KİK Kararı: 2022/UH.I-1674

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/060
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 28.12.2022
Karar No : 2022/UH.I-1674
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mda Kılıç Turizm ve Filo Kiralama Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

MSB İskenderun Deniz Üs Komutanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1034248 İhale Kayıt Numaralı “İskenderun Deniz Üs Komutanlığı ve Bağlısı Birliklerde Görevli Personelin, Sabah/Akşam Mesaiye Geliş/Gidişlerinin Temini İçin Taşıt Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

MSB İskenderun Deniz Üs Komutanlığı tarafından 09.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İskenderun Deniz Üs Komutanlığı ve Bağlısı Birliklerde Görevli Personelin, Sabah/Akşam Mesaiye Geliş/Gidişlerinin Temini İçin Taşıt Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Mda Kılıç Turizm ve Filo Kiralama Anonim Şirketi’nin 29.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.12.2022 tarih ve 65696 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1487 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki,

Sunulan araç kiralama sözleşmesinin Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan aşırı düşük teklif açıklama yöntemlerinden biri olmadığı, ayrıca kendi malı kullanılacak araçların amortisman giderine ilişkin herhangi bir tutar belirlenmediği ve buna ilişkin tevsik edici bir belgelendirmenin yapılmadığı, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin çalışma saatlerine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, anılan istekliye vermiş olduğu teklifin ayrıntılarının yazılı olarak sorulması, verilecek olan yanıtta araçların marka, model yılı, koltuk kapasitesine göre akaryakıt tüketim oranlarının yetkili servisten alınması, ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç), EPDK fiyat tarifesi dikkate alınarak EPDK dan teyit yazısı alınarak bu belgenin sunulması, teklif etmiş oldukları bedel üzerinden; sözleşme karar pulu (binde 5,69), sözleşmeden doğan damga vergisi (binde 9,48), hakedişten doğan damga vergisi (binde 9,48)’nin teklif açıklamalarında ayrı ayrı belirtilmesi, söz konusu işi kendi malı araçları ile yapacak ise amortisman giderinin ayrıntılı şekilde incelenmesi ve sunulan belgelerde mali müşavir veya serbest muhasebecisinin kaşeleme işleminin yapılması gerektiği,

Teknik Şartnamede yer alan araçların marka ve modellerine göre alınan fiyat tekliflerinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesi gereğince sigorta acentelerinden alınan fiyat teklifi veya sözleşme eklerinde sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerce imzalanması veya genel müdürlük ve bölge müdürlüğünden teklif alınması gerektiği, sigorta gideri ile ilgili sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerektiği, servis izin belgesi, servis aracı çalışma izin belgesi (ruhsat) ile ilgili giderlerin belirtilmesi, araçların muayene, bakım, lastik giderlerinin ayrı ayrı belirtilmesi ve ilgili firmalarından kaşe imzalı belge alınması, personel maliyetinin detaylı olarak açıklanması, fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ile doğrulanması gerektiği, ihale dokümanındaki maliyetler göz önüne alınarak hesaplanan toplam maliyetin söz konusu isteklinin teklif fiyatının üzerinde kaldığı, kiralama yoluna da gidilse belirtilen maliyetlerin değişmeyip kiralık araç içinde geçerli olacağı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “a) Adı: PERSONEL SERVİS TAŞIT KİRALAMA

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: İskenderun Deniz Üs K.lığı ve bağlısı birliklerin personelinin 3 adet Midibüs ve 8 adet Minibüs ile, 11 güzergaha gidiş-dönüş olacak şekilde personel taşıma hizmeti. ''Taşıma Güzergah ve Durakları'' İhale Dökümanı Dosyasında ( EK-4 ) belirtilmiştir.
Personel taşıma hizmet alımı, İskenderun Deniz Üs K.lığı ve bağlısı birliklerin ihtiyacı olan, detayları EK-4 Taşıma güzergah ve durakları'nda belirtilen güzergahlara yapılacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İskenderun Deniz Üs Komutanlığı İhale Komisyonu ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. .” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

DENİZCİLER- DENİZ ER EĞİTİM ALAYI ARASI

sefer

1.460

2

İSKENDERUN-ULUÇINAR ARASI

sefer

1.000

3

LEVENTLER LOJ.- Ş.E.R.İ. KIŞL. ARASI

sefer

500

4

LEVENTLER-PİRİREİS LOJMANI-SARIMAZI GÜV.TK.ÇENGEL ARASI

sefer

500

5

BELEN- Ş.E.R.İ. KIŞL. ARASI

sefer

500

6

NARDÜZÜ- Ş.E.R.İ. KIŞL. ARASI

sefer

500

7

İSKENDERUN- ULUÇINAR ARASI

sefer

500

8

DENİZCİLER- DENİZ ER EĞİTİM ALAYI (YEMEKHANE VARDİYA)

sefer

1.460

9

DENİZCİLER- DENİZ ER EĞİTİM ALAYI (AŞÇIHANE VARDİYA)

sefer

2.190

10

BELEN- DENİZ ER EĞİTİM ALAYI (AŞÇIHANE VE YEMEKHANE VARDİYA)

sefer

3.650

11

PİRİREİS LOJ.- DZ. ER EĞT. ALAYI ARASI

sefer

500

“düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu teknik şartname Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyacı için satın alınacak şehir içi personel taşıtma hizmet alımı teknik özelliklerini, denetim ve muayene metotlarını ve ilgili diğer hususları konu alır” düzenlenmesi,

Aynı Şartname’nin “İstek ve Özellikler” başlıklı 3’üncü maddesinde “..3.2.6. Araçların yakıt cinsi, benzin veya motorin olacaktır.

3.2.7.Araçların egzos emisyon ölçümleri, yüklenici tarafından yaptırılmış olacaktır.

3.2.8. Araçların, yürürlükteki Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği gereği olan periyodik muayeneleri yüklenici tarafından yaptırılmış olacaktır.

…

3.2.10 Araçların bakım ve onarımlarından tümüyle yüklenici sorumlu olacaktır….”düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin şikayete konu edilen 10’uncu kısımda 2.123.215,00 TL olarak hesaplandığı, idarece şikayete konu kısımda bu tutarın altında geçerli teklif veren Yazar Tur. Tic. Ltd. Şti ile Uçarlar İnş. San. Tic. Gıda Ltd. Şti..’nden 10.11.2022 tarihli ve Aşırı Düşük Teklif Hakkında” başlıklı yazılarında “…Bu kapsamda teklifinizin değerlendirilebilmesi için teklifte önemli olduğu tespit edilen; Araç kiralama Giderleri (sözleşme fotokopisi, özmal ise araç ruhsat fotokopisi), akaryakıt giderleri” ifadelerine yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden Yazar Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin şikayete konu kısmı için süresi içerisinde herhangi bir açıklama sunulmadığı, ihalenin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Uçarlar İnş. San. Tic. Gıda Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak başvuru sahibi MDA Kılıç Turz. ve Filo Kir. A.Ş’nin belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, idarenin hesapladığı sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun ilgili mevzuat hükümlerine göre aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede ihalenin 10’uncu kısmı üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri (araç kiralama gideri, akaryakıt giderleri) doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklama yazısı ile Beyinoğlu Set. Tur. Taş. ve Tic. Ltd. Şti. ile yapılan oto kiralama sözleşmesine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin açıklama yazısında tekliflerine ilişkin olarak “ ..10.kısım Belen-Deniz Er Eğitim Alayı (Aşçıhane ve yemekhane) vardiya servisi 3650 sefer 3650x240=876.000,00 TL bedel ile yapmayı taahhüt etmiş bulunmaktayız. Bu fiyat teklifi hazırlama aşamasında çalıştıracağımız araç Beyinoğlu Turz. Sy. Taş. Ltd. Şti. firmasından kiralanacaktır. Aracın akaryakıt, bakım onarım, zorunlu mali poliçe sigortası, MTV ve mevsimlere göre lastik değişimi firmaya aittir. Bu araç için aylık 20.000,00 TL ücret ödenecektir.20.000,00x24=480.000,00 TL çalıştırılacak personel için günlük 274,80 TL (Ekap işçilik hesaplama birim fiyat genel gider dahil) dir. 274,80x730=200.604,00 TL ödenecektir. Sözleşmeniz uyarınca verilecek olan fiyat farkı bu hesaplamaya dahil edilmemiştir. Ayrıca sözleşme gideri olarak binde 9,48 damga vergisi ve binde 5,69 sözleşme karar pulu (8.304,48+4.984,44=13.288,92 TL) dir. …Yapmış olduğumuz hesaplamalar doğrultusunda yapacağımız hizmet için vermiş olduğumuz teklifin aşırı düşük sınıfına alınmamasını saygılarımızla arz ederiz.” şeklinde açıklama getirildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili hususlarda idareye yapılan şikayet başvurusuna ilişkin idarece verilen cevap yazısında “Uçarlar Tur. Ltd. Şti. tarafından da Beyinoğlu Sey. Tur. Taş.ve Tic. Ltd. Şti. ile oto kiralama sözleşmesi yapılmış olması nedeniyle Uçarlar Tur. Ltd. Şti.’nin şikayete konu teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin yaptığı açıklamalar kamu yararı, hizmet gerekleri, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin şartların sağlanmış olması ve firma zararının oluşmayacağı değerlendirildiğinden yeterli görülmüştür” ifadelerine yer verilmiştir.

Öncelikle idare tarafından önemli teklif bileşeni olarak araç kiralama giderleri ile akaryakıt giderlerinin belirlendiği bu nedenle anılan giderler dışındaki maliyet bileşenlerine yönelik olarak açıklama sunulması gerekmediğinden belirtilen giderler dışındaki sigorta, lastik, bakım, muayene vb. giderlerin mevzuata uygun açıklanmadığına yönelik iddiaların yerinde olmadığı, ayrıca açıklamada mevzuatta tanımlanan nitelikte fiyat teklifi kullanılmadığından fiyat teklifi ve eki tutanaklara yönelik iddiaların da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerce farklı gider kalemlerine ilişkin tutarların ayrı ayrı gösterilerek fiyatlandırılması gerektiğinden hareketle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri doğrultusunda incelenmesinde, önemli teklif bileşeni olarak açıklanması istenilen araç kiralama giderinin tevsiki için sunulan araç kiralama sözleşmesinin mevzuatta yer alan açıklama yöntemleri arasında yer almadığından geçerli bir belge olarak dikkate alınamayacağı,

Ayrıca, önemli teklif bileşeni olarak açıklanması istenilen akaryakıt gideri için gerek miktar gerekse de fiyat tevsiki için ayrı bir hesaplama veya belgelendirmede bulunulmadığı, yukarıda uygun olmadığı belirtilen kira sözleşmesine dahil edilmek suretiyle açıklandığı, ihale konusu işte kullanılacak aracın akaryakıt maliyeti için, ihale ilan ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç), Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesinde yer alan açıklama gereği EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olmadığına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesi gereği hangi tarihte hangi fiyatın kullanıldığına yönelik herhangi bir belgenin de bulunmadığı, bu nedenlerle akaryakıt maliyetinin mevzuata uygun açıklanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi tarafından başvuru bedelinin 41.482,00 TL olarak yatırıldığı görülmekle birlikte ihalenin şikayete konu kısmının yaklaşık maliyet tutarı (3.064.540,00 TL) dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 2 numaralı bendi gereğince başvuru bedeli 27.654,00 TL olarak hesaplanmakta olup, fazla ödendiği anlaşılan 13.828,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin şikayete konu 10’uncu kısmında ihale üzerinde bırakılan Uçarlar İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.