KİK Kararı: 2022/UH.I-1685
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2022/UH.I-1685
28 Aralık 2022
2022/1011412 İhale Kayıt Numaralı "Genel Müdürl ... Muhtelif Yardımcı Hizmetler Alımı İşi" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/060
Gündem No : 101
Karar Tarihi : 28.12.2022
Karar No : 2022/UH.I-1685
Toplantıya Katılan Üyeler
BAŞVURU SAHİBİ:
Şimal İlaçlama Endüstriyel Enerji Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2022/1011412 İhale Kayıt Numaralı “Genel Müdürlük ve Taşra Teşkilatı Malzemeli Temizlik ve Muhtelif Yardımcı Hizmetler Alımı İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 08.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Genel Müdürlük ve Taşra Teşkilatı Malzemeli Temizlik ve Muhtelif Yardımcı Hizmetler Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Şimal İlaçlama Endüstriyel Enerji Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 28.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2022 tarih ve 65729 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2022/1492 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
- a) Başvuruya konu ihalede tekliflerinin sınır değerin altında olması nedeniyle sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının, üçüncü kişilerden aldıkları fiyat teklifine ilişkin olarak ilgili şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiğine dair belgenin eklenmemesi nedeniyle uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı,
b) İhalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Mudi Grup Temizlik Yemekçilik İlaçlama İnşaat Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesine göre üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği, bu hususu göstermek üzere Ek.O-6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nın ekine teklifi veren firmanın ticaret sicil gazetesinin aslı yada onaylı sureti ile tutanağı imzalayan yetkilinin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması gerektiği, ancak Ek.O-6 satış tespit tutanaklarının ekinde mükelleflere ait bu belgelerin sunulmadığı, Ek.O-6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nı imzalayan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı yada onaylı suretinin sunulması gerekmesine rağmen bu belgede Ek. O-6 tutanağıyla beraber sunulmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinin yazılarak imzalanması gerekmesine rağmen anılan istekli tarafından alınan fiyat tekliflerinde bu şekilde bir ifadenin bulunmadığı,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.3. maddesine göre meslek mensubu olarak Serbest Muhasebecilerin imza yetkisi bulunmamasına rağmen fiyat tekliflerinin ve Ek-O.5 tutanağının serbest muhasebeci tarafından kaşelenerek imzalandığı,
Kamu ihale Genel Tebliği’nin 79.2.4. maddesine göre Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerekmesine rağmen bu tutanakların 2022 Ocak, Şubat, Mart aylarındaki fiyatlara göre düzenlendiği,
Teknik Şartname’de bulunan ve aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısına göre açıklama yapılması gereken 49 adet iş kaleminin her biri için Ek.O-5 ya da Ek.O-6 numaralı tutanakların düzenlenmesi gerekmesine rağmen bu şekilde tutanakların düzenlenmediği,
Ek.0-6 nolu tutanağın 5. Maddesine göre fiyat teklifi alınan her bir iş kalemi için daha önce satışı yapılmış faturalardan en az üç adedinin bu kısma girilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
-
Verilen hizmetin ekonomik olması,
-
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
-
Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.
İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.
79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.
…
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
…” açıklaması,
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Genel Müdürlük ve Taşra Teşkilatı Malzemeli Temizlik ve Muhtelif Yardımcı Hizmetler Alımı İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
12 ay boyunca 1 Müdür, 1 Şef, 24 Büro Elemanı, 1 Aşçıbaşı, 26 Aşçı , 4 Şef Garson, 39 Garson, 87 Temizlik Elemanı, 3 Bahçıvan, 7 Engelli Temizlik Elemanı, 1 Engelli Büro Elemanı, 1 Kasap, 5 Resepsiyon görevlisi 5 ay süreyle de 5 aşçı, 4 büro elemanı, 41 temizlik, 28 garson 2 diyetisyen ve 2 sağlık personeli hizmet alımı işidir
…
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:
Genel Müdürlüğümüz ve Bağlı İşyerleri (Misafirhane ve Lokal Binası) Yenimahalle/ANKARA
Dodurga Koordinasyon ve Takip Müdürlüğü Dodurga/ÇORUM,
Saray Koordinasyon ve Takip Müdürlüğü Saray/TEKİRDAĞ,
Silopi Koordinasyon ve Takip Müdürlüğü Silopi/ŞIRNAK,
Göynük Koordinasyon ve Takip Müdürlüğü Göynük/BOLU,
Ilgın Koordinasyon ve Takip Müdürlüğü Ilgın/KONYA,
Didim Eğitim ve Dinlenme Tesisleri Didim/AYDIN
Akçay Eğitim ve Dinlenme Tesisleri Edremit/BALIKESİR” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
Müdür olarak çalışacak personele brüt asgari ücretin %70 fazlası,
Şef olarak çalışacak personele brüt asgari ücretin %60 fazlası,
Temizlik Personeli, Engelli Temizlik Personeline brüt asgari ücretin %30 fazlası,
Bahçıvana brüt asgari ücretin %30 fazlası,
Resepsiyon Görevlisine brüt asgari ücretin %40 fazlası,
Büro Personeli / Engelli Büro Personeline brüt asgari ücretin %40 fazlası,
Büro Personeline (Makam) brüt asgari ücretin %50 fazlası,
Kasaba brüt asgari ücretin %55 fazlası,
Baş Aşçılara brüt asgari ücretin %85 fazlası,
Aşçılara brüt asgari ücretin %60 fazlası,
Şef Garsona brüt asgari ücretin %40 fazlası,
Garsona brüt asgari ücretin %35 fazlası,
Sağlık Personeli ve Diyetisyene brüt asgari ücretin %55 fazlası,
ücret ödemesi yapılacak olup maaş bordrolarında gösterilecektir.
Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri:
Temizlik Personeli 812 gün, Engelli Temizlik Personeli 14,5 gün, Aşçı 174 gün, Garson 420,5 gün, Büro Personeli 58 gün, Büro Personeli (Makam) 29 gün, Sağlık Personeli 24 gün, Diyetisyen 24 gün, Şef Garson 58 gün, Bahçıvan 43,5 gün, Resepsiyon Görevlisi 58 gün, Başaşçı 14,5 gün, Müdür 14,5 gün, Şef 14,5 gün çalıştırılabilir.
Fazla Çalışma:
Temizlik Personeli 10000 saat, Engelli Temizlik Personeli 100 saat, Aşçı 2700 saat, Garson 5737,5 saat, Büro Personeli 2160 saat, Büro Personeli (Makam için) 1080 saat, Sağlık Personeli 540 saat, Diyetisyen 540 saat, Şef Garson 1080 saat, Bahçıvan 810 saat
25.3.2. Yemek ve yol giderleri:
Çalışan 24 kişinin yemek bedeli nakdi olarak karşılanacak olup bunlar;
Ilgın Koordinasyon ve Takip Müdürlüklerinde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 2 garson,
Ilgın Koordinasyon ve Takip Müdürlüklerinde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 1 aşçı,
Göynük Koordinasyon ve Takip Müdürlüklerinde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 1 garson,
Göynük Koordinasyon ve Takip Müdürlüklerinde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 1 aşçı,
Silopi Koordinasyon ve Takip Müdürlüğünde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 2 temizlik görevlisi,
Dodurga Koordinasyon ve Takip Müdürlüğünde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 1 temizlik görevlisi,
Göynük Koordinasyon ve Takip Müdürlüğünde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 1 temizlik görevlisi,
Saray Koordinasyon ve Takip Müdürlüğünde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 2 temizlik görevlisi,
Ilgın Koordinasyon ve Takip Müdürlüğünde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 5 temizlik görevlisi,
Didim Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 2 temizlik görevlisi,
Akçay Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 3 temizlik görevlisi,
Genel Müdürlük bünyesinde olup Migem ve Sanayi Bakanlığında 12 ay süreyle çalıştırılacak olan 3 temizlik görevlisi,
1 işçinin yemek bedeli 26 gün üzerinden brüt 35,00 TL (Otuzbeş Türk Lirası) olup bu ödeme ücret bordrosunda gösterilecektir. 24 kişi dışında kalan tüm personelin yemek ihtiyacı kurum yemekhanesinden ücretsiz karşılanacaktır.
Çalıştırılacak tüm personelin yol gideri nakdi olarak karşılanacak olup, maaş bordrosunda gösterilecektir. Bir işçinin aylık yol gideri 26 gün üzerinden brüt 35,00 TL (Otuzbeş Türk Lirası) olarak hesaplanacaktır.
25.3.3. Malzeme giderleri:
İhale konusu işte kullanılacak olan ve yüklenici tarafından karşılanacak birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen malzeme giderleri teklif fiyata dahildir.
…
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim oranı prime esas kazancın %2'si olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,
Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı 2’nci maddesinde "Bu teknik şartname İdarenin Hipodrom Cad. No: 12 Yenimahalle/ANKARA adresinde bulunan hizmet binası ile yine İdareye ait Ankara’daki mevcut Misafirhane ve Lokal Binası, Dodurga Kontrol Müdürlüğü (Çorum), Saray Kontrol Müdürlüğü (Tekirdağ), Silopi Kontrol Müdürlüğü (Silopi), Göynük Kontrol Müdürlüğü (Bolu), Ilgın Kontrol Müdürlüğü (Konya), Didim ve Akçay Eğitim ve Dinlenme Tesisleri ile yine Didim ve Akçay Eğitim ve Dinlenme Tesislerinin Mayıs - Haziran - Temmuz - Ağustos - Eylül 2023 olmak üzere bir takvim yılı için toplam 5 (beş) ay sezonluk kamp hizmetleri ihtiyacı için satın alınacak genel temizlik işleri binaların, hacimlerin ve depoların, yemekhane, mutfak, kafeterya, odalar, koridorlar, merdiven basamak ve boşluklarının, asansör, duvarlar, konferans salonu, balkonlar, metal doğramalar, tuvaletler, ayna ve camlar ile pencere önleri, garaj (kapalı-açık), park yerleri, bahçe, bilumum mobilya ve mefruşatlar (masa, koltuk, sandalye, dolap, sehpa, halı vs.) malzeme ve eşyanın temizliği ile bürolarda kullanılan malzeme vb. müştemilatın gerektiğinde gösterilecek mahallere taşınması ve halıların temizlenmesi işi ile Genel Müdürlüğümüzün ve Misafirhanenin mutfağı ile Ilgın ve Göynük Kontrol Müdürlüğü, Didim ve Akçay Eğitim Tesislerinde Personele yemek hazırlama ve büro personeli hizmet işidir ve Genel Müdürlük, Misafirhane ve Lokal binalarının haşerelere karşı ilaçlama ve dezenfektenin teknik ve işleyişe dair özelliklerini konu alır." düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Çalıştırılacak personel ile ilgili hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. Yüklenicinin bulunduracağı makine, teçhizat ve sarf malzemeleri
Sıra No
Malzemenin Cinsi
Birim
Miktar
Teslimat
1
Beyaz ped (Getirilen makineye uygun olacak)
Adet
36
Her Ay 3
2
Cam çek çek lastiği
Metre
24
Her Ay 2
3
Yer çek çek
Adet
36
Her Ay 3
4
Alüminyum sap
Adet
36
Her Ay 3
5
Battal süpürge
Adet
84
Her Ay 7
6
Havlu paspas
Adet
60
Her Ay 5
7
Oto fırçası
Adet
60
Her Ay 5
8
Gürgen sap vidalı
Adet
36
Her Ay 3
9
Paletli nemli paspas aparatı
Adet
36
Her Ay 3
10
Nemli paspas yedeği
Adet
240
Her Ay 20
11
Islak paspas aparatı
Adet
36
Her Ay 3
12
Islak paspas yedeği
Adet
240
Her Ay 20
13
Kabinli Tuvalet fırçası
Adet
36
Her Ay 3
14
Saplı faraşlı süpürge
Adet
36
Her Ay 3
15
Mikrofıber toz bezi
Adet
1200
Her Ay 100
16
Bulaşık eldiveni
Çift
120
Her Ay 10
17
Dökme Çöp Poşeti (80cm*l lOcm)
Kg
480
Her Ay 40
18
Büyük boy çöp poşeti (80cm*l lOcm)
Koli
120
Her Ay 10
19
Küçük boy çöp poşeti (55cm*60)
Koli
60
Her Ay 5
20
Genel temizlik maddesi
Litre
1440
Her Ay 120
21
Köpük el sabunu
Litre
1680
Her Ay 140
22
Sabun (Sıvı El Sabunu)
Litre
960
Her Ay 80
23
Ahşap Yüzey Temizleyici
Litre
1080
Her Ay 90
24
Endüstriyel Bulaşık Süngeri
Adet
360
Her Ay 30
25
Oda parfümü
Litre
120
Her Ay 10
26
Wc oil (Koku Parçalayıcı)
Litre
0
0
27
Pisuar koku giderici süzgeç
Adet
300
Her Ay 25
28
Wc koku giderici (askılı)
Adet
60
Her Ay 5
29
Hareketli havlu kâğıt (Koli içi 6’lı)
Koli
1600
Her Ay 150
30
Cimri Tuvalet Kâğıdı (Koli içi 12’li)
Koli
600
Her Ay 50
31
Maşrapa
Adet
60
Her Ay 5
32
Plastik köpük sabun aparatı
Adet
60
Her Ay 5
33
içten çekmeli tuvalet kâğıdı aparatı
Adet
10
Yılda 10
34
Hareketli havlu kâğıt aparatı
Adet
36
Her Ay 3
35
Kireç sökücü
Litre
360
Her Ay 30
36
Cam silme maddesi
Litre
360
Her Ay 30
37
Halı şampuanı
Litre
30
Yılda 30
38
Sıvı mineralli ovma maddesi
Litre
480
Her Ay 40
39
Pisuar tableti
Kg
5
Yılda 5
40
Çamaşır suyu
Litre
2040
Her Ay 140
41
Lateks eldiven
Kutu
60
Her Ay 5
42
Toz maskesi
Kutu
5
Yılda 5
43
Kir ve cila sökücü
Litre
60
Her Ay 5
44
Cila bakım solüsyonu
Litre
360
Her Ay 30
45
Silikonlu polimer cila
Litre
240
Her Ay 20
46
Wc temizlik maddesi
Litre
360
Her Ay 30
47
İş eldiveni
Adet
240
Her Ay 20
48
El dezenfektanı
Litre
120
Yılda 120
49
Hijyen paspas dezenfektan sıvısı
Litre
20
Yılda 20
50
Anti bakteriyel hijyen paspası
Adet
5
Yılda 5
Yüklenicinin Temin Edeceği Sarf Malzemeler
a) Temizlik sarf malzemeleri idarenin belirlediği aralıklarla (aylık - yıllık gibi) mesai saatleri (Hafta içi 08.30-16.00) içerisinde, idarenin belirlediği depoya, her türlü taşıma ve nakliye ücreti yükleniciye ait olmak üzere teslim edilecektir.
b) Hizmetin ilk ayı için kullanılacak malzeme listesi sözleşme imzalama aşamasında idare tarafından yükleniciye teslim edilecektir. Bu malzemeler ve malzemelere ait bilgi güvenlik formlar işe başlama tarihinden itibaren 10 (on) gün içinde idareye teslim edilecektir.
c) Temin edilecek ürünler şartnameye uygun olacak zaruri nedenlerle değişiklik yapılması gerekirse bu durum idareye yazılı olarak bildirilecek. Uygun bulunmayan ürünler kabul edilmeyecektir.
d) Yüklenici söz konusu ürünleri idarenin belirlediği zamanda ve bu teknik şartnamede belirtilen özelliklerde vermediği takdirde sözleşmenin ilgili maddesine istinaden cezai müeyyide uygulanacak olup ayrıca teslim edilmeyen veya eksik teslim edilen ya da şartname hükümlerine uyulmayan malzemeler idaremizce piyasadan tedarik edilecek olup bedeli yükleniciden rücu edilecektir.
e) Kullanılacak olan malzemeler kaliteli ve dayanıklı olmalı ve çalışanların sağlığına zararlı etkileri olmamalıdır.
Genel Hususlar
1. Malzemeler orijinal ambalajlarında ve sağlam olarak teslim edilecektir. Patlak, delik, yırtık ürünler kabul edilmeyecektir. Malzemeler TSE belgeli olacaktır.
2. Malzemeler, üzerinde üretici firma adı, markası, ürün adı, kullanma talimatı, uyarıcı öneriler, son kullanma tarihi, ph değeri vb. bilgiler bulunan etiketlere sahip olmalıdır. Bu bilgiler orijinal etiket veya ambalaj üzerinde (lamine baskı) ve Türkçe olmalıdır. Sonradan yapıştırmalar kabul edilmeyecektir.
3. Miadı belirtilmemiş ürünlerin kullanım süresi teslim tarihinden itibaren en az 1 (bir) yıl olmalıdır.
Malzemelerin teknik özellikleri…” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır
9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu, EKAP üzerinden 15 adet ihale dokümanının indirildiği ve 08.11.2022 tarihinde elektronik olarak yapılan ihaleye 10 isteklinin e-teklif verdiği, bu isteklilerden başvuru sahibi istekli Şimal İlaçlama Endüstriyel Enerji Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ihale üzerinde bırakılan istekli Mudi Grup Temizlik Yemekçilik İlaçlama İnşaat Otomasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Mak Kurumsal Yenilenebilir Enerji Anonim Şirketi, Şimşek-Grup Elektrik Elektronik İnşaat Taşımacılık Yemek Temizlik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Batuhan Kurumsal Personel Hizmet İşleri Temizlik Gıda Ticaret Anonim Şirketi, Ölmez İnşaat San. Tic.Ltd.Şti. olmak üzere 6 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle idare tarafından 09.11.2022 tarihinde anılan 6 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece yapılan değerlendirme sonucunda başvuru sahibi istekli Şimal İlaçlama Endüstriyel Enerji Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile 3 isteklinin (Mak Kurumsal Yenilenebilir Enerji Anonim Şirketi, Batuhan Kurumsal Personel Hizmet İşleri Temizlik Gıda Ticaret Anonim Şirketi, Ölmez İnşaat San. Tic.Ltd.Şti.) tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle reddedildiği, 1 isteklinin teklifinin iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının teklif ettiği bedelin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde belirtilen oranı sağlamaması, 1 isteklinin teklifinin ise Yeterlik Bilgileri Tablosunda geçici teminata ilişkin satırların doldurulmaması ve EKAP üzerinde e-GTM bilgisine ulaşılamaması nedenleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Mudi Grup Temizlik Yemekçilik İlaçlama İnşaat Otomasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerine bırakıldığı, Şimşek-Grup Elektrik Elektronik İnşaat Taşımacılık Yemek Temizlik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği ve buna ilişkin ihale komisyonu kararının 18.11.2022 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin a) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak,
İdarece teklifi sınır değerin altında olan anılan 6 istekliye gönderilen 09.11.2022 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında “Genel Müdürlük ve Taşra Teşkilatı Malzemeli Temizlik ve Muhtelif Yardımcı Hizmetler Alımı İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 16.11.2022 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 16.11.2022 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.
AÇIKLAMA:
1-İşçilik giderleri (İhale dokümanında nitelikleri ve sayıları belirtilen hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak personellere ait maliyetler, bayram çalışması ve fazla mesai saatleri ile birlikte % 4 sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil olmak üzere açıklanacaktır.)
2-Malzeme Bedeli (Teknik Şartnamenin 7.6 ncı maddesinde belirtilen )
İdari Şartnamenin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 33. Maddesi gereği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet Alımı İhalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirilmesi” başlıklı 79. Maddesine göre idaremizce önemli teklif bileşeni olarak belirlenen maliyet unsurlarına ilişkin açıklamaların belgelendirilmesi (bu belgelerin onay ve ibareleri taşıması) gerekmektedir. Gereğini rica ederiz.” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında üçüncü kişilerden aldıkları fiyat teklifine ilişkin olarak ilgili firmanın teklife konu alanda faaliyet gösterdiğine dair belgenin eklenmemesi gerekçesiyle teklifinin idare tarafından reddedildiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yeterli bulunmama gerekçesi yönünden incelenmesi neticesinde, başvuru sahibi istekli Şimal İlaçlama Endüstriyel Enerji Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından işçilik giderlerine ilişkin olarak KİK İşçilik Hesaplama Modülü çıktılarının, malzeme bedeline ilişkin olarak fiyat teklifi ve buna dayanak olan 49 adet Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ve ekinde mükellefe ait şirketi temsile yetkili olduğunu gösterir 22.09.2021 tarihli ve 10414 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile tutanağı imzalayan şirketi temsile yetkili kişiye ait imza sirküleri, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu,
Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak olarak malzemeleri tevsik etmek üzere sunulan fiyat teklifinin yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesi uyarınca taşıması gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (11.11.2022) tarih ve (1-49) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’in altında olmadığını beyan ederim” şeklindeki ibareyi taşıdığı,
Söz konusu fiyat teklifinin Karbe Gıda Temizlik Oto Kiralama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi isimli şirketten alındığı, anılan şirketin faaliyet konusuna ilişkin olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin resmi internet adresi (https://www.ticaretsicil.gov.tr/) üzerinde haricen yapılan sorgulama neticesinde ilgili şirketin amaç ve konularının tescil edildiği 27.04.2016 tarihli ve 9063 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde “…Amaç ve konu: Madde 3-…10-Şirket her türlü temizlik işleri ve Bakım hizmetleri,… ve dağıtım hizmetlerini yapmak… 12-… Şirket konusu ile ilgili olarak her türlü ticari, sınai, mali ve hukuki tasarruflarda bulunabilir…” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, söz konusu ifadeden şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşıldığından, idarece belirtilen gerekçenin yerinde olmadığı sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde bulunmuştur.
Başvuru sahibinin b) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak,
İhale üzerinde bırakılan istekli Mudi Grup Temizlik Yemekçilik İlaçlama İnşaat Otomasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelenmesi neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından işçilik giderlerine ilişkin olarak KİK İşçilik Hesaplama Modülü çıktılarının, malzeme giderlerine ilişkin olarak fiyat teklifi ve buna dayanak olarak Ek-O.5 maliyet tespit tutanağı ile ekinde mükellefe ait temsile yetkili olduğunu gösterir 28.09.2021 tarihli ve 1015 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile tutanağı imzalayan şirketi temsile yetkili kişiye ait imza sirkülerinin, şirketin amaç ve konularının tescil edildiği 22.09.2020 tarihli ve 10165 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin, şirkete ait faaliyet belgesinin, meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile imza beyannamesinin sunulduğu, anılan istekli tarafından malzemelere ilişkin olarak açıklamasında maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak açıklama yapıldığından Ek-O.6 “Satış Tutarı Tespit Tutanağı” nın sunulmadığı,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak olarak malzemeleri tevsik etmek üzere sunulan fiyat teklifinin yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1 maddesi uyarınca taşıması gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (07.11.2022) tarih ve (001) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” şeklindeki ibareyi taşıdığı, fiyat teklifinin ekinde dayanağı olarak Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağı’nın sunulduğu,
Söz konusu fiyat teklifinin Gennova Kimya İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi isimli şirketten alındığı, anılan şirketin faaliyet konusuna ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklama dosyasında şirketin amaç ve konularının tescil edildiği 22.09.2020 tarihli ve 10165 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin sunulduğu, mezkur gazetede “…3.Amaç ve Konu: Kimyevi Madde ve Kimyevi Temizlik Ürünleri ve Boyalar a. Her türlü temizlik malzemeleri, sıvı, toz ve katı deterjan ve sabun çeşitleri, tuz ruhu, çamaşır suyu, çözücüler, temizlik jelleri, şampuan, halı ve oto şampuanı, genel yüzey temizleyicileri, sıvı ve katı bulaşık deterjanları, yumuşatıcılar, petro-kimya ürünlerin, evsel ve sınai gazların imalini,…, alımı, satımı, ithalini, ihracını,… yapmak…” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, söz konusu ifadeden şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı,
Söz konusu fiyat teklifinin tarihi ve sayısı ile maliyet tespit tutanağının tarihi ve sayısının aynı olduğu ve fiyat teklifi ile tespit tutanağında da açıkça belirtildiği (07.11.2022 tarih ve 001 sayılı), tutanağın anılan Tebliğ’in 79.2.3’üncü maddesine uygun olarak Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) tarafından kaşelenerek imzalandığı, tutanağın ekinde tutanağı düzenleyen meslek mensubuna ait olarak Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) tarafından 14.11.2022 tarih ve 148 belge numarası ile düzenlenen faaliyet belgesinin sunulduğu, sunulan faaliyet belgesinin 3 ay geçerli olduğu, belgenin meslek mensubu tarafından bilgilerini içeren kaşe ile kaşelendiği ve imzalandığı,
Söz konusu tutanakta, tutanağın 4’üncü maddesinde yer alan “Fiyat teklifi kapsamındaki veya fiyat teklifine konu hizmet kapsamındaki her bir mal için ayrı tablo kullanılacaktır.” ibaresine uygun olarak “153 Ticari Mallar” hesabında kayıtlı olan mallara ilişkin bilgilerin her bir malzeme için ayrı tablo kullanılarak oluşturulduğu, tutanağa konu her ürüne ait fatura bilgilerinin tutanağın 6’ncı maddesinde yer alan fatura bilgileri tablosu kısmına işlendiği, faturaların ihaleden önceki son geçici vergi beyanname dönemine (2022 yılı Temmuz/Ağustos/Eylül dönemine) ilişkin olduğu görülmüş olup, bu itibarla sunulan Ek-O.5 maliyet tespit tutanağının standart forma aykırılık taşımadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitler ve açıklamalar doğrultusunda başvuru sahibi isteklinin anılan iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Şimal İlaçlama Endüstriyel Enerji Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.