KİK Kararı: 2022/UH.I-1340

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/050
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 03.11.2022
Karar No : 2022/UH.I-1340
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Davut YAVAŞ,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Adana Yüreğir Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/828141 İhale Kayıt Numaralı “Yüreğir Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı 2022 Yılı Kışlık Yakacak Kömür Dağıtım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adana Yüreğir Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından 22.09.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yüreğir Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı 2022 Yılı Kışlık Yakacak Kömür Dağıtım İşi” ihalesine ilişkin olarak Davut Yavaş’ın 04.10.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.10.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.10.2022 tarih ve 55807 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.10.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1155 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu hizmetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinin beşinci fıkrasında yer alan Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde bulunmayan bir hizmet alımı olduğu, ancak idarece ilgili Yönetmelik’in 59’uncu maddesinin beşinci fıkrası uygulanmak suretiyle tekliflerinin reddedildiği, geçerli tekliflerden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belgeler ile tevsik edici belgelerden herhangi birisinin istenmeksizin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin şikâyete verdiği cevap yazısında anılan Yönetmelik’in 59’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinin tercih edilerek sınır değerinde altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin açıklama istenmeksizin reddedildiğinin belirtildiği, ancak söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin eşik değerin yarısının üstünde olduğu, dolayısıyla ilgili Yönetmelik’in 59’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinin uygulanıp aşırı düşük açıklama talebinde bulunulması gerektiği ve buna yönelik olarak ihale komisyon kararının iptal edilip tekrar düzenlenmesi veya ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Eşik değerler” başlıklı 8’inci maddesinde “Bu Kanun’un 13 ve 63’üncü maddelerinin uygulanmasında yaklaşık maliyet dikkate alınarak kullanılacak eşik değerler aşağıda belirtilmiştir:

a) Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin mal ve hizmet alımlarında üçyüzmilyar Türk Lirası. (Dörtmilyondörtbinotuzdört Türk Lirası)

b) Kanun kapsamındaki diğer idarelerin mal ve hizmet alımlarında beşyüzmilyar Türk Lirası. (Altımilyonaltıyüzyetmişüçbindörtyüzdokuz Türk Lirası)

c) Kanun kapsamındaki idarelerin yapım işlerinde onbirtrilyon Türk Lirası. (Yüzkırkaltımilyonsekizyüzonbeşbindokuzyüzaltmışdokuz Türk Lirası)” hükmü,

Anılan Kanun'un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Kuruma itirâzen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55’inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmelik’inin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Yüreğir Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı 2022 yılı Kışlık Yakacak Kömür Dağıtım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Yüreğir İlçesinde İkamet Eden 22.000(Yirmiikibin) Haneye Kişi Başı 500 Kg Toplam 11.000ton ( Onbirbinton) Kömürün Hanelere Dağıtım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yüreğir İlçe Merkezi Sınırları İçerisinde Bulunan Mahallelerde İkamet Eden Haneler” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a) İhale kayıt numarası: 2022/828141

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 22.09.2022

Saat: 10:30

ç) İhale komisyonunun toplantı yeri (e-tekliflerin açılacağı adres): Yüreğir Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Toplantı Salonu” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi,

25.08.2022 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 15’inci maddesinde “İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (R) : Diğer Hizmetler/0,71

Aşırı düşük teklif değerlendirme yöntemi: Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Adana Yüreğir Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından “Yüreğir Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı 2022 Yılı Kışlık Yakacak Kömür Dağıtım İşi” adlı hizmet alımının açık ihale usulüyle 22.09.2022 tarihinde gerçekleştirildiği, 27.09.2022 tarihinde EKAP üzerinden bildirilen ihale komisyonu kararında 2 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle reddedildiği ve ihalenin Sertur Kara Taşımacılığı Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Bahse konu ihale komisyonu kararının ardından başvuru sahibi isteklinin 04.10.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin şikâyet başvurusunu reddederek 07.10.2022 tarihinde ilgili istekliye tebliğ ettiği, ilgili tebligatın ardından başvuru sahibinin 17.10.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler ve istekli olabilecekler tarafından, bu işlem veya eylemlerin farkına varılan veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvuruların süresinin, dokümanın satın alındığı tarihte başlayacağı, ayrıca ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin bahse konu süreleri aşmamak kaydıyla başvuru sunulmadan önce en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Bahse konu ihalenin ilan tarihinin 25.08.2022 olduğu, başvuru sahibi istekli tarafından 21.09.2022 tarihinde dokümanın EKAP üzerinden indirildiği, ihalenin 22.09.2022 tarihinde gerçekleştirildiği görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından söz konusu ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırıldığı, ancak yaklaşık maliyetin eşik değerin yarısının üstünde olduğu ve bu yüzden idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin gerekli olduğu iddia edilmektedir. Bu hususa ilişkin şikâyet başvurusunun 04.10.2022 tarihinde idareye yapıldığı, başvuru sahibi tarafından iddia edilen hususun İhale İlanı’na yansıyan bir husus olduğu, dolayısıyla farkına varılması gereken tarihin ihale ilan tarihi olan 25.08.2022 tarihi olduğu ve istekli tarafından da bu tarihten itibaren en geç 05.09.2022 tarihine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken 04.10.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğunun tespit edildiği, bu itibarla başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre, yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde anılan maddenin ikinci fıkrasının (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılmasının zorunlu olduğu, söz konusu ihaleye ilişkin olarak yaklaşık maliyetin 1.493.250,00 TL olarak hesaplandığı, anılan Kanun’un “Eşik değerler” başlıklı 8’inci maddesine göre eşik değerin yarısının 3.336.704,50 TL (6.673.409,00x0,50=3.336.704,50) olduğu, dolayısıyla söz konusu ihaledeki yaklaşık maliyet tutarının eşik değerin yarısından daha az olduğu, yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenip istenilmeyeceği hususunun idarenin yetki ve sorumluluğunda olduğu, bu itibarla “Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.” şeklinde yapılan düzenlemenin mevzuata uygun olduğu, öte yandan bahse konu ihalede sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin açıklama istenilmeksizin reddedileceği hususu göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibi istekliden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belgeler ile tevsik edici belgelerden herhangi birisinin istenmeksizin teklifinin reddedilmesi işleminde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.