KİK Kararı: 2022/UH.I-140 (26 Ocak 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/006
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 26.01.2022
Karar No : 2022/UH.I-140
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Teos Elektrik İnşaat Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/683361 İhale Kayıt Numaralı “2022 Yılı İçin Aydınlatma Periyodik Kontrol, Bakım ve Onarım Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü tarafından 23.12.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2022 Yılı İçin Aydınlatma Periyodik Kontrol, Bakım ve Onarım Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Teos Elektrik İnşaat Ltd. Şti.nin 06.01.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.01.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.01.2022 tarih ve 1371 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/43 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan İnovasyon Teknoloji Asansör Yürüyen Merdiven İnş. Elek. Elek. Atık Yön. Tur. Oto Kir. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

– İhale konusu işi gerçekleştirmek için gerekli olan ekip, araç ve personel sayısı ile alan ve mesafelerin teknik verilere dayandırılarak hesaplanmadığı,

– İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesinde fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlendiği, 2020 yılı için personel, akaryakıt, amortisman, yedek parça ve malzeme giderleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesi uyarınca uygulanması gereken artış oranının dikkate alınmadığı,

– İhale konusu iş kapsamında kullanılacak olan alet, edevat, sarf malzeme, iş güvenliği ekipmanı ve Teknik Şartname’de yüklenici tarafından temin edilmesi öngörülen malzemeler için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak açıklama yapılmadığı, ilgili malzemelerin temini için sunulan tutanakların meslek mensubu onaylı olmadığı,

– İşin ifasında kullanılacak olan araçların kendi malı olacak şekilde açıklaması yapıldı ise, hesaplanan amortisman giderinin Vergi Usul Kanunu’nun 333 no.lu Tebliği’ne aykırı olduğu, amortisman hesabına konu araçların Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde belirtilen teknik özelliklere uygun olmadığı, araçların amortisman defterine kayıtlı olduğunu gösterir belgenin sunulmadığı,

– Yapılan açıklamada, kullanılacak olan araçlar kiralama yöntemiyle temin edilecek ise, alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verilmediği, ilgili tutanakların meslek mensubu tarafından da onaylanmadığı,

– Araçların bakım, onarım, yedek parça, akaryakıt giderlerinin tevsik edilmediği, yetkili satıcıdan alınmış belgelerin yetkili satıcı olduğu gösterir yazının sunulmadığı, ilgili tutanakların sunulmadığı,

– Araçların giderlerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın araç analiz formüllerine göre açıklandı ise, binek ve kamyonet tipi araçların giderlerinin ilgili formüle göre hesaplanamayacağı, ilgili formüllerin iş makineleri ve üst yapılı araçlar için geçerli olduğu,

– Akaryakıt giderinin ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki fiyat tarifesine uygun olarak alınmadığı, araçların akaryakıt tüketim değerlerini gösterir belgenin sunulmadığı, araçların kat edeceği mesafelerin uygun hesaplanmadığı,

– Araçların bakım ve onarım periyotlarına ilişkin yetkili servis veya satıcılar tarafından düzenlenmiş Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun meslek mensubu onaylı belgenin sunulmadığı,

– Sigorta poliçesinin Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine uygun olmadığı, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının sunulmadığı,

– Lastik giderlerinin mevzuata uygun hesaplanmadığı, kat edilen mesafe üzerinden ortalama lastik ömürlerinin nesnel bir şekilde belgelendirilmesi gerektiği, hem yazlık hem de kışlık lastik giderlerinin belgelendirilmesi gerektiği, alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verilmediği, meslek mensubu tarafından onaylanmadığı, ayrıca lastik değişim ve balans giderlerinin de tevsik edilmesi gerektiği,

– Motorlu taşıtlar vergisi, egzoz emisyon ölçümü ve araç muayene giderlerinin sözleşmenin ikinci yılı bakımından güncellenerek hesap edilmesi gerektiği, araçlarla uyumlu olmayan şekilde vergi tutarının öngörüldüğü,

– Sözleşme giderlerinin hesaplamalara dahil edilmediği, veya eksik dahil edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklamasına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2022 YILI İÇİN AYDINLATMA PERİYODİK KONTROL, BAKIM VE ONARIM HİZMETİ ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

2022 YILI İÇİN AYDINLATMA PERİYODİK KONTROL, BAKIM VE ONARIM HİZMETİ ALIMI (40 HİZMET KALEMİ)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İzmir İl Sınırları İçerisindeki İzmir Büyükşehir Belediyesi Sorumluluğunda Bulunan Elektrik/Aydınlatma Tesislerine Ait Tesisatlar ve İdarenin Belirleyeceği Yerler.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Sözleşme konusu işin gerçekleştirilmesine ve sözleşme konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından “Aydınlatma Periyodik Kontrol, Bakım ve Onarım Hizmeti” işinin ihalesinin açık ihale usulü ile 23.12.2021 tarihinde gerçekleştirildiği, 05.01.2022 tarihli ihale komisyonu kararında teklifi sınır değerin altında kalan İnovasyon Teknoloji Asansör Yürüyen Merdiven İnş. Elek. Elek. Atık Yön. Tur. Oto Kir. A.Ş.den 24.12.2021 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, İnovasyon Teknoloji Asansör Yürüyen Merdiven İnş. Elek. Elek. Atık Yön. Tur. Oto Kir. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunduğu ve ihalenin bahsi geçen istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Teos Elektrik İnş. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından 24.12.2021 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin kalan İnovasyon Teknoloji Asansör Yürüyen Merdiven İnş. Elek. Elek. Atık Yön. Tur. Oto Kir. A.Ş.ye gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında “…2021/683361 İhale Kayıt Numarası ile 23.12.2021 tarihinde ihalesi yapılan Tesisler Bakım Onarım Şube Müdürlüğüne “2022 Yılı İçin Aydınlatma Periyodik Kontrol, Bakım ve Onarım Hizmeti” ihalesine ait teklif mektubunuz incelenmiş olup teklifiniz (6.299.100,00-TL) idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete (9.425.052,50-TL) göre hesaplanan sınır değere (6.786.598,32-TL) göre aşırı düşük bulunmuş olup 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38. maddesi, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59. maddesi ve ihale konusu işin İdari Şartnamesinin 33. Maddesine istinaden aşırı düşük fiyat sorgulaması yapılması gerekmektedir.

Bu nedenle “2022 Yılı İçin Aydınlatma Periyodik Kontrol, Bakım ve Onarım Hizmeti” işine ait Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan kalemlere ait önemli teklif bileşenlerini içeren giderler için ayrı ayrı ayrıntılı açıklama yaparak vereceğiniz hizmet işinin nasıl ekonomik olacağı, seçeceğiniz çözümler ve işi yerine getirmeniz için kullanacağınız avantajlı koşullar hususlarını belgelendirmek suretiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79. maddesine göre belgelere dayanan yazılı açıklamanızı ihale komisyonuna iletmek üzere 31.12.2021 tarihi saat 17.00’ye kadar Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü’ne aşırı düşük fiyat sorgulamasına cevap vermeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun yapılmasıdır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen teklif bileşenleri üzerinden yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan incelemede, idarece istenilen 24.12.2021 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, bu şekilde yapılan sorgulama sonucu istekliler tarafından sunulan açıklamaların denetlenmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, hangi unsurların önemli teklif bileşeni olarak belirleneceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, önemli teklif bileşeni istenilmeksizin açıklama istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin anılan maddesi uyarınca teklifte önemli olan bileşenlerin tespit edilmesi ve bu bileşenlere ilişkin teklifleri sınır değerin altında olduğu anlaşılan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.