KİK Kararı: 2022/UH.I-1657

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/059
Gündem No : 119
Karar Tarihi : 21.12.2022
Karar No : 2022/UH.I-1657
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Toprakhan İnş. Nak. Mad. Petrol Ür. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/912987 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 8Bölge Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliğine Bağlı Yol Boyu Denetim İstasyonlarında Çalıştırılmak Üzere Yakıt Hariç Şoförlü Ve Yakıt Dahil Şoförlü Taşıt Ve Personel Servis Aracı Kiralanması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 20.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 8 Bölge Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliğine Bağlı Yol Boyu Denetim İstasyonlarında Çalıştırılmak Üzere Yakıt Hariç Şoförlü ve Yakıt Dahil Şoförlü Taşıt ve Personel Servis Aracı Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Toprakhan İnş. Nak. Mad. Petrol Ür. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.11.2022 tarih ve 62867 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1372 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Başvuruya konu ihalenin 1’inci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Yüksekol Taş. Oto. Tem. İnş. Gıd. İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak şirketlerinin belirlendiği, İdari Şartname’nin 25 ve 48’inci, şikayete konusu kısmın Teknik Şartnamesi’nin 4.3’üncü maddesinde yer alan “Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, ve benzeri giderler de dâhil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin (yüzde yirmi) artırımlı tutarı esas alınacak; Bu tutara, işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) eklenecektir. İhale kapsamında çalışan şoförlerin aylık maaşları KİK işçilik Hesaplama Modülüne göre hesaplanan yürürlükteki brüt Asgari Ücretin % 20 fazlasından aşağı olmayacaktır.’’ düzenlemesi ve 4.4, 5 ve 6’ncı maddelerinde yer alan düzenlemelere göre isteklilerin her bir işçilik kalemine asgari işçilik maliyetinin altında olmamak üzere teklif vermesi gerektiği, KİK işçilik hesaplama modülüne göre asgari işçilik maliyetinin 9.512,36 TL, sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin 9.892,85 TL olduğu, 20 sürücünün 10 aylık sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin 2.374.284,00 TL, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin (290*329,76) 95.630,40 TL, sözleşme ve genel gider dahil toplam asgari işçilik maliyetinin “2.469.914,40 TL” olduğu, isteklilerin sözleşme gideri ve genel gider dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında teklif vermesi halinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, idare tarafından verilen kararın ihale dokümanına ve Teknik Şartname maddelerine aykırı olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin “2.401.429,20 TL” olduğu ve teklifinin asgari işçilik maliyetinin altında kaldığı, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1, 78.3, 78.29, 78.30 ve 79.3.3’üncü maddelerine göre, personel çalıştırılması dayalı ihalelerde işçilik hesaplama modülünün kullanılmasının zorunlu olduğu, şikayete konu kısımda 20 şoför çalıştırılacağı, şoförlerin mesai saatlerinde idarenin emrinde çalıştırılacağı, asgari işçilik maliyetinin yaklaşık maliyetin %70’inden fazlasını oluşturduğu, idare tarafından söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan iş kapsamında değerlendirildiği, işin yaklaşık maliyetinin 3.193.408,75 TL olduğu, sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin, yaklaşık maliyetin %77’sini, sözleşme ve genel giderler hariç asgari işçilik maliyetinin yaklaşık maliyetin %74’ünü oluşturduğu,

Sözleşme ve genel gider hariç toplam asgari işçilik maliyetinin de “2.374.919,60 TL”, damga vergisi, karar pulu, kik payı ile birlikte toplam maliyetin 2.412.134,59 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sözleşme ve genel giderler dahil veya hariç asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, söz konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı ihale olmaması halinde ise Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları gereğince inceleme konusu ihalenin sözleşme giderlerinin hesaplanmasında, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünde “A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar: 1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler” için sözleşme bedelinin binde 9,48’i oranında damga vergisi alınacağı, “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünde “2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları” için sözleşme bedelinin binde 5,69’u oranında karar pulu ücreti alınacağı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince ödenmesi gereken Kamu İhale Kurumu payı oranının %0,05 olduğu hüküm altına alınmış olup söz konusu tutarların teklif bedelinden çıkarılması sonucunda geriye “2.374.919,60 TL” asgari işçilik tutarını karşılayacak bir bedelin kalması gerektiği, sözleşme giderleri çıkarıldığı durumda anılan isteklinin teklifinin yine asgari işçilik maliyetini karşılamayacağı, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “1) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.

2. Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.

3. Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

78.1.3. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından” belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.

78.1.4. Niteliği gereği süreklilik arz etme koşulu dışında diğer koşulları taşıyan ve ihale edilmesi mümkün olan hizmet alımları ile 78.1.1 maddede belirtilen koşulları taşıyan hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerinde, teklifler ile aşırı düşük tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde bu Tebliğin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için öngördüğü düzenlemeler (asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesabı, sınır değer tespiti, işçilik hesaplama modülünün kullanım zorunluluğu vb.) aynen uygulanır.

78.1.5. İhalelerin 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine uygunluğunun tespit edilmesinde; kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olup olmadığına ilişkin değerlendirme, ilgili kısma ilişkin yaklaşık maliyet de dikkate alınarak her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Herhangi bir kısmın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olması halinde, ihale personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 8.Bölge Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliğine bağlı Yol Boyu Denetim İstasyonlarında Çalıştırılmak Üzere Yakıt Hariç Şoförlü ve Yakıt Dahil Şoförlü Taşıt ve personel servis aracı Kiralanması İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 5 Adet Kısa Şase Panel, 5 Adet Minibüs kiralama iş kalemleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 8. Bölge Müd. Trafik Güvenliği Başmühendisliği” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İhalede, kısımlar için ayrı ayrı teklif verilebilir. İhaleye girecek istekliler hangi kısma teklif verecekse, o kısımdaki araçların tamamına teklif vermek zorundadır. Aksi halde teklifi geçersiz sayılacaktır.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince vergi(KDV Hariç) resim harç ile ulaşım ve her türlü sigorta personel, bakım -onarım vergi giderleri teklif edilecek fiyata dahil edilecektir

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1…Yüklenici mevzuat gereği olarak, çalıştıracağı her personel için kendi belirleyeceği bir banka nezdinde hesap açtıracak ve personelin maaş, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma ücreti v.s. gibi tüm ücretlerini puantajlara uygun olarak bordroya bağlamak suretiyle bu hesaba yatıracaktır.

Bu ihale kapsamında Kısım-1 de Çalıştıracağı personellerin aylık maaşları yürürlükteki brüt asgari ücretin % 20 oranında artırılarak ödenecektir.” düzenlemesi,

1’inci Kısım(panel) Teknik Şartnamesi’nin “İşin Kapsamı” başlıklı 1.2’nci maddesinde “Karayolları 8 Bölge Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliği hizmetlerinde 12(oniki) Ay süreyle; resmi hizmetler, kontroller ve nöbetçi taşıt olarak kullanılmak üzere 5 Adet Kısa Şasi Panel kiralanacaktır. Bu Şartname ve ekleri "İdari Şartname” ile Sözleşmenin bir parçası olup, her biri diğerinin tamamlayıcısı olarak birlikte kullanılır.” düzenlemesi,

“Şoförlü Taşıt Kiralama Bedeli” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “…B- (A) bendine göre tespit edilecek tutara, Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, ve benzeri giderler de dâhil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin (yüzde yirmi) artırımlı tutarı esas alınacak; Bu tutara, işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) eklenecektir.

İhale kapsamında çalışan şoförlerin aylık maaşları KİK işçilik Hesaplama

Modülüne göre hesaplanan yürürlükteki brüt Asgari Ücretin % 20 fazlasından aşağı olmayacaktır.” düzenlemesi,

“Teklif Fiyatına Dahil Olan Giderler” başlıklı 4.4’üncü maddesinde “4.4.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, vergi, resim, harç giderleri, taşıtların bakım, onarım, yedek parça ve lastik giderleri dahil taşıt ve şoförün tüm giderleri teklif fiyata dahildir.

4.4.2. Yukarıdaki maddede yer alan gider kalemlerinde(1.Kısım araç şoförlerinin yürürlükteki asgari ücret artışı hariç) artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.” düzenlemesi,

“Genel hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.22. Araçlar sözleşme süresince, idaremizin emrinde çalışacaktır. Bu süre içerisinde araçlar hiçbir şekilde yükleniciye verilmeyecektir. Kiralanan araçlar haftanın çalışma günleri, mesai saatleri dışında ve tatil günlerinde de resmi taşıtlarımız gibi işyerlerimiz sahasında muhafaza edilecektir.” düzenlemesi,

“Şoför Ücreti ve Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. Bu ihale kapsamında çalışan şoförlerin aylık maaşları yürürlükteki brüt asgari ücretin % 20 oranında artırılarak ödenecektir. (Yemek, Yol, Resmi tatil ücreti, giderler için ayrıca bir ücret ödenmeyecektir. Bu giderlerin teklif fiyatı içerisinde olduğu kabul edilecektir.)” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname ekinde yer alan birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.

1. KISIM (1. KISIM (PANEL))

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Trafik Güvenliği Başmühendisliğine Bağlı Yol Boyu Denetim İstasyonları emrine 5 Ad. (24 Saat dört(4) Şoförlü) Kısa Şasi Panel, 1400 CC ile 1800 CC arası, 90 beygir ve üzeri 4x2 tahrikli (2016 Model ve Üstü) (12 Ay x5Adet=60Ay)

adet x ay

60

2

Panel Şoförleri Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışma

gün

290

2. KISIM (2. KISIM (MİNİBÜSLER))

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Trafik Güvenliği Başmühendisliğine Bağlı Yol Boyu Denetim İstasyonları emrine 1 Ad. Minibüs (16+1) 200 Km/Gün, 18 Saat, 360 Gün, Çift Şoförlü Minibüs (2016 Model ve Üstü) (1 Adetx360 Gün = 360 Gün)

adet x gün

360

2

Trafik Güvenliği Başmühendisliğine Bağlı Yol Boyu Denetim İstasyonları emrine 2 Ad. Minibüs (16+1) 250 Km/Gün, 18 Saat, 360 Gün, Çift Şoförlü Minibüs (2016 Model ve Üstü) (2 Adetx360 Gün = 720 Gün)

adet x gün

720

3

Trafik Güvenliği Başmühendisliğine Bağlı Yol Boyu Denetim İstasyonları emrine 2 Ad. Minibüs (16+1) 500 Km/Gün, 18 Saat, 360 Gün, Çift Şoförlü Minibüs (2016 Model ve Üstü) (2Adetx360 Gün = 720 Gün)

adet x gün

720

İhale komisyonu tarafından alınan ve 11.11.2022 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan ihale komisyonu kararında ihalenin Yüksekol Taş. Oto. Tem. İnş. Gıd. İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Toprakhan İnş. Nak. Mad. Pet. Ür. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikayet başvurusunda kısaca, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı ihale olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, söz konusu ihale, personel çalıştırılmasına dayalı ihale olarak değerlendirilmese bile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin damga vergisi, karar pulu ve kik payı nedeniyle, asgari işçilik maliyetini karşılayamadığı, bu açıdan anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin asgari işçilik maliyetini karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesi için öncelikle söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı ihale olup olmadığı açısından değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen “İdarelerce uyulması gereken kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamayacağı ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca söz konusu maddenin 2’nci bendinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımının tanımına yer verilmiş, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımının; 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade ettiği, mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edileceği, hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirmenin her hizmet türü için ayrı ayrı yapılacağı ve danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımların personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmeyeceği belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde de ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu açıklanmıştır. Ayrıca, mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işinin, çöp toplama işinin, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işlerinin, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımının, ot temizliğinin, çim biçiminin, toprak işlemenin, arazi hazırlığının, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımının, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edileceği ifade edilmiş olup 4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 2’nci bendinde yer verilen alımların alt grupları da açıklanmıştır. Açıklamadan anlaşılacağı üzere yukarıda belirtilen işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan sürücülü araç kiralama işleri herhangi bir koşul aranmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilecektir.

Başvuruya konu ihalenin “Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliğine Bağlı Yol Boyu Denetim İstasyonlarında Çalıştırılmak Üzere Yakıt Hariç Şoförlü ve Yakıt Dahil Şoförlü Taşıt ve Personel Servis Aracı Kiralanması İşi” olduğu ve ihalenin kısmi teklif açık olduğu ve ihalenin şikayete konu 1’inci(panel) kısmının konusunun “Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliği hizmetlerinde 12(oniki) Ay süreyle; resmi hizmetler, kontroller ve nöbetçi taşıt olarak kullanılmak üzere 5 Adet Kısa Şasi Panel kiralama” olarak, ihalenin 2’ncı kısmının konusunun ise “Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliği bağlı yol kenarı denetim istasyonlarında servis hizmetlerinde çalıştırılmak üzere (çift şoförlü ve yakıt dahil) personel servis aracı kiralanması işi” olarak belirtildiği görülmektedir.

Bu bağlamda söz konusu hizmet alımının 1’inci ve 2’nci kısımda yapılacak olan hizmet alımının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1.3’üncü maddesinde yer verilen alımlardan olmadığı ve söz konusu Tebliğ’in 78.1.1’inci maddesinde yer alan koşullar değerlendirilerek ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığının anlaşılması gerekmektedir.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1.5’inci maddesinde ihalelerin 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine uygunluğunun tespit edilmesinde; kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin, ilgili kısma ilişkin yaklaşık maliyet de dikkate alınarak her bir kısım için ayrı ayrı yapılacağı, herhangi bir kısmın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olması halinde, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edileceği açıklanmıştır. Bu bağlamda söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin kısım bazında yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Söz konusu kısmın birim fiyat teklif cetvelinde “Trafik Güvenliği Başmühendisliğine Bağlı Yol Boyu Denetim İstasyonları emrine 5 Ad. (24 Saat dört(4) Şoförlü) Kısa Şasi Panel, 1400 CC ile 1800 CC arası, 90 beygir ve üzeri 4x2 tahrikli (2016 Model ve Üstü) (12 Ay x5Adet=60Ay),” satırı ve “Panel Şoförleri Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışma” satırının yer aldığı, İdari Şartname ve ihalenin şikayete konu anılan kısmının Teknik Şartnamesi’nde yer alan düzenlemelerden söz konusu kısımda çalışacak araçların yakıt hariç sürücü dahil olacak şekilde belirtildiği, araçların 24 saat esasına göre çalışacağı, her bir araç için(5 araç) 4 sürücü belirlendiği ve sürücülerin aylık maaşlarının yürürlükteki brüt asgari ücretin % 20 fazlası olması gerektiği anlaşılmıştır.

EKAP işçilik hesaplama modülü üzerinden yapılan hesaplama sonucunda, 1 sürücünün %20 artırımlı asgari işçilik maliyetinin 9.512,36 TL, ulusal bayram ve genel tatil günleri maliyetinin 317,08 TL olduğu görülmektedir. Şikayete konu ihalenin 1’inci kısmında 4 sürücülü 5 araç kiralanacağı, sürücülerin asgari işçilik maliyetinin 2.282.966,40 TL(9.512,36x20x12), ulusal bayram ve genel tatil günleri maliyetinin 91.953,20 TL(317,08x290), toplam asgari işçilik maliyetinin 2.374.919,60 TL olduğu görülmektedir.

İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin 3.193.408,75 TL, söz konusu tutarın %70’lik kısmına tekabül eden tutarın 2.235.386,13 TL olduğu, yukarıda hesaplanan toplam asgari işçilik maliyetinin 2.374.919,60 TL olduğu ve sürücülerin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı göz önüne alındığında şikayete konu kısmın personel çalıştırılmasına dayalı ihale olduğu anlaşılmıştır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli teklif eden isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır. Bu açıdan şikayete konu kısım açısından EKAP işçilik modülü üzerinden yapılan hesaplamada sözleşme ve genel giderler dahil 1 aylık işçilik maliyetinin 9.892,85 TL, ulusal bayram ve genel tatil günleri maliyetinin 329,76 TL olduğu, toplam işçilik maliyeti olan 2.469.914,40 TL’nin (9.892,85x20x12 + 329,76x290) altında teklif verilmemesi gerektiği anlaşılmıştır.

Ancak 4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde hangi idarelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamayacağı ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümlerini uygulamayacağının hüküm altına alındığı, ihalenin Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü tarafından yapıldığı ve söz konusu idarenin (II) sayılı cetvelde yer aldığı ve personel çalıştırılmasına dayalı ihale yapmasının mümkün olmadığı görülmüştür. Ayrıca yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1.5’inci maddesine göre herhangi bir kısmın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olması halinde, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edileceği göz önüne alındığında, başvuru sahibinin sadece 1’inci kısma şikayeti bulunsa da ihalenin tamamının iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 27.654,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 41.482,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 13.828,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.