KİK Kararı: 2022/UH.I-1300

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/048
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 19.10.2022
Karar No : 2022/UH.I-1300
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil ÇALIK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Marmara Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/820374 İhale Kayıt Numaralı “Marmara Üniversitesi Yemekhanelerine 7 Ay 17 Gün 1100000 Adet Malzeme Dahil 4 Kap Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Marmara Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 26.09.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Marmara Üniversitesi Yemekhanelerine 7 Ay 17 Gün 1100000 Adet Malzeme Dahil 4 Kap Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık’ın 14.09.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.09.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.09.2022 tarih ve 51986 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1080 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden personelle ilgili tüm hak ve alacaklardan (ihbar ve kıdem tazminatı) yüklenicinin sorumlu olduğu, ancak bu yöndeki düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu,

6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 8 inci maddesi ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri birlikte değerlendirildiğinde ihale konusu işte çalışacak personelin ihbar, kıdem tazminatı gibi özlük haklarından tek başına yüklenicinin sorumlu tutulacağına dair ihale dokümanında yer alan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, kıdem ve ihbar tazminatının vs. yaklaşık maliyet hesabına dâhil edilip edilmediği hususunda tereddütlerinin bulunduğu, söz konusu düzenlemelerin tekliflerin oluşturulmasını engelleyici ve isteklileri tereddüde düşürücü nitelikte olmakla birlikte işin ifası aşamasında telafisi güç sorunlara neden olacağı,

Teknik Şartname’de yer alan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca tüm önlemlerden, doğacak zararlardan yüklenicinin sorumlu olacağına dair düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu,
a) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde yer alan genel aykırılık ve 16.1.2 maddesindeki tabloda yer alan özel aykırılık hallerine ilişkin belirlenen ceza oranlarının Tip Sözleşmeye aykırı olduğu,

b) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesindeki tabloda yer alan özel aykırılık hallerine ilişkin açıklama ve belirlenen ceza oranının Tip Sözleşmeye aykırı olduğu,

Sözleşme Tasarısı’nın 21.2.1 maddesindeki düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre sözleşmenin imzalanması öncesinde sunulması gereken belgelerin neler olduğu belirtildiğinden ve bu çerçevede idarelerin sözleşmenin imzalanması öncesinde isteklilerden isteyebileceği belgeler belirli olduğundan ve bahse konu poliçeler de bu belgeler arasında yer almadığından ilgili düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

…

Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.

4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.

Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır.

İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz.

Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir.

Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir…” hükmü,

6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 3’üncü maddesinde “4857 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür.” hükmü,

Anılan Kanun’un 8’inci maddesinde “4857 sayılı Kanunun 112 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.

Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.

Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir.

Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez.

İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır.

Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır.

Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir.

Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır.

Kontrol teşkilatı, ihale konusu iş kapsamında istihdam edilen işçilerin hak ettikleri yıllık ücretli izinlerini 4857 sayılı İş Kanununa uygun bir şekilde kullanıp kullanmadıklarını kontrol etmekle yükümlüdür. Bunun için yüklenici tarafından en fazla üç ayda bir izin kayıt belgesinin bir örneğinin kontrol teşkilatına verilmesi gerekmektedir. Kontrol teşkilatınca yapılan inceleme neticesinde, yıllık ücretli izni kullandırılmayan veya eksik kullandırılan bir işçinin tespiti halinde, bu iznin 4857 sayılı Kanuna uygun bir şekilde ilgili yıl içerisinde kullandırılması sağlanır.” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Marmara Üniversitesi Yemekhanelerine 7 Ay 17 Gün 1.100.000 Adet Malzeme Dahil 4 Kap Yemek Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü:

1.100.000 Adet Taşıma Usulü 4 Kap Yemek

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: 1. Acıbadem Yerleşkesi Yemekhanesi 2. Anadolu Hisarı Yerleşkesi Yemekhanesi 3. Bağlarbaşı Yerleşkesi Yemekhanesi 4. Recep Tayyip Erdoğan Külliyesi (Başıbüyük) 5. Recep Tayyip Erdoğan Külliyesi (Maltepe) 6. Göztepe Yerleşkesi Yemekhaneleri 7. Kartal Yerleşkesi Yemekhanesi 8. Mehmet Genç Külliyesi (Dragos)” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince doğabilecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tamamı istekliler tarafından teklif fiyata dahil edilecektir. Marmara Üniversitesi Yerleşkelerinde meydana gelebilecek yangın olaylarına karşı yapılacak olan yangın mali mesuliyet sigortası ile meydana gelebilecek zehirlenme olaylarına karşı 3.şahıs mali mesuliyet sigortası giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

