KİK Kararı: 2022/UH.I-1285

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/048
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 19.10.2022
Karar No : 2022/UH.I-1285
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ayder Turizm Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/899042 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 13.09.2022 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Ayder Turizm Tic. Ltd. Şti.nin 26.09.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.09.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.10.2022 tarih ve 54200 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.10.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1115 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından ihalesi yapılan 2022/899042 ihale kayıt numaralı “Personel Taşıma Servisi” ihalesinin her iki kısmına da teklif verdikleri, EKAP üzerinden taraflarına tebliğ edilen kesinleşen ihale kararından, ihalenin birinci ve ikinci kısmının Kaya Seyahat Turizm San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının ve her iki kısımda da firmalarının ikinci en avantajlı teklif olarak kabul edildiğinin öğrenildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmenin yanlış ve eksik olduğu, şöyle ki;

1. İhalede yaklaşık maliyetin yanlış tespit edildiği, piyasa fiyatlarından oldukça düşük tespit edilerek firma tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan kabul edilmesinin sağlandığı, yaklaşık maliyet tespitinde sürücülerin ve sözleşme kapsamında çalıştırılacak idari personellerin maliyetlerinin hesaba katılmadığı, akaryakıt giderleri, sözleşme kapsamında çalıştırılacak araçların sözleşme süresince kat edecekleri mesafelerin göz önüne alınmadığı, araçların bakım onarım maliyetlerinin piyasa koşullarına uygun olarak tespit edilmediği,

2. Kaya Seyahat Turizm San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti tarafından beyan edilen ve ilgili bankası tarafından düzenlenen geçici teminat mektubunun geçerlilik süresinin İdari Şartname’nin 26.3’üncü maddesindeki süreyi karşılamadığı,

3. Beyan edilen geçici teminat mektubunda firma isminde kullanılan kısaltmaların mevzuata aykırı olduğu, yapılan kısaltmanın, teminata işlem yapılması gereken hallerde idarenin tazmin işlemlerini engelleyecek nitelikte olduğu,

4. Teknik Şartname’nin 6.1’inci maddesindeki, “Güzergâh ve saat değişikliği hâlinde, yeni güzergâh ihdası en az üç gün önceden yükleniciye bildirilir. Yüklenici buna itiraz edemeyeceği gibi ek ücret talebinde bulunamaz” düzenlemesinin idareye nasıl kullanacağı belli olmayan bir insiyatif verdiği,

5. Teknik Şartname’nin 6.20’nci maddesindeki, “Yükleniciye ödenecek ilk hak edişinden 10.000,00 TL güvence bedeli kesilecek, bu güvence bedeli gelmeyen araç hatlarında personelin ödeyeceği taksi ücreti olarak kullanılacak ve eksilen güvence bedeli tutarı bir sonraki ay ödenecek hak edişinden mahsup edilecektir. Kesilen bu güvence bedeli son hak edişte iade edilir.” düzenlemesinin mevzuatta karşılığı olmayan keyfi bir düzenleme olduğu, Kanuna aykırı yapılan düzenlemenin doğuracağı sonuçların da hukuka aykırı olacağı,

6. Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesindeki, “İş bu sözleşmenin uygulanması sonucunda İdaremizin bu sözleşmede taraf olandan alacaklı duruma geçmesi halinde alacağın doğduğu tarihten tahsil tarihine kadar %20 oranı üzerinden faiz talep etme hakkı doğacaktır.” düzenlemesinde yer alan faiz oranının hangi yasal mevzuata dayandığının belli olmadığı, yargısal inceleme ile tespit edilebilecek bir oran için önceden faiz tespit edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

7. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan “Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 800 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.” düzenlemesinde yer alan tabloda “Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı” başlıklı sütunda sözleşmenin feshini gerektirecek aykırılık sayılarına yer verildiğinin görüldüğü, ancak, yukarda belirtilen 16.1.2’nci maddesinde yer alan “toplam özel aykırılık halinin de 800 sayısına ulaşması” şartı ile sözleşmenin feshini gerektirecek bireysel aykırılık hallerinin, belirtilen sayıları geçse bile, toplam 800 sayısına ulaşılmaması durumunda sözleşmenin feshedilip edilemeyeceği hususlarının tartışmalı hale getirildiği, yani sözleşme dokümanının bir maddesinin diğer maddesi ile çeliştiği,

8. Teknik Şartname’nin 3.3’üncü maddesinde yer alan “İdare, araç sorumlu ve yardımcılarının şikayeti üzerine yapılan değerlendirme sonucu servisi kullanan sürücünün değiştirilmesini isteyebilir ve yüklenici, İdarenin kabul edeceği bir sürücü ile değiştirir.” düzenlemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.26. maddesinde yer alan açıklamaya aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “…İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin açılması” başlıklı 23’üncü maddesinde “(1) (Değişik: 14/11/2012–28467 R.G./3.md.; Değişik ibare: 30/09/2020- 31260 R.G./4.md.) E-teklifler, aynı günün mesai saatleri içerisinde istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır. e-anahtarının bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle EKAP tarafından açılamayan e-teklifler tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı” düzenlenir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu hazır bulunanlara duyurulur. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca alınan geçici teminat mektuplarının değerlendirilmesi, geçici teminat tutarının teklif bedelinin yüzde üçünü karşılayıp karşılamadığının ve geçici teminat mektubu geçerlilik süresinin EKAP tarafından kontrol edilmesi suretiyle yapılır. EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “e-teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı” düzenlenir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanır ve EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak” hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: PERSONEL TAŞIMA SERVİSİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

01.10.2022-31.12.2022 tarihleri arasında 65 iş günü üzerinden 14 kişilik 15 adet minibüs, 16 kişilik 8 adet minibüs, 19 kişilik 14 adet midibüs ve 27 kişilik 5 adet midibüs aracı ile personel taşıma servisi hizmet alımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer:

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Milli Müdafaa Cad. No:18 06420 Bakanlıklar-Çankaya/ANKARA ve

TMO Genel Müdürlüğü Ek Tesisleri Fatih Sultan Mehmet Bulvarı No:173 (İstanbul Yolu 9.km) Güvercinlik-Yenimahalle/ANKARA” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a) İhale kayıt numarası: 2022/899042

b) İhale usulü: Pazarlık usulü

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 13.09.2022

Saat: 10:30

ç) İhale komisyonunun toplantı yeri (e-tekliflerin açılacağı adres): Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü İhale Salonu Milli Müdafaa Caddesi No:18 Çankaya/ ANKARA

3.2. Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur. İhale (son teklif verme) saatine kadar EKAP'a yüklenemeyen teklifler değerlendirmeye alınmaz…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

1 Kısım: Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü personel taşıma (14 kişilik 3 adet minibüs, 16 kişilik 5 adet minibüs, 19 kişilik 3 adet midibüs ve 27 kişilik 1 adet midibüs aracı ile personel taşıma servisi)

2.Kısım: TMO Genel Müdürlüğü Ek Tesisleri personel taşıma (14 kişilik 12 adet minibüs, 16 kişilik 3 adet minibüs, 19 kişilik 11 adet midibüs ve 27 kişilik 4 adet midibüs aracı ile personel taşıma servisi)” düzenlemesi yer almaktadır.

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Merkezi ve Ek Tesisleri personelinin 65 iş günü 42 adet araçla personel taşıma hizmet alımı işinin e-teklif alınarak ve Kanun’un 21’inci maddesinin (b) bendine göre pazarlık usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 13.09.2022 tarihinde ve 2 kısımda yapılan ihaleye EKAP üzerinden 30 firmanın davet edildiği, 15 firmanın doküman indirdiği, her iki kısmına da 3 isteklinin teklif verdiği, 21.09.2022 tarihli ihale komisyonu kararından e-tekliflerin uygun olduğu, sınır değer altında teklif olmadığı ve belge kontrollerinde tüm belgelerin internet üzerinden sorgulanabilen belgeler olduğu ve uygun olduğu kabulüyle her iki kısımda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Kaya Seyahat Turizm San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibi Ayder Turizm Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 06.09.2022 tarihinde indirildiği, şikâyete konu ihalenin tarihinin 13.09.2022 olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinden ihalenin ilk oturumunda isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrolünün yapılacağı, belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla tespit edileceği ve isteklilerin teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarının açıklanacağı, diğer bir ifadeyle kural olarak yaklaşık maliyetin ihale tarihinde isteklilere açıklandığı, şikâyete konu ihale tarihinin 13.09.2022 olduğu, ihalenin yaklaşık maliyetinin ihale tarihinde isteklilere açıklandığı dikkate alındığında isteklilerin yaklaşık maliyete ilişkin başvurular bakımından farkına varıldığı/farkına varılması gereken tarihin ihale tarihi olduğu, Kanun’un 21’inci maddesinin (b) bendine göre pazarlık usulü ile yapılan şikayete konu ihalede, ihale tarihini izleyen beş gün içinde 19.09.2022 tarihine kadar yapılması gerekirken başvuru sahibi tarafından söz konusu süre geçtikten sonra 26.09.2022 tarihinde şikâyet başvurusu yapıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

3. Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(6) Geçici teminat mektupları Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınır ve mektuba ilişkin ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. Bu maddeye uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları geçerli kabul edilmez. Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin bilgiler de aynı şekilde yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(10) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini sunmaları istenir. İhalede; aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilir, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işleme ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19’uncu maddesinde “(1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Geçici Teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır. İlgilinin talebi halinde, kuruluş tarafından Ek-1’de yer alan “Geçici Teminat Mektubu Bilgileri Formu” düzenlenerek kendisine verilir. Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir. Geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre merkezi takas kuruluşu olarak faaliyet gösteren kuruluşlar dâhil yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığı kabul edilir.

(3) Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin belgeler bilgisayarda taratılarak, istekli tarafından EKAP üzerinden e-teklif kapsamında gönderilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır. (Ek cümle: 16/03/2019-30716R.G./6.md.) Ancak isteklinin teklif verdiği kısımlardan birinde veya birkaçında, geçici teminatının gelir kaydedilmesi gereken hallerden biri ortaya çıktığında, ilgili kısım veya kısımlara ilişkin teklif fiyatları esas alınarak gelir kaydedilecek geçici teminat tutarı belirlenecektir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Geçici teminat mektuplarının süresi” başlıklı 18.2’nci maddesinde “Geçici teminat mektuplarındaki sürenin idareler tarafından, teklif geçerlik süresinden itibaren 30 günden daha uzun süreli olarak belirlenip belirlenemeyeceği konusuna ilişkin olarak; idare, 4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesini esas alarak, teklif geçerlilik süresinin bitimi tarihine 30 gün eklemek suretiyle bulduğu tarihi idari şartnamenin “geçici teminat” başlıklı maddesine yazacaktır. Tip idari şartnamelerin geçici teminata ilişkin maddeleri gereğince geçici teminat olarak sunulan teminat mektubunda geçerlilik tarihi belirtilmeli ve bu tarih, idari şartnamede öngörülen tarihten önce olmamalıdır. Bu çerçevede, asgari süreyi karşılayan veya asgari sürelerden daha uzun süreleri içerir geçici teminat mektuplarının geçerli kabul edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, süresiz geçici teminat mektupları da kabul edilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 11.12.2022 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminatın verilmesi” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Geçici teminat mektubunu düzenleyen kuruluş tarafından mektuba verilen ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.

28.2. Teminat mektupları dışındaki teminatların

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünün; T.C. ZİRAAT BANKASI Ankara Kurumsal Şubesi TR 05 0001 0017 4537 7119 0650 02 IBAN nolu hesabı,

T.C. HALK BANKASI Ankara Kurumsal Şubesi TR49 0001 2009 4520 0013 0000 09 IBAN nolu hesabı ile

T.C. VAKIFLAR BANKASI AŞ Ankara Kurumsal Merkezi Şubesi TR52 0001 5001 5800 7290 2410 04 IBAN nolu hesabına

(ihale kayıt numarası ve işin adı makbuz üzerinde belirtilecektir)

yatırılması ve teminatın yatırıldığını gösteren belgelere ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilmesi gerekir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikayete konu ihalenin her iki kısmı da üzerinde bırakılan Kaya Seyahat Turizm San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Teminata ilişkin bilgiler” sütununun “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu (bu mektuplara ilişkin bilgiler EKAP’a elektronik ortamda aktarılmalıdır)” satırında geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasına yer verildiği (G0062-01615-02105780), buna göre geçici teminat mektubunun Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alındığı anlaşılmıştır.

EKAP üzerinden yapılan incelemede söz konusu teminat mektubunun bilgilerine ulaşılmış olup, söz konusu teminat mektubunun T. Garanti Bankası A.Ş. Ostim Ticari şubesi tarafından düzenlendiği, teminat tutarının 90.000,00 TL, geçerlilik tarihinin 11.01.2023 olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ihalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekliler tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacağı, geçici teminat mektuplarının süresinin tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olması gerektiği ve bu sürenin idare tarafından idari şartnamede belirtileceği, e-teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde isteklilerin geçici teminat mektuplarını Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alacağı, düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan İdari Şartname’nin 26’ncı maddesinde, geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihinin belirtileceği ve bu tarihin 11.12.2022 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirleneceği düzenlenmiştir.

Şikayete konu ihalede her iki kısım da üzerinde bırakılan isteklinin toplam teklifinin 2.998.775,00 TL olduğu dikkate alındığında asgari geçici teminat mektubu tutarının 89.963,25 TL olması gerektiği, yine İdari Şartname’nin 26.3’üncü maddesi gereğince teminat mektubunun süresinin 11.12.2022 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirleneceği hususu dikkate alındığında, anılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun süre ve tutar yönünden uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesi gereğince, ihaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmayacağı, e-geçici teminatların mevzuat gereğince aranılan hususları ihtiva ettiğinin kabulü gerektiğinden başvuru sahibinin “Beyan edilen geçici teminat mektubunda firma isminde kullanılan kısaltmaların mevzuata aykırı olduğu” iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4, 5, 6, 7, 8’inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikâyet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1)Süreler;

a)İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin 4,5,6,7,8’inci iddialarının dokümana itiraz niteliğinde olduğu, buna göre başvuru sahibi istekli tarafından 06.09.2022 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, ihale tarihinin 13.09.2022 olduğu, ihale dokümanına yönelik şikâyete konu durumun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen 5 gün içinde ve her halükarda ihaleden 3 iş günü öncesine kadar idareye başvuruda bulunulması gerektiği, bahse konu hususlara ilişkin idareye 26.09.2022 tarihinde başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin yukarıda yer verilen iddialarının dokümana itiraz kapsamında olduğu, bulunulan aşama itibariyle ihale dokümanı düzenlemelerinin kesinleştiği, ihale komisyonunca kesinleşen ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, ayrıca şikâyete konu hususun farkına varıldığı tarihin dokümanın indirildiği tarih olduğu ve dokümana yönelik olarak şikâyet süresi içinde herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 5 gün içinde (her halükarda ihale tarihinden 3 iş günü öncesinde) idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığından, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddialarının süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin 6, 7, 8’inci iddialarının 26.09.2022 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 07.10.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 5 gün içerisinde ve her halükarda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 5 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik 6, 7, 8’inci iddialarının uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu ihale dokümanı edinilen 06.09.2022 tarihini izleyen günden itibaren beş gün içinde ve her durumda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yazılı olarak başvuruya konu edilmesi ve somut durumda en geç 07.09.2022 tarihine kadar ihale dokümanına yönelik olarak başvuruda bulunulması gerekirken anılan iddialara bu süre geçtikten sonra 07.10.2022 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının bu yönüyle de süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.