KİK Kararı: 2022/UH.I-1164

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/045
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 28.09.2022
Karar No : 2022/UH.I-1164
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şark Org. ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kızıltepe Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/757741 İhale Kayıt Numaralı “Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği İçin Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kızıltepe Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 01.09.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği İçin Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Şark Org. ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.nin 25.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2022 tarih ve 47973 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/967 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)İdari Şartname'de sadece binek kontrol aracı ve çift kabin kontrol tipi araçların aylık kiralama bedeli kasko bedelinin yüzde ikisini aşmayacak kalemler olarak belirlendiği, ihale kapsamında kiralanan tüm araç cinslerinin Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında kasko bedelinin yüzde ikisini aşamayacak kalemler arasında olduğu, bu kalemler için de Taşıt Teklif Formu'nun istenilmesi gerektiği, söz konusu düzenlemelerin tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesini engellediği ve kamu zararına neden olabileceği, bu durumun yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmasına da neden olduğu, dolayısıyla sınır değerin yanlış belirlenmesine etki edebileceği, bu durumun kamu zararına neden olabileceği, ilgili iş kalemlerine ilişkin olarak isteklilerin teklif ettiği araçların marka, model ve kasko değeri bilgilerinin belirtilmemesi nedeniyle teklif değerlendirmesi aşamasında kasko sigorta değerinin %2'sinin aşılıp aşılmadığının kontrolünün yapılamayacağı, ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılamayacağı

2. Sözleşme Tasarısı’nın 19’uncu maddesinde yer alan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu zira anılan maddede işin yürütülmesi sırasında ne tür kayıtların tutulacağına dair düzenleme yapılmadığı,

3. İhale dokümanında, kiralanacak araçların fenni muayene ve periyodik bakıma götürülmelerinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun düzenlendiği ancak fenni muayene ve periyodik bakıma gidiş ve dönüşlerinde araçların tüketeceği yakıtın kimin tarafından karşılanacağının belirtilmediği, söz konusu hususun sağlıklı teklif verilmesine engel teşkil ettiği,

4. Teknik Şartname’nin 6.10’uncu maddesinde yer alan düzenlemede idarenin kendi temin ettiği şoförün hatasından kaynaklı olarak üçüncü kişilerin uğradığı zararı karşılamayı kabul etmediği, ancak personel çalıştıranın sorumluluğu ilkesi gereği olarak idare çalıştırdığı personelin üçüncü kişilere verdiği zarardan sorumlu olduğu, sürücü hatalarından dolayı ortaya çıkan giderlerin tamamının kasko tarafından karşılanmadığı gibi kasko tarafından karşılansa bile araçların hasarsızlık indiriminden faydalanamaması nedeniyle poliçenin yenilenmesinde yüksek prim ödenmesi gerekeceği ve aracın hasarlı olması nedeniyle oluşan değer kaybının yüklenici tarafından karşılanmasının yükleniciyi mağdur edici nitelikte olduğu, ayrıca idare tarafından temin edilen şoför ve operatörler ile diğer makine kullanıcıların işi yaparken verecekleri hasar ve kazalardan ve sebep olacakları trafik cezalarından yükleniciye karşı öncelikli sorumlunun idare olduğu, sürücünün sorumluluğunun idareye karşı olduğu, dolayısıyla yükleniciye karşı sürücünün sorumlu tutulmasının hukuki hiçbir dayanağı bulunmadığı,

5. Teknik Şartname’nin 6.8’inci maddesinde yer alan düzenlemede yükleniciye iş süresince araç park yerinin şantiye alanı içerisinde ücretsiz olarak verileceğinin düzenlendiği ancak yükleniciler hizmet alımı kapsamında kar marjı ile iş gören gerçek veya tüzel kişiler olduğundan Belediyenin ücretsiz tahsis yapabileceği bir kamu kurumu olmadığı, bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

6. İhale konusu işte kullanılacak tüm araçların model yıllarının en az 2018 olmasının istenildiği, söz konusu hususun 30.06.2021 tarihli 2021/14 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne aykırı olduğu ve kamu zararına sebep olacağı,

7. İhale dokümanında, kullanılacak olan araçlara ait tüm giderlerin (Lastik, Tamir, Bakım, Amortisman, Sigorta vb.) yükleniciye ait olduğunun belirtildiği ancak araçların iş süresince yapacakları ortalama km değerlerine ihale dokümanında yer verilmediği, bu hususun sağlıklı bir fiyat teklifi verilmesini imkansız hale getirdiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun’un "İdareye şikâyet başvurusu" başlıklı 55’inci maddesinde ise “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, … izleyen günden itibaren başlar…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

Birim fiyat teklif cetvelinde 16. sıradaki pick-up Çift Kabin Kontrol Aracı, 17. Sıradaki Binek Kontrol aracı için Türkiye, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan Motorlu Kara Araçları Kasko Değer Listesinde(Haziran-2022) yer alan kasko sigortası değerinin % 2sini aşmayacaktır. Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğinden alınan, teklif edilen aracın marka model ve kasko değerini gösteren kasko değer çıktısı ile birlikte ihale dokümanlarında yer alan ve teklif edilen araçların marka, model, kasko değerini gösteren yetkili kişi veya kişiler tarafından imzalanmış "Teklif Edilen Araç Marka Model Kasko Değer Cetveli" yeterlilik bilgi tablosunda beyan edilecek olup, ihale sonrasında belgelerin tevsiki istendiğinde idareye sunulacaktır.” düzenlemesi,

İhale İlanı’nın “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği İdari Şartnamenin 7nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:” başlıklı 4.3.2’nci maddesinde “Birim fiyat teklif cetvelinde 16. sıradaki pick-up Çift Kabin Kontrol Aracı, 17. Sıradaki Binek Kontrol aracı için Türkiye, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan Motorlu Kara Araçları Kasko Değer Listesinde(Haziran-2022) yer alan kasko sigortası değerinin % 2sini aşmayacaktır. Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğinden alınan, teklif edilen aracın marka model ve kasko değerini gösteren kasko değer çıktısı ile birlikte ihale dokümanlarında yer alan ve teklif edilen araçların marka, model, kasko değerini gösteren yetkili kişi veya kişiler tarafından imzalanmış "Teklif Edilen Araç Marka Model Kasko Değer Cetveli" yeterlilik bilgi tablosunda beyan edilecek olup, ihale sonrasında belgelerin tevsiki istendiğinde idareye sunulacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

02.08.2022 tarihinde yayımlanan ihale ilanında Binek Kontrol aracı ve Çift Kabin Kontrol tipi araçların aylık kiralama bedeli kasko bedelinin yüzde ikisini aşmayacağı ve Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğinden alınan, teklif edilen aracın marka model ve kasko değerini gösteren kasko değer çıktısı ile birlikte ihale dokümanlarında yer alan ve teklif edilen araçların marka, model, kasko değerini gösteren yetkili kişi veya kişiler tarafından imzalanmış "Teklif Edilen Araç Marka Model Kasko Değer Cetveli"nin yeterlilik bilgi tablosunda beyan edilmesinin istendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin iddiasının ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili olarak şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, incelenen ihalede şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 02.08.2022 tarihi olduğu, başvuru sahibi istekli tarafından ise bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 25.08.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla ilana yansıyan hususlara yönelik şikâyet başvuru süresi sona erdiğinden başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme’nin “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinin 19.1 numaralı bendine ilişkin 29 numaralı dipnotta “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında “Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından tutulacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İlgili düzenlemeden işin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından tutulacağı anlaşılmıştır.

İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanakların Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından tutulacağı ve söz konusu tutanaklar tutulurken Hizmet İşleri Genel Şartname’si hükümlerine göre işlem tesis edileceği göz önünde bulundurulduğunda ilgili düzenlemeler kapsamında herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teknik Şartnamede belirtilen makine ve ekipmanların amortisman, sarf malzemeleri ve yağ giderleri ile lastik, üstüpü, yedek parça, kasko, trafik sigortası, fenni muayene giderleri, vergi ve harç ile diğer her türlü bakım onarım giderleri teklif birim fiyata dahildir.

İdari Şartnamenin ve Sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan ve ihale dokümanı ile birlikte sunulan "Teknik Şartname"nin ilgili maddelerinde Yükleniciye ait olduğu ve Yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif birim fiyata dahil edilecektir. “ düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Yürütülmesi İle İlgili Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.2-Bütün araçların amortisman, sarf malzemeleri ve yağ giderleri ile lastik, üstüpü, yedek parça, kasko, trafik sigortası, fenni muayene giderleri, vergi ve harç ile diğer her türlü bakım onarım giderleri yükleniciye ait olmak üzere araçlar günlük 7 saat aylık 26 gün çalışacaklardır.

6.3- Bütün araçların sürücüleri ve operatörleri idare tarafından verilecektir. Araçların akaryakıt ve yakıt katkısı (adblue) idare tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İlgili düzenlemelerden bütün araçların amortisman, sarf malzemeleri ve yağ giderleri ile lastik, üstüpü, yedek parça, kasko, trafik sigortası, fenni muayene giderleri, vergi ve harç ile diğer her türlü bakım onarım giderlerinin yükleniciye ait olduğu, araçlara ilişkin yakıt ve yakıt katkısı giderlerinin ise idare tarafından karşılanacağı anlaşılmıştır.

İlgili düzenlemelerden araçlara ilişkin yakıt giderlerinin idarece karşılanacağının belirtildiği, ihale dokümanında söz konusu düzenlemeye ilişkin bir istisna tanımlanmadığı, bu doğrultuda fenni muayene ve periyodik bakıma gidiş ve dönüşlerinde araçların tüketeceği yakıtın idarece karşılanacağının açık olduğu, nitekim idarece şikayet başvurusu üzerine alınan kararda da bu hususu destekleyen ifadeler bulunduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “İşin Yürütülmesi İle İlgili Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.10- Araçların kullanıcı hatasından oluştuğu tespit edilen arızaları idare ve yüklenici tarafından kurulacak olan hasar ve zarar tespit komisyonu tarafından değerlendirilecek ve kullanıcı hatasından olduğu tespit edilen arızalar idare, personelden kesinti yapılarak yükleniciye ödenecektir. Hasar tespit komisyonu, bir kişi idareden, bir kişi yükleniciden olmak üzere toplam 2 (iki) kişiden oluşacaktır.

Hasar ve zarar tespit komisyonu tarafından düzenlenecek tutanak araç kullanıcısına tebliğ edilecek, olay ile ilgili savunması istenecek ve komisyon tarafından dinlenmesi sağlanacaktır. Sonuç olarak, arıza ve hasarlar ile ilgili özel veya yetkili servisler tarafından alınan kusur tespit raporları esas alınarak karar verilecektir. Kesinti yapılacak bedelin hangi kalemlerden oluştuğu (fatura, proforma fatura vb.) belgeler ile ispatlanacaktır. Ayrıca trafik kazalarından kaynaklı oluşacak maddi hasar ve zararlar trafik kaza raporlarından alınmış kusur tespitine bakılarak veya ilgili adli makamlarca verilen kararlar esas alınacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İlgili düzenlemeden, araçların kullanıcı hatasından oluştuğu tespit edilen arızaları idare ve yüklenici tarafından kurulacak olan hasar ve zarar tespit komisyonu tarafından değerlendirileceği ve kullanıcı hatasından olduğu tespit edilen arıza/hasarların idarece sorumluluğu bulunan personelden kesinti yapılması suretiyle yükleniciye ödeneceği anlaşılmıştır.

İtirazen şikayete konu edilen düzenlemede idarenin kendi temin ettiği şoförün hatasından kaynaklı olarak üçüncü kişilerin uğradığı zararı karşılamayı kabul etmediğine ilişkin bir ifade yer almadığı, bu doğrultuda söz konusu düzenlemeden başvuru sahibi isteklinin iddia ettiği yönde bir çıkarım yapılmasının mümkün olmadığı, ayrıca ilgili düzenlemede kullanıcı hatasından kaynaklandığı tespit edilen arızaların idare tarafından yükleniciye ödeneceğinin açıkça belirtilmiş olduğu, söz konusu hasara ilişkin ödemenin personelden kesinti yapılarak yükleniciye ödenmesinin idarenin yükleniciye karşı personeli sorumlu tuttuğu ve kendi sorumluluğunu ortadan kaldırdığı anlamına gelmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: Araçların Şoförsüz ve Personel Çalıştırmaksızın Kiralanacağı

e) Miktarı:

18 Kalem Toplamda 40 adet şoförsüz araç ile Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliğinde kullanılmak üzere muhtelif araç kiralama işi

18 Kalem Toplamda 40 adet şoförsüz araç ile Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliğinde kullanılmak üzere muhtelif araç kiralama işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kızıltepe İlçesi Geneli” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Yürütülmesi İle İlgili Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.8- İş süresince yüklenici tarafından araçlarda harcanacak su, temizlik ve dezenfektasyon malzemeleri ile elektrik idare tarafından temin edilecektir. Şantiyenin kurulması, bakımı, onarımı, temizliği idare tarafından karşılanacaktır. İdare, yüklenici firmaya Belediye sınırları içerisinde kullanabileceği, araç park yeri, araç yıkama ünitesi, tamir, bakım atölyeleri, malzeme, irtibat bürosu vb. İhtiyaç duyulan alanı bedelsiz tahsis edecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İlgili düzenlemelerden söz konusu iş kapsamında kiralanan araçların şoförsüz kiralanacağı, idarenin, yükleniciye Belediye sınırları içerisinde kullanabileceği, araç park yeri, araç yıkama ünitesi, tamir, bakım atölyeleri, malzeme, irtibat bürosu vb. ihtiyaç duyulan alanı bedelsiz tahsis edeceği anlaşılmıştır.

İlgili düzenlemelerden ihale konusu iş kapsamında kiralanan araçların idare personeli tarafından kullanılacağı, söz konusu araçlar için ihtiyaç duyulan park yeri, araç yıkama ünitesi, tamir, bakım atölyeleri, malzeme, irtibat bürosu gibi işin ifa edilmesi için gerekli bir takım alanların idarece belediye sınırları içerisinde yükleniciye tahsis edileceği, söz konusu tahsisin ilgili alanın yüklenicinin idare kullanımına verdiği araçların park ve bakımına ilişkin olduğu, bu kullanım maksadı ile sınırlı olarak idare tarafından yükleniciye yer tahsisinin mevzuata herhangi bir aykırılık teşkil etmediği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

30.06.2021 tarih ve 31527 sayı numaralı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 Genelgesinin “Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler” başlıklı maddesinde “Personel servisi ihale şartnamelerinde araç yaşı kriteri belirlenirken model yılı yeni araçlar yerine maliyet tasarrufu sağlayacak şekilde 6/2/2004 tarihli ve 2004/6801 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun olarak model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” hükmü,

Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’nin “Personel servis araçlarında aranacak şartlar” başlıklı 12’nci maddesinde “Personel servis aracı olarak kullanılacak taşıtların;

a) Fabrikasından imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınmak

kaydıyla ondokuz yaşından küçük

,…

olması zorunludur” düzenlemesi,

Anılan Yönetmelik’in geçici 2’nci maddesinde “Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilen Covid-19 salgını nedeniyle, personel servis aracı olarak kullanılacak taşıtların, 12’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen, fabrikasından imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınmak kaydıyla ondokuz yaşından küçük olması zorunluluğu, bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten 31/12/2022 tarihine kadar yirmibir yaşından küçük olması şeklinde uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Hizmet Alım İşi İçin Yüklenicinin Temin Edeceği Araçlar” başlıklı 7’nci maddesinde “

S.N

Araçlar

Araç Sayısı

Süre

Model Yılı
(En Az)

1

8+1m3 Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

10

24

Ay

2018

2

13+1,5 M3 Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

8

24

Ay

2018

3

12+1 M3 Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1

24

Ay

2018

4

20+1,5 M3 Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

2

24

Ay

2018

5

Kazıcı Ve Yükleