KİK Kararı: 2022/UH.I-137 (26 Ocak 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/006
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 26.01.2022
Karar No : 2022/UH.I-137
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Katmışlar Yem. İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/564506 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 20.10.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Katmışlar Yem. İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Ştinin 13.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.12.2021 tarih ve 61265 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/2178 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 3’üncü kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerli olmadığı şöyle ki;

- Örnek yemek menülerinde yer alan yemeklere ilişkin eksik gramaj belirlendiği,

-Girdilerin ortalama birim fiyatlarının ana girdi tablosuna eksik yansıtıldığı, söz konusu tabloda ana girdilere yer verilmediği,

- Malzemeli hesap sunum cetvelinde yer alan girdi fiyatlarıyla söz konusu fiyatları tevsik etmek için sunulan belgelerde yer alan birim fiyatların uyumsuz olduğu ve söz konusu fiyatların hangi sayfada olduğuna yer verilmediği,

- Girdilerin birim fiyatlarının Ek.H.4 cetveline ve açıklamalara yanlış yansıtıldığı, birim fiyatların tevsik edilmesi için kullanılan belgelerde yer alan fiyatlarla söz konusu cetvelde yer alan fiyatların uyumsuz olduğu, tevsik için kullanılan belgelerin tarihinin mevzuatta belirlenen süreler içinde kalmadığı ve söz konusu belgelerin tarih bilgisi içermediği,

- Yemeklerin içeriğinde bulunan bezelye girdisinin konserve bezelye olması gerekirken normal bezelye üzerinden açıklama yapıldığı,

- Ana girdilerle işçilik giderlerinin toplamının toplam teklif tutarına oranının Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirlenen oranı karşılamadığı,

- Süt, bardak su, roll ekmek girdilerinin tevsiki için kullanılan belgelerde tarih bulunmadığı,

- Birim fiyatların tevsiki için sunulan toptancı hal fiyatları listesinin salt internet çıktısı şeklinde sunulduğu, bu doğrultuda geçerli bir tevsik yöntemi olarak kabul edilemeyeceği,

- Fiyat tekliflerinin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı,

- Açıklamalarda kemiksiz dana eti kullanılması gerekirken kemikli dana etine ilişkin fiyatların kullanıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.6.Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri İhalesi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

1.Kısım Toplam Öğün Sayısı: 881.000

2.Kısım Toplam Öğün Sayısı: 724.500

3.Kısım Toplam Öğün Sayısı: 776.000

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı (teknik şartnamede tanımlı) sağlık tesisleri ile ileride bağlanabilecek/açılabilecek ek tesislerdir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 3 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İstekliler 3 kısıma teklif verebilecekleri gibi, istedikleri bir kısıma da teklif verebilirler. İsteklilerin üzerinde kalan kısımların her biri için ayrı ayrı sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “Normal Kahvaltı”, “Normal Öğle-Akşam Yemeği”, “Diyet Kahvaltı” ve “Diyet Öğle ve Akşam Yemeği” şeklinde dört adet örnek yemek menüsünün bulunduğu görülmüştür.

Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, söz konusu isteklilerden Mur Şah Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti..- Smc Yem. Tem. Spo. Faal. İnş. İş. Sağ. ve Güv. Bil. Yap. Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Yenibahar Yem. Tem. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, söz konusu açıklamaların idarece yapılan değerlendirme sonucunda uygun bulunduğu görülmüştür.

Mur Şah Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti..- Smc Yem. Tem. Spo. Faal. İnş. İş. Sağ. ve Güv. Bil. Yap. Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan yemeklerdeki girdi gramajlarının ihale dokümanında yer alan örnek menülerde yer alan girdi gramajlarıyla aynı olduğu görülmüştür.

Açıklamalarda yer alan girdilere ilişkin birim fiyatların ana girdi tablosuna doğru yansıtıldığı ve söz konusu tabloda ana girdilere yer verildiği görülmüştür.

Malzemeli hesap sunum cetvelinde yer alan girdi fiyatlarıyla söz konusu fiyatları tevsik etmek için sunulan belgelerde yer alan birim fiyatların uyumlu olduğu ve söz konusu fiyatları tevsik eden belgelerin hangi sayfada olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Açıklamalarda yer alan girdilerin birim fiyatlarının Ek.H.4 cetveline doğru yansıtıldığı, söz konusu birim fiyatların tevsik edilmesi için kullanılan belgelerde yer alan fiyatlarla söz konusu cetvelde ve açıklamalarda yer alan fiyatların uyumlu olduğu, birim fiyatların tevsiki için kullanılan belgelerin tarih içerdiği ve bu tarihlerin ihale tarihinden önce son 12 ay içerisinde olduğu görülmüştür.

Açıklamalarda yer alan girdi türlerinin ihale dokümanında belirlenen girdi türleri ile aynı olduğu ve ilgili girdilere ilişkin birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerde yer alan girdi türlerinin açıklamalarda ve ihale dokümanında yer alan girdi türleriyle aynı olduğu görülmüştür.

Ana girdilerle işçilik giderlerinin toplamının toplam teklif tutarına oranının 0,93 olduğu görülmüştür.

Açıklamalarda yer alan girdilere ilişkin birim fiyatların tevsiki için toptancı hal fiyatları listesi kullanılmadığı görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifi kullanılmadığı görülmüştür.

Yenibahar Yem. Tem. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama kapsamında yer alan bal(piknik) girdisi için 0,95 TL birim fiyat öngörüldüğü, söz konusu birim fiyatın tevsiki için Ankara Ticaret Borsası’nın 21.10.2020 ile 19.10.2021 tarihleri arasında geçerli bülteninin kullanıldığı, bununla birlikte istekli tarafından sunulan söz konusu bülteninin yine istekli tarafından belirtilen sayfasında bal girdisi için belirlenmiş ortalama birim fiyatın 2,1609 TL olduğu görülmüş, nitekim söz konusu bültenin tamamı incelendiğinde, ilgili bültende aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bal girdisi için öngörülen 0,95 TL birim fiyatın yer almadığı görülmüş, bu doğrultuda anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının geçerli olmadığı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibi isteklinin iddiası Yenibahar Yem. Tem. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yenibahar Yem. Tem. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, ihalenin itirazen şikâyete konu 3’üncü kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 23.060,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 30.750,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 7.690,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.