2. İhale konusu hizmetin İdare tarafından, Üniversitemiz yerleşkeleri yemekhanelerinin denetlenmesi için sözleşme süresi içerisinde, şoför ve trafik cezaları İdareye ait olmak üzere, günde ortalama 100 km yol kat edebilecek, en az 2020 model, otomatik vites dizel binek aracı Yüklenici tarafından Üniversitemiz İdaresine tahsis edilecektir. Binek aracının yakıt, kasko, motorlu taşıt vergisi, bakım onarım giderleri vs. tüm giderler Yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.

22.2. Yüklenici, tüm giderleri kendisine ait olmak üzere çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu çerçevede; çalışanların iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve zorunlu olması halinde diğer sağlık personeli tarafından sunulan hizmetlerden yararlanması, çalışanların sağlık gözetiminin yapılması, mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hâle getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının izlenmesi, denetlenmesi ve uygunsuzlukların giderilmesi gibi iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin alınması zorunlu tedbirler yüklenicinin sorumluluğundadır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Personel İle İlgili Hükümler Hükümler” başlıklı 13’üncü maddesinde “Yüklenici yemek hizmetinde çalıştıracağı personelden sorumludur. Personel ile ilgili hükümler bu maddelerde belirtilmiştir.

a. Yüklenici, bu şartnamenin EK-B'de belirtilen sayıda personeli hizmet alımı yapılan saatlerde yerleşkelerin yemekhanelerinde bulundurmak zorundadır. Yüklenici çalıştıracağı personeli servis saatlerinde EK-B'de belirtilen statüsüne uygun olarak çalıştırılacaktır. Yüklenici personellerini servis saatleri öncesi veya sonrası bulaşık ve diğer hizmetlerinde kullanabilir. Haftalık çalışma süresinin tamamının İdarede geçirme zorunluluğu olmayıp, hizmet alımı yapılmayan saatlerde Yüklenici personellerini kendi biriminde çalıştırabilir. Üniversitemiz yerleşkelerinde birimlerin taşınması ya da yeni yemekhane kurulmasından dolayı İdarenin isteği doğrultusunda toplam personel sayısını geçmemek kaydıyla yerleşkelerin yemekhanelerinde personel azalışı veya artışı yapılabilir. Yemek hizmetinin paket olarak verilmesi durumunda yüklenici işi aksatmamak kaydıyla ve İdare'nin de görüşünü alarak personeli dönüşümlü olarak çalıştırabilir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, ihale konusu işin Marmara Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Üniversitesi Yemekhanelerine 7 Ay 17 Gün 1100000 Adet Malzeme Dahil 4 Kap Yemek Hizmeti Alımı” olduğu, söz konusu ihaleye 17 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 14.09.2022 tarihinde edinildiği, ancak ihaleye teklif verilmediği ve ihale komisyonu kararının henüz alınmadığı görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından ödeneceği, farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşunun, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil edeceği, kıdem tazminatı tutarının, 4734 sayılı Kanunu’nun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödeneceği düzenlenmiş; bu madde çerçevesinde kıdem tazminatlarının ne şekilde kazanılacağı ve ne şekilde hesaplanacağı, Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir.

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Personel İle İlgili Hükümler Hükümler” başlıklı 13’üncü maddesinde yer alan düzenlemede; yüklenicinin personelini servis saatleri öncesi veya sonrası bulaşık ve diğer hizmetlerinde kullanabileceği, haftalık çalışma süresinin tamamının idarede geçirme zorunluluğu olmadığı, hizmet alımı yapılmayan saatlerde yüklenicinin personelini kendi biriminde çalıştırabileceği, yemek hizmetinin paket olarak verilmesi durumunda idarenin de görüşünü alarak personeli dönüşümlü olarak çalıştırabileceği ifadelerine yer verildiği ve ihale konusu işin personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu, söz konusu ihalelerde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmayacağı, söz konusu giderlerden asıl işveren konumundaki ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işvereni olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu,

Kaldı ki yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı dikkate alındığında ihalelere yönelik başvurulara ilişkin esaslar kapsamında yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelik başvuruların ihale tarihini izleyen günden itibaren süresi içerisinde öncelikle idareye yapılması gerektiği, bu çerçevede yaklaşık maliyete ilişkin hususların yaklaşık maliyet açıklanmadan ihale dokümanına yönelik şikâyet ve akabindeki itirazen şikâyet başvurusu aşamasında incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.

İşveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur.

Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır. İşveren vekilliği sıfatı, işçilere tanınan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların sağlık ve güvenliğine ilişkin tedbirler” başlıklı 39’uncu maddesinde “Yüklenici bütün giderleri kendisine ait olmak üzere hizmetinde çalışanlar için, gerek teker teker ve gerekse topluca yaşadıkları ve çalıştıkları yerler bakımından, yürürlükte olan iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı hükümlerine uygun olarak her türlü sağlık ve güvenlik tedbirlerini almak ve çalışanların mevcut koşullara göre sağlıklı bir şekilde yiyip içmeleri, dinlenmeleri, yatıp kalkmaları ve yıkanmaları, meslek hastalıklarından korunmaları, hastalık veya bir kaza halinde tedavileri konularında ilgili mevzuat hükümlerine ve idare veya kontrol teşkilatının kendisine vereceği talimata uymak zorundadır.

Yüklenici, bütün giderleri kendisine ait olmak üzere, sözleşme konusu işin yürütülmesi sırasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı uyarınca alınması zorunlu olan iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirleri almakla yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin sorumlulukları” başlıklı 12’nci maddesinin (s) fıkrasında “Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, 39. maddesine göre çalışanların sağlık ve güvenliğine ilişkin tedbirlerde yüklenici iş kanunu, iş sağlığı ve iş güvenliği hükümlerine göre, işçilerin sağlığını korumak üzere her türlü sağlık tedbirini alacak ve tehlikeli şartlar altında çalışmalarına izin vermeyecektir. 4857 sayılı İş Kanunu ve Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve buna bağlı ilgili yönetmelik ve tebliğleri gereğince her türlü işçi işveren hakkındaki kanunlardan dolayı işçi alınması veya işçi ücretlerinin ödenmesi, işçi çıkartılması gibi hadiselerden dolayı tüm sorumluluk Yükleniciye aittir.

Ayrıca 6331 İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kanun Kapsamında her türlü Güvenlik ve sağlık tedbirlerinin alınmasından ve kanun ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesinden Yüklenici sorumludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işi yürütecek bir isteklinin kendi sorumluluk alanlarına idarenin de dahil edilmesinin beklenemeyeceği, yüklenicinin görev ve sorumluluğu olarak belirtilen kriterlere göre tekliflerin hazırlanması gerektiği, idarenin ihale konusu iş için iş yeri teslimini yapmakla, yüklenicinin de ihale konusu işi ihale dokümanı kriterlerine göre yerine getirmekle yükümlü olduğu, başvuru sahibi tarafından itirazen şikayete konu edilen hususların işçi sağlığı ve iş güvenliğine yönelik olduğu, yukarıda yer verilen Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 39’uncu maddesinde de belirtildiği üzere yüklenicinin bizzat çalıştıracağı personelin haklarına ilişkin sorumlu olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmenin feshi ve işin tasfiyesi” başlıklı 54’üncü maddesinde “Sözleşme yapıldıktan sonra yüklenicinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde, idarenin göndereceği bir uyarı yazısı ile ve nedenleri açıkça belirtilerek gereğinin yapılması için kendisine on günden az olmamak üzere belirli bir süre verilir. Verilen bu süre, sözleşme süresini etkilemeyeceği gibi gecikme cezasının uygulanmasını da engelleyemez.

Bu süre içinde yüklenici, uyarı yazısındaki talimata uymazsa ayrıca protesto çekmeğe ve hüküm almağa gerek kalmaksızın idare, sözleşmeyi feshetmek hak ve yetkisine sahip olur.” hükmü,

İlan tarihinde yürürlükte olan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır.26.1 Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.

Aykırılık Hali

İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır26.2

Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı26.3

….

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 26 nolu dip notunda “26.1. (Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2. Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.

26.3. Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde

“16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 5'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Aykırılık
Sayısı

a) Bu Şartnamenin ekinde belirtilen gramajlara uyulmadığının tespiti halinde sözleşme bedelinin %0,1 (binde bir) oranında

Binde
1

b) Besin zehirlenmesi en az 20 kişinin hekim raporu almasıyla tespit edilecektir. Yemek yiyenlerde vukuu bulacak yemekten kaynaklı besin zehirlenmesi şikayetlerinde, klinik bulgu ve müdavi hekim teşhisinin aynı doğrultuda olması, ayrıca bu durumun laboratuvar bulguları ile desteklenmesi halinde, sözleşme bedelinin %0,1 (Binde bir) oranında,

Binde
1

c) Bu şartnamede belirtilen yemeğin pişirilip hazırlanması ve servisinde ve servis sonrasında hizmetlerde hijyenik şartlara, temizliğe uyulmamasının tespitinde sözleşme bedelinin %0,1 (Bindebir) oranında,

Binde
1

d) Servis hizmetlerinde görülen aksaklıkların tespiti, yemeğin yemek saatinde yetmemesi halinde sözleşme bedelinin %0,1 (Bindebir) oranında,

Binde
1

e) Bildirilen yemek menülerine ve yemek saatlerine idarenin onayının alınmadan uyulmaması veya yukarıda belirtilen yemek gruplarından herhangi birinin verilmemesi halinde sözleşme bedelinin %0,1 (Binde bir) oranında,

Binde
1

f) Aylık Periyodik olarak yapılması gereken Bakım Onarım, Haşere ve Kemirgenlere karşı ilaçlama, Doğalgaz ödendi makbuzları v.s gibi belgelerin belirtilen sürelerde idareye bildirilmemesinin tespiti durumunda sözleşme bedelinin %0,1 (Binde bir) oranında,

Binde
1

g) Yüklenicinin yerleşkelerde, belirtilen işçi sayısının altında eleman çalıştırması durumunda sözleşme bedelinin %0,1 (Bindebir) oranında,

Binde
1

h) Yemeklerin teknik şartnamede belirtilen evsafta olmaması (eksik veya farklı malzeme kullanılması) ve istenilen özellikte pişirilmemesi durumunda sözleşme bedelinin %0,1 (Bindebir) oranında,

Binde
1

ı) Yemekhanelerde kullanılan sudan ve verilen yemeklerden alınan numunelerin tahlilleri neticesinde olumsuz rapor alınması durumunda sözleşme bedelinin %0,1 (Bindebir) oranında,

Binde
1

i) Teknik şartnamede belirtilen diğer hususlara uyulmamasının tespiti halinde sözleşme bedelinin %0,1 (Bindebir) oranında cezai müeyyide uygulanır.

Binde
1

j) İşçilerin sigorta giriş çıkış, aylık yatan sigorta prim belgeleri, portör muayenesi belgelerinin zamanında idareye teslim edilmemesi halinde sözleşme bedelinin %0,1 (Binde bir) oranında ceza uygulanacaktır.

Binde
1

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, Tip Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinden, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranının belirtileceği, 16.1.2’nci maddesinde belirli sayıda gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshini gerektiren aykırılıklara ve bu aykırılıklarda uygulanacak ceza oranına tablo halinde yer verileceği anlaşılmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranının, ilk sözleşme bedelinin on binde 5’i olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre anılan Tasarı’nın 16.1.1’inci maddesinde % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacağı anlaşılmış olup, idarece on binde 5’i yazıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin (a) fıkrasındaki iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesi gereğince; cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin genel aykırılık hallerine Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde, özel aykırılık hallerine 16.1.2 maddesinde ve ağır aykırılık hallerine 16.1.3’üncü maddesinde yer verilmesi gerekmektedir. Bu anlamda sözleşme tasarılarının genel aykırılık hallerinin belirtileceği 16.1.1’inci maddesi, hizmetin ifası sırasında gerçekleştirilen ve idare tarafından özel ve ağır aykırılık hali olarak belirlenmeyen sözleşmeye aykırı fiil ve işlemler için bu maddede belirlenen oranda cezai müeyyide uygulanması amacını taşımaktadır.

Öte yandan Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.5’inci maddesi ile 26.1 no’lu dipnottan anlaşılacağı üzere anılan Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilmesi gerekmektedir.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın özel aykırılık kapsamında somut fiillere yer verilmesi gereken 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun 10’uncu satırında “Teknik şartnamede belirtilen diğer hususlara uyulmamasının tespiti halinde sözleşme bedelinin %0,1 (Bindebir) oranında cezai müeyyide uygulanır.” düzenlemesine yer verildiği tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Hizmet Alımları Tip Sözleşme gereğince özel ve ağır aykırılık halleri dışında yer alan genel aykırılık hallerinin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesi kapsamında değerlendirileceği, her ne kadar idare tarafından özel aykırılık hallerinin düzenlendiği tabloda “Teknik şartnamede belirtilen diğer hususlara uyulmamasının tespiti halinde sözleşme bedelinin %0,1 (Bindebir) oranında cezai müeyyide uygulanır.” ifadelerine yer verilmiş olsa da söz konusu ifadenin genel bir aykırılık halini işaret ettiğinin açık olduğu, öte yandan 26.1 no’lu dipnotu gereğince idareler tarafından Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesi dahilinde ele alınarak özel aykırılık haline ilişkin müeyyidelere tabi tutulması öngörülen fiillerin somut fiiller olarak belirlenmesi gerektiği, ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan incelemeye konu ifadenin ise somut fiilden uzak genel bir aykırılık durumunu ifade ettiği, dolayısıyla söz konusu aykırılığın Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “… (3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.

Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.

Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.

Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teknik Şartname’nin “Kontrol Teşkilatı ve Kontrol İşlemleri” başlıklı 15’inci maddesinde “…Sözleşme aşamasında yerleşkelerin yemekhanelerinde yaşanan gıda zehirlenmeleri ve diğer olumsuz durumlara karşı 3. şahıs mali mesuliyet sigortası poliçelerinin de İdareye teslim edilmesi gerekmektedir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1.

Yüklenici sözleşme süresince yemekhanelerde yaşanabilecek gıda zehirlenmeleri ve diğer olumsuz durumlara karşı yemekhanelerimizden yararlanan öğrenci, akademik ve idari personel ve misafirlerini kapsayacak şekilde 3. Sahıs mali sorumluluk ve yangın mali mesuliyet sigortası yaptıracaktır. Aşağıda verilen bilgilerle düzenlenecek olan poliçeler sözleşme öncesi İdareye teslim edilecektir.

A- Marmara Üniversitesi Göztepe ve Bahçelievler Yerleşkelerinin yemekhaneleri için sigorta bedelleri aşağıdaki gibidir.

3.ŞAHIS MALİ SORUMLULUK SİGORTA POLİCE BEDELLERİ

YERLEŞKE ADI POLİÇE BEDELİ

1-Acıbadem Yerleşkesi 50.000 TL

2- Anadolu Hisarı Yerleşkesi 100.000 TL

3-BağlarbaşıYerleşkesi 150.000 TL

4-Recep Tayyip Erdoğan Külliyesi (Sağlık Yerleşkesi) 200.000 TL

5- Göztepe Yerleşkesi 400.000 TL

6- Kartal Yerleşkesi 50.000 TL

7- Mehmet Genç Yerleşkesi 200.000 TL

8- Recep Tayyip Erdoğan Külliyesi (Küçükyalı) 200.000 TL

YANGIN MALİ MESULİYET SİGORTA POLİCE BEDELLERİ

YERLEŞKE ADI POLİÇE BEDELİ

1-Acıbadem Yerleşkesi 300.000 TL

2- Anadolu Hisarı Yerleşkesi 500.000 TL

3-Bağlarbaşı Yerleşkesi 1.000.000 TL

4-Recep Tayyip Erdoğan Külliyesi (Sağlık Yerleşkesi) 1.500.000 TL

5-Mehmet Genç Külliyesi 1.000.000 TL

6- Göztepe Yerleşkesi 3.000.000 TL

7- Recep Tayyip Erdoğan Külliyesi (Küçükyalı) 750.000 TL

8- Kartal Yerleşkesi 300.000 TL” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nda sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerine yer verildiği, bu kapsamda üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortasının yaptırılmasının da talep edildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’de üçüncü mali sorumluluk sigortasına ait poliçenin sunulma zamanlarına ilişkin olarak “Sözleşme aşamasında..”, Sözleşme Tasarısında ise poliçelerin sözleşme öncesi idareye vereceğine yönelik olarak farklı düzenlemelere yer verildiği, bu durumun çelişkiye sebebiyet verdiği,

Kamu ihale mevzuatında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve yaptırımların belirtildiği, bu kapsamında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında sigorta poliçesinin yer almadığı, dolayısıyla düzenlemenin bu haliyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UH.I-1300

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin