KİK Kararı: 2022/UH.I-1714

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/060
Gündem No : 82
Karar Tarihi : 28.12.2022
Karar No : 2022/UH.I-1714
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Karalar Müteahhitlik Müh. Taş. Gıda Elek. Petrol Ürün. Tem. Tur. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1057830 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 14 Böl Müd. Bağlı Böl Merkezi, Şube, Şantiye ve Kont Şef Emrinde Süreklilik Arz Eden Rutin Hizmetlerinde 1, 2 ve 3 Kısımda Tanımlanan Araçlar İle Malz, Araç-Gereç ve Pers Nakli İçin Şoförlü Taşıt Kiralanması Sureti İle Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 21.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 14. Böl. Müd. Bağlı Böl Merkezi, Şube, Şantiye ve Kont Şef Emrinde Süreklilik Arz Eden Rutin Hizmetlerinde 1, 2 ve 3. Kısımda Tanımlanan Araçlar İle Malz, Araç-Gereç ve Pers. Nakli İçin Şoförlü Taşıt Kiralanması Sureti İle Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Karalar Müth. Müh. Taş. Gıda Elek. Petrol Ürün. Tem. Tur. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.11.2022 tarihinde yaptığı başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 23.11.2022 tarih ve 62197 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1355 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme Bedeline Dahil Giderler” başlıklı 7’nci maddesi ile İdari Şartname’nin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25’inci maddesinin uyumlu olmadığı, bununla birlikte Teknik Şartname’nin 6.6’ncı maddesinde yer verilen ve yükleniciye ait olduğu ifade edilen giderlere İdari Şartname’de de Sözleşme Tasarısı’nda da yer verilmediği, teklif fiyata dahil giderlerin dokümanda yer alan belgede farklı ifade edildiği, bu durumun sağlıklı şekilde teklif hazırlanmasına engel olduğu,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde belirsizlik bulunduğu, anılan maddede kamu ve özel sektörün işlettiği otoyol ve köprü geçiş ücretlerinin teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği, ancak ihale dokümanında ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların otoyol ve köprü geçişlerine ilişkin hiçbir sayısal belirlemenin bulunmadığı, idarenin bulunduğu bölge sınırları içerisinde çok sayıda otoyol ve köprü bulunduğu, bu belirsizlik sebebiyle sağlıklı teklif oluşturulamayacağı,
İdari Şartname’de yer alan A1 yetki belgesine dönük düzenlemenin çelişkiye sebep olduğu, İhale İlanı’nda hiçbir düzenleme olmaksızın İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde A1 yetki belgesine ilişkin düzenleme bulunduğu, aynı düzenlemeye Teknik Şartname’nin 3.1.3’üncü maddesinde de yer verildiği, buna göre sözleşme imzalamadan önce belgenin idareye sunulması gerektiği, başvurunun sözleşmeden önce sunulması halinde sözleşmenin imzalanmasından sonra belgenin 20 gün içerisinde sunulamaması durumunda sözleşmenin feshinin söz konusu olacağı, söz konusu düzenlemelere göre A1 yetki belgesini idareye sunmadan işe başlamanın mümkün olmadığı, bu belgeye çalıştırılarak araçların taşıt kartlarının işlenmesi gerektiği, tanınan sürelerin isteklileri tereddüde düşürebilecek nitelikte olduğu, bu süreler içerisinde ceza uygulanıp uygulanmayacağının, araçların bu süreler içerisinde çalıştırılıp çalıştırılmayacağının belli olmadığı, düzenlemenin eksik ve mevzuata aykırı olduğu, belgenin sunulamaması halinde kesin teminatın gelir kaydedilerek sözleşmenin feshedileceği ve yasaklamanın söz konusu olacağı düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu, söz konusu düzenlemelerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında sorun yaratacağı,
İhalede alınacak kesin teminatın süresinin belirtilmemesinin mevzuata aykırı olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 11.1.2’nci maddesinde kesin teminat mektubunun süresinin boş bırakıldığı, bu durumun 4734 sayılı Kanun’a, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne ve Tip Sözleşme düzenlemelerine aykırı olduğu,
İhale dokümanında ödemeye yönelik düzenlemelerin belirsizlik yarattığı ve teklif oluşturulmasına engel olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde aylık ödemeden farklı bir şekilde “2023 yılı %100” denildiği, diğer yandan 30 günlük hakediş süresine bağlandığı, Teknik Şartname’nin 6.20’nci maddesinde hakkedişlerin aylık olarak yapılacağının düzenlendiği, aynı maddede “Hakedişlere esas ödenek gelmemesi durumunda Yüklenici, idareden ödenekler gelene kadar hiçbir hak talep edemez” şeklinde düzenlemeye yer verildiği, ödemenin ihtimale dayalı olarak hangi düzenlemeye göre hakediş ödemelerinin yapılacağının belirsiz olduğu, aylık ödemelerin zaman ve zeminin tam olarak belirtilmemesinin sağlıklı teklif oluşturulmasına engel olduğu, düzenlemelerin birbiri ile çeliştiği, Teknik Şartname düzenlemesinde ödemenin ödeneğin idareye gelmesine bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu,
Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartname’de araçların tüm bakım ve tamirlerinin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, ancak araçların çalıştırılması açısından herhangi bir mesafe sınırlamasının bulunmadığı, bu durumun tekliflerin oluşturulması açısından eksiklik ve çelişki yarattığı, araçların aylık olarak kiralandığı halde dokümanın tamamında araçların günlük, aylık veya yıllık kat edecekleri mesafeye yönelik bir bilgi veya değere yer verilmediği, araçların hiçbir sınır olmaksızın idarenin istediği zamanda ve yerde kullanılmasının sürücü, bakım, tamir, lastik ve diğer giderlerin yükleniciye ait olması nedeniyle belirsizliğe neden olduğu, km üzerinden hesaplanacak periyodik bakım giderinin hesaplanamayacağı, bu belirsizlik nedeniyle gider hesaplayarak teklif oluşturmanın mümkün olmadığı,
İhale konusu işte çalıştırılacak araçlara ait akaryakıt giderinin idarece karşılanacağı belirtilmiş olmasına rağmen kullanılacak “Adblue” giderinin kim tarafından karşılanacağına ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, bu durumun sağlıklı teklif verilmesine engel olduğu, ihale dokümanında araçların motorin ile çalışacak araçlar olacağının düzenlendiği, günümüzde tüm dizel motorlu araçlarda Adblue kullanımının zorunlu olduğu, bu giderin idare tarafından mı yüklenici tarafından mı karşılanacağına ilişkin bir belirlemenin bulunmadığı,
İhale dokümanında hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesine ilişkin esas ve usullerin belirlendiği 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu kararına uygun düzenleme yapılmadığı, Teknik Şartname’nin 1.3’üncü maddesinde 2006/10193 sayılı ve 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu kararları hükümlerine uyulacağının düzenlendiği, anılan kararlarda arazide çalıştırılacak araçların kasko sigortası değerinin %2’sine yönelik sınırlamaya tabi olmadığının açıkça belirtildiği ancak Teknik Şartname’nin 5.7’nci maddesinde düzenlenen 4x4 arazi tipi çekişe sahip olacak pikapın bu sınırlamadan istisna edilmesi gerektiği halde bu konuda ihale dokümanında bir düzenleme yapılmadığı,
İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak sürücülerin konaklama bedelinin yükleniciye ait olduğu düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu, Teknik Şartname’nin 5.3’üncü maddesinde sürücülerin çalıştığı yerleşim merkezi dışında yatılı kalacak şekilde görevlendirme yapılması halinde konaklama ücretlerinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ihale dokümanının tamamında bu hususta bir belirleme veya düzenleme yapılmadığı, çok büyük tutarlara ulaşabilecek bu gider kaleminin belirsizlik arz etmesinin sağlıklı teklif oluşturulmasını engellediği,
İdari Şartname’de yer alan fiyat farkı düzenlemesinin sağlıklı teklif vermeye engel olduğu, dokümanda tüm kısımlar için fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği, işçilik, amortisman, bakım, lastik, sigorta vb. giderler bulunduğu halde yalnızca a2 katsayısı dikkate alınarak fiyat farkı düzenlemesi yapılmasının ihaleye sağlıklı teklif vermeyi engellediği, ayrıca Teknik Şartname’nin 5.6’ncı maddesinde yer alan “Otomobil, Panel ve Pikaplar da Fiyat farkı için sürücülerin asgari ücret değişiminden kaynaklanan fark ödenecektir” şeklindeki düzenlemenin fiyat farkı düzenlemesi ile uyumsuz olduğu,
Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yer alan ceza düzenlemelerinin mevzuata aykırı olduğu, 16.1.2’nci maddede özel aykırılık halinin 30’a ulaşması durumunda sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği, ancak tabloda aykırılık sayısının 5 olarak belirlendiği, bu durumun çelişki yarattığı, aynı maddede Özel Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde belirtilen cezai şartların gerçekleşmesi durumunun aykırılık hali olarak düzenlendiği, aykırılık sayısının da 5 olarak belirlendiği, 8.6’ncı maddede taşıt ve şoförlerin değiştirilmesi halinin ve cezai işlemin düzenlendiği halde bu durumun Sözleşme Tasarısı’nın hem 16.1.2’nci maddesine göre ceza uygulanmasına hem de 16.1.3’üncü maddesine göre sözleşmenin feshine neden olacağı, iki ayrı maddede ceza uygulamasının çelişkili ve mevzuata aykırı olduğu, az ve belirsiz sayıda olan sınırlandırmanın ağır bir cezai yaptırıma sebep olduğu ve teklif verilmesini engellediği,
İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer verilen “Kamu veya Özel Sektörde yapılan Tüm Personel Taşıma İşleri” şeklindeki benzer iş tanımının kısıtlılık arz ettiği ve araç kiralama işlerini kapsamayacak şekilde düzenlenmesinin uygun olmadığı,
Teknik Şartname’nin 6.7’nci maddesinde yer verilen düzenleme ile yüklenicinin sağlıklı bir şekilde çalıştırmakla mükellef bulunduğu araçların bakım giderleri açısından yüklenicinin yetkili servislere yönlendirilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile kamu ve özel sektörün işlettiği otoyol ve köprü geçiş ücretleri, diğer ulaşım giderleri, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin

İlgili mevzuatı gereğince yapılacak ulaşım, vergi, resim, harç vb. giderleri, İdari şartnamede teklif fiyata dahil olduğu belirtilen diğer giderler ile sözleşmeyle ilgili her türlü diğer giderler sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Şoförlü Taşıt Kiralanması İşi Özel Teknik Şartnamesinde“5.3- Otomobil ,Panel ve Pikapların Sürücüleri aylık olarak asgari ücretin %15 arttırımlı tutarını alacaklardır. Çalıştığı yerleşim merkezi dışında yatılı kalacak şekilde görevlendirme yapılması halinde konaklama ücreti ödemeleri yükleniciye aittir…

…6.6- Yüklenici araçlarının, bakım onarım, yağ, yedek parça vb. gibi ve her türlü işçilik ücretlerinden doğacak ücretler ve taşımacılığa ileride konulacak vergi vb. gibi giderlerin hepsi yüklenici tarafından karşılanacaktır. İdareden her hangi bir ücret talebinde bulunmayacaktır…” düzenlemesi,

İhale dokümanının bir parçası olan Birim fiyat Tariflerinde “I.KISIM

1- POZ NO: ÖZEL OT-01: OTOMOBİL ÇALIŞTIRILMASI:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Bölge Merkezi ve Başmühendislikler Emrinde Süreklilik Arz Eden Rutin Hizmetlerinde Malzeme, Araç-gereç ve Personel Nakli için, en az 2018 model, 85 HP (62 kw) gücünde ve 4 yolcu taşıma kapasiteli Otomobil aracın aylık çalıştırılması işidir.

TEKLİF BİRİM FİYATA DAHİL OLAN MASRAFLAR:

Otomobil Sürücüleri aylık olarak asgari ücretin %15 artırımlı tutarını alacaklardır. Teklifler hazırlanırken Fazla çalışma süreleri için, bir sürücüye aylık 22 saat fazla çalışma saati(sözleşme ve genel giderler dahil) ve 1 gün ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması(sözleşme ve genel giderler dahil) yaptırılabilmesine olanak verecek şekilde tekliflerini hazırlayacaklardır. Araçların, aylık çalışması için gerekli amortisman, işletme ve bakım giderleri, taşıt takip sistem maliyetleri, şoförün yasal mevzuatlardan kaynaklanan tüm tazminat ve ücret giderleri, tüm özlük hakları ile ilgili giderler ve sigorta giderleri (işveren maliyet kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderleri (%4)), işyerine nakli için her türlü işçilik, yüklenici karı ve genel masraflar.

TEKLİF BİRİM FİYATA DAHİL OLMAYAN MASRAFLAR:

Teklif birim fiyata dahil olmayan masraf yoktur.

ÖLÇÜ:

Puantajla tespit edilen ”Ay” cinsinden çalışma miktarıdır. Ay 30 gün olarak kabul edilecektir. Aracın tam ay çalışmadığı durumda, ay içinde çalıştığı günlerin toplamı, 30’a bölünerek aya dönüştürülüp ödeme yapılacaktır.

ÖDEME:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen TL/AY olarak ödenir.

II.KISIM

1- POZ NO: ÖZEL PN-01: PANEL ÇALIŞTIRILMASI:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Bölge Merkezi ve Başmühendislikler Emrinde Süreklilik Arz Eden Rutin Hizmetlerinde Malzeme, Araç-gereç ve Personel Nakli için en az 2018 model, 85 HP ( 62 kw ) gücünde ve 4 yolcu taşıma kapasiteli Panel aracın aylık çalıştırılması işidir.

TEKLİF BİRİM FİYATA DAHİL OLAN MASRAFLAR:

Panel Sürücüleri aylık olarak asgari ücretin %15 artırımlı tutarını alacaklardır. Teklifler hazırlanırken Fazla çalışma süreleri için, bir sürücüye aylık 22 saat fazla çalışma saati(sözleşme ve genel giderler dahil) ve 1 gün ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması(sözleşme ve genel giderler dahil) yaptırılabilmesine olanak verecek şekilde tekliflerini hazırlayacaklardır. Araçların, aylık çalışması için gerekli amortisman, işletme ve bakım giderleri, taşıt takip sistem maliyetleri, şoförün yasal mevzuatlardan kaynaklanan tüm tazminat ve ücret giderleri, tüm özlük hakları ile ilgili giderler ve sigorta giderleri (işveren maliyet kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderleri (%4)), işyerine nakli için her türlü işçilik, yüklenici karı ve genel masraflar.

TEKLİF BİRİM FİYATA DAHİL OLMAYAN MASRAFLAR:

Teklif birim fiyata dahil olmayan masraf yoktur.

ÖLÇÜ:

ÖDEME:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen TL/AY olarak ödenir.

2- POZ NO: ÖZEL PN-02: PANEL ÇALIŞTIRILMASI:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Bölge Merkezi ve Başmühendislikler Emrinde Süreklilik Arz Eden Rutin Hizmetlerinde Malzeme, Araç-gereç ve Personel Nakli için en az 2018 model, 85 HP ( 62 kw ) gücünde 3 şoförlü ve 4 yolcu taşıma kapasiteli Panel aracın aylık çalıştırılması işidir.

TEKLİF BİRİM FİYATA DAHİL OLAN MASRAFLAR:

TEKLİF BİRİM FİYATA DAHİL OLMAYAN MASRAFLAR:

Teklif birim fiyata dahil olmayan masraf yoktur.

ÖLÇÜ:

ÖDEME:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen TL/AY olarak ödenir.

III.KISIM

1- POZ NO: ÖZEL PK-01: ÇİFT KABİN PİKAP ÇALIŞTIRILMASI:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Bölge Merkezi ve Başmühendislikler Emrinde Süreklilik Arz Eden Rutin Hizmetlerinde Malzeme, Araç-gereç ve Personel Nakli için en az 2016 model, 135 HP ( 99 kw ) gücünde ve 4 yolcu ve en az 750 Kg. yük taşıma kapasiteli Çift Kabin Pikap aracın aylık çalıştırılması işidir.

TEKLİF BİRİM FİYATA DAHİL OLAN MASRAFLAR:

Pikap Sürücüleri aylık olarak asgari ücretin %15 artırımlı tutarını alacaklardır. Teklifler hazırlanırken Fazla çalışma süreleri için, bir sürücüye aylık 22 saat fazla çalışma saati(sözleşme ve genel giderler dahil) ve 1 gün ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması(sözleşme ve genel giderler dahil) yaptırılabilmesine olanak verecek şekilde tekliflerini hazırlayacaklardır. Araçların, aylık çalışması için gerekli amortisman, işletme ve bakım giderleri, taşıt takip sistem maliyetleri, şoförün yasal mevzuatlardan kaynaklanan tüm tazminat ve ücret giderleri, tüm özlük hakları ile ilgili giderler ve sigorta giderleri (işveren maliyet kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderleri (%4)), işyerine nakli için her türlü işçilik, yüklenici karı ve genel masraflar.

TEKLİF BİRİM FİYATA DAHİL OLMAYAN MASRAFLAR:

Teklif birim fiyata dahil olmayan masraf yoktur.

ÖLÇÜ:

ÖDEME:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen TL/AY olarak ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme Bedeline Dahil Giderler” başlıklı 7’nci maddesinde İdari Şartname’nin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25’inci maddesine atıf yapıldığı, bu itibarla bahse konu iki maddede yapılan düzenlemelerin birbiriyle uyumlu olduğu değerlendirilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale dokümanının bir bütün olduğu hususu gereğince teklif fiyata dâhil giderlerin İdari Şartname, Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısı düzenlemeleri bir bütün olarak dikkate alınmak suretiyle teklif fiyatına dâhil edilebileceği, ayrıca doküman düzenlemelerinden işin yapılacağı yerlerin belirlenmiş olduğu, otoyol ve köprü geçiş gideri kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılma zorunluluğunun bulunmadığı, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacirler tarafından söz konusu giderin teklif fiyatına dâhil edilmesinin mümkün olduğu ve dolayısıyla anılan düzenlemenin teklif verilmesine engel teşkil edecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bir ve ikinci iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24’üncü maddesinde “İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

a) İdarenin adı, adresi, telefon ve faks numarası.

b) İhalenin adı, niteliği, türü, miktarı.

c) Mal alımı ihalelerinde teslim yeri, hizmet alımı ve yapım ihalelerinde ise işin yapılacağı yer.

d) İhale konusu işe başlama ve işi bitirme tarihi.

e) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu.

f) Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler.

g) İhalenin sadece yerli isteklilere açık olup olmadığı ve yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanıp uygulanmayacağı.

h) İhale dokümanının nerede görülebileceği ve hangi bedelle alınacağı.

i) İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte yapılacağı.

j) Tekliflerin ihale saatine kadar nereye verileceği.

k) Teklif ve sözleşme türü.

l) Teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, isteklice belirlenecek tutarda geçici teminat verileceği.

m) Tekliflerin geçerlilik süresi.

n) İhaleye konsorsiyumların teklif verip veremeyeceği.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi…

…Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler” başlıklı 22’nci maddesinde “19 uncu maddeye göre yüklenicinin fesih talebinin idareye intikali, 20 nci maddenin (a) bendine göre belirlenen sürenin bitimi, 20 nci maddenin (b) bendi ile 21 inci maddeye göre ise tespit tarihi itibariyle sözleşme feshedilmiş sayılır. Bu tarihleri izleyen yedi gün içinde idare tarafından fesih kararı alınır. Bu karar, karar tarihini izleyen beş gün içinde yükleniciye bildirilir.

19, 20 ve 21 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir.

19, 20 ve 21 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, yükleniciler hakkında 26 ncı madde hükümlerine göre işlem yapılır. Ayrıca, sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyan yükleniciye tazmin ettirilir.” hükmü,

Bahse konu Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 26’ncı maddesinde “25 inci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanunun 2 nci ve 3 üncü maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, sözleşmeyi uygulayan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve (Değişik:29/11/2018-7153/28 md.) bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.

Bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir.Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

İdareler, 25 inci maddede belirtilen yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. …Otomobil cinsi taşıtlar için Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 24. Maddesinin 3. Fıkrasında Kamu kurum/kuruluşlarıyla yapılacak taşıma sözleşmesine istinaden A1 yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek taşıtlar için, kaydedilebilecek taşıt sayısı sınırına bakılmaksızın taşıt kaydedilebilir. Bu şekilde düzenlenecek taşıt kartlarının süresi, kamu kurum/kuruluşuyla yapılan sözleşmenin süresiyle sınırlıdır. İbaresine göre yüklenicinin sözleşme imzalandıktan sonra 20(yirmi) gün içerisinde A1 Yetki Belgesini ilgili kurumdan alıp İdaremize teslim edilecek olup, A1 Yetki Belgesi ilgili kurumdan alınıp İdaremize teslim edilmeden işe başlatılmayacaktır. Yukarıda belirtilen süre içerisinde A1 Yetki Belgesinin ilgili Kurum tarafından verilmemesi halinde yüklenici A1 Yetki Belgesi için ilgili Kuruma başvuru yaptığına dair belgeleri İdareye sunması halinde İdarece ek olarak 20 (yirmi) günlük bir süre tanınacaktır. Yüklenici A1 Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra yukarıda belirtilen süreler içerisinde İdaremize teslim etmemesi durumunda sözleşme fesih işlemleri başlatılacak olup, kesin teminat gelir kaydedilecek ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20. ve 26. maddeleri uygulanacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 3.1.3’üncü maddesinde “Otomobil cinsi taşıtlar için Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ nin 24. Maddesinin 3. Fıkrasında “Kamu kurum/kuruluşlarıyla yapılacak taşıma sözleşmesine istinaden (Ek ibare:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) A1 yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek taşıtlar için, kaydedilebilecek taşıt sayısı sınırına bakılmaksızın taşıt kaydedilebilir. Bu şekilde düzenlenecek taşıt kartlarının süresi, kamu kurum/kuruluşuyla yapılan sözleşmenin süresiyle sınırlıdır.” İbaresine göre yüklenicinin sözleşme imzalandıktan sonra 20(yirmi) gün içerisinde A1 Yetki Belgesini ilgili kurumdan alıp İdaremize teslim edilecek olup, A1 Yetki Belgesi ilgili kurumdan alınıp İdaremize teslim edilmeden işe başlatılmayacaktır. Yukarıda belirtilen süre içerisinde A1 Yetki Belgesinin ilgili Kurum tarafından verilmemesi halinde yüklenici A1 Yetki Belgesi için ilgili Kuruma başvuru yaptığına dair belgeleri İdareye sunması halinde İdarece ek olarak 20 (yirmi) günlük bir süre tanınacaktır. Yüklenici A1 Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra yukarıda belirtilen süreler içerisinde İdaremize teslim etmemesi durumunda sözleşme fesih işlemleri başlatılacak olup, kesin teminat gelir kaydedilecek ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20. ve 26. maddeleri uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 24’üncü maddesinde ihale ilanlarında bulunması zorunlu hususların neler olduğu hüküm altına alınmış olup, A1 yetki belgesine dönük düzenlemenin ilanda bulunmasının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır.

Gerek İdari Şartname’nin 48.1’inci maddesi gerekse Teknik Şartname’nin 3.1.3’üncü maddesinde A1 yetki belgesinin sözleşme imzalamadan önce idareye sunulması gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı görülmüştür.

4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinde yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlarının gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği,

Anılan Kanun’un 22’nci maddesinde 20’nci maddeye göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, yükleniciler hakkında 26’ncı madde hükümlerine göre işlem yapılacağı, bahse konu Kanun’un 26’ncı maddesinde de yüklenicilere ihalelere katılmaktan yasaklamanın ne şekilde uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Şikayete konu doküman düzenlemelerinde A1 Yetki Belgesinin ilgili kurumdan alınıp müdürlüğe teslim edilmeden işe başlanılamayacağı, yükleniciyle sözleşme imzalanmasına müteakip, bahse konu belgelerin alınması için 20 gün süre verileceği, ayrıca yüklenicinin A1 Yetki Belgesi için ilgili kuruma başvuru yaptığına dair belgeleri müdürlüğe sunması halinde müdürlükçe ek olarak 20 günlük bir süre daha tanınacağı, bu süre zarfında yüklenicinin bahse konu belgeyi alamaması durumunda, sözleşme fesih işlemlerinin başlatılacağı, kesin teminatının gelir kaydedileceği ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20 ve 26’ncı maddeleri uygulanacağı düzenlenmiştir.

Yukarıda yer alan düzenlemelerde yüklenicinin A1 Yetki Belgesini alıp işe başlayabilmesi için verilen sürenin 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinde belirtilen süreye uygun olduğu, ihale konusu işe yüklenicinin başlayabilmesi için bahse konu belgenin yüklenici tarafından alınmasının zorunlu olduğu, dolayısıyla yüklenicinin anılan belgeyi almadan işe başlayamayacağı, yüklenicinin müdürlükçe verilen sürede söz konusu belgeyi almaması durumunun, taahhüdünü ihale dokümanında hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği sonucunu doğuracağı, bu durumda da müdürlükçe yükleniciye 4735 sayılı Kanun’un 20 ve 26’ncı maddelerine göre işlem yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak gerek İdari Şartname’nin 48.1’inci gerekse Teknik Şartname’nin 3.1.3’üncü maddelerinde yapılan düzenlemelerin yukarıda açıklandığı mevzuata uygun olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “…Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir…” hükmü

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat :

11.1.1.Yüklenici bu işe ilişkin olarak ........... (rakam ve yazıyla) .......................... kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi .../…/... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.18” düzenlemesi,

Bahse konu Tip Sözleşme’nin 11’inci maddesinin düzenlenmesine ilişkin 18 numaralı dipnotta “… ((1) Kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenecektir.

(2) Kesin teminat mektubu dışındaki diğer değerlerden birinin kesin teminat olarak verilmesi halinde “Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat

11.1.1. Yüklenici bu işe ilişkin olarak........... (rakam ve yazıyla) kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır…” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesi ve Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 11’inci maddesinin düzenlenmesine ilişkin 18 numaralı dipnotuna göre kesin teminat mektubunun süresinin, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği hüküm altına alınmış olup, ihaleyi yapan müdürlükçe Sözleşme tasarısının 11.1.2’nci maddesinde yapılan düzenlemenin bahse konu Kanun hükmüne ve dipnot düzenlemesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, müdürlük tarafından kesin teminat mektubunun süresini gerekli yasal düzenlemeleri dikkate alarak sözleşme imzalamandan önce belirleyebileceği dikkate alındığında, bahse konu teminat süresinin sözleşme tasarısında belirlenmemesinin ihalenin iptalini gerektirecek esasa etkili bir aykırılık olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin dördüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş programı” başlıklı 28’inci maddesinde “Yüklenici, sözleşmenin yürürlüğe girmesi için gerekli olan yasal prosedürlerin tamamlandığının kendisine tebliği ve buna göre işe başlama tarihinden itibaren, sözleşme veya eklerinde belirlenen süre içinde, üstlenilen işler için kontrol teşkilatının öngöreceği formda ve detaylarda ayrıntılı bir iş programı düzenler ve kontrol teşkilatının uygun görüşüne sunar. İş programı, kontrol teşkilatı tarafından talep edildiği takdirde, yüklenicinin işin yürütülmesi için uygulamayı önerdiği metotlar ve düzenlemeler hakkında genel bir açıklamayı da içerecektir…” açıklaması,

Anılan Genel Şartname’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

…

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır…” açıklaması,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Karayolları 14.Bölge Müdürlüğü / Muhasebe Şubesi Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

2023 için %100

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır…” düzenlemesi

Teknik Şartname’nin “Yüklenicilerin sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ …6.20- Hak edişler aylık olarak yapılacaktır. Hak edişlere esas ödenek gelmemesi durumunda Yüklenici, İdareden ödenekler gelene kadar hiçbir hak talep edemez…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan doküman düzenlemelerine göre işe başlama tarihinin 01.01.2023 işi bitirme tarihinin 31.12.2023 olarak düzenlendiği yani yıllara sari bir iş niteliği arz etmediği, ayrıca Sözleşme Tasarı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde mevzuata uygun olarak hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağı düzenlendiğinden, başvuru sahibinin beşinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede ihale dokümanında yakıtın müdürlük tarafından karşılanacağının düzenlendiği görülmüş olup, araç bakım onarım giderlerinin işin süresi ve araç sayısı dikkate alınmak suretiyle basiretli tacir niteliğini haiz istekli olabilecekler tarafından teklifine yansıtılabileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin altıncı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Özel Teknik Şartname’nin 4.5’inci maddesinde “Otomobil, Pikap ve Panel türü taşıtlar sürücü ile birlikte ve yakıt hariç kiralanacaktır. Yakıt idare tarafından karşılanacaktır. Bu kapsamda kiralanacak olan taşıtlar MOTORİN ile çalışan taşıtlar olacaktır. Benzinli, LPG (Likit Petrol Gazı), CNG (Compressed Naturel Gas) (Sıkıştırılmış Doğal Gaz)’ li taşıtlar kabul edilmeyecektir. Sözleşme süresi içinde aracın yakıt sisteminde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır. Kiralanan aracın yetkili servis tarafından yakıttan kaynaklı arıza olduğuna dair rapor vermesi durumunda, aracın en son yakıt aldığı istasyondan numune alınıp tahlil için Üniversitelerin ilgili birimlerine, TUBİTAK veya Türkiye Petrolleri Dağıtım A.Ş.’nin laboratuvarlarına gönderilecek ve gelen sonuca göre işlem yapılacaktır. Kargo ve laboratuvar ücretleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdareden 07.12.2022 tarihli Kurum yazısıyla “…Müdürlüğünüzce piyasa araştırmasına dayanak gerçek ve/veya tüzel kişilere gönderilen fiyat talebi yazısının ihale işlem dosyasında gönderilmediği görülmüş olup, söz konusu talep yazısı dokümanda bulunmadığı için dizel araçlarda kullanılacak adblue giderinin yaklaşık maliyete dahil edilip edilmediği hususunda tereddüt oluşmuş olup, söz konusu yazının bir örneğinin ve bahse konu giderin teklif fiyata dahil olup olmadığı konusunda açıklayıcı bilgi notunun ” gönderilmesi istenilmiştir.

İhaleyi yapan müdürlüğün gönderdiği 09.12.2012 tarihli ve E.80051661-755.02.07/1021785 sayılı yazıda “İhale konusu işin Binek - Birim Fiyat Tarifleri (Ek-1) ekinde “07.03.2006 tarihli 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu kararında belirtilen Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6. Maddesinin ç bendinde Taşıtlar, yakıt hariç Şoförlü veya Şoförsüz olarak edinilebilmektedir. Denilmektedir.14.06.2022 tarihli ve 849965 sayılı (Ek-2) yazı ile fiyat araştırması yapılmış olup firmalardan gelen tekliflere göre ve fiyat analizi değerlerine göre yaklaşık maliyet oluşturulmuştur.

Ayrıca Binek - Birim Fiyat Tarifleri (Ek-1) ekinde “Teklif Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlığı altında Araçların, aylık çalışması için gerekli amortisman, işletme ve bakım giderleri, taşıt takip sistem maliyetleri, şoförün yasal mevzuatlardan kaynaklanan tüm tazminatve ücret giderleri, tüm özlük hakları ile ilgili giderler ve sigorta giderleri (işveren maliyet kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderleri (%4), işyerine nakli için her türlü işçilik, yüklenici karı ve genel masraflar” şeklinde teklif fiyata dahil olan bileşenler belirtilmiştir. Fiyata dahil olan masraflar için “İşletme ve Bakım Giderleri” özellikle belirtilmiştir. İşletme ve bakım giderleri olarak belirtilen masrafların içinde adblue, motor yağı, şanzıman yağı, motor suyu, antifiriz, cam suyu vb. giderler dahildir. İşletme ve bakım giderlerinin fiyata dahil olduğu belirtilmiş ayrıca adblue ayrı gider kalemi olarak belirtilmemiştir.

İhale konusu kiralanacak araçlardan otomobillerde cinsinden dolayı ve pikaplarda model yılından dolayı adblue sistemi bulunmamaktadır…” denilerek cevap verilmiştir.

Yapılan incelemede ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde teklif fiyata dâhil giderler kapsamında “İşletme ve Bakım Giderleri”ne yer verildiği ve bu kapsamda yakıt katkı maddesinin müdürlüğün konuya ilişkin verdiği cevabi yazı da dikkate alındığında teklif fiyata dâhil bir gider olduğunun açık olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin yedinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “… (2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a)Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.

b)Şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır...” açıklaması

Teknik Şartnamede “ 1.3. Otomobil, Panel ve Pikap kiralanmasında Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin Belirlendiği 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 02.10.2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hükümlerine uyulacaktır.

1.4. Otomobil, Panel ve Pikap türü araçların aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini aşmayacaktır…

…3.3.1- 3. kısımda belirtilen işi yapacak olan isteklinin araçları, aşağıdaki araç tanımlarına uymak zorundadır. Araç taşıma kapasitesi standart koltuklar olarak tanımlanmıştır.

1 Adet Pikap(4x4 çekişli) 01.01.2023 - 31.12.2023 (Etüt Proje ve Çevre Başmühendisliğinde)…

…5.7- 3. Kısım 1 nolu satırdaki pikaplardan 1(bir) tanesi 4x4 arazi tipi çekişe sahip olacak ve arka kısmı fiberglas ile kapalı kabin olacak. Bu özellikteki pikap için yükleniciye herhangi bir ücret ödenmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleyi yapan müdürlükçe Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin kapsamında yer almayan bir aracın bu usul ve esaslara tabi kılınmak suretiyle kasko değeri denetiminin yapılmasının idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, diğer taraftan aracın tipine ilişkin “arazi tipi çekiş” haricinde ihale dokümanı kapsamında ayrıca araçların fiilen arazi üzerinde çalıştırılacağına dair de bir düzenlemenin yer almadığı görüldüğünden, ihale dokümanının iddia konusu düzenlemelerinde mevzuata bir aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin sekizinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartnamede “…5.3- Otomobil ,Panel ve Pikapların Sürücüleri aylık olarak asgari ücretin %15 arttırımlı tutarını alacaklardır. Çalıştığı yerleşim merkezi dışında yatılı kalacak şekilde görevlendirme yapılması halinde konaklama ücreti ödemeleri yükleniciye aittir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan düzenlemenin olası bir duruma ilişkin olduğu ve şehir dışı görevlendirmenin kaç kez yapılacağının önceden öngörülerek net bir sayının ihale dokümanına yazılmasının idareden beklenemeyeceği, zira bu görevlendirmenin yapılmamasının da ihtimal dâhilinde olduğu ve basiretli bir tacir niteliğini haiz istekli olabilecekler tarafından bu giderin öngörülerek teklif fiyatına yansıtılmasının mümkün olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin dokuzuncu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

24.02.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…l) Endeks Tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunu, … ifade eder.” hükmü,

Anılan Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

a) Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında;

F = An x B x [(Sn/So)-1]

b) Elektronik haberleşme hizmeti alımlarında;

F = An x B x [(En/Eo)-1]

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ı) So: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli fiyatı,

i) Sn: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli fiyatı,

j) Eo: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,

k) En: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

(6) Elektronik haberleşme hizmeti alımı ihalelerinde kullanılacak olan Eo ve En fiyatlarına ilişkin olarak, her bir hizmet iş kalemi için ayrı ayrı olmak üzere, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri- Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan;

a) Telefon Görüşme Ücreti (Şehiriçi),

b) Telefon Kart Ücreti,

c) Cep Telefonu Görüşme Ücreti,

ç) İnternet Ücreti,

d) Telefon Görüşme Ücreti (Şehirlerarası),

e) Telefon Görüşme Ücreti (Milletlerarası),

f) Telefon Görüşme Ücreti (Sabit Hattan Cep Telefonuna),

g) Telefon Görüşme Ücreti (Sabit),

fiyatlarından alıma konu iş kalemindeki hizmet türüne uygun olanlar idarelerce belirlenerek ihale dokümanında belirtilir.

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

Anılan Esaslar’ın “Uygulama Esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Ancak, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. …” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Tüm Kısımlar için:

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

İo, İn

Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir.

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

Fiyat Farkı Açıklamaları 24.02.2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmi Gazetede değişikliğe uğrayan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanuna Göre İhale Edilen Hizmet İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslara göre fiyat farkı ödenecektir…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2023…” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2Tüm Kısımlar için:

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

ifade eder.

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

İo, İn

Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir.

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerde, ihale konusu araç kiralama işinde işçilik, amortisman, bakım, lastik, sigorta vb. giderler bulunduğu ve bu giderlerin istekli tarafından verilen teklif fiyata dahil edileceği düzenlenmiştir.

İdare tarafından hazırlanan İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda, a2 (sadece haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı ) katsayısının belirlendiği görülmüştür.

Diğer taraftan, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemeye göre ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesinin zorunlu olduğu, ancak müdürlük tarafından bahse konu esaslara aykırı olacak bir şekilde, sadece a2 katsayısının belirlenmesinin ve ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre işin maliyetini oluşturan giderler için hiç bir belirleme yapılmamasının sözleşmenin yürütülmesi aşamasında fiyat farkının sağlıklı bir şekilde hesaplanamayacağı ve isteklilere ödenemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin onuncu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır

Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır. İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir. ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1 ’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.] ’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 26
Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı26.3

….

16.1.3 Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri26.4

.…

16.1.3.1. …………………………………….26.5

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1 İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir…”

Anılan Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesine ilişkin dipnotlarda “26.1. başlıklı 16’ncı maddesinin dipnotlarında ise;

“26 …

26.1. Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2. Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.

26.3. Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.

26.4 Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin varsa 16.1.2 nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir.

26.5 (1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan fiil nedeniyle ayrıca, ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır.” yazılacaktır.

(2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısının “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “Madde 16 - Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi

16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Yüzde 0,02'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Aykırılık Sayısı

Özel Teknik Şartnamenin 8. maddesinde belirtilen cezai şartların gerçekleşmesi halinde.

On Binde 4

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

Şartnameye uymayan araçların verilen süre içerisinde değiştirilmemesi

Sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan fiil nedeniyle ayrıca, ilk sözleşme bedelinin %2'si oranında ceza uygulanacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde “8.1- İdarenin görevlendireceği komisyon üyeleri her zaman taşıtları kontrol ederek görülen eksiklikleri tespit eder. Yüklenici söz konusu eksikliği 3 gün içerisinde gidermek zorundadır. Aksi takdirde gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,04 (on binde dört) oranında ceza kesilir.

8.2- Hangi nedenle olursa olsun, taşıtın göreve gelmemesi veya hizmet verememesi halinde taşıtın günlük ücreti ödenmez. Hizmetin aksatılması mücbir sebepler ( güzergah üzerinde trafik kazası, yoğun kar ve yağmur yağışından trafiğin yavaş seyretmesi, sürücünün seyir esnasında rahatsızlanması, aracın trafik polisi ya da zabıtalarca denetlenmesi, aracın kazaya karışması, okulların açıldığı ilk gün, güzergah üzerinde ki muayyen yolun önceden haber verilmeksizin trafiğe kapatılması) dışında bir nedenden dolayı olmuş ise her gün için sözleşme bedelinin %0,04 (on binde dört) oranında ceza kesilir.

8.3-Taşıtlara, Taşıt Talep ve Görev Emri formunda belirtilen güzergâha uymadığı veya görevi tam olarak yerine getirmediği takdirde sözleşme bedelinin %0,04 (on binde dört) oranında ceza kesilir.

8.4- Şartnamede belirtilen şartlara uymayan taşıt veya şoför çalıştırıldığı tespit edildiği takdirde sözleşme bedelinin %0,04 (on binde dört) oranında ceza kesilir.

8.5- Bir taşıtın çeşitli nedenlerle 1 ay içerisinde 5 iş günü hizmeti vermemesi durumunda, bu durum tutanakla tespit edilecek ve yükleniciye bildirecektir.

8.6- İdare, ihtiyaç duyması halinde şoför ve taşıt değişikliği yapabilecektir. Yüklenici, İdare’nin uygun bulmadığı taşıt ve şoförleri yazılı tebligatı müteakip 5 gün içinde değiştirecektir. Aksi takdirde gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,04 (on binde dört) oranında ceza kesilir.

8.7- Yüklenici, taşıtlarından birinin arıza, tamir, bakım vb. sebeplerle hizmet verememesi durumunda; hizmet veremeyen taşıtın yerine, kuruma aynı gün dilekçe ile müracaat ederek, aynı niteliklerde ve hizmeti aksatmayacak şekilde başka bir taşıt tahsis edecektir. Aksi takdirde gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,04 (on binde dört) oranında ceza kesilir.

8.8- İhtiyaç olması halinde taşıtların klima veya kaloriferinin çalışmaması veya çalıştırılmaması durumunda sözleşme bedelinin %0,04 (on binde dört) oranında ceza kesilir.

8.9- Taşıtların temizliğinin yapılmaması durumunda sözleşme bedelinin %0,04 (on binde dört) oranında ceza kesilir.

8.10- Taşıtlarının, görevdeyken ön camının sağ alt köşesinde kurumu gösterir levha olmadığı zaman sözleşme bedelinin %0,04 (on binde dört) oranında ceza kesilir.

8.11- Kontroller sırasında görevde olmayıp ta sahada bulunmayan araçlar tespit edilmesi halinde sözleşme bedelinin %0,04 (on binde dört) oranında ceza kesilir.

8.12- Hizmetin aksaması mücbir sebepler olması durumunda cezai işlem uygulanmaz

8.13- Hizmet süresi içerisinde belirlenen cezalar o ayın hak edişinden kesilir. Cezai uygulama için İdare tarafından tanzim edilmiş olan tutanak yeterlidir. Ceza uygulamalarında bir ay 30 gün kabul edilerek günlük ücret bulunacak ve hesaplama buna göre yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısının 16.1.5’inci maddesi düzenlemesi gereğince iddia konusu 16.1.3’üncü maddede ağır aykırılık olarak belirlenen “Şartnameye uymayan araçların verilen süre içerisinde değiştirilmemesi” fiilinin somut bir fiili ihtiva etmemesinden ötürü bu fiilin sonucuna bağlanan cezanın uygulanamayacağı, diğer taraftan yine Sözleşme Tasarısı 16.1.5’te açıkça aynı aykırılığın 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır düzenlemesi gereğince de iddia konusu düzenleme somut bir fiili içerseydi dahi aynı fiilin hem özel aykırılık hem de ağır aykırılık olarak idarece belirlenmesi durumunda ağır aykırılığın cezasının uygulanacağı anlaşıldığından; diğer taraftan yukarıda yer alan özel aykırılık tablosunun sütun sayısı ve içeriğinin 18.05.2022 tarihli ve 31839 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin onbirinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmüne,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin onikinci iddiasının ihale dokümanının 13.10.2022 tarihli İhale İlanı’na yansıyan düzenlemesine yönelik olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin şikâyet konusu düzenlemeyi fark etmesi veya öğrenmesi gereken tarih olan 13.10.2022 tarihini takip eden on günlük şikâyet süresi içerisinde, daha açık ifadeyle 24.10.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 04.11.2022 tarihinde ihaleyi yapan müdürlüğe şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla anılan iddiaya ilişkin başvurunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 6.7’nci maddesinde “Kiralama süresince araçların periyodik bakımları, muayeneleri yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Aracın periyodik bakımlarının zamanında ve servisinde yapıldığını kontrol amacıyla idarenin talep etmesi halinde yüklenici yazılı belgelerle ibraz etmek zorundadır. Bakım, muayene ve tamirinin geciktirilmesi veya zamanında yapılmayan onarımlardan idare sorumlu olmayacaktır. Yüklenici, araçlarla ilgili periyodik bakım, muayene zamanını idareye gününden önce bilgi verecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 Sayılı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde hizmet alımlarında. belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacağı, rekabeti engelleyici hususlar içermeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacağı hüküm altına alınmış olup, şikayete konu düzenlemenin her bir istekli için aynı koşul getirdiği dikkate alındığında anılan Kanun maddesine aykırılık teşkil etmediği, başvuru sahibinin onüçüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UH.I-1714

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin