KİK Kararı: 2022/UH.I-119 (19 Ocak 2022)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/004
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 19.01.2022
Karar No : 2022/UH.I-119
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayat Organizasyon ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şişli Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/741344 İhale Kayıt Numaralı “Sürücüsüz Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şişli Belediye Başkanlığı tarafından 16.12.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücüsüz Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Hayat Organizasyon ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.nin 10.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 28.12.2021 tarih ve 61439 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/2183 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale süresi boyunca çalıştırılacak olan araçların yapacakları günlük veya aylık km bilgisine ihale dokümanı kapsamında yer verilmediği, sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat teklifi verilebilmesi için araçların günlük yaklaşık kaç km yapacağı ve kaç saat çalışacağı hususlarının çok önemli olduğu, bu veriler ışığında araçların amortisman, tamir, bakım, lastik vb. maliyetleri ile iş sonunda aracın değer kaybı göz önünde bulundurularak en uygun teklifin oluşturulabileceği, örneğin binek araçların 15.000 km’de bir periyodik bakıma gittiği varsayılırsa, günde ortalama 300 km yol yapan bir aracın 50 günde bir periyodik bakıma gireceği; günde ortalama 100 km yol yapan bir aracın ise 150 günde bir periyodik bakıma gireceği, bunların büyük maliyet kalemleri olduğu, işlerin bazı kısımlarının vardiyalı olabileceği, bu nedenle bütün araçların sınırsız km ve 24 saat çalışmasının gerçekçi bir yaklaşım olmadığı,

2. Teknik Şartname’de özellikleri belirtilen araçların idareye teslimi sırasında belli bir km’nin üzerinde olamayacağı ve üzeri araçların kabul edilmeyeceği hususlarının düzenlenmesine rağmen, anılan düzenlemenin kamu kaynaklarının verimli kullanılmasına engel teşkil ettiği, ihaleye teklif verecek isteklilerin teklif fiyatlarının yükselmesine neden olacağı ve dolayısıyla kamu zararına sebebiyet vereceği,

3. İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

İsteklilerin; Teknik Şartnamenin Tip 1 - Tip 2- Tip 3 özelliklerindeki araçlara ilişkin marka ve model bilgilerini ekli Kasko Değer Listesine (EK-1) uygun bir şekilde (marka kodu, tip kodu, marka adı, tip adı ve model yılı belirterek) doldurmaları ve bu listeleri kaşeli ve yetkili kişi tarafından imzalı şekilde teklif zarfında sunmaları zorunludur.” şeklinde bir düzenleme bulunmasına rağmen, Tip 4 - Tip 5- ve Tip-6 özelliklerindeki araçların %2’lik kasko değer listesi dışında tutulmalarının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: SÜRÜCÜSÜZ ARAÇ KİRALAMA

b) Miktarı ve türü:

33 AY SÜRE İLE 168 ADET SÜRÜCÜSÜZ ARAÇ KİRALAMA HİZMETİ ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Bütün araçlar Şişli Belediyesi ilçe sınırlarındaki tüm hizmet noktaları ile tüm Türkiye'de kullanılmak üzere kiralanacaktır…” düzenlemesi,

Aynı İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç (KDV hariç) ve araçların her türlü bakım onarımı, (yedek parça, lastik, yağ vb.), her türlü vergi, muayene, tam kasko ve trafik, mali mesuliyet sigortası, araç takip sistemi ile Teknik Şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dâhildir…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Şişli Belediye Başkanlığı bünyesinde bulunan makam ve müdürlük hizmetlerinin daha verimli şekilde yürütülebilmesi, araç ihtiyacının tek elden sağlanması, zaman, yakıt, iş gücü ile her türlü kaynak israfının önlenmesi, birimler arası koordinasyonun daha etkin şekilde sürdürülebilmesinin sağlanmasında çalıştırılmak üzere çeşitli tipte sürücüsüz toplam (168) adet araç kiralama işinin idare tarafından hazırlanan teknik şartnamenin ilgili maddelerinde belirtildiği gibi hangi şartlar dâhilinde kiralanacağını belirtir…” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin;

“TİP 10-OTOBÜS (50+1+1) (1 adet)” başlıklı 5.10’uncu maddesinde “Araç istenildiğinde çağrılacaktır. Toplam 100 gün çalıştırılacaktır.” düzenlemesi,

“TİP 20-SEPETLİ ARAÇ (1 adet)” başlıklı 5.20’nci maddesinde “Her yıl 6 ay olarak çalıştırılacaktır.” düzenlemesi,

“TİP 21- AMBULANS ARACI (ŞOFÖRSÜZ ve SAĞLIK PERSONELSİZ HASTA NAKİL AMBULANSI) (2 adet)” başlıklı 5.21’inci maddesinde “Hastaların sağlık kurumundan eve ve evden sağlık kurumuna nakli için aşağıda belirtilen miktar ve özellikte ambulansın 24 saat esasına göre şoförsüz ve sağlık personelsiz olarak kiralama işidir.

…

6-Aracın tekerlek değişimi, periyodik araç bakım ve muayenesi vb. tüm yasal yükümlülükleri yükleniciye aittir. Yüklenici üçer aylık veya bakım gerektirecek km’yi doldurmuş hizmet araçlarının periyodik bakımlarını yaptıracak, bakımın yapıldığına dair belgelerin birer örneğini idareye, kontrol teşkilatın verecektir. Her iki araç yılda ortalama 30 bin km yapmaktadır…” düzenlemesi,

Anılan Teknik Şartname’nin “Araçların Çalışma ve Bakım Onarım Esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. İdare, şartnamede belirtilen tüm araçları çalıştırmak zorunda olmayıp, sözleşme esnasında yükleniciye öncelikli araç sipariş listesi verecektir. Bu araçlar sözleşmede belirtilen işe başlana tarihi itibari ile idareye muayene kabul eşlemleri için teslim edilecektir. İdare ihtiyaç durumuna göre 2. veya 3. bir liste oluşturup yükleniciye ayrıca sipariş verebilir…

…

6.3. Araçların akaryakıt, köprü, otoyol, arabalı vapur geçiş giderleri idare tarafından karşılanacaktır. Kiralanacak hizmet araçlarının tümüne yüklenici tarafından Otoyol ve Köprü geçiş cihazı (OGS, HGS vb.) takılacak, yüklenici tarafından cihazlar bakiyeli bir hesaba bağlanacak bakiye kontrolü yüklenici tarafından sağlanacaktır…

6.4. Araçların her türlü bakım-onarımı, lastik, yedek parça, yağ ile her türlü vergi, muayene, tam kasko ve trafik sigorta vb. giderler yükleniciye ait olacaktır. Periyodik bakımlarda her 55.000 km debriyaj balatası değiştirilecektir.

….

6.7. Tüm araçlar idareye çalışır ve eksiksiz vaziyette, yüklenici tarafından yakıtı boş olarak teslim edilecek, iş bitiminde yakıtı boş olarak yükleniciye iade edilecektir. Sözleşme süresince yakıt idareden karşılanacaktır.

…

6.20. TİP-10 ve TİP-20 deki araçlar en az 2 (iki) iş günü öncesinden yükleniciye haber verilerek çağrılacak ve çalıştığı gün sayısı kadar ödeme yapılacaktır. ” düzenlemesi,

Söz konusu Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Bütün araçlar Şişli Belediyesinin ilçe sınırlarındaki tüm hizmet noktaları ile tüm Türkiye'de kullanılmak üzere kiralanacaktır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Bütün araçlar Şişli Belediyesi ilçe sınırlarındaki tüm hizmet noktaları ile tüm Türkiye'de kullanılmak üzere kiralanacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin 33 ay boyunca muhtelif nitelikte 168 aracın sürücüsüz şekilde kiralanması işi olduğu, toplam 29 araç tipinin olduğu, araçların Şişli Belediyesi ilçe sınırlarındaki tüm hizmet noktaları ile tüm Türkiye'de kullanılmasının öngörüldüğü,

Tip 10-Otobüsün 100 gün çalıştırılacağı, Tip 20-Sepetli aracın ise her yıl 6 ay çalıştırılacağı, bu araçların yükleniciye haber verilerek çağrılacağı ve çalıştığı gün sayısı kadar ödeme yapılacağı, kalan diğer 27 tip aracın ise 33 ay boyunca çalıştırılacağı, birim fiyat teklif cetvelinde “aylık” birim üzerinden çalıştırılacak araçlara ilişkin teklif fiyatlarının verileceği, sadece anılan iki araç için “gün” üzerinden teklif verileceği,

Söz konusu araçların her türlü bakım onarımının, (yedek parça, lastik, yağ vb.), her türlü vergi, muayene, tam kasko, trafik ile mali mesuliyet sigortası giderlerinin, araç takip sisteminin ve Teknik Şartname’de belirtilen diğer giderlerin teklif fiyata dâhil olduğu; bununla birlikte, araçların akaryakıt, köprü, otoyol, arabalı vapur geçiş giderlerinin idare tarafından karşılanacağı,

Tip 21’de yer alan 2 ambulans aracına ilişkin olarak, her iki aracın yılda ortalama 30 bin km yapacağının belirtildiği, ancak diğer araçların çalıştırılacağı km/saat bilgilerine ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı tespit edilmiştir.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde araç kiralanmasına ilişkin olarak 2 araç için “gün”; kalan diğer 27 araç için ise aylık olarak belirleme yapıldığı (birimin kilometre üzerinden oluşturulmadığı), bu kapsamda idare tarafından ihaleye katılan isteklilerden aylık/günlük araç kiralamalarına ilişkin teklif verilmesinin istenildiği, Teknik Şartname’de Tip 21’de yer alan 2 ambulans aracına ilişkin olarak, her iki aracın yılda ortalama 30 bin km yapacağının belirtildiği görülmekle birlikte, diğer araçların çalıştırılacağı km/saat bilgilerine ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı, söz konusu araçların Şişli Belediyesi ilçe sınırlarındaki tüm hizmet noktalarında ve tüm Türkiye'de kullanılmasının öngörüldüğü, dolayısıyla alım konusu araçların ihale konusu işin süresi olan 33 ay boyunca herhangi bir kilometre kısıtı olmaksızın kullanılmasının amaçlandığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanında, Tip 21’de yer alan 2 ambulans aracının katedeceği ortalama km haricinde, kalan diğer araçların çalıştırılacağı km/saat bilgilerine ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı görülmekle birlikte, idarece ihale konusu iş kapsamında kullanılacak 168 aracın işin süresi boyunca toplam kaç km yapacağının kesin olarak belirlenmesinin ve dokümanda bu yönde bir düzenleme yapmasının mümkün olmadığı, zira işin doğası gereği söz konusu araçların öngörülenden az yahut daha fazla km yapmasının mümkün olduğu, araçların aylık yapacağı kilometrenin çalışacağı görevin niteliğine göre farklılık göstereceği, söz konusu araçların kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde hizmetin ifası sırasında kullanılacağı, ihale dokümanındaki düzenlemelerin kamu hizmetinin gereklerini aşacak şekilde değerlendirilemeyeceği; ayrıca araçların akaryakıt, köprü, otoyol, arabalı vapur geçiş giderlerinin idare tarafından karşılanacağı, ihaleyi yapan idarenin görevi ve yetkisi çerçevesinde söz konusu araçların şehir içinde yapacağı kilometrelerin basiretli istekliler tarafından önceden öngörülebileceği, şehir dışı kullanımlarına ilişkin olarak kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir durumun mevcudiyeti halinde yüklenicinin bu hususa itiraz edebileceği, bu bakımdan söz konusu düzenlemenin teklif verilmesine engel bir durum oluşturmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dâhil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Araçların Özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde araçların özelliklerine ve en fazla kaç km’de olacaklarına dair düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

Aynı Teknik Şartname’nin “TİP 21- AMBULANS ARACI (ŞOFÖRSÜZ ve SAĞLIK PERSONELSİZ HASTA NAKİL AMBULANSI) (2 adet)” başlıklı 5.21’inci maddesinde “Hastaların sağlık kurumundan eve ve evden sağlık kurumuna nakli için aşağıda belirtilen miktar ve özellikte ambulansın 24 saat esasına göre şoförsüz ve sağlık personelsiz olarak kiralama işidir.

Hasta Nakil Ambulansı Olarak Kullanılacak Araçların Taşıt Olarak Özellikleri

1-…

a) Ambulans olarak kullanılacak araçlar, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunu’na uygun olmalı ve araç iş bitimine kadar 3 (üç) yaşını doldurmamış olmalıdır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2022; işi bitirme tarihi 30.09.2024…” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Teknik Şartname düzenlemelerinin incelenmesinden ihale konusu araçların km ve model yılı bilgilerinin aşağıdaki tabloda belirtildiği şekilde olduğu görülmüştür:

Araç Tipleri

En fazla km miktarı

Model yılı

1

TİP 1- SEDAN TİPİ BİNEK ARAÇ (20 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

2

TİP 2- SEDAN TİPİ BİNEK ARAÇ (31 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

3

TİP 3- SEDAN TİPİ BİNEK ARAÇ (12 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

4

TİP 4- HAFİF TİCARİ ARAÇ (35 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

5

TİP 5- ÇİFT KABİN AÇIK KASALI KAMYONET (8 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

6

TİP 6- VAN ÇİFT SIRALI KAMYONET (5 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

7

TİP 7- OTOBÜS (29+1) (15 Araç x 33 Ay)

75.000 km

2019

8

TİP 8- OTOBÜS (35+1+1) (2 Araç x 33 Ay)

80.000 km

2019

9

TİP 9- MİNİBÜS (16+1) (6 Araç x 33 Ay)

100.000 km

2019

10

TİP 10- OTOBÜS (50+1+1) (1 Araç x 100 Gün)

40.000 km

2019

11

TİP 11- MOTOSİKLET (3 Araç x 33 Ay)

2.500 km

2020

12

TİP 12- MOTOSİKLET (2 Araç x 33 Ay)

2.500 km

2020

13

TİP 13- MOTOSİKLET (1 Araç x 33 Ay)

2.500 km

2020

14

TİP 14- KAMYONET (4 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

15

TİP 15- TEK DİNGİLLİ DAMPERLİ KAMYON -7,5 TONLUK İSTİHDAM (3 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

16

TİP 16- 3 DİNGİLLİ DAMPERLİ KAMYON (1 Araç x 33 Ay)

60.000 km

2020

17

TİP 17-İŞ MAKİNESİ HİDROLİK KIRICI TESİSATLI-KANAL KAZIYICI VE YÜKLEYİCİ (3 Araç x 33 Ay)

2019

18

TİP 18- FORKLİFT(1 Araç x 33 Ay)

2018

19

TİP 19- LASTİKLİ KAZIYICI - YÜKLEYİCİ ESKAVATÖR

(1 Araç x 33 Ay)

2018

20

TİP 20- SEPETLİ ARAÇ (1 Araç x 540 Gün)

2019

21

TİP 21- AMBULANS ARACI (ŞOFÖRSÜZ)

(2 Araç x 33 Ay)

2020

22

TİP 22- KOLTUKSUZ MİNİBÜS (KAMYONET-PANELVAN KISA ŞASE) (2 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

23

TİP 23- KAMYONET PANELVAN (1 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

24

TİP 24- PANELVAN (SOĞUTUCU FRİGORİFİK ARAÇ)

(1 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

25

TİP 25- KAMYONET (SOĞUTUCU FRİGORİFİK ARAÇ -18 C) (1 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

26

TİP 26- MİNİBÜS (1 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

27

TİP 27- MİNİBÜS (ENGELLİ ARACI) (2 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

28

TİP 28- İKRAM ARACI/MOBİL BÜFE (2 Araç x 33 Ay)

10.000 km

2020

29

TİP 29- KAMYONET (1 Araç x 33 Ay)

30.000 km

2020

Toplam 29 tip aracın;

-15’inin 2020 model ve en fazla 30.000 km’de,

- Tip 7- otobüs (29+1) (15 araç)’ın 2019 model ve en fazla 75.000 km’de,

- Tip 8- otobüs (35+1+1) (2 araç )’ın 2019 model ve en fazla 80.000 km’de,

- Tip 9- minibüs (16+1) (6 araç)’ın en fazla 2019 model ve 100.000 km’de,

- Tip 10- otobüs (50+1+1) (1 araç)’ın 2019 model ve en fazla 40.000 km’de,

- Tip 11- motosiklet (3 araç)’ın, Tip 12- motosiklet (2 araç)’ın ve Tip 13- motosiklet (1 araç)’ın 2020 model ve en fazla 2.500 km’de,

-Tip 16-3 dingilli damperli kamyon (1 araç)’ın 2020 model ve en fazla 60.000 km’de,

-Tip 28-ikram aracı/mobil büfe (2 Araç)’ın 2020 model ve en fazla 10.000 km’de olmasının istenildiği,

Bununla birlikte araçların niteliği gereği, Tip 17- iş makinesi hidrolik kırıcı tesisatlı-kanal kazıyıcı ve yükleyici (3 araç), Tip 18- forklift (1 araç), Tip 19- lastikli kazıyıcı - yükleyici eskavatör (1 araç), tip 20- sepetli araç (1 araç) ve Tip 21- ambulans aracı (2 araç) için bir km belirlemesinin yapılmadığı, sadece Tip 21- ambulans aracının iş bitimine kadar 3 (üç) yaşını doldurmamış olmasının istenildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler incelendiğinde, farklı nitelikteki araçlar için belirli model yılı ve kilometre sınırının istenildiği anlaşılmış olup, idare tarafından başvuru sahibinin şikâyetine süresi içinde bir cevap verilmediği görülmüştür.

İhale dokümanı düzenlemeleri ile araçlar için istenilen şartların belirlenmesinde, Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere uyulması noktasında idarenin yükümlülüklerinin bulunduğu; ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da idarenin belli bir serbestiye sahip olduğu, ancak yapılacak düzenlemelerin ihaleye katılımı daraltmamasının esas olduğu anlaşılmıştır.

Şikâyete konu ihalede araçların Şişli Belediyesi ilçe sınırlarındaki tüm hizmet noktaları ile tüm Türkiye'de kullanılmasının öngörüldüğü, alım konusu araçlara getirilen model yılı (2018, 2019, 2020) sınırlamasının işin süresi (33 ay) dikkate alındığında idarenin ihtiyaçları doğrultusunda takdir yetkisi kapsamında yer aldığı değerlendirilmekle birlikte, araç tipine göre 2.500 km ile 100.000 km arasında değişen km sınırı getirilmesinin, maliyet oluşturma noktasında rekabeti daralttığı aşikâr olup, nihai amacı kamu yararının sağlanması olan düzenlemenin gerekçesinin idarece açık ve net bir şekilde ortaya konulmuş olması gerekmektedir.

Şikâyete konu ihalenin tarihinin 16.12.2021 olduğu, örneğin, 2020 model binek araçlar için idarece azami sınır olarak belirlenen 30.000 km mesafesinin ihale tarihine kadar olan sürede katedilmiş olma ihtimalinin yüksek olduğu, nitekim azami km sınırı belirlenen araçların şikâyete konu ihaleye benzer nitelikte bir işte çalıştırılmış olması halinde, işin süresi daha kısa olsa bile idarece belirlenen azami km sınırları dışında kalabileceği değerlendirilmiş olup; bahse konu ihalede 37 adet ihale dokümanının satın alındığı ve ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 2 istekliden birinin teklifinin idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, bu nedenle ihalenin fiyat teklifi idarece uygun görülen tek istekli olan Meltem Turizm Nakliyat Oto Alım Satım ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şirketi- Çavuşoğlu Yedek Parça Oto. İnş. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı hususları da bir arada değerlendirildiğinde, bahse konu düzenlemelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı olduğu görülmüştür.

Söz konusu km sınırının gerekçesinin idare tarafından açıkça belirtilmediği, şikâyeti üzerine başvuru sahibine de bir cevap verilmediği göz önünde bulundurulduğunda, araç tiplerine göre getirilmiş olan km sınırının düşük olduğu, idarenin kendisine tanınan takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilmesinin mümkün olmadığı ve şikâyete konu km şartı ile rekabet ilkesinin kısıtlandığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda, km sınırının ihalede daha yeni araçların kiralanmasını/satın alınmasını gerekli kılacağı ve bunun da teklif maliyetlerinin yükselmesine sebep olacağı, bahse konu düzenlemenin bu şartlar altında objektif bir kriter olarak değerlendirilemeyeceği, rekabet ilkesi açısından uygun olmadığı ve ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, Tip 21- ambulans aracının 2020 model ve iş bitimine kadar 3 yaşını doldurmamış olmasının istenildiği ve işin süresinin de 33 ay olduğu dikkate alındığında, bu şartların birlikte sağlanmasının mümkün olmadığı; örneğin, alım konusu ambulansın 2020 yılı Aralık ayında alınmış olması halinde, 2023 yılı Aralık ayında 3 yaşını doldurmuş olacağı, bu durumda aracın işin bitim tarihinden (30.09.2024) önce 3 yaşını doldurmamış olması şartının sağlanamayacağı anlaşılmış olup, bahse konu düzenlemenin de birbiriyle çelişkili olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…izleyen günden itibaren başlar…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı…” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin ihale dokümanını 10.12.2021 tarihinde edindiği, aynı tarihte idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, fakat bu başvuruda itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 3’üncü iddiaya yer vermediği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki düzenlemesinden, ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, söz konusu Yönetmelik’in 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibinin bahse konu iddiasının, ihale dokümanını EKAP üzerinden indirdiği 10.12.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde ve her durumda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yazılı olarak başvuruya konu edilmesi ve somut durumda en geç 10.12.2021 tarihine kadar ihale dokümanına yönelik olarak başvuruda bulunulması gerekirken, anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 28.12.2021 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.