KİK Kararı: 2022/UH.I-1236

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/047
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 12.10.2022
Karar No : 2022/UH.I-1236
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Beyha İnşaat Yatırım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

VEKİLİ:

Av. Tarık DEMİREL,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/693460 İhale Kayıt Numaralı “Kazıcı Yükleyici İş Makinesi Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 09.08.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kazıcı Yükleyici İş Makinesi Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Beyha İnşaat Yatırım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 05.09.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.09.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.09.2022 tarih ve 49997 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1021 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanı incelendiğinde idarenin iş makinalarını standart, kırıcılı ve forklift çatallı olmasına göre tiplere konu ettiği, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri içinde kendileri açısından Tip 2 ve Tip 3 yönünden iş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanı alınamadığı anlaşılmakla birlikte diğer kısımların tamamından tam puan alınmış olduğu, esasen bir büyük bir de küçük olmak üzere iki kalem olarak birim fiyat teklif cetveline konulacak ve “teknik şartnamede kırıcı ve forklift ataşmanları yüklenici tarafından karşılanacaktır” şeklinde bir düzenleme ile tamamlanacak bir konunun fiyat dışı unsur puanlamasına temel teşkil etmek üzere tiplere ayrıldığı, idarenin pursantajının yani hizmet alımında kiralanacak iş makinalarının %27’sini oluşturan Tip 4 yönünden fiyat dışı unsur düzenlemesinde herhangi bir puanlamaya yer verilmediği, yaklaşık maliyet içinde yer alan iş kalemleri için yapılan piyasa fiyat araştırması şeklen mevzuata uygun olmakla birlikte gelen fiyatların işin tabiatına aykırı olduğu hususunun idare tarafından göz ardı edildiği ve bu fiyatların yaklaşık maliyet hesabında kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu çerçevede idarenin şeklen dahi olsa fiyat araştırması yaparak dosyayı tamamlama durumu söz konusu olsa da işin ruhuna bakıldığında idarenin firmalar tarafından tip 2, 3, 5 ve 6 iş kalemleri için verilen hatalı yaklaşık maliyet fiyat referanslarını dikkate almak suretiyle fiyat dışı unsur düzenlemesi üzerinden ihalenin kaderini değiştirdiği, dolayısıyla idarenin bu aşamada gelen piyasa fiyat araştırmalarında iş kalemleri arasındaki uyumu gözetmemesinin, ihale sonucunu etkileyen ve hatta kamu yararı olacak derken kamu zararına sebebiyet verecek bir durumun oluştuğu, ihale komisyonu kararında puanlamaya esas iş kalemlerine bakıldığında aynı iş makinası için makinaya takılan ataşmanın değişmesi ile iş makinasının kiralama fiyatının %21’e kadar düştüğü, makinanın değişmediği, aparatının değiştiği, aparat değişikliğinin böylesi bir fiyat düşüşüne neden olduğu başka bir ihaleye rastgelmenin mümkün olmadığı, Tip 2’de kırıcı ile yaşanan %21’lik düşüşün Tip 6’da forklift çatalı söz konusu olduğunda %10’a düştüğü,

İdarenin yaptığı tip ayrıştırması ve fiyat araştırmasının her ne kadar şekle uygun olarak gerçekleştirilse de firmalar tarafından bu tiplere verilen fiyatların piyasa gerçeklerinden uzak ve afaki olduğu ve en düşük teklif esasını zedeleyecek sonuçlara yol açtığı, idare tarafından yapılan hatalı işlemler sonucunda fiyat dışı unsurun var oluş amacından uzaklaştırıldığı ve sürecin kamu zararı oluşması sonucuna doğru evrildiği, şikayete konu ihalede tiplerden üçünün büyük iş makinası, ikisinin küçük iş makinası olduğu, alınan hizmetin büyük ve küçük iş makinası kiralanması işi olduğu, idarenin burada iş makinalarının taktığı aparatları değiştirmek suretiyle oluşturduğu tiplerin fiyat dışı unsur uygulamasına konu edilerek sözleşmenin tasfiyesini engelleyeceği bir senaryonun gerçekleşmesinin ihtimal dahilinde bulunmadığı, yapılan işi gerçekleştiren makinanın zaten aynı olduğu, bu çerçevede idare tarafından ortaya konulan gerekçelerin hukuki olmadığı ve temelde ortada bir gerekçeli açıklama bulunmadığı, idare tarafından gerekçeli açıklamanın ihale onay belgesine eklenmediği, şikayetlerinin ihale dokümanında yer alan fiyat dışı unsur düzenlemesinin şikayeti niteliği taşımadığı, amaçlarının hukuka aykırılıkların temelini oluşturan fiyat dışı unsur düzenlemesinin tercih edilmesinin ne kamu yararı ne hizmet gerekleri yönünden zorunlu bir şart olmadığının ortaya koyulması olduğu,

Sonuçları itibariyle yapılan hatalar neticesinde hizmet alımının, teklifi fiyat dışı unsur oranlarına uygun ama en düşük geçerli tekliften %35 daha yüksek olan fiyat üzerinden kalmasına neden olduğu, idarenin hatalı yaklaşık maliyet hesabı tip 2 kırıcılı iş makinası yönünden düzelttiğinde dahi kendilerinin +8 puan almasının söz konusu olacağı ve 83 olan puanlarının 91’e yükselmesi ile idarenin iş makinası kiralama hizmetini şu an alacağı fiyattan daha aşağı bir fiyata ve daha ucuza satın almasının sağlanmış olacağı,

İhalede en yüksek puanı alanın otomatik kazanan olması yönünde düzenlenen İdari Şartname’nin 35.1.1. c) puanlama düzenlemesinin ihalenin iptalini gerektirdiği, zira fiyat dışı unsur formülünde yer alan ETF’nin, puanı toplanan isteklinin kendi teklifi değil, toplam puanı en yüksek olan istekliye ait teklifi olarak formüle konulması nedeniyle ihalenin varlık nedenini ortadan kaldıran sonuçlar ortaya çıktığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “… Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. …

…

Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.” hükmü,

“Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

“İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. …” hükmü,

“İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

...

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

…

f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini,

…

ifade eder.” hükmü,

“Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. …” hükmü,

“Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “… (3) Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz…” hükmü,

Şikayete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar İdareye (tekliflerin sunulacağı yere) verilecektir.

30.2. İhale komisyonunca, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:

30.2.1. İhale komisyonunca bu Şartnamede belirtilen ihale saatinde ihaleye başlanır ve bu saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur.

30.2.2. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp kaşelenmesi veya mühürlenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.

30.2.3. İhale konusu işin yaklaşık maliyeti açıklandıktan sonra zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ve teklif bedelleri açıklanarak tutanağa bağlanır. Düzenlenen bu tutanaklar ihale komisyonunca imzalanır ve ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir sureti isteyenlere imza karşılığı verilir. Ancak fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılan ihalelerde; istekliler, teklif fiyatları ve eksiltmeye konu fiyat dışı unsurların değerleri yaklaşık maliyet ile birlikte, eksiltme tamamlandıktan sonra açıklanır ve düzenlenen tutanaklardan, yalnızca Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağının istekli isimleri kapatılarak ihale komisyonu başkanı tarafından onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilir.

30.2.4. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez. Teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesindeki değerlendirme "teklif fiyatı değerlendirmesi" ile "kalite ve teknik değer nitelik, verimlilik değerlendirmesi" olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A) TEKLİF FİYATI DEĞERLENDİRMESİ:

Teklif Fiyat Puanlaması (TP: 40 Puan)

Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen yöntemle sınır değer hesaplanacak olup, sınır değer hesabına dahil edilen istekliler arasında sınır değerin üstündeki ilk teklif fiyat sahibi istekli 40 puan alacaktır.

Sınır değerin üstündeki isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFsd x 40) / TF formülü ile hesaplanacaktır.

Sınır değerin altındaki isteklilere ait teklif puanları ise; TP = (TF x 40) / TFsd formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFsd: Sınır değer hesabına dahil edilen istekliler arasında sınır değerin üstündeki ilk

teklif fiyatı sahibi isteklinin teklif fiyatı

TF: İsteklinin teklif fiyatı,

ifade eder.

Hesaplama yapılırken virgülden sonra 5 (beş) hane dikkate alınacak ve 5. hane, 6. hanedeki rakama göre Kamu İhale Tebliğinin “Aritmetik Hata ve Yuvarlama” başlıklı 16.5. maddesine göre yuvarlanacaktır.

B) KALİTE VE TEKNİK DEĞER NİTELİK, VERİMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ:

Kalite ve Teknik Değer Nitelik, Verimlilik Değerlendirmesi: Toplam 60 puan üzerinden değerlendirme yapılacak olup, aşağıdaki kriterler ve puanlamaya göre gerçekleştirilecektir.

B.1) İŞ KALEMLERİ BAZINDA TEKLİF FİYAT NİTELİK PUANI: 59 PUAN

Söz konusu her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki tutarlarının toplam yaklaşık maliyete oranının %90-%110 (%90 ve %110 dahil) aralığında kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıda belirtilen tablodaki puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90- %110 (%90 ve %110 dahil) aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. (Toplam 59 puan)

Teklif oranları hesaplanırken virgülden sonra 5 (beş) hane dikkate alınacak ve 5. hane, 6. hanedeki rakama göre Kamu İhale Tebliğinin “Aritmetik Hata ve Yuvarlama” başlıklı 16.5. maddesine göre yuvarlanacaktır.

Grup No Araç Cinsi Toplam Araç Sayısı Puanlama

1 Kazıcı Yükleyici (Tip-1) 2 11

2 Kazıcı Yükleyici (Tip-2) 4 8

3 Kazıcı Yükleyici (Tip-3) 2 9

5 Kazıcı Yükleyici (Tip-5) 6 16

6 Kazıcı Yükleyici (Tip-6) 6 15

Toplam 59

B.2) ÖZ MALI (KENDİ MALI) NİTELİK PUANI: 1 PUAN

Grup No Araç Cinsi Kendi Malı Araç Sayısı

2 Kazıcı Yükleyici (Tip-2) 1

4 Kazıcı Yükleyici (Tip-4) 1

5 Kazıcı Yükleyici (Tip-5) 1

Yukarıda belirtilen araçların tamamının isteklinin kendi malı olduğunu gösteren belgeleri tevsik etmesi halinde istekli 1 puan alacaktır. Herhangi bir araca ilişkin tevsik edici belge sunulmaması veya sunulan belgenin o aracı tevsik niteliği taşımaması halinde puan alınamayacaktır.

İstekliler tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak araçların kendi malı olduğunu tevsik eden belgelerin teklif zarfı ile birlikte ve belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulması zorunludur.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesi uyarınca; İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yolu ile edinilmiş makine veya ekipman kira sözleşmesinin sunulması ve sözleşme tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile İsteklinin öz malı sayılır.

İstekli Öz Malı olarak sunacağı araç ve iş makinalarının ruhsat fotokopilerini ve üretici firmadan alınan üst yapı belgelerini, tse ait uygunluk belgelerini yukarıda istenen belgelerle birlikte İdareye sunacaktır.

C) PUANLAMA

C.1.) Kalite ve Teknik Değer, Verimlilik Puanı = İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik Değerlendirmesi Puanı + Kendi Malı Nitelik Puanı

C.2.)Toplam Puan (TTP) = Teklif Fiyat Puanı ile Kalite ve Teknik Değer, Verimlilik Nitelik Puanının toplamıdır.

D) FİYAT DIŞI UNSURLAR DİKKATE ALINARAK DEĞERLENDİRİLMİŞ TEKLİF BEDELİ (FDTF)

FDTF = (ETF x 100) / TTP formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF : Fiyat Dışı Unsurlar Dikkate Alınarak Değerlendirilmiş Teklif Bedeli

ETF : Toplam Puanı En Yüksek İstekliye Ait Teklif Bedeli

TTP: İsteklinin Toplam Puanı

ifade eder.

E) EKONOMİK AÇIDAN EN AVANTAJLI TEKLİF

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif; fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli (FDTF) en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmesi durumunda teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir....” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesi düzenlemelerinin 08.07.2022 tarihli ihale ilanının 5’inci maddesine yansıdığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibine ait teklif mektubunda “1) Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz.” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Şikâyete konu ihalenin 09.08.2022 tarihinde gerçekleştirildiği ve yaklaşık maliyetin de bu tarihte açıklandığı, nitekim aynı tarihte ihale komisyonu tarafından tutanak düzenlendiği, düzenlenen tutanakta “İhaleye 7 istekli katılmış olup verdikleri fiyatlar ve yaklaşık maliyet yukarıda belirtilmiş ve hazır bulunanlara açıklanmıştır.” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen ilgili mevzuat hükümleri ile ihale dokümanı düzenlemelerinden, yaklaşık maliyetin, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini ifade ettiği, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin teklif fiyatları ile birlikte açıklanacağı, bu aşamadan önce yaklaşık maliyetin açıklanmayacağı ve ilan edilmeyeceği, diğer taraftan, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihaleler haricindeki ihalelerde on gün olduğu, bu itibarla, yaklaşık maliyetin ihale tarihinde teklif fiyatları ile birlikte açıklanacağı göz önünde bulundurulduğunda, yaklaşık maliyete ilişkin şikâyet başvurularının bu tarihten itibaren yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin pursantajına yönelik iddialarında şikâyete konu hususun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihin ihalenin ilk oturumunun yapıldığı tarih olan 09.08.2022 olarak esas alınması gerektiği, bu açıdan şikâyete konu işlemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunun yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Ancak başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin pursantajına yönelik iddialarının 05.09.2022 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusuna konu edildiği görülmüştür. Bu bağlamda başvuru sahibinin şikâyet başvuru tarihi ve ihalenin ilk oturum tarihi dikkate alındığında, şikâyete konu olan hususun farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan yukarıda yer verilen ilgili mevzuat hüküm ve açıklamalarından, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurular dışındaki hallerde on gün olduğu, ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için şikâyet başvuru süresinin dokümanın edinildiği tarihi izleyen günden itibaren, ihale dokümanının ilana yansıyan hükümleri için ise ilk ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak ilan ile ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, her halükarda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmasının zorunlu olduğu, ayrıca anılan Kanun’un 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunulamayacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin fiyat dışı unsur düzenlemelerine yönelik iddialarına yönelik yapılan incelemede ise, şikâyete konu ihaleye ait ilanın 5’inci maddesinde anılan ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin usul ve yönteme yer verildiği, bu çerçevede başvuru sahibi isteklinin anılan iddialarının ihale dokümanının ihale ilanına yansıyan düzenlemesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihale ilan tarihi olan 08.07.2022 olduğu, dolayısıyla söz konusu hususlara yönelik şikâyet başvurusunun 08.07.2022 tarihini izleyen 10 gün içerisinde ve her halükarda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği, ancak başvuru sahibi istekli tarafından bu süre geçtikten ve ihaleye teklif verildikten sonra 05.09.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu durumunda yukarıda yer verilen kamu ihale mevzuatı hüküm ve açıklamalarına aykırı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale işlem dosyası içinde bulunan “Gerekçe Raporu” nda fiyat dışı unsurların seçilme amaçlarına, nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yer verildiği, yukarıda aktarılan ihale ilanı ve ihale dokümanı düzenlemelerinden şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirmenin “teklif fiyatı”, “kalite ve teknik değer nitelik” ve “ öz malı (kendi malı) nitelik” puanı olmak üzere üç kısımda yapılacağı anlaşılmış, söz konusu düzenlemelerde her üç değerlendirmenin nasıl yapılacağına ilişkin ayrıntılı açıklama ve formülasyonlara yer verildiği görülmüştür. Bu açıklama ve formülasyonlar ışığında idare tarafından geçerli teklif olarak belirlenen isteklilerin fiyat dışı unsur değerlendirmesinden alması gereken puanların ihale komisyonu kararında aktarıldığı şekilde olduğu görülmüştür.

Bu itibarla, idare tarafından ihaleye ait ilanın 5’inci maddesi ile İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde düzenlenen usul ve yönteme göre yapılan puanlama neticesinde oluşturulan sıralamanın kesinleşen ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin anılan iddiasının bu açıdan da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.