kiralama bedelinin, 1 aracın %2 kasko sigortası değeri ile brüt asgari ücretin %50 artırımlı tutarının 1 aylık bedeli toplamının altında kaldığı ve bu durumun bütün araç ve işçilik kalemi toplamlarında geçerli olduğu tespit edilmiştir.

Şentürkler Filo Otomotiv Turizm Taşımacılık Dış Ticaret Limited Şirketi’nin, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde belirlenen azami tutarın üzerinde teklif vermediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan başvuru sahibinin, “ekonomik açıdan en avantajlı 2'nci teklif sahibi isteklinin "Doblo" tipi araç için teklif etmiş olduğu aracın yerli menşeli olmadığı, en az 4 adet hava yastığının bu araçta bulunmadığı” iddialarının 20.12.2021 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, bahse konu iddianın ilk kez 30.12.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddialarını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği (kesinleşen ihale kararının kendisine bildirilmesi) 10.12.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde başvuruya konu etmesi ve somut durumda en geç 20.12.2021 tarihine kadar başvuruda bulunması gerekirken, söz konusu iddialara bu süre geçtikten sonra 30.12.2021 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.