KİK Kararı: 2022/UH.I-1335

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/050
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 03.11.2022
Karar No : 2022/UH.I-1335
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Karalar Müteahhitlik Mühendislik Taş. Gıda Elektrik Petrol Ürünleri Tem. Tur. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 17. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/866781 İhale Kayıt Numaralı “DSİ 17 Bölge Müdürlüğü (Van) Şoförlü Taşıt Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 17. Bölge Müdürlüğü tarafından 30.09.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “DSİ 17 Bölge Müdürlüğü (Van) Şoförlü Taşıt Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Karalar Müteahhitlik Mühendislik Taş. Gıda Elektrik Petrol Ürünleri Tem. Tur. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.09.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.09.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.10.2022 tarih ve 54525 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.10.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1119 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 14+1 kişi kapasiteli araçlar için de 2014/6814 Karar Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hükmüne uygun olarak, Ağustos 2022 ayı motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2 sini aşmayacak şekilde teklif sunulması yönünde düzenleme yapılması gerektiği, idarece yapılan düzenlemenin bu haliyle hatalı ve mevzuata aykırı olduğu,
İdari Şartname’de A1 yetki belgesine yönelik yapılan düzenlemenin çelişki yarattığı, İdari Şartname’nin 48.5’inci maddesine göre istenilen A1 yetki belgesinin sözleşmeden sonra 20 gün içerisinde idareye teslim edileceğinin düzenlendiği, sunulmaması halinde ek 20 günlük bir süre daha verileceğinin belirtildiği, fakat 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Kanuna bağlı olarak çıkartılmış bulunan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre söz konusu A1 yetki belgesi sunulmadan işe başlanmasının mümkün olmadığı, bu sebeple söz konusu belgenin ihale aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmesi gerektiği, aksi takdirde sözleşmenin yürütülmesi aşamasında uyuşmazlıkların ve çelişkilerin ortaya çıkacağı,
İhale konusu işte toplam 72 adet araç çalıştırılacağı, bu araçların kaç tanesinde HGS ve OGS sisteminin bulunması gerektiğinin belirtilmediği, bu durumun isteklileri tereddüde düşürerek sağlıklı bir teklif oluşturmasına engel olduğu,
İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu hizmet kapsamında 12 ay süreyle çalıştırılacak şoförlere mevzuatı gereği ödenmesi zorunluluk arz eden kıdem tazminatı giderinin kime ait olduğu konusunda bir düzenleme yapılmadığı,
İdari Şartname’deki fiyat farkı düzenlemesinin sağlıklı teklif sunulmasını engellediği, şöyle ki ihale dokümanında sadece ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin asgari ücret değiştiğinde aldığı ücrete ait fiyat farkı ödemesi yapılacağının öngörüldüğü, araç kiralama hizmet alımı ihalelerinin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller uyarınca araçların yakıt hariç kiralanacağı göz önüne alındığında maliyet kalemleri içerisinde işçilik, amortisman, bakım, lastik, sigorta vb. giderlerin bulunduğu, 24.02.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 5202 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Hizmet Alımlarında uygulanacak fiyat farkı kararında değişiklik yapıldığı, bu değişiklik ile 365 günü aşan hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu hale geldiği, ihale tarihi ile işin başlama ve bitiş tarihleri göz önüne alındığında 365 günlük sürenin aşıldığının görülebileceği, ayrıca işçilik ücretlerine fiyat farkı verileceği düzenlenmiş olmasına rağmen işçilik fiyat teklifi içerisinde bulunan ve bedeli DSİ Genel Müdürlüğü 2022 Yılı Misafirhane Ücret Tarifesine göre tespit edildiği ifade edilen günlük brüt 120,00 TL konaklama bedeli için fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlenmiş olduğu, ihaleyi gerçekleştiren idarenin kendi şartlarına göre belirlemiş bulunduğu konaklama bedelinin sabit kılınması, konaklama süre ve sayısının da belli olmaması nedeniyle yüklenicinin sorun yaşayabileceği,
İdari Şartname’nin 48.3’üncü maddesinde yer alan ödemeye ilişkin düzenleme ile Sözleşme Tasarısı’nın 12.1.1’inci maddesinde yer alan ödemelere ilişkin düzenlemenin birbiriyle çeliştiği, bu durumun belirsizlik oluşturduğu ve sağlıklı teklif oluşturulmasına engel olduğu,
İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de araçların tüm bakım ve tamirlerinin teklif fiyata dâhil olduğunun belirtildiği, ancak araçların çalıştırılmasına ilişkin herhangi bir km sınırlaması (tahdidi) getirilmediği, bu sebeple bakım onarım giderinin net bir şekilde hesaplanamayacağı ve bu durumun sağlıklı teklif oluşturulmasına engel olduğu,
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde yapılan düzenlemenin mükerrerlik içerdiği ve belirsizlik yarattığı, şöyle ki Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 20.06.2021 tarihli değişikliğe uygun haline göre düzenlenmediği, çünkü bir defa dahi gerçekleşse sözleşmenin feshini öngören 16.1.3. maddesinde ağır aykırılık hallerinin belirlenmediği,

Özel aykırılık hallerinin cezaya bağlı olarak az ve belirsiz sayıda olmasına ilişkin düzenlemenin ihale konusu işte 1 yıllık süreyle, 72 adet araçta 79 şoför ile çok sayıda araç ve kişinin farklı farklı yerlerde farklı farklı kişilerce çalıştırılacağı göz önüne alındığında uygun olmadığı, bu durumun hem işin yürütülmesinde uyuşmazlığa hem de teklif sunulmasına engel olabileceği, bu nedenle yapılan ceza düzenlemesinin ağır olduğu, aynı iş için iki değişik ve çeşitte ceza kesilebileceği, araçların ve sürücülerin belirtilen hizmetlerinde 10 dakikanın üzerindeki gecikmesi gibi hayatın olağan akışına aykırı düzenlemeler yapılarak yüklenici ve çalışanları zorda bırakıldığı,

Ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloda 1250 toplam ceza miktarı belirtilmişken ve her bir satırda belirlenen ceza sayısına ulaşıldığında sözleşmenin feshi öngörülmüş iken, toplam 800 ceza sayısına ulaşıldığında sözleşmenin feshedileceğinin ifade edildiği, bu durumun çelişki ve uygulamada uyuşmazlık yaratacağı cihetle uygun ve yerinde olmadığı, bu nedenlerle Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yapılan ceza düzenlemesinin mevzuatına uygunluk sağlamadığı, ağır yaptırımlar içerdiği ve aynı aykırılık için iki farklı ceza kesilmesinin teklif verilmesini engellediği iddia edilmektedir.

Teknik Şartname’nin “Taşıtların Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak tüm araçların imal yıllarının 2016 ve daha üst model olmasının istenildiği, bu düzenlemenin ihaleye katılımı sınırladığı, ayrıca 30.06.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2021/14 sayılı “Tasarruf tedbirleri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı maddesinde yer alan açıklamalara aykırılıklar içerdiği, bu nedenle araçların 2016 model yılı olması bazında yapılan düzenlemenin iptal edilerek Cumhurbaşkanlığı Genelgesine uygun ölçütlerde araç temini yönünde işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde, “a) Kurum: 1 inci madde hükmüne giren bütün daire, teşekkül ve müesseseleri, b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını, c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını, d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları, e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları, f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları, g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları, h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları, ifade eder.” hükmü,

01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,

“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “(1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,

“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, “(1) Bu Esas ve Usullerde geçen;

…d) Taşıt: Kanun kapsamına giren motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını…ifade eder.” hükmü,

“Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.” hükmü,

“Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşını, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.

b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.

c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.

ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.

d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.

e) Yüklenicilerce çalıştırılan şoförlerin, sözleşmeye aykırı her türlü davranışlarından, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararlardan dolayı yükleniciler sorumlu olacaktır.

f) Hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların (Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis olunacak taşıtlar hariç) ön camına, 35 puntodan az olmamak kaydıyla "Resmi hizmete mahsustur" ibaresi yazılı bir levha görünür bir şekilde konulacaktır.

g) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesinin gerektirdiği giderler kurum bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde karşılanacaktır.

ğ) Kurumlar ve yükleniciler karayolları trafik mevzuatı hükümlerine uyacaklardır.

h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir.

ı) Kurumlar, sosyal tesis kaynaklarından karşılanmak şartıyla sosyal tesis hizmetlerinde kullanılmak üzere hizmet alımı suretiyle taşıt edinebileceklerdir.

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır

b) Şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dâhil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: DSİ 17. Bölge Müdürlüğü (Van) Şoförlü Taşıt Kiralama Hizmet Alımı

…

e) Miktarı:

DSİ 17. Bölge Müdürlüğü (Van) için 72 adet taşıt ve 79 kişi Şoför Hizmet Alımı…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1…

A-) 14 adet en az 2016 model 4+1 kişilik Şoförlü Binek cinsi taşıt için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

A-1) Taşıtların akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.

A-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere, toplam 14 adet taşıtta toplam 14 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır…

A-3) İstekliler teklif edeceği 4+1 Kişilik Binek tipi taşıtlara ait bilgileri, EK-6 İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosuna yürürlükteki Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller ile 21.04.2022 tarih ve 31816 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5474 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereğince, teklif edilen taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibariyle, Motorlu Kara Taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2 sine yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır. 06.11.2015 tarih ve 2015/8204 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının içerisinde ve teklif fiyatına dahil olarak değerlendirilecektir.

…

B-) 40 adet 2016 veya üstü model 4+1 kişilik Şoförlü Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 cinsi taşıtlar için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

B-1) Taşıtların akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.

B-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere toplam 40 adet taşıtta toplam 40 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır.

…

C-) 11 adet 2016 veya üstü model En az 14+1 Kişilik Şoförlü Minibüs cinsi taşıtlar için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

C-1)Taşıtların akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.

C-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere toplam 11 adet taşıtta toplam 11 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır.

…

D-) Vardiya Hizmeti sağlamak üzere 4 adet 2016 veya üstü model 4+1 kişilik İki Şoförlü Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 cinsi taşıt ve 3 adet 2016 veya üstü model 14+1 kişilik İki Şoförlü Minibüs cinsi taşıt için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

D-1)Taşıtların akaryakıt hariç, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların montaj masrafları ile diğer genel giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.

D-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta iki şoför olmak üzere (ikili vardiya usulü), toplam 7 adet taşıtta toplam 14 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır...” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Konu ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. Bu ihale; Devlet Su İşleri 17. Bölge Müdürlüğüne bağlı Merkez ve Taşra Şube Müdürlüklerinin taşıt ihtiyaçları için, niteliği, çeşidi, miktarı ve işin yapılacağı yerin bu teknik şartnamede belirtildiği şekilde yerine getirileceği hizmet alımı işidir.

1.2. İhale kapsamında çalışacak taşıtların cinsi ve sayısı

Taşıtın Cinsi

Sayısı

Şoförü ile Birlikte 2016 veya üstü model 4+1 Kişilik Binek Taşıt

Şoförü ile Birlikte 2016 veya üstü model 4+1 kişilik Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 Taşıt

İki Şoförlü 2016 veya üstü model 4+1 kişilik Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 Taşıt (Vardiyalı)

Şoförü ile Birlikte 2016 veya üstü model en az 14+1 Kişilik Minibüs Taşıt

İki Şoförlü 2016 veya üstü model en az 14+1 Kişilik Minibüs Taşıt (Vardiyalı)

TOPLAM

Yukarıda belirtilen taşıtlarla hizmet vermek üzere toplam 72 taşıtta 79 şoför çalışacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) şoför giderleri dâhil hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sine yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmaması gerektiğinin hüküm altına alındığı, söz konusu karar kapsamından fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up cinsi araçların anılan kuralın dışında tutulduğu ve anılan Yönetmelik kapsamında “minibüs”e yönelik herhangi bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

İhale konusu şoförlü taşıt kiralanması işinde 14 adet binek (4 kişilik),14 adet minibüs ve 44 adet pick-up cinsi aracın kiralanacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, tespitler ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde; Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’de “minibüs”e yönelik bir belirleme yapılmadığı, minibüsün anılan Yönetmelik kapsamında yer verilen araçlar kapsamında değerlendirilemeyeceği, bir başka deyişle bahsi geçen esas ve usullerde “minibüs”ün kasko değer listesinin %2’sine tabi olduğuna yönelik bir sınırlama getirilmediğinin anlaşıldığı, bu itibarla idarece yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanunun amacı; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.” hükmü,

Anılan Kanun’un 3’üncü maddesinde“…Taşımacı: Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi… ifade eder.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.

Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin meslekî saygınlık, malî yeterlilik ve meslekî yeterliliğe sahip olması gerekmektedir…” hükmü,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…üüü) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi… ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

…verilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Mevzuata uygun taşımacılık, yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve genel yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma ve sözleşmelere, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) A türü yetki belgeleri için başvuranlardan:

a) A1 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 4 adet özmal otomobil ile 20.000 Türk Lirasısermaye veya işletme sermayesine sahip olmalarışarttır.

b) A2 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 5 adet özmal otomobil ile 40.000 Türk Lirasısermaye veya işletme sermayesine sahip olmalarışarttır.

c) A1 ve A2 yetki belgesi için başvuranların, kullanım hakkına sahip olunan ve taşımacılık faaliyetinin yürütüleceği merkezi adresi veya varsa şubesinin bulunduğu imarlı yapı/bina/tesisin, bu işe elverişli (…) bir taşınmaz olmasışarttır.

ç) A1 yetki belgesine başvuranlardan, kamu kurum ve kuruluşlarına da hizmet vermek isteyenlerin ayrıca kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış asgari 4 taşıt için geçerli taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olması ile Bakanlığa sunulan sözleşmede/sözleşmelerde belirtilen taşıt sayısının toplamda 4 taşıtın altına düşmemesi şarttır. Bu bent çerçevesinde yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı taşıtların hizmet verecekleri kamu kurum/kuruluşları haricinde taşımacılıkta kullanılması yasaktır. Bu bentte belirtilen taşıtlara ilişkin yasağa uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verilir.

…

e ) Kamu kurumu/kuruluşu haricindekilere hizmet vermek üzere A1 yetki belgesi almak için başvuran gerçek veya tüzel kişilere yetki belgesi ücreti A1 yetki belgesi için belirlenmiş güncel ücretin 12 katı olarak uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1…ı)İhaleye katılacak olan istekliler; İhale konusu hizmetin yerine getirilmesinde, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükmü gereğince;

İsteklinin, kendi adına kayıtlı olan, yurt içinde ticari amaçla eşya taşımacılığı yapabileceğini gösteren K türü ve/veya muadil yetki belgesini sunması zorunludur.
İsteklinin, kendi adına kayıtlı olan, yurt içinde ticari ve tarifesiz olarak yolcu taşımacılığı yapabileceğini gösteren D2 ve/veya B2 ve/veya muadil yetki belgesini sunması zorunludur.

Yukarıda belirtilen belgelerle ilgili olarak yeterlik bilgileri tablosunda istenilen bilgiler yeterlik bilgileri tablosunda eksiksiz olarak beyan edilecektir…” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “…48.5. İhale komisyonu kararı sonrasında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, kendi adına kayıtlı olan A1 yetki belgesini sözleşme imzalanmadan önce İdaremize vermesi zorunludur. A1 Yetki Belgesine sahip değil ise, Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün 22/03/2016 tarih ve 21733 sayılı Oluru gereğince; kendi adına kayıtlı A1 Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra 20 (yirmi) gün içerisinde İdaremize teslim edecek olup, A1 Yetki Belgesi ilgili kurumdan alınıp İdaremize teslim edilmeden işe başlatılmayacaktır. Yukarıda belirtilen süre içerisinde A1 Yetki Belgesinin ilgili Kurum tarafından verilmemesi halinde yüklenici A1 Yetki Belgesi için ilgili Kuruma başvuru yaptığına dair belgeleri İdaremize sunması halinde İdaremizce ek olarak 20 (yirmi) günlük bir süre tanınacaktır. Yüklenici A1 Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra yukarıda belirtilen süreler içerisinde İdaremize teslim etmemesi durumunda sözleşme fesih işlemleri başlatılacak olup, kesin teminat gelir kaydedilecek ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20. ve 26. maddeleri uygulanacaktır.

48.6. Yüklenici kendi adına kayıtlı olan, otomobil cinsi taşıtlar için A1 yetki belgesine işlenmiş taşıt kartlarını işe başlamadan önce İdareye teslim etmek zorundadır.

48.7. Yüklenici kendi adına kayıtlı olan, pick-up cinsi taşıtlar için K türü ve/veya muadil yetki belgesine işlenmiş taşıt kartlarını işe başlamadan önce İdareye teslim etmek zorundadır.

48.8. Yüklenici kendi adına kayıtlı olan minibüs cinsi taşıtlar için D2 ve/veya B2 ve/veya muadil yetki belgesine işlenmiş taşıt kartlarını işe başlamadan önce İdareye teslim etmek zorundadır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: DSİ 17. Bölge Müdürlüğü (Van) Sorumluluk Sahası dahilinde ve haricinde tüm hizmetlerde kullanılacaktır.

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (On) gün içinde işe başlanacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, A1 türü yetki belgesinin otomobille tarifeli veya tarifesiz olarak yurt içi yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verileceği, kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet verebilmek amacıyla A1 yetki belgesine başvuranların kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış taşıma hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunmalarının gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokumanı düzenlemelerinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalamadan önce A1 yetki belgesini sunması gerektiği, ancak söz konusu istekli A1 yetki belgesine sahip değilse A1 yetki belgesini ilgili kurumdan alıp sözleşme imzaladıktan sonra 20 (yirmi) gün içerisinde idareye teslim etmesi gerektiği, ancak A1 yetki belgesinin ilgili Kurum tarafından verilmemesi halinde yüklenicinin A1 yetki belgesi için ilgili Kuruma başvuru yaptığına dair belgeleri idareye sunması halinde idarece 20 (yirmi) günlük bir ek sürenin daha verileceği, yüklenicinin A1 yetki belgesini sözleşme imzaladıktan sonra yukarıda belirtilen süreler içerisinde idareye teslim etmemesi durumunda sözleşmenin fesih işlemlerinin başlatılacağı, kesin teminatın gelir kaydedileceği ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20’nci ve 26’ncı maddeleri uyarınca işlem yapılacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca A1 yetki belgesine sahip olunmadan otomobil cinsi taşıtların çalıştırılamayacağı, kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet verebilmek amacıyla A1 yetki belgesine başvuranların ise kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış taşıma hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunmalarının gerektiği dikkate alındığında, idarece A1 yetki belgesine sahip olmayan yüklenicilere söz konusu belgeyi temin etmeleri için süre verilmesinin başvuru sahibinin iddiasının aksine katılımı daraltıcı değil rekabeti arttırıcı nitelikte olduğu, bahse konu sürelerin ihale konusu işteki sadece otomobil cinsi taşıtları kapsadığı, idarenin yüklenicinin A1 yetki belgesi almasına olanak sağlamak için verdiği 20 günlük sürelerde otomobil cinsi taşıtların çalıştırılmaması durumunun dokümana aykırılık olarak değerlendiremeyeceği, bu kapsamda söz konusu 20 günlük süreler için Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesine göre ceza uygulanması durumundan da söz edilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Şartname kapsamı taşıt hizmetleri aşağıda belirtilmiştir;

a) İdare sorumluluğundaki işlerin zamanında, etkin ve eksiksiz olarak tamamlanabilmesi için Bölge Müdürlüğü sınırlan içinde veya dışında görevlendirilecek personelin görev mahalline veya şantiyelere götürülüp, getirilmesi vb. hizmetlerin yerine getirilmesi üzere görevlendirilecektir.

b) Gerektiğinde İdarenin mesai bitiminden sonra veya tatil günlerinde bölge sınırlan içinde veya dışında İdareye bağlı Şube Müdürlükleri ve Başmühendisliklerin taşıma ve ulaşım hizmetlerini yapmak;

c) Bu iş kapsamında çalıştırılacak tüm taşıtlar fiilen arazi üzerinde görev yapacaklardır. Arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna taşıtın içindeki DSİ personeli karar verir. Şoför veya yüklenici bu konuda itirazda bulunamaz…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Taşıtların Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.11.İdarenin belirleyeceği taşıtlarda HGS veya OGS sistemi mevcut olacaktır. Bu sistemin kurulumu idareye ait olup, geçiş ücretleri İdare tarafından karşılanacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinde idarelerin ihtiyacına göre yıl içerisinde yapılacak olan çalışmalarda bölge sınırları dışında görevlendirilebileceği, söz konusu durumun hangi zaman aralığında, kaç defa yapılacağının belli olmadığı, Teknik Şartname’nin 3.11’inci maddesinde idarenin belirleyeceği taşıtlarda HGS veya OGS sisteminin mevcut olacağının, bu sistemin kurulumunun idareye ait olduğu, geçiş ücretlerinin idare tarafından karşılanacağının belirtildiği, ayrıca idarece şikâyete cevap yazısında “söz konusu HGS ve OGS sistem kurulumu ve geçiş ücretlerinin İdareye ait olduğu açıkça belirtilmiş olup, HGS ve OGS sistem kurulum maliyetleri ve geçiş ücretleri teklif oluşturmaya herhangi bir engel teşkil etmemektedir.” hususunun belirtildiği, dolayısıyla istekliler tarafından teklif fiyatı oluşturulurken söz konusu hususların dikkate alınarak teklif oluşturulması gerektiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

…

Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.

4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.

Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır.

İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz.

Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir.

Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir…” hükmü,

6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 3’üncü maddesinde “4857 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür.” hükmü,

Anılan Kanun’un 8’inci maddesinde “4857 sayılı Kanunun 112 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Bu ihale için amortisman, taşıt takip sistemi, bakım, lastik (yazlık ve kışlık), dizel egzoz sıvısı, personel maliyetleri ile zorunlu mali mesuliyet sigortası, ferdi kaza sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, yetki belgesi ve taşıt kartı, taşıt muayene, egzoz emisyon ölçümü, sözleşme damga vergisi, ödemeler üzerinden ödenecek damga vergisi, karar pulu bedeli, noter gideri ve kamu ihale kurumu payı önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmiştir.

…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Söz konusu şoför hizmetlerinde çalıştırılacak personele ilişkin olarak; 19.01.2013 tarih 28533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6385 sayılı kanun ile tespit edilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 2 dir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.8. Yüklenici, çalışan şoförlerinin 4857 Sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili Yönetmeliklerde belirtilen şartları sağlayacaktır.

a. İhale kapsamında çalışan şoförlerin ihale dokümanında yer alan ücretleri bordro düzenlenmek suretiyle ödenecektir. Bordro düzenlenmemesi halinde ödeme yapılmayacaktır,

b. İhale dokümanında yer alan ücretlerin bordroda eksik olarak düzenlenmesi halinde bordrodaki bedeller üzerinden ödeme işlemleri yapılacaktır.

c. Şoförlere ödenen bedelleri gösteren bir önceki hakkediş ödemesi dönemine ait banka dekontları/makbuzları takip eden her hakediş döneminde (ilk ay hariç) İdareye teslim edilecek olup, teslim edilmemesi halinde ödeme yapılmayacaktır. Ödemeye münhasır evraklara ait tüm sorumluluk yükleniciye aittir. Çalıştırılan şoförlere ait hakediş ödeme bilgileri arasında uyumsuzluk olduğunun tespit edilmesi durumunda ilgili aykırılık hali gereği uygulanır.

d. İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların incelenmesi neticesinde ücretlerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması istenir. Aynı zamanda, ücretlerin ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır.

e. İhale kapsamında çalışacak olan tüm şoförler SGK’ya kayıtlı olacak ve bu husus SGK kayıtlarından görülecektir. SGK kaydı olmayan hiçbir şoför çalıştırılmayacaktır.

f. Yüklenici mevzuat gereği olarak, çalıştıracağı her personel için kendi belirleyeceği bir banka nezdinde hesap açtıracak ve personelin maaşı, fazla çalışma ücreti v.s. gibi tüm ücretlerini puantajlara uygun olarak bordoya bağlamak suretiyle bu hesaba yatıracaktır. Maaş ödemeleri, her ayın sonunda İdare tarafından yapılan aylık hakediş ödemelerinin yüklenicinin hesabına geçtiği tarihten itibaren en geç yedi takvim günü içerisinde banka hesabına yatırılmış olacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde, her türlü ulaşım, vergi, resim, harç giderlerinin, araçların bakım-onarım, yedek parça, muayene, trafik sigortası ve kasko giderlerinin, araç ve sürücü giderlerinin (yakıt hariç), GPRS montajı ve diğer ilgili tüm giderlerin teklif fiyatına dahil olduğu düzenlenmiştir. Teknik Şartname’nin 6’’ncı maddesinde işçinin kıdem tazminatının ödenmesi hususunda yüklenicinin sorumlu olduğuna yönelik açık bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda yer verilen 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine atıfta bulunularak kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun hüküm altına alındığı, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin personel çalıştırmasına dayalı ihalelere ilişkin olduğu, bu çerçevede, 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunun açık olduğu, diğer taraftan, 4857 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi gereğince, asıl işveren-alt işveren ilişkisinde, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olan başvuruya konu ihalede 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112’nci maddesinde yer alan ve kıdem tazminatının idarelerce ödenmesi hususuna ilişkin kuralların söz konusu ihalede uygulanamayacağı ve personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmadığı anlaşılmaktır.

Öte yandan, söz konusu hususta asıl işveren olan ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işveren olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu, başvuruya konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde işçinin kıdem tazminatının ödenmesi hususunda yüklenicinin sorumlu olduğuna yönelik açık bir düzenlemenin bulunmadığı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda anılan hükmü karşısında sözleşmenin uygulanması aşamasında herhangi bir boşluk doğmayacağından bu hususla ilgili taraflarca sorun yaşanmayacağı, idarelerin de yükleniciler gibi, ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, öte yandan, ihale konusu iş süresince kaç personelin iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ereceğinin idare tarafından da net olarak belirlenemeyeceği, bu bağlamda hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı, anılan belirsizliğin bu tür hizmet alımlarının tümü için geçerli olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, çalıştırılacak personele ilişkin olarak iş mevzuatından kaynaklanan yükümlülükler konusunda hukuka aykırılık bulunmadığı ve isteklilerin tekliflerini sunmasına engel bir durumun bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir…” açıklaması,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, (1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez.

(2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.” açıklaması,

Anılan Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1…

A-) 14 adet en az 2016 model 4+1 kişilik Şoförlü Binek cinsi taşıt için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

A-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere, toplam 14 adet taşıtta toplam 14 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır…

…

B-) 40 adet 2016 veya üstü model 4+1 kişilik Şoförlü Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 cinsi taşıtlar için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

B-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere toplam 40 adet taşıtta toplam 40 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır.

…

C-) 11 adet 2016 veya üstü model En az 14+1 Kişilik Şoförlü Minibüs cinsi taşıtlar için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

C-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere toplam 11 adet taşıtta toplam 11 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır.

…

D-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta iki şoför olmak üzere (ikili vardiya usulü), toplam 7 adet taşıtta toplam 14 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplaması yapılmasının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiğine yönelik zorunluluğun personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarını kapsadığı, araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48’inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı verilmeyeceği, fiyat farkına ilişkin esaslar doğrultusunda sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan işlerde fiyat farkı hesaplanması gerektiği, idarece ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yapılması durumunda, hizmette kullanılacak girdilerin ağırlık katsayılarının ve kullanılacak alt endekslerin dokümanda belirlenmesinin zorunlu olduğu, başvuruya konu ihale dokümanında işin süresinin “işe başlama tarihinden itibaren 12 (on iki) ay” olarak belirlendiği, bu itibarla başvuruya konu ihalede sözleşme süresinin 365 takvim gününü aşmadığı, fiyat farkı verilmesinin zorunlu olduğu ve fiyat farkı verilemeyeceğinin belirtildiği durumlar dışındaki hizmet alım ihalelerinde fiyat farkı verilip verilmeyeceği, verilecekse hangi kalemler için fiyat farkı verileceği hususunun idarenin takdirinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81.1’inci maddesinde yer verilen işçilik maliyetlerine yönelik fiyat farkı hesaplaması yapılmasının ihale dokümanında belirtilmesine ilişkin zorunluluğun personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarını kapsadığı, ihale dokümanında çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve personelin haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı anlaşıldığından işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplamasına dair bahse konu Tebliğ’de belirtilen açıklamanın başvuru konusu ihalede dikkate alınması gerektiği, bu kapsamda şikâyete konu ihalede işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtildiği,

Öte yandan diğer giderlerle (konaklama, amortisman, bakım, lastik, sigorta vb. gibi) ilgili olarak fiyat farkı verilmesine yönelik düzenlemenin idarenin takdirinde olduğu, isteklilerin bu hususları göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi:

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

…

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “…48.4. Ödemeler T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler dahilinde AHP (Ayrıntılı Harcama Programı) / AFP (Ayrıntılı Finansman Programı) deki ödeme dağılımına göre yapılacaktır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Devlet Su İşleri 17. Bölge Müdürlüğü (Van) Muhasebe Şube Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Hizmet işleri genel şartnamesinin 42/a maddesine göre aylık dilimler halinde yapılacaktır.

İşin yürütülmesi ile ilgili her türlü sorumluluk DSİ 17.Bölge Müdürlüğü'ne ait olup, bu işe ait yapılacak ödemeler DSİ 17. Bölge Müdürlüğü Muhasebe Şube Müdürlüğü tarafından yapılacaktır.

Teknik Şartname ekindeki “EK-3 Kiralık Taşıt Aylık Kontrol Kartı” ve “EK-4 Aylık Şoför Puantaj Kartı” eksiksiz olarak her ay hakediş ödemesinden önce düzenlenecek olup, bahse konu belgeler düzenlenmeden ödeme yapılmayacaktır.

İhale kapsamında çalışan şoförlerin ihale dokümanında yer alan ücretleri bordro düzenlenmek suretiyle ödenecektir. Bordro düzenlenmemesi halinde ödeme yapılmayacaktır.

Ayrıca ihale dokümanında yer alan ücretlerin bordroda eksik olarak düzenlenmesi halinde bordrodaki bedeller üzerinden ödeme işlemleri yapılacaktır.

Şoförlere ödenen bedelleri gösteren bir önceki hakediş ödemesi dönemine ait banka dekontları/makbuzları takip eden her hakediş döneminde (ilk ay hariç ) İdareye teslim edilecek olup, teslim edilmemesi halinde ödeme yapılmayacaktır.

Ödemeye münhasır evraklara ait tüm sorumluluk yükleniciye aittir. Çalıştırılan şoförlere ait hakediş ödeme bilgileri arasında uyumsuzluk olduğunun tespit edilmesi durumunda teknik şartnamede belirtilen oran dâhilinde cezai yaptırım uygulanacaktır.

İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların incelenmesi neticesinde ücretlerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması istenir. Aynı zamanda, ücretlerin ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır.

İhale kapsamında çalışacak olan tüm şoförler SGK’ya kayıtlı olacak ve bu husus SGK kayıtlarından görülecektir. SGK kaydı olmayan hiçbir şoför çalıştırılmayacaktır.

Ödemeler T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler dâhilinde AHP (Ayrıntılı Harcama Programı) / AFP (Ayrıntılı Finansman Programı) deki ödeme dağılımına göre yapılacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile bütçe uygulama sürecine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına verildiği, Maliye Bakanlığı mülga Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği’nde ayrıntılı harcama programları (AHP) ve ayrıntılı finansman programlarının (AFP) uygulamasının yönlendirilmesine ve gerçekleştirilecek bütçe işlemlerine ilişkin usul ve esasların belirlendiği görülmüş olup, dolayısıyla başvuruya konu düzenlemelerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin aktarılan maddesinde ve Sözleşme Tasarısı’nın 12.1.1’nci maddesinde ödeme işleminin hakediş raporunun yüklenici tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde gerçekleştirileceği açıklanmıştır.

Dolayısıyla, söz konusu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, hakediş ödemeleri açısından bir belirsizlik bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’nci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: DSİ 17. Bölge Müdürlüğü (Van) Şoförlü Taşıt Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

DSİ 17. Bölge Müdürlüğü (Van) için 72 adet taşıt ve 79 kişi Şoför Hizmet Alımı…

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DSİ 17. Bölge Müdürlüğü (Van) Sorumluluk Sahası dâhilinde ve haricinde tüm hizmetlerde kullanılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1…

A-) 14 adet en az 2016 model 4+1 kişilik Şoförlü Binek cinsi taşıt için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

A-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere, toplam 14 adet taşıtta toplam 14 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır…

…

B-) 40 adet 2016 veya üstü model 4+1 kişilik Şoförlü Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 cinsi taşıtlar için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

B-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere toplam 40 adet taşıtta toplam 40 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır.

…

C-) 11 adet 2016 veya üstü model En az 14+1 Kişilik Şoförlü Minibüs cinsi taşıtlar için teklif edilecek teklif fiyatlarına dâhil giderler;

C-2) Bu madde de belirtilen her bir taşıtta bir şoför olmak üzere toplam 11 adet taşıtta toplam 11 kişi şoför olarak çalıştırılacaktır.

…

İhale konusu işe ait birim fiyat teklif cetveli standart formuna aşağıda yer verilmiştir.

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Şoförü İle Birlikte 2016 Veya Üstü Model 4+1 Kişilik Binek Taşıt (14 taşıt x 12 ay)

araç x ay

168

Şoförü İle Birlikte 2016 Veya Üstü Model 4+1 Kişilik Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 Taşıt (36 taşıt x 12 ay)

araç x ay

432

Şoförü İle Birlikte 2016 Veya Üstü Model 4+1 Kişilik Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 Taşıt (4 taşıt x 7 ay)

araç x ay

Şoförü İle Birlikte 2016 Veya Üstü Model En Az 14+1 Kişilik Minibüs Taşıt (11 taşıt x 12 ay)

araç x ay

132

İki Şoförlü 2016 Veya Üstü Model 4+1 Kişilik Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 Taşıt (4 taşıt x 12 ay)

araç x ay

İki Şoförlü 2016 Veya Üstü Model En Az 14+1 Kişilik Minibüs Taşıt (3 taşıt x 12 ay)

araç x ay

Fazla Çalışma (Pick-up ve Minibüs Şoförleri için)

saat

17.100

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışması (Pick-up ve Minibüs Şoförleri için)

gün

938,5

Konaklama (Pick-up ve Minibüs Şoförleri için)

gün

1.520

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.16 Şoförlü taşıt kiralama hizmetinin yapılması sırasında her bir taşıt için yapılan km miktarı oranında bakım ve lastik (yazlık ve kışlık lastik dâhil) değişimi öngörülmüştür. Taşıtlar için günlük yaklaşık 150 km öngörülerek hesaplama yapılmıştır. Hizmet alımı konusu taşıtlarda herhangi bir km sınırlaması (tahdidi) bulunmamaktadır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1 a) Taşıtların her türlü bakım, tamir, revizyon, yağ, lastik vb. giderlerini kapsayan tüm masrafları yükleniciye aittir...” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin Süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır yer almaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işin “12 ay süreli 72 adet taşıt ve 79 kişi Şoför Hizmet Alımı yakıt hariç sürücüsü ile birlikte araç kiralama hizmet alımı işi” işi olduğu, birim fiyat teklif cetveline göre söz konusu iş kapsamında 14 adet 4+1 binek oto araç, 14 adet 14+1 minibüs araç, 44 adet 4+1 pick up araç olmak üzere 72 adet araç kiralanacağı ve araçlara ait bakım, tamir, onarım, revizyon, yağ, lastik, yedek parça ve diğer masrafların yükleniciye ait olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda idarece hazırlanan ihale dokümanı kapsamında araçların günlük ortalama yapacakları km’lerin 150 km olacak şekilde baz alındığı, yapılacak olan araç bakımlarının ve lastik değişimlerinin yapılan km oranında dikkate alınarak hesaplanmasının öngörüldüğü, ayrıca Teknik Şartnamenin 6.1.a Maddesinde; “Taşıtların her türlü bakım, tamir, revizyon, yağ, lastik vb. giderlerini kapsayan tüm masrafları yükleniciye aittir.” düzenlemesinin belirtildiği, dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hazırlama aşamasında gerekli bakım-onarım, lastik değişimi vb. maliyet kalemlerine ilişkin bilgilerin ihale dokümanında belirtildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu araçların amortisman, periyodik bakım ve onarımında yapılacak kilometre önem arz etmekle birlikte, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliğini haiz istekliler tarafından ihale dokümanında araçlara ilişkin öngörülen süre ve koşullar doğrultusunda maliyet oluşturulmasının mümkün olduğu, nitekim araç kiralama firmalarınca belirlenen süre içerisinde sınırsız kilometre üzerinden kiralamaların yapılabildiği ve böylesi durumun da fiyatlandırılabildiği dikkate alındığında, mevcut doküman düzenlemeleri çerçevesinde teklif verilmesine engel teşkil etmediği, bu kapsamda başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:…

r) İhale konusu işin başlama ve bitirme tarihi, yapılma yeri, teslim şartları ve gecikme halinde alınacak cezalar...” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler” başlıklı 22’nci maddesinde “ … 19, 20 ve 21 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, yükleniciler hakkında 26 ncı madde hükümlerine göre işlem yapılır. Ayrıca, sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyan yükleniciye tazmin ettirilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.

(4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmenin feshi ve işin tasfiyesi” başlıklı 54’üncü maddesinde “Sözleşme yapıldıktan sonra yüklenicinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde, idarenin göndereceği bir uyarı yazısı ile ve nedenleri açıkça belirtilerek gereğinin yapılması için kendisine on günden az olmamak üzere belirli bir süre verilir. Verilen bu süre, sözleşme süresini etkilemeyeceği gibi gecikme cezasının uygulanmasını da engelleyemez.

Bu süre içinde yüklenici, uyarı yazısındaki talimata uymazsa ayrıca protesto çekmeğe ve hüküm almağa gerek kalmaksızın idare, sözleşmeyi feshetmek hak ve yetkisine sahip olur....” açıklaması,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Aykırılık Sayısı

…

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

….

…

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” açıklaması,

Anılan Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesine ilişkin 26 numaralı dipnota ilişkin ek dipnotlarda ise “26.1 Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2 Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.

26.3 Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 0,3'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 800 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli
Üzerinden Kesilecek
Ceza Oranı

Aykırılık
Sayısı

Teknik Şartnamenin 4.1. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

On Binde
0,9

150

Teknik Şartnamenin 4.2. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

On Binde
0,9

150

Teknik Şartnamenin 4.3. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

On Binde
0,9

500

Teknik Şartnamenin 4.4. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

On Binde
0,3

150

Teknik Şartnamenin 4.5. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

On Binde
0,3

150

Teknik Şartnamenin 4.6. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda

On Binde
0,3

150

Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemeleri,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Aykırılık Halleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1 Şoförlerin İdarece belirlenecek olan iş yerinde bulunma (mazeretsiz) saatine göre 10 dakika üzerindeki gecikmelerinde,

4.2 Herhangi bir nedenle (taşıtın bakım ve onarım yapılmaması vb. sebeplerle) çalışamaması,

4.3 Senelik ve yasal izinleri haricinde herhangi bir nedenle şoförün işe gelmemesi sonucu, taşıtın ve şoförün günlük ücreti ödenmez ve hizmet alınamayan her gün için ayrı ayrı,

4.4 Bu şartnamenin 2.3, 2.5.4, 2.11, 2.15, 2.17, 2.20, 2.21, 2.22, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5, 3.6, 3.7, 3.8, 3.10, 3.11, 3.12, 3.13, 6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.5, 6.6 maddelerinde belirtilen şartların yerine gelmemesi durumunda uyulmayan her bir taşıt/şoför için her gün ve her bir madde için ayrı ayrı,

4.5 Bu şartnamenin 2.1, 2.7, 2.8, 2.9, 2.10, 2.12, 2.13, 2.18, 2.19, 2.23, 6.7, 6.8 maddelerinde belirtilen şartların yerine getirilmemesi durumunda uyulmayan her bir taşıt / şoför için her gün ve her bir madde için ayrı ayrı,

4.6 3.9 maddesinde belirtilen taşıt takip sistemi arızalandığı ve 10 gün içerisinde mazeretsiz olarak tamir edilmediğinde, arızalı her gün için, arızalı taşıt başına,

Yukarıda belirtilen 4. maddede yer alan aykırılık hallerinin oluşması durumunda sözleşmenin “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16. maddesinde belirtilen cezalar uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca, idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi’nin 16’ncı maddesinde cezaların ne şekilde düzenleneceği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranının belirtileceği, 16.1.2’nci maddesinde ise belirli sayıda gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshini gerektiren aykırılıklara ve bu aykırılıklarda uygulanacak ceza oranına tablo halinde yer verileceği,

Buna göre Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesine ait 26.1’inci dipnottan tablo kapsamında aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebileceği, cezaya ilişkin yazılacak oranların ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamayacağı, 26.2’nci dipnottan tablo kapsamındaki yer verilen aykırılıklar için sözleşmenin feshini gerektiren toplam aykırılık sayısının 30’dan az olamayacağı anılan Tip Tasarı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ise 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshini gerektiren ağır aykırılık hallerinin belirtileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde sözleşme bedelinin on binde 0,3’ü oranında ceza uygulanacağı yine aynı Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloda ise Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinin alt bentlerinde belirtilen aykırılıklar için on binde 0,3’ü ile on binde 0,9’u oranlarında ceza uygulanacağı ve ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 800 sayısına ulaşılması halinde sözleşmenin feshedileceği düzenlenmiş olup, yine anılan Tasarı’nın 16.1.3’üncü bendinde ise ağır aykırılık hallerine ilişkin bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesine ilişkin açıklamalar uyarınca; anılan maddenin 16.1.2 numaralı bendinde, cezaya konu olacak aykırılık hallerinin, bunlara ilişkin ceza oranlarının ve tekrarlanabilecek asgari ceza sayısının ilgili bentte bulunan tablo kapsamında idarece belirlenebileceği; aynı maddenin 16.1.3 numaralı bendinde 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği aykırılık hallerinin yine idarece belirlenebileceği, bahse konu 16.1.3 bendinde ağır aykırılık hallerini belirleme ve tanımlamada idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, mevzuatta söz konusu ağır aykırılık hallerinin belirlenmesini zorunlu kılan bir düzenlemenin bulunmadığı değerlendirildiğinden idare tarafından Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde takdir yetkisine bağlı olarak ağır aykırılık hallerinin belirlenmemesinde mevzuata bir uygunsuzluk bulunmadığı ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından söz konusu iddiada sözleşmenin yürütülmesi esnasında aykırılık hallerinde uygulanacak olan cezai yaptırımların işin süresi, çalışacak şoför ve araç sayıları göz önüne alındığında ağır olduğu öne sürülse de idarenin ihtiyacını zamanında ve uygun şartlarda karşılamak adına düzenleme yapabileceği, söz konusu düzenlemedeki cezai yaptırımların sayısını belirlemede takdir yetkisinin idarede olduğu, bu sebeple söz konusu iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından anılan iddiada belirttiği Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloda 1250 toplam ceza miktarı ile anılan madde metninde belirtilen 800 ceza miktarının birbirleriyle çelişkili olmadığı, şöyle ki, 1250 toplam ceza miktarının anılan maddede yer alan tablodaki her bir satırda yer alan aykırılık hallerindeki ceza miktarlarının toplamı olduğu, herhangi bir satırda belirtilen toplam aykırılık sayısına ulaşılması ve toplamda 800 aykırılık sayısına ulaşıldığında sözleşmenin feshedileceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının aksine düzenlemede herhangi bir çelişki yer almadığı, aynı aykırılık için iki farklı ceza kesilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 Genelgesi’nin “Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler” başlıklı bölümünde “Kamu kurum ve kuruluşları, ilgili mevzuatına uygun olarak sağlayacakları personel servis hizmetinde en etkin ve ekonomik yöntemleri tercih edecekler; personel servisi temininin hizmet alımı suretiyle sağlanması durumunda aşağıda belirtilen kriterlere uyacaklardır:

Yakın yerleşkelerdeki kamu kurum ve kuruluşlarının personel servisi hizmetini birlikte ihale etmeleri esas olacaktır.

Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70’inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacaktır.

Personel servisi ihale şartnamelerinde araç yaşı kriteri belirlenirken model yılı yeni araçlar yerine maliyet tasarrufu sağlayacak şekilde 6/2/2004 tarihli ve 2004/6801 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun olarak model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Taşıtların Teknik Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Kiralanacak taşıtların motoru dizel (motorin) yakıtla çalışan tipte olacaktır. Taşıtların tamamı; siyah, beyaz, gri veya tonlarında olacaktır.

a) 2016 veya üstü model 4+1 Kişilik Binek Taşıt; Sedan tipinde, motor hacmi 1350-1600 cc aralığında, motor gücü en az 85 BG, yakıt deposu en az 45 LT olacaktır.

b) 2016 veya üstü model 4+1 kişilik Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 Taşıt; Çift kabinli, 4x4 çekişli, motor hacmi en az 1950 cc, yakıt deposu en az 70 LT ve açık kasa olacaktır. Arka tekerleri çiftteker olmayacak ve taşıtın bütün tekerlek ebatları aynı olacaktır.

c) 2016 veya üstü model en az 14+1 Kişilik Minibüs Taşıt; Motor hacmi en az 1800 cc, motor gücü en az 90 BG yolcu kabini camlı, klima tipi ön ve arka (yolcu kabini) kabinden üflemeli tipte, kapıları otomatik motorlu olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden; ihalede kullanılacak servis araçlarının en az 2016 model olması gerektiği, söz konusu araçların teknik özelliklerinin belirlendiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu mevzuat düzenlemelerinden teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu, bu bağlamda teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceği ve idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu anlaşılmıştır.

Anılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, idarenin ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin asgari teknik kriterleri belirlediği, bu belirlemeyi yaparken araçların tamamının 2016 model veya yukarısı olmasının istenildiği, söz konusu araçlar için kendi malı olma şartının aranmadığı, idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin açık olduğu, ayrıca söz konusu düzenlemenin Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 Genelgesi kapsamında “… model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” açıklamasına uygun olarak makul bir model yılının belirlendiği, ihaleye teklif verilmesine engel olacak mahiyette bir kriter olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UH.I-1335

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin