KİK Kararı: 2022/UH.I-1551
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2022/UH.I-1551
7 Aralık 2022
2022/1048172 İhale Kayıt Numaralı "21 AYLIK ARAÇ KİRALAMA ( SÜRÜCÜ VE YAKIT İDAREDEN)" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/057
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 07.12.2022
Karar No : 2022/UH.I-1551
Toplantıya Katılan Üyeler
BAŞVURU SAHİBİ:
Halil ÇALIK,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Pamukkale Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2022/1048172 İhale Kayıt Numaralı “21 Aylık Araç Kiralama ( Sürücü ve Yakıt İdareden)” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Pamukkale Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 07.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “21 Aylık Araç Kiralama ( Sürücü ve Yakıt İdareden)” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık’ın 01.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.11.2022 tarih ve 60366 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2022/1299 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
-
İhale dokümanında personellerle ilgili tüm hak ve alacaklardan (ihbar ve kıdem tazminatı) yüklenicinin sorumlu olduğu, bu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, yüklenicinin kıdem tazminatı ödenmesi yükümlülüğünün bulunmadığı, tekliflerin oluşturulmasını engelleyici veya isteklileri tereddüde düşürücü nitelikte olduğu,
-
Teknik Şartname’de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca tüm önlemlerden ve doğacak zararlardan yüklenicinin sorumlu olacağına dair düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu,
-
İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde yer alan düzenleme ve Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddesinde yer alan düzenlemenin aynı olmasının zorunlu olduğu,
-
İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde sigorta giderlerine yer verilmesine rağmen Sözleşme Tasarısı’nın 21.2.1’inci maddesinde sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerine yer verilmemesinin tip sözleşmeye aykırı olduğu,
-
İdari Şartname’nin 46.1.1’inci maddesinde yer alan fiyat farkı tablosunda c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının “0” olarak belirlenmesi ile sözleşmenin yürütülmesi aşamasında fiyat farkının sağlıklı bir şekilde hesaplanamayacağı ve isteklilere ödenemeyeceği anlaşıldığından söz konusu düzenlemenin uygun olmadığı,
-
Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık hallerine ilişkin tablodaki aykırılık hallerinde cezaların gün/araç başına uygulanacağı bilgisine yer verilmesine rağmen, örneğin 2’nci maddede yalan beyan, yanıltıcı eylem (araç kilometrelerini değiştirmek gibi) veya sahte belge ile işlem yaptığının tespit edilmesi hali olarak düzenlenen aykırılıkların her bir araç için ayrı ayrı mı yoksa aynı tespitteki tüm araçlar için bir defa mı ceza uygulanacağına dair belirsizlik bulunduğu, teklif vermeye engel olmamakla birlikte işin ifası aşamasında telafisi güç sorunlara neden olacağı, ayrıca örnek verilen düzenlemenin 16.1.3’üncü maddesindeki ağır aykırılık halinin aynı olduğu, aynı aykırılık hali için hem ceza uygulanacağına hem de sözleşmenin feshedileceğine dair düzenleme yapılmasının da uygun olmadığı,
-
Teknik Şartname’nin 4.16’ncı maddesinde yer alan düzenlemenin tek taraflı olarak yükleniciyi sorumluluk altına aldığı, mevzuata aykırı olduğu, resmi tebliğ süresinin 1 yıl olduğu, cezaların KABİS sistemi üzerinden idareye tebliğ edildiği,
-
Teknik Şartname’nin 4.26’ncı maddesinde yer alan düzenlemeye göre yüklenicinin inisiyatifi dışında gelişen bir gecikmeden dolayı cezaların geç tebliğ edilmesi halinde yüklenicinin sorumluluk altına aldığı, mevzuata aykırı olduğu, resmi tebliğ süresinin 1 yıl olduğu, cezaların KABİS sistemi üzerinden idareye tebliğ edildiği,
-
Teknik Şartname’de araçların teslimi aşamasında belli bir kilometrenin üzerinde olmama şartı getirilmesinin mevzuata aykırı olduğu,
-
Teknik Şartname’nin 10.12’nci maddesinde bahsi geçen araç için 14+1 – 19+1 arası olması gerektiğinin düzenlendiği, fakat aralığın çok geniş tutulduğu, 18+1 e kadar minibüs kategorisinde olan araçların 18+1 in üstüne çıkınca otobüs grubuna dahil olduğu, maliyetin ve istenecek belgelerin farklılık arz ettiği, düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı,
-
Teknik Şartname’nin 10.1’inci maddesinde bahsi geçen aracın Audi A6 veya Skoda Superb modelini tarif ettiği, düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı,
-
Sözleşme Tasarısı’nın 19.1’inci maddesinde yer alan düzenlemenin Tip Sözleşme’ye aykırı olduğu,
-
Teknik Şartname’nin 7.5’inci maddesinin belirsizlik içerdiği,
-
Teknik Şartname’nin 4.29’uncu maddesindeki 40 adet araç giydirme uygulamasının belirsizlik içerdiği, maliyet çalışması yapmayı engellediği, istekliler açısından teklif fiyatı oluşturma aşamasında fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı,
-
Teknik Şartname’nin 4.8’inci maddesinde yer alan otoyol geçiş masrafları ile ilgili düzenlemenin belirsizlik içerdiği, maliyet çalışması yapmayı engellediği, istekliler açısından teklif fiyatı oluşturma aşamasında fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 21 Aylık Araç Kiralama (Sürücü ve Yakıt İdareden)
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
14 Kalem Sürücüsüz(Yakıt İdareden) Araç Kiralama Hizmet işi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Pamukkale Belediye Başkanlığı” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Pamukkale Belediyesi Denizli ili içerisinde ve gerektiğinde Denizli ili dışında evrak nakli ve personel taşımak için, 01.01.2023 – 30.09.2024 tarihleri arasında 21 ay süreyle İdarenin belirleyeceği birimlerde, belediye hizmetlerinde, şehir içi ve şehir dışı alanlarda insan taşıma ve idarenin iş ve işlerinin görülmesi amacıyla YAKIT ve SÜRÜCÜ HARİÇ, araçların diğer giderleri Yükleniciye ait olmak üzere araç temin edilmesi işidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen İdari ve Teknik Şartname düzenlemelerinden, ihale konusu işin sürücü ve yakıt idareden olmak üzere araç kiralama hizmet alımı olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda şikayete konu ihale kapsamında araçların sürücülerinin idare tarafından karşılanacağı, ihale konusu işte yüklenici tarafından herhangi bir personel istihdam edilmeyeceği ve şartname düzenlemelerinde araç sürücülerine ilişkin herhangi bir düzenleme de bulunmadığı ayrıca Teknik Şartname’de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca tüm önlemlerden ve doğacak zararlardan yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir düzenlemenin de bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
1-İsteklilerin teklif edecekleri fiyata sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta vergi, resim harç, KİK payı, sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan damga vergisi, karar pulu v.b. giderleri fiyata dahil olacaktır.
2-Araçlara ait bakım, onarım, periyodik bakım-onarım ve servis hizmetleri, parça ve yedek parça bedelleri, yapılacak nakliye işleri, araçlara ait emniyet ve bilumum sigorta ve kasko giderleri ile hizmete ilişkin diğer giderler, vergi, resim, ulaşım, harç, araç takip sistemleri ve bu gibi giderlerin yanı sıra burada sayılmayıp halen yürürlükte olanlar ile bundan sonra yürürlüğe girecek benzeri yasal sorumluluklar yükleniciye aittir ve teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin
İsteklinin teklif edeceği fiyata sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç, KİK payı, sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan damga vergisi, karar pulu vb. giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddesi ile İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi karşılaştırıldığında, söz konusu düzenlemelerin birbiri ile çelişmediği, İdari Şartname’de konuya ilişkin daha detaylı açıklama yapıldığı görülmüştür. İdari Şartname de ihale dokümanının bir parçası olduğundan, ayrıca yapılan düzenlemeler Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddesindeki düzenlemelerle çelişkili olmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.
76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır.
76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir.
…
76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.
Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.
76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması,
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.
Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.
Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.
Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir…” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
1-İsteklilerin teklif edecekleri fiyata sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta vergi, resim harç, KİK payı, sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan damga vergisi, karar pulu v.b. giderleri fiyata dahil olacaktır.
2-Araçlara ait bakım, onarım, periyodik bakım-onarım ve servis hizmetleri, parça ve yedek parça bedelleri, yapılacak nakliye işleri, araçlara ait emniyet ve bilumum sigorta ve kasko giderleri ile hizmete ilişkin diğer giderler, vergi, resim, ulaşım, harç, araç takip sistemleri ve bu gibi giderlerin yanı sıra burada sayılmayıp halen yürürlükte olanlar ile bundan sonra yürürlüğe girecek benzeri yasal sorumluluklar yükleniciye aittir ve teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.
21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:
21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 21.1’inci maddesinde sadece iş ve işyerinin korunmasına ilişkin sorumluluğun Genel Şartname’nin 19’uncu maddesi kapsamında yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, sigorta türü, teminat kapsam ve limitlerine yer verilmediği, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler arasında “araçlara ait emniyet ve bilumum sigorta ve kasko” giderinin yer aldığı anlaşılmıştır.
İhale dokümanında isteklilere sigorta yaptırma yükümlülüğü yüklenmesine ve teklif fiyatına dâhil giderler arasında sigorta giderlerinin de gösterilmesine karşın, isteklilerden yapılması beklenen sigortanın limitine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, dolayısıyla yukarıda aktarılan mevzuat gereği sigorta türü belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde söz konusu sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
…
c) Diğer hizmet alımlarında;
F = An x B x ( Pn-1)
İn AYn Yn Gn Mn
Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——
İo AYo Yo Go Mo
(2) Formüllerde yer alan;
a) F: Fiyat farkını (TL),
b) B: 0,90 sabit katsayısını,
c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,
e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı
h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
ı) So: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli fiyatı,
i) Sn: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli fiyatı,
j) Eo: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,
k) En: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,
ifade eder.
(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.
(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;
a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,
b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,
AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,
c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,
ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,
d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,
ifade eder.
(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.
…
(7)İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.
(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,
“Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Ancak, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü,
İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
46.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):
Katsayı
Endeks
a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)
0
a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)
0
b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)
0
b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)
0
b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)
1
Go, Gn
Endeks tablosunun 'Genel' sütunundaki sayı
c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)
0
Fiyat Farkı Açıklamaları
31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete?de yayınlanan, 27.06.2013 tarih ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile hizmet alım işlerinde uygulanacak fiyat farkına ilişkin usul ve esaslar ve Resmi Gazetenin 24.02.2022 tarih ve 31760 sayısında 2022/5202 karar sayısı ile yayımlanan hükümler doğrultusunda uygulama yapılacaktır. Fiyat Farkları ile Resmi Gazetede yeni bir düzenleme yapılması halinde yeni düzenleme şekliyle hareket edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin “Araç Tipleri/Grupları, Özellikleri ve Araçta Aranan Özellikler” başlıklı 10’uncu maddesinde kiralanacak olan araçların teknik özelliklerine yer verildiği görülmektedir.
İhale dokümanında ihale konusu işin 12 farklı tip aracın 21 ay, 1 tip aracın 13 ay ve 1 tip aracın 11 ay süreyle idarenin belirleyeceği birimlerde, belediye hizmetlerinde, şehir içi ve şehir dışı alanlarda insan taşıma ve idarenin iş ve işlerinin görülmesi amacıyla yakıt ve sürücü hariç, araçların diğer giderleri yükleniciye ait olmak üzere muhtelif araçların kiralanması hizmeti olduğu görülmektedir.
İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen fiyat farkına ilişkin düzenlemesine göre b3 (malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayının 1 olarak belirlendiği c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının ise (0) olarak belirlendiği görülmektedir.
Hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplamasının 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanması gerekmekte olup, söz konusu formüllerde yer alan a1 katsayısı, haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı, a2 katsayısı, haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı, b1 katsayısı, akaryakıtın ağırlık oranını, b2 katsayısı, diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı, b3 katsayısı, malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını ve c katsayısı, ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil etmektedir.
İdare tarafından a1, a2, b1, b2 ve c katsayısına yer verilmediği, (c) katsayısının endeks oranının (0) olarak yer aldığı, sadece b3 katsayısına yer verildiği görülmektedir. Şikayete konu ihalede sürücü ve yakıtın idare tarafından karşılanacağı bu bağlamda a1, a2, b1, b2 katsayılarına yer verilmemesinin uygun olduğu görülmekle birlikte makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil etmek üzere c katsayısına hiç yer verilmemesinin, söz konusu işin muhtelif araç kiralama hizmet alımı göz önüne alındığında işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenmemesine neden olduğu, söz konusu hususun mevzuata uygun olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.
…
(5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü,
Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.
16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
…
16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
…
16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.
16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Özel Aykırılık Halleri
Aykırılık Hali
İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı
Aykırılık
Sayısı
1
Yüklenicinin araçların tamamını eksiksiz ve noksansız olarak İdareye teslim etmemesi halinde sözleşme bedelinin
Binde
1
3
2
Yüklenicinin ticari menfaat temin etmek maksadıyla; yalan beyan, yanıltıcı eylem (araç kilometrelerini değiştirmek gibi) veya sahte belge ile işlem yaptığının tespit edilmesi halinde sözleşme bedelinin
Binde
1
3
3
Teslim edilen araçlardan şartnamede öngörülen şartları taşımayan (Fenni muayene ve araç üstü evrak, araç üstü avadanlık ve malzeme vb. eksik) araçlar için; şartlar yerine getirilene kadar günlük sözleşme bedelinin
Binde
1
3
4
Kasko ve trafik sigorta poliçelerinin yapılmaması veya zamanında yenilenmemesi halinde ortaya çıkacak her türlü maddi ve hukuki sorumluluk Yükleniciye ait olmakla birlikte; herhangi bir sorumluluk ortaya çıkmasa dahi; sigortasız olarak çalışılan her gün için araç başına toplam sözleşme bedelinin
Binde
1
3
5
Yüklenicinin İdareye teslim edeceği araçlar İdare personeline veya birinci dereceden yakınlarına ait olmayacaktır. İdare personeline veya birinci dereceden yakınlarına ait olduğu tespit edilen araçlar iade edilerek, toplam çalıştığı gün ve araç başına toplam sözleşme bedelinin
Binde
1
3
6
Bakım, onarım, kaza vb. sebeplerle hizmet dışı kalan araçların yerine hizmetin aksamaması için eşdeğerde ikame araç 5 gün içinde tahsis edilecektir. Tahsis yapılmadığı takdirde aracın hizmette olmadığı günlerin kirası ödenmeyecek, ayrıca gecikilen her gün ve araç başına, toplam sözleşme bedelinin
Binde
1
3
7
Yüklenici temsilcisi ile ilgili, şartnamede belirtilen ve tutanakla tespit edilen her bir aksaklık için toplam sözleşme bedelinin
Binde
1
3
8
Araçların tamir, bakım, (zincir, reflektör, lastik, paspas, silecek, cam, ayna vb.) malzeme ve parça değişim ihtiyaçlarının, İdarenin yazılı talebine rağmen 5 gün içinde giderilmemesi veya servise gittiği halde eksik kalması veya orijinal malzeme yerine, yan sanayi malzemeler kullanıldığının tespit edilmesi durumunda; günlük sözleşme bedelinin
Binde
1
3
9
Şartnamede belirtildiği halde ceza müeyyidesi belirlenmemiş her bir aksaklık (şartnameye aykırılık) ve (yazılı bildirimden sonra) aksaklığın devam ettiği her gün için toplam sözleşme bedelinin
Binde
1
3
10
Sözleşme süresince; kazalı araçların onarımı, bilirkişi raporu, tamirat, vb. sebeplerle araçların hizmet dışı kaldığı sürelerde, hizmetin aksamaması için, eşdeğerde bir araç (ikame araç) 5 gün içinde tahsis edilecektir. Tahsis yapılmadığı takdirde aracın hizmette olmadığı günlerin kirası ödenmeyecek, ayrıca gecikilen her gün ve araç başına, toplam sözleşme bedelinin
Binde
1
3
16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Ağır Aykırılık Halleri
1
Sözleşme kapsamındaki iş ile ilgili olarak; Yüklenicinin ticari menfaat temin etmek maksadıyla; her türlü yalan beyan, yanıltıcı eylem ( sonradan anlaşılsa dahi ) veya sahte belge ile işlem yaptığının tespit edilmesi halinde
16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan fiil nedeniyle ayrıca, ilk sözleşme bedelinin %2'si oranında ceza uygulanacaktır.
16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30 unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.
16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.
16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde özel aykırılık hallerine tablo halinde yer verildiği, söz konusu tablonun 2’nci kısmında “Yüklenicinin ticari menfaat temin etmek maksadıyla; yalan beyan, yanıltıcı eylem (araç kilometrelerini değiştirmek gibi) veya sahte belge ile işlem yaptığının tespit edilmesi halinde sözleşme bedelinin” halinin yer aldığı görülmektedir. Söz konusu düzenlemede, her bir araç için ayrı ayrı mı yoksa aynı tespitteki tüm araçlar için bir defa mı ceza uygulanacağına dair belirsizliğin bulunmadığı, şöyle ki, söz konusu düzenlemede her bir aykırılık için binde 1 ceza kesileceğinin düzenlendiği, söz konusu aykırılık sayısının 3 sayısına ulaşması durumunda sözleşmenin feshedileceği, birden fazla araç için söz konusu madde açısından yapılacak tespitin tek bir aykırılık olarak değerlendirilmeyeceğinin anlaşıldığı, kaldı ki söz konusu hususun isteklileri tereddüde düşüren ve teklif verilmesini engelleyen bir husus olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin 2’nci kısmında yer alan düzenleme ile 16.1.3’üncü maddesindeki ağır aykırılık halinin aynı olduğu, aynı aykırılık hali için hem ceza uygulanacağına hem de sözleşmenin feshedileceğine dair düzenleme yapılmasının da uygun olmadığı iddiası açısından yapılan incelemede;
Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinde, Sözleşme Tasarısı’nın özel aykırılıkların düzenlendiği 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablodaki ceza ile 16.1.3’üncü maddesinde yer alan cezanın kapsamının benzer olduğunun anlaşıldığı, ancak 16.1.5’inci maddesinde yer verilen düzenleme uyarınca aynı aykırılığın 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşmenin uygulamasında 16.1.3’üncü maddenin dikkate alınacağının ifade edildiği, bu bağlamda söz konusu hususa yönelik Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer verilen cezanın uygulanacağı, dolayısıyla yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 7’nci ve 8’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.
Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.
Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” düzenlemesi,
“Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” düzenlemesi,
“Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;
(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,
(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.
Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,
“İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.
Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.
Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” düzenlemesi,
“Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.
Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi
Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.16. Araçlarla ilgili sürücülerden kaynaklanan trafik cezalarının zamanında bildirilmesinden yüklenici sorumludur. Bildirilmemesi nedeninden kaynaklanan indirimli ödeme farkı ve gecikme farkları yüklenicinin sorumluluğundadır.
…
4.26. Sözleşme sonunda araçların iadesinden itibaren 1 ay içerisinde tebliğ edilmeyen trafik cezaları idare tarafından ödenmeyecek olup; sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin araç kiralama hizmeti olduğu, söz konusu kiralanacak araçların sürücüsü ve yakıtının idare tarafından karşılanacağı ve ihale dokümanında yüklenicinin trafik cezalarından sorumlu tutulacağına dair bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır. Söz konusu düzenlemelerden sadece cezaların bildiriminden kaynaklı gecikmelerde ve sözleşme bitiminde araçların iadesi aşamasında 1 ay içinde bildirilmeyen cezalar açısından yüklenicinin sorumluluğuna yönelik düzenleme yapıldığı, bu bağlamda söz konusu düzenlemelerin teklif verilmesine engel teşkil etmediği, ihale konusu alanda faaliyet gösteren isteklilerin söz konusu cezaların takibi konusunda sorumlu tutulmasının ihale mevzuatına aykırı bir husus oluşturmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Araç Tipleri/Grupları, Özellikleri ve Araçta Aranan Özellikler” başlıklı 10’uncu maddesinde “…10.1. Tip 1 Araç : Binek otomobil Sedan 4 Çeker , En az 140 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2020 model ve kilometresi en fazla 100.000 olacak…
10.2. Tip 2 Araç : Binek otomobil Sedan, En az 80 kw ve 1450 cc Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak, …
10.3. Tip 3 Araç : Binek otomobil Sedan , En az 1300 cc, 65 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak, …
10.4. Tip 4 Araç : Binek otomobil Sedan , En az 1450 cc, 80 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak…
10.5. Tip 5 Araç : Binek otomobil , En az 1450 cc, en az 70 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak, …
10.6. Tip 6 Araç : Kamyonet , En az 1450 cc en fazla 1500 cc, en az 50 kw – en fazla 55 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak,…
10.7. Tip 7 Araç : Kamyonet , 4+1 Yolcu Kapasiteli, En Az 1598 cc, en az 75 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak,…
10.8. Tip 8 Araç : Kasalı Çift Kabinli Kamyonet, En Az 2100 cc, en az 110 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak, …
10.9. Tip 9 Araç : Pick up Çift Kabinli Kamyonet, En Az 1890 cc, 97 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak,…
10.10. Tip 10 Araç : Pick up Çift Kabinli Kamyonet, En Az 1890 cc, 97 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak,…
10.11. Tip 11 Araç : Minibüs , en az 14+1 en fazla 19+1 Yolcu kapasiteli, ( minibüsün otobüs ruhsatlı olması halinde gerekli takograf iş e işlemleri yapılmış olarak yüklenici tarafından araç teslim edilecektir.), En az 2143 cc, 120 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 200.000 olacak, …
10.12. Tip 12 Araç : Damperli kamyon, yakıt dizel, klimalı motor gücü en az 110 kw, silindir hacmi en az 5190 (cc), yüklü ağırlığı azami 9800 kg ve boş ağırlığı en az 2900 kg olacaktır. En fazla 200.000 km li olacaktır…
10.13. Tip 13 Araç : Pick-up Çift Kabinli Kamyonet En Az 1890 cc, 97 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak,…
10.14. Tip 14 Araç : Pick-up Çift Kabinli Kamyonet, En Az 1890 cc, 97 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 150.000 olacak,…” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 30.09.2024
9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan doküman düzenlemelerinden, Tip 1 için 100.000 km, geri kalan tipler için asgari 150.000 ve 200.000 km sınırının belirlendiği görülmektedir.
Yukarıda aktarılan düzenlemeler ile açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, idarece ihalede çalıştırılacak araçlara ilişkin olarak istenilen kilometre kıstasının makul seviyede olduğunun anlaşıldığı, kaldı ki ihalede çalıştırılacak araçların yüklenici tarafından kiralanabileceği/satın alınabileceği, dolayısıyla araçların ihale aşamasında isteklilerin kendi malı olması gibi bir zorunluluğun da bulunmadığı, bu bağlamda isteklilerin maliyetlerini göz önünde bulundurarak teklif fiyatı oluşturabileceği ve söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı daraltmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Araç Tipleri/Grupları, Özellikleri ve Araçta Aranan Özellikler” başlıklı 10’uncu maddesinde “…10.11. Tip 11 Araç : Minibüs , en az 14+1 en fazla 19+1 Yolcu kapasiteli, (minibüsün otobüs ruhsatlı olması halinde gerekli takograf iş e işlemleri yapılmış olarak yüklenici tarafından araç teslim edilecektir.), En az 2143 cc, 120 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2015 model ve kilometresi en fazla 200.000 olacak, Aracın net ağırlığı en az 3200 kg olacak, Manuel Vites, Ekstra uzun şase, Yüksek tavan, Anti Blokaj Fren Sistemi, Patinaj Önleme Sistemi, Sürücü ve Yolcu Hava Yastığı, Klima ( Ön- Arka ), Ayrıca araçta sağ arka girişte engellilere özel hidrolik sistemli asansörlü engelliler için engelli lifti olacaktır. Araçlar (her bir araç ) aylık ortalama 10.000 km. yapabilecektir. Yılda en fazla 120.000 km.’yi geçmeyecektir. (Ortalama; tip grubundaki toplam araç kilometresinin toplam araç sayısına bölünmesi ile bulunacaktır.)” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen şartname düzenlemesine göre, idare tarafından tip 11 grubunda yer alan araçların en az 14+1 en fazla 19+1 Yolcu kapasiteli olması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemede araç sınıfının minibüs olarak belirtildiği ancak minibüsün otobüs ruhsatlı olması halinde takograf işleminin yapılmış olması gerektiği ve söz konusu aracın 14+1 ve 19+1 olacak şekilde aralık verilerek düzenlendiği görülmektedir.
Bu bağlamda araçların 19+1 minibüs olması zorunluluğunun bulunmadığı, ihalede çalıştırılacak araçların yüklenici tarafından kiralanabileceği/satın alınabileceği, dolayısıyla araçların ihale aşamasında isteklilerin kendi malı olması gibi bir zorunluluğun da bulunmadığı, minibüs ruhsatlı veya otobüs ruhsatlı araç teklif etmek isteyen isteklilerin maliyetlerini göz önünde bulundurarak teklif fiyatı oluşturabileceği, teklif verilmesine engel bir hususun bulunmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.
(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir…” hükmü,
Teknik Şartname’nin “Araç Tipleri/Grupları, Özellikleri ve Araçta Aranan Özellikler” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Tip 1 Araç : Binek otomobil Sedan 4 Çeker , En az 140 kw Dizel Motor, aracın modeli en az 2020 model ve kilometresi en fazla 100.000 olacak, Aracın net ağırlığı en az 1600 kg olacak, Otomatik Şanzıman ,Çift Kavramalı Otomatik Şanzıman, Anahtarsız Çalıştırma Sistemi, Klimatik, Yorgunluk Tespit Sistemi, Sürücü ve Yolcu Hava Yastığı, Sunroof, Isıtmalı ve soğutmalı Ön ve Arka Koltuklar, Ön ve Arka Park Mesafe Sensörü, Hız Sabitleme, Anti Blokaj Sistemi, Patinaj Önleme Sistemi, Stabilizasyon Programı, Renk ( Siyah ), İç Döşeme ( Siyah veya idarenin belirdiği renk ) Araç aylık ortalama 10.000 km. yapabilecektir. Yılda 120.000 km.’yi geçmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemesine göre teknik şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verileceği, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği düzenlenmiştir.
Başvuru sahibi istekli tarafından yukarıda yer verilen şartname düzenlemesinin 2 farklı modelde aracı tarif ettiği iddiası göz önüne alındığında, söz konusu düzenlemenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde yer verilen “belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez” hükmüne aykırılık teşkil etmediği, ayrıca istenilen teknik özelliklerin ihale konusu işle ilgili olmadığına dair bir iddianın da başvuru sahibi tarafından ileri sürülmediği anlaşılmıştır. Bu bağlamda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir.
Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir.
Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” düzenlemesi,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme’nin “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinin 19.1 numaralı bendine ilişkin 29 numaralı dipnotta “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” açıklaması,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Araç çalışma puantajı 30 günlük olarak İdare tarafından tutulur. Yüklenici faturasını bu puantaja göre düzenler” düzenlemesi,
“Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.
20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere PAMUKKALE BELEDİYESİ Destek Hizmetleri Müdürlüğü adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (On) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır."
20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan mevzuat hükümlerinden, iş yerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulacağı, ilgili tutanakların yüklenici tarafından imzalanmasının gerektiği, sözleşme konusu işin, belli bir hizmetin dönemler halinde (günlük, haftalık, vs.) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, anılan kayıtların bu dönemler itibarıyla tutulacağı ve kayıtlara itirazın da kayıtların tutulduğu sırada yapılacağı, bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususların belirtileceği anlaşılmaktadır.
İdare tarafından Sözleşme Tasarısı’nda araçların çalışma puantajının 30 günlük olarak idare tarafından tutulacağı ve yüklenicinin bu puantaja göre fatura düzenleyeceği belirtilmiş olmakla birlikte, mevzuat hükümlerine göre yüklenicinin kayıtlara itiraz hakkının bulunduğu, yukarıda yer verilen Sözleşme Tasarısı’nın 19’uncu maddesinde bu hususu engelleyen bir düzenlemenin bulunmadığı, kaldı ki, ilgili kayıtların tutulmasına yönelik düzenlemenin söz konusu işin yürütülmesi aşamasında tutulacak kayıtlara ilişkin olduğu dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İdare ve Kontrol Teşkilatının itiraz hakkı” başlıklı 11’inci maddesinde “…Kontrol teşkilatı, uygun olmayan ekipman ve araçların işyerinden uzaklaştırılmasını talep hakkına sahiptir. Yüklenici, söz konusu ekipman ve araçları idare veya kontrol teşkilatınca kabul edilebilir olanlarla değiştirecektir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Yüklenici Temsilcisinin Sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Teknolojik sebeplerle ihtiyaç değişikliğinde İhale sonrasında meydana gelecek olan, teknolojik değişimlerde araç belirleme yetkisi idareye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Ayrıca Teknik Şartname’de tüm araçların teknolojik özelliklerine yer verildiği görülmektedir.
İdare tarafından Teknik Şartname’de teknolojik sebeplerle ihtiyaç değişikliği ortaya çıkması hallerinde araçların idare tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemenin ancak teknolojik sebeplerle ihtiyaç değişikliği koşuluna bağlandığı, dolayısıyla sözleşmenin yürütülmesi aşamasında idarece bu yönde bir belirleme yapılmaması halinin de oluşabileceği, kaldı ki Teknik Şartname’nin “Araç Tipleri/Grupları, Özellikleri ve Araçta Aranan Özellikler” başlıklı 10’uncu maddesinde kiralanacak tüm araçların teknik özelliklerine yer verildiği, ihaleye katılacak isteklilerin bu özellikleri dikkate alarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği, bu açıdan teklif hazırlamaya ve ihaleye katılıma engel bir husus bulunmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.29.İdare tarafından belirlenecek 40 adet araca ( Ön kapılar ve ön kaputa ) logo uygulaması, “Pamukkale Belediyesi”yazı uygulaması ve 40 adet araca da giydirme uygulaması yapılacak olup her türlü yapıştırma sökme masrafları ve diğer ruhsat vize işlem masrafları Yükleniciye aittir. Giydirme yapılacak araçları idare belirleyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemesinde 40 adet araca ön kapılar ve ön kaputa logo uygulaması, “Pamukkale Belediyesi” yazı uygulaması ve 40 adet araca da giydirme uygulamasının yapılacağı, söz konusu araçların idare tarafından belirleneceği anlaşılmaktadır.
Teknik Şartname’nin “Araç Tipleri/Grupları, Özellikleri ve Araçta Aranan Özellikler” başlıklı 10’uncu maddesinde kiralanacak araçların özelliklerine yer verildiği, ihaleye teklif verecek isteklilerin söz konusu araçların özelliklerini göz önüne alarak ortalama bir maliyet belirlemelerinde ve teklif fiyatlarına dahil etmelerinde herhangi bir engel bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.8. Araçlar 7 gün 24 saat esasına göre; şehir içi ve şehirlerarası görevlerde çalıştırılacaktır. Şehir içi veya şehir dışı çalışmalarına müteallik gerekli resmi belgelerin(ruhsat,sigorta,vize,kasko vb. evrakları) her araçta noksansız bulundurulması gereklidir. Araçların, otoyol geçiş masrafları, HGS etiketi, tamir, bakım – onarım, parça değişim, vergiler, sigorta, kasko, muayene ruhsat değişimi vb. ücretleri Yükleniciye aittir. Tip-1,Tip-2 ve Tip-10 gruplarındaki her bir araç için yılda 20 kez; diğer Tip gruplarındaki araçların tümü için yılda toplam 50 kez otoyol geçiş hakkı olacaktır. Köprü geçiş için sadece Tip-1,Tip-2 ve Tip-10 gruplarındaki her bir araç için yılda 5 gidiş 5 dönüş hakkı olacak ve yüklenici tarafından karşılanacaktır. Belirtilen sayıyı geçtiği takdirde ödeme sorumluluğu idareye aittir. Diğer araç gruplarının köprü geçiş ücretleri idareye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen şartname düzenlemesinde, araçların 7 gün 24 saat esasına göre şehir içi ve şehirlerarası görevlerde çalıştırılacağı, araçların, otoyol geçiş masrafları açısından Tip-1,Tip-2 ve Tip-10 gruplarındaki her bir araç için yılda 20 kez, diğer Tip gruplarındaki araçların tümü için yılda toplam 50 kez otoyol geçiş hakkı olacağı, belirtilen sayıyı geçtiği takdirde ödeme sorumluluğunun idareye ait olduğu ifade edilmiştir.
Söz konusu düzenlemeden araçların otoyol geçişleri açısından yapılan belirlemenin adet üzerinden olduğu, tutar açısından herhangi bir belirleme yapılmadığı görülmüştür. Otoyolların belirli yerlerde giriş ve çıkışlarının bulunduğu, otoyol ücretlerinin bu giriş ve çıkışlara göre belirlendiği bilinmekle birlikte idare tarafından yapılan düzenlemenin bu açıdan ele alınmadığı, adet üzerinden bir belirleme yapıldığı, bu bağlamda isteklilerin tekliflerini oluştururken bu kriterleri göz önüne alarak tekliflerini oluşturmaları gerektiği anlaşılmıştır.
İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan teklif fiyata dahil giderler arasında “…Araçlara ait bakım, onarım, periyodik bakım-onarım ve servis hizmetleri, parça ve yedek parça bedelleri, yapılacak nakliye işleri, araçlara ait emniyet ve bilumum sigorta ve kasko giderleri ile hizmete ilişkin diğer giderler, vergi, resim, ulaşım, harç, araç takip sistemleri ve bu gibi giderlerin yanı sıra burada sayılmayıp halen yürürlükte olanlar ile bundan sonra yürürlüğe girecek benzeri yasal sorumluluklar yükleniciye aittir ve teklif fiyata dahildir.” giderlerinin sayıldığı, söz konusu otoyol giderlerinin de bu giderler arasında bulunduğu göz önüne alındığında söz konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir sıfatına haiz isteklilerin otoyol ücretini belirleyerek teklif fiyatını oluşturmalarında herhangi bir engel bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.
EK GEREKÇE
İnceleme konusu ihalede; başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurulca 5’inci iddia kapsamında “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin; diğer iddialarına ilişkin Kurulca alınan karara katılmakla birlikte 12’nci iddiasına ilişkin alınan karar incelendiğinde;
Başvuruya konu ihale Pamukkale Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 07.11.2022 tarihinde yapılan “21 Aylık Araç Kiralama ( Sürücü ve Yakıt İdareden)” hizmet alımı işi ihalesi olup 20 adet ihale dokümanı indirilen ihaleye 8 isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibinin teklif vermediği ihalede 4 isteklinin teklifinin geçici teminat mektubu sunulmadığı ve yeterlik bilgileri tablosu doldurulmadığı gerekçesiyle, 2 isteklinin teklifinin geçici teminat mektubu sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Şentürkler Filo Oto. Turizm Taş. Dış Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Atak Filo Araç Kiralama A.Ş.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi 12’nci iddiasında Sözleşme Tasarısı’nın 19.1’inci maddesinde yer alan düzenlemenin Tip Sözleşme’ye aykırı olduğunu iddia etmektedir.
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Araç çalışma puantajı 30 günlük olarak İdare tarafından tutulur. Yüklenici faturasını bu puantaja göre düzenler” düzenlemesine yer verilmiştir.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir.
Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir.
Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” düzenlemesi,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme’nin “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinin 19.1 numaralı bendine ilişkin 29 numaralı dipnotta “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” açıklaması,
“Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.
20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere PAMUKKALE BELEDİYESİ Destek Hizmetleri Müdürlüğü adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (On) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır."
20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.
…
(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan mevzuat hükümlerinden, işyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılıp yapılmadığının kontrolü ve tespiti için idarenin işin sözleşmesinde belirlediği kayıtların, yüklenici ile kontrol teşkilatı tarafından birlikte tutulacağı, bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususların belirtileceği, ilgili tutanakların yüklenici tarafından imzalanmasının zorunlu olduğu, sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde (günlük, haftalık, vs.) ifa edilmesi suretiyle yapılan ve süreklilik arz eden bir iş niteliğinde ise, işin sözleşmesinde belirtilen söz konusu kayıtların bu dönemler itibarıyla yine yüklenici ile kontrol teşkilatınca birlikte tutulacağı ve kayıtlara itirazın da kayıtların tutulduğu sırada yapılacağı anlaşılmaktadır.
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde yer verilen “19.1. Araç çalışma puantajı 30 günlük olarak İdare tarafından tutulur. Yüklenici faturasını bu puantaja göre düzenler” düzenlemesinden, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılıp yapılmadığının kontrolü ve tespiti için idarenin işin sözleşmesinde belirlediği kayıtların idare tarafından tek taraflı tutulacağı, yüklenicinin faturasını bu kayıtları dikkate alarak düzenlemek zorunda olduğu, ayrıca düzenleme ile idarece tek taraflı olarak düzenlenen kayıtlara düzenlenme anı itibarıyla itiraz yolunun da kapatıldığı anlaşılmaktadır. Bu şekliyle söz konusu düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme’nin “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinin 19.1 numaralı bendine ilişkin 29 numaralı dipnotuna aykırılık teşkil ettiği, diğer yandan Sözleşme Tasarısı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde yer verilen “20.2…. Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır…." düzenlemesinin Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde yer verilen “19.1. Araç çalışma puantajı 30 günlük olarak İdare tarafından tutulur. Yüklenici faturasını bu puantaja göre düzenler” düzenlemesi ile çeliştiği ve bu hususun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde yer alan “İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz” hükmüne aykırılık teşkil ettiği, ayrıca tespiti yapılan bahse konu aykırılıkların sözleşmenin yürütümü aşamasında yüklenici ile idare arasında uyuşmazlık çıkmasına da neden olabileceği, bu nedenlerle ihalenin bu gerekçeler ile de iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalenin başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda da ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurulun “ihalenin iptaline” niteliğindeki kararına katılıyorum.
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.