KİK Kararı: 2022/UH.I-1466

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/054
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 23.11.2022
Karar No : 2022/UH.I-1466
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Has Yılmazlar Nak. Tem. Ürün. İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şehitkamil Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/985501 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şehitkamil Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 27.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Has Yılmazlar Nak. Tem. Ürün. İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 21.10.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.10.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.11.2022 tarih ve 58548 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1248 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin işin yapılacağı yerin görülmesine ilişkin 12’nci maddesinin boş bırakılmasının Tip İdari Şartname düzenlemelerine aykırı olduğu,

2. İhale konusu iş kapsamında 69 adet şoför çalıştırılacak olmasına rağmen ihale dokümanında engelli personel çalıştırılmasına yönelik bir düzenleme yapılmamasının İş Kanunu’na aykırı olduğu,

3. İhale dokümanı düzenlemelerinden araçlarda yüklenici tarafından sağlanan şoförlerle beraber idarenin şoförlerinin de çalışacağının belirtildiği, araçların kazaya karışması durumuna ilişkin Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerden ise yükleniciden kaynaklanmayan, idare personelinin kusurlarından doğacak zararların dahi yüklenici tarafından karşılanacağının anlaşıldığı, bu hususun mevzuata aykırı olduğu,

4. Araçların şehir dışı etkinliklerde de kullanılabilmesine yönelik Teknik Şartname düzenlemesinin maliyet arttırıcı bir durum olduğu ve bu hususun teklif fiyata dahil olduğuna dair bir düzenleme olmamasının sağlıklı teklif vermeye engel olduğu,

5. Teknik Şartname’nin “A-Araçlara İlişkin Teknik Şartname” kısmının “Özel Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde yer alan “3.1- A, B, C ve H kategorisindeki araçlar; 02.10.2014 tarih, 29137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 15.09.2014 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıyla Hizmet Alım Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde yapılan değişikliğe uygun olarak, teklif edilecek taşıtların bedelleri kiralanmak istenen araçların model yıllarına göre Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri tarafından yayımlanan ve 2022 yılının Eylül ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko değerine göre (%2’sini aşmayacak şekilde) teklif edilecektir.” şeklindeki düzenlemenin belediyelerin genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hizmet alımı yöntemiyle taşıt edinimini düzenleyen anılan esas ve usullere aykırı olduğu, ayrıca bahse konu esas ve usuller kapsamında kamyonet ve ihaledeki bazı araçların yer almaması nedeniyle bu araçlar için teklif edilecek birim fiyatın %2 kasko değerini aşmama şartının getirilmesinin de aynı esas ve usullere aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesine ilişkin 20 numaralı dipnotta “İhale konusu işin yapılacağı bir yer öngörülmüyorsa bu maddeye “12.1. Bu madde boş bırakılmıştır” yazılacaktır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı ikinci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi

b) Miktarı ve türü:

-Toplam 11 kalem

-Muhtelif Binek Otomobil, Kamyon, Minibüs, Midibüs ile Kamyonetin 21 ay süre ile Kiralanması İşi Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Şehitkamil Belediyesi İlçe Sınırları, Gaziantep İl Sınırları, İdarenin gerek duyması halinde İl Sınırları dışında

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Bu madde boş bırakılmıştır” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Şehitkamil Belediyesi İlçe Sınırları, Gaziantep İl Sınırları, İdarenin gerek duyması halinde İl Sınırları dışında…” düzenlemesi,

Araçlara ilişkin Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Aracın İş Yeri” başlıklı dördüncü maddesinde “Şehitkamil Belediyesi birimleri hizmetlerinde kullanılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı ve Araçlara ilişkin Teknik Şartname’nin aktarılan düzenlemeleri göz önüne alındığında, araçların Şehitkamil Belediyesi ilçe sınırları, Gaziantep il sınırları ve idarenin gerek duyması halinde il sınırları dışında kullanılacağının açık bir şekilde belirtildiği, İdari Şartname’nin işin yapılacağı yerin görülmesine ilişkin 12’nci maddesinin boş bırakılmasının isteklilerce teklif oluşturulmasında tereddüt yaratacak nitelik taşımadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık” başlıklı 101’inci maddesinde “Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her engelli ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1.1.maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in 78.22. maddesinde “Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 78.28’inci maddesinde “İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır.” açıklaması bulunmaktadır.

Araçlara ilişkin Teknik Şartname’nin “Özel Şartlar” başlıklı üçüncü maddesinde “3.3- Araçların 69 tanesi sürücülü olarak kiralanacaktır.” düzenlemesi,

Şoför Teknik Şartnamesi’nin “İşin Konusu” başlıklı ilk maddesinde “1.1.Bu şartname; 01.01.2023 – 30/09/2024 tarihleri arasında, İdarenin resmi mahiyetli hizmetleri için kiralanacak muhtelif tip ve özellikteki araçları kullanmak üzere 69 şoför personel çalıştırılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı ikinci maddesinde “2.1.6.Yüklenici; araç kiralama hizmeti sunmak üzere idarede istihdam edeceği şoför personeli bu şartnamede belirlenmiş olan kriterleri taşıyan kişilerden seçecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Şoför Personele İlişkin Özel Hükümler” başlıklı üçüncü maddesinde “3.1.3 Aranılacak Nitelikler

3.1.3.1.Şoförler en az B sınıfı, kamyon/kamyoneti kullanacak şoförler C ve/veya E sınıfı ehliyete sahip olacaklardır.

3.1.3.2.SRC belgesi ve psikoteknik belgesine sahip,

3.1.3.3.Keyif verici veya uyuşturucu madde kullanmayan,

3.1.3.4.En az ilkokul mezunu olmak,

3.1.3.5.Sağlık kurulu raporu (Göz, KBB, ve Nörolojik muayene sonuçlarını içermelidir)” düzenlemesi,

Birim fiyat teklif cetvelinde;

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Şoför(Brüt asgari ücretin %5 fazlası)

Ay

69

21

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

A Kategori Binek Tipi Araç (1 aracın 1 aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. (1 Araç X 21 Ay =21)]

araç

21

2

B Kategori Binek Tipi Araç [1 aracın 1 aylık kiralama bedeli teklif edilecektir.(13 araç x 21 Ay=273)]

araç

273

3

C Kategori Binek Tipi Araç [1 aracın 1 aylık kiralama bedeli teklif edilecektir.(88 araç x 21 ay=1848)]

araç

1.848

4

D Kategori Minibüs [ 1 aracın 1 aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. (9 araç x 21 ay=189)]

araç

189

5

E Kategori Damperli Kamyon [ 1 aracın 1 aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 14 araç x 21 ay=294)]

araç

294

6

F Kategori Kamyon Yakıt Tankeri [ 1 aracın 1 aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 1 araç x 21 ay=21)]

araç

21

7

G Kategori Midibüs [ 1 aracın 1 aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 3 araç x 21 ay=63)]

araç

63

8

H Kategori Çift Kabin Kamyonet [ 1 aracın 1 aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 4 araç x 21 ay=84)]

araç

84

9

Şoför Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Ücreti (Brüt Asgari Ücretin % 5 Fazlası)

gün

480

10

Şoför Fazla Çalışma Ücreti (Brüt Asgari Ücret % 5 Fazlası)

saat

5.200

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanından, ihale konusu işin Şehitkamil Belediyesi’nin muhtelif hizmetlerinde kullanılmak üzere 69 şoför personelle 133 adet aracın 21 ay süre ile kiralanması olduğu, yaklaşık maliyetin %69’unun araç kiralama maliyetinden oluştuğu, dolayısıyla ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliği taşımadığı anlaşılmıştır. İhale dokümanında engelli işçi çalıştırılıp çalıştırılmayacağına, engelli işçilerin ücretine ve sayısına yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, birim fiyat teklif cetvelinde şoförler için ayrı satır açılırken engelli personel için ayrı bir satır açılmadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına yönelik olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliği taşımayan ihalelerde İdari Sartname'de engelli işçi sayısının belirlenmesi gerektiğine yönelik olarak mevzuatta bir kuralın yer almadığı, dolayısıyla engelli personel sayısının ihale dokümanı kapsamında belirtilmemesinin ihale mevzuatına aykırı olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı altıncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dâhil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

“İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” düzenlemesi,

“Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.

Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi

İdari Şartname’nin 29.09.2022 tarihli zeyilname ile değiştirilen “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1. İhale konusu işin gerçekleştirilmesine ilişkin olarak akaryakıt ve adblue haricindeki tüm giderler (yazlık ve kışlık araç lastikleri, tamir, bakım-onarım vb.), motorlu taşıtlar vergisi, egzoz muayenesi, zorunlu trafik sigortası ve kasko ile koltuk sigortaları, araç muayene, İhale kapsamında çalıştırılan şoförlerin kullandığı araçlardaki kaza, hasar (üçüncü şahıslara verilen zararlar dahil) giderleri, ihale kapsamında çalıştırılan şoförlerin trafik cezaları, araç takip sistemleri,1 adet hatlı cep telefon, araçlardaki dış kamera sistemi, vb. giderler, ,araçların giydirilme ve logo işlemleri, C Kategorisindeki zabıta araçları için yapılacak ses ve ışık düzenleri, HGS Etiketi taktırılması, E Kategori Damperli Kamyonlara monte edilecek tuz serici ekipmanların montajı ,F Kategori Kamyon Yakıt Tankeri pompa ve otomasyon sistemleri montaj işlemleri, basınçlı araç yıkama makinesi ve elektrikli süpürge ihtiva eden yıkama birimi kurma, bakım ve onarım giderleri, teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Şoför Teknik Şartnamesi’nin “İşin Konusu” başlıklı birinci maddesinde “1.1.Bu şartname; 01.01.2023 – 30/09/2024 tarihleri arasında, İdarenin resmi mahiyetli hizmetleri için kiralanacak muhtelif tip ve özellikteki araçları kullanmak üzere 69 şoför personel çalıştırılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı ikinci maddesinde “2.1.5. Yüklenici sözleşme süresince işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğü hükümlerini aynen yerine getirecek, taahhüdün ifasında gerek ihmal ve itaatsizlik, tedbirsizlik ve ehliyetsiz işçileri (şoför) kullanmaktan doğan her türlü zarar ve iş kazalarından yüklenici sorumlu olacaktır.

2.1.6.Yüklenici; araç kiralama hizmeti sunmak üzere idarede istihdam edeceği şoför personeli bu şartnamede belirlenmiş olan kriterleri taşıyan kişilerden seçecektir.

2.1.7.Yüklenici, kendi bünyesinde bulunan şoförlerin iş esnasında her ne sebeple olursa olsun meydana getirdiği zarar, hasar ve trafik cezalarını ödemekle yükümlüdür. Meydana gelen her türlü zarar, Yüklenici veya vekiline bildiriminden itibaren en geç 24 saat içinde eski haline getirilecek şekilde giderilecektir. Aksi takdirde verilen zarar İdaremiz tarafından Yüklenicinin ilk istihkakından kesilerek tahsil edilecektir. (Adli ve Hukuki makamlara intikal eden durumlarda dava sonucuna göre işlem yapılacaktır.)

2.1.8.Şoförlerin iş esnasında yapacağı trafik kazaları sonucunda karşı taraflar için doğacak bedeni, maddi, manevi vs. her türlü zarar, hasar ve tazminat tutarları yükleniciye aittir. Bu sorumluluk araç içindeki şahıslara, araç dışındaki şahıslara, diğer araçlara ve eşyaya verilen zararları kapsar. Ayrıca üçüncü şahıslara karşı da yüklenici muhatap olacaktır. İdare; bu kabil dava, şikayet, talep ve benzeri konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. Bu yönde taleplere muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi halinde; İdarenin bu nedenle uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zararları ile ödemek zorunda kalacağı miktarlar, tazminatlar, hasar bedelleri, müspet ve menfi zararlar, faizler, yargılama masrafı, vekâlet ücreti ve benzeri her türlü bedel, idarece ödenme tarihinden başlamak üzere yasal faiziyle birlikte yüklenici tarafından tazmin edilecektir.” düzenlemesi,

Araçlara ilişkin Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı beşinci maddesinde “5.7. Araçlarla ilgili muayene, yetkili servislere Egzoz ölçümü, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, Kasko Sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal sorumluluklar yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksikliklerden dolayı doğacak, her türlü cezalar ve zararlar yükleniciye ait olacaktır. Araçlarla ilgili her türlü bakım ve onarım muayene işlerinde idarenin muhatabı yüklenici olacaktır.

Bu anlamda yüklenici, belirli bilgi ve yetki donanımına sahip personel (ya da personeller) tayin edecek ve bu kişi yada kişiler sorumlulukları ile birlikte idareye bildirilecektir.

…

5.9. Mutat olmayan, kullanıcı hatası veya kaza sonucu yapılan tamirat, yedek parça, lastik değiştirme vb. hasar ve zararlar yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

5.17.Araçların, tatil ve dini-milli bayram günlerinde kullanılması idarenin yetkisindedir. Araçlar 24 saat esasına göre hizmet verecek olup, araçlar için park yeri kurumumuz tarafından tahsis edilecektir. Araçlar ihtiyaç duyulması halinde İdare tarafından belirlenecek Kurum personelleri tarafından da kullanılabilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi düzenlemelerinden, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağının ve idarenin ise takip, gözetim ve denetim sorumluluğu bulunduğunun hüküm altına alındığı, bu çerçevede; ihale konusu işin görülmesi esnasında yüklenicinin gerekli güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu, şoför personelin yüklenici tarafından karşılanacağı göz önüne alındığında Teknik Şartname düzenlemelerinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hüküm ve amaçlarıyla uyumlu olduğu, araçların ihtiyaç halinde idare tarafından belirlenecek idare personelince kullanılabilmesine yönelik düzenlemenin istisnai nitelik taşıdığı anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’nin 2.1.7. ve 2.1.8. maddelerinin lafzından, idare personelinin kusurundan doğan zararların yüklenici tarafından tazmin edileceği anlaşılmamaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda yazılı 25’inci maddesinin zeyilname ile değiştirilmeden önceki halinde yer alan “3. şahıslara verilecek zararlar” ifadesi yerine 29.09.2022 tarihli zeyilname ile “İhale kapsamında çalıştırılan şoförlerin kullandığı araçlardaki kaza, hasar (üçüncü şahıslara verilen zararlar dahil) giderleri, ihale kapsamında çalıştırılan şoförlerin trafik cezaları” şeklindeki ifadenin eklenmesiyle idarenin ihale kapsamında çalıştırılan şoförleri tereddüde mahal bırakmayacak şekilde işaret ettiği, idarece şikayete verilen cevapta da bu hususun açıkça teyit edildiği görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1. İhale konusu işin gerçekleştirilmesine ilişkin olarak akaryakıt ve adblue haricindeki tüm giderler (yazlık ve kışlık araç lastikleri, tamir, bakım-onarım vb.), motorlu taşıtlar vergisi, egzoz muayenesi, zorunlu trafik sigortası ve kasko ile koltuk sigortaları, araç muayene, İhale kapsamında çalıştırılan şoförlerin kullandığı araçlardaki kaza, hasar (üçüncü şahıslara verilen zararlar dahil) giderleri, ihale kapsamında çalıştırılan şoförlerin trafik cezaları, araç takip sistemleri,1 adet hatlı cep telefon, araçlardaki dış kamera sistemi, vb. giderler, ,araçların giydirilme ve logo işlemleri, C Kategorisindeki zabıta araçları için yapılacak ses ve ışık düzenleri, HGS Etiketi taktırılması, E Kategori Damperli Kamyonlara monte edilecek tuz serici ekipmanların montajı ,F Kategori Kamyon Yakıt Tankeri pompa ve otomasyon sistemleri montaj işlemleri, basınçlı araç yıkama makinesi ve elektrikli süpürge ihtiva eden yıkama birimi kurma, bakım ve onarım giderleri, teklif fiyata dahildir.

İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personele/sürücülere;

-69 kişi Şoför için Brüt asgari ücretin %5 fazlası ödenecektir.

-Şoförlere Ulusal Bayram ve Genel Tatil 480 gün olarak yapılacak olan ödemeler teklif fiyata dahildir.

-Şoförlere fazla çalışma mesai 5200 saat olarak yapılacak olan ödemeler teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Araçlara ilişkin Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı beşinci maddesinde “5.1. Belediye isterse araçlar şehir dışı etkinliklerde de kullanılabilecektir.

…

5.14. Araçların sevk ve idaresi, İdare tarafından (İdare personelince ) yürütülecektir.

…

5.19. Akaryakıt ve Adblue idaremiz tarafından karşılanacaktır. Araçların diğer tüm masrafları (bakım, arıza), araçlarda uygulanacak logo, yazı grafik vb. uygulamalar, GPS (araç takip sistemi), kamera sistemi(gece görüşlü en az 32 Gb hafızalı), her türlü vergi, sigorta, egzoz muayene bedelleri, 7/24 çekici, gezici servis vb. yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Araçlar anahtar teslim olarak kiralanacağından tescil amaçlı her türlü masraf ve vergi yüklenici tarafından karşılanacaktır

…

5.27 Yüklenici tarafından binek araçlarda veya İdarenin uygun göreceği diğer araçlarda her zaman yeterli bakiye bulundurulan HGS etiketleri takılmış olarak ( veya İDARE’nin uygun göreceği sözleşme süresi içindeki bir zamanda ) teslim edilecektir. Bunların kullanım bedelleri İDARE tarafından yükleniciye ödenecektir. Ancak yeterli bakiye bulunmadığı HGS geçişlerindeki oluşan ceza ücretleri yüklenici tarafından ödenecektir. İDARE’nin HGS istediği araçlardaki etiketler kesinlikle araçların kendi plakası üzerine kayıtlı olacaktır. Kayıtlı HGS olmamasından veya farklı plakaya kayıtlı HGS etiketinden dolayı oluşabilecek her türlü sorumluluk yükleniciye ait olup; ceza ve müeyyide yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinde 1 aracın 1 aylık kiralama bedeli üzerinden teklif birim fiyatların verileceği belirlenmiştir.

İhale dokümanı düzenlemelerinden, çalıştırılacak araçlara ilişkin aylık kiralama bedelleri üzerinden tekliflerin alınacağı, araçların idarece talep edilmesi halinde şehir dışı etkinliklerde de kullanılabileceği, sevk ve idarelerinin idare personeli tarafından yürütüleceği, araçların akaryakıt ve adblue gereksinimlerinin idare tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır.

Çalıştırılacak araçlara ait akaryakıt ve adblue giderlerinin idarece karşılanacağı dikkate alındığında, ihale dokümanındaki araçların şehir dışı etkinliklerde de kullanılabilmesine ilişkin düzenlemelerin, basiretli tacir niteliği haiz istekliler tarafından ihale dokümanında araçlara ilişkin öngörülen süre ve koşullar doğrultusunda aylık kiralama bedelleri üzerinden teklif oluşturulmasına engel niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun birinci maddesinde “a) Genel bütçeye dahil dairelerle katma ve özel bütçeli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri,

b) İktisadi Devlet Teşekkülleri ve özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan her çeşit banka ve teşekküller,

c) Yukardaki (a) ve (b) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseler,

d) Kamuya yararlı derneklerden Cumhurbaşkanlığınca lüzumlu görülenler tarafından kullanılacak taşıtlar bu Kanun hükümlerine tabidir.” hükmü,

Anılan Kanun’un üçüncü maddesinde “a) Kurum: 1 inci madde hükmüne giren bütün daire, teşekkül ve müesseseleri,

b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını,

d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları,

e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları,

f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları,

g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları,

h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları ifade eder.” hükmü,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı ilk maddesinde “Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,

Anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı ikinci maddesinde “Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,

Aynı Esas ve Usuller’in “Temel amaç” başlıklı beşinci maddesinde “(1) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.” hükmü,

Aynı Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı altıncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

…

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” hükmü,

İdari Şartname’nin 7.5.4. maddesinde “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

Teknik Şartnamenin Madde 3.1' de belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, şartname ekinde bulunan Araç Teklif Formları teklif edecekleri aracın markası, modeli, tipi, araç kodu , araç kasko değeri ve araca verilen aylık teklif belirtilecek şekilde doldurulacaktır. Doldurulmadığı takdirde değerlendirme dışı bırakılacaktır. Araçlara ait bilgiler Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketler Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay (Eylül) itibariyle uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değerleri listesinde yer aldığı şekilde yazılacaktır. Belirtilen formları istekliler teklifleri ile birlikte sunacaktır.” düzenlemesi,

Araçlara ilişkin Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçların Sayı ve Özellikleri” başlıklı ikinci maddesinde “

ARACIN CİNSİ

ADET

KİRALAMA SÜRESİ

A Kategori Binek Tipi Araç

(Motor hacmi 1500-1600 cc arası, (4+1) sedan, dizel, klimalı, elektrikli ön ve arka cam, En az 2020 model Beygir gücü asgari 115 Hp Megan veya dengi)

1

21 Ay

B Kategori Binek Tipi Araç

(Motor hacmi 1500-1600 cc arası, sedan, dizel, klimalı, elektrikli ön ve arka cam, En az 2021 model)

13

21 Ay

C Kategori Binek

Motor hacmi 1450-1600 cc arası, dizel, klimalı, elektrikli ön camlar, En az 2021 model, bagaj dahil 5 kapı, (Doblo, Courier veya dengi) C kategori binek tipi araçların 16 adedi Zabıta ekip araçları olup, ses ve ışık düzeni montajlı olacaktır.

88

21Ay

D Kategori Minibüs

En az 2020 model, Motor hacmi Max 2000 cc Motor gücü en az 120 Kw, Dizel, 16+1 kişilik taşıma kapasitesinde, ön camlar elektrikli, merkezi kilit, arka kapıda entegre kayan basamak olacak ve basamak kapanmadan hareket etmeyecektir, arka camlar rezistanslı, Fabrika çıkışlı tavan klimalı olacaktır.

9

21 Ay

E Kategori Kamyon damperli

En az 2016 model, Dizel, azami yüklü ağırlığı 7500 kg. istiap haddi 4000 kg. olacak. Kamyonlara açılır kapanır körüklü yarım tente yapılacaktır (Tente ihtiyaç halinde sökülür takılır olacaktır), 3 adet damperli kamyon üzerine tuz serici ekipman idare tarafından verilecek olup, tesisat ve diğer montaj işlemleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

14

21 Ay

F Kategori Kamyon yakıt tankeri

En az 2016 model, Klimalı, Dizel, turbo 4 silindir, azami yüklü ağırlığı 7500 kğ, istiap haddi 4000 kg. olacak. (Araç üzerine monte edilecek pompa ve otomasyon sistemi idarece temin edilecek ve montaj işlemlerine ait giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır)

1

21 Ay

G Kategori Midibüs

En az 2020 model, Yakıt Tipi Dizel olacak, en az 27+1 kişilik,4 silindir, turbo, air süspansiyon, otomatik uzaktan kumanda merkezi kilit, ön arka klimalı olacaktır, azami uzunluk 7 metre olacaktır. Araçlar hostes koltuklu olacaktır.

3

21 Ay

H Kategori Çift Kabin Kamyonet

4 Adet Çift kabin Pikap(Kamyonet) araçlar, dizel, klimalı en az 6+1 koltuklu en az 2020 Model, kasa tipi “kasalı toplam uzunluk “ en az 6000 mm genişlik 2000 mm olacak. Motor hacmi 1990 cm³’den, motor gücü 145 HP’den az olmayacaktır. Azami yüklü ağırlığı en az 3500 kg olacaktır.

4

21 Ay

” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin 7.5.4. maddesinde atıf yapılan Teknik Şartname’nin “Özel Şartlar” başlıklı üçüncü maddesinde “3.1- A, B, C ve H kategorisindeki araçlar; 02.10.2014 tarih, 29137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 15.09.2014 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıyla Hizmet Alım Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde yapılan değişikliğe uygun olarak, teklif edilecek taşıtların bedelleri kiralanmak istenen araçların model yıllarına göre Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri tarafından yayımlanan ve 2022 yılının Eylül ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko değerine göre (%2’sini aşmayacak şekilde) teklif edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin, idarenin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında bulunmadığına ilişkin iddiası bakımından yapılan incelemede; belediyelerin ilgili hükümlerine yukarıda yer verilen 237 sayılı Kanun kapsamında yer aldığı, bahse konu Esas ve Usullerin yine yukarıda yazılı ikinci maddesinde anılan Kanuna tabi idarelerin düzenleme kapsamında bulunduğu belirtildiğinden, iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Anılan Esas ve Usuller’in binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde kasko değerinin %2’sini aşmamasına yönelik düzenlemeler getirdiği, bu kapsamda Teknik Şartname’de A, B, C ve H kategorilerinde yer alan binek tipi araç, binek ve çift kabin kamyonet için bu sınırlamaya göre tekliflerin verilmesi gerektiği, H kategorisinde yer alan çift kabin kamyonete ilişkin detaylarda “çift kabin pikap (kamyonet)” ibaresine yer verildiği görülmektedir.

Teknik Şartname’de düzenlemelerinde, anılan esas ve usullerle çelişki oluşturacak bir husus bulunmadığı, kaldı ki kamyonet ve diğer bazı araçların mevzuat metninde sayılan araçlar arasında yer almadığı farz edilse dahi, aynı esas ve usullerde yer alan “kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanması” hükmü gereği, idarelerin söz konusu hususa yönelik olarak takdir yetkisinin bulunduğu değerlendirilmiş, söz konusu araçlara yönelik oluşturulacak tekliflerin kasko değer listesinin %2’sini aşmaması yönünde yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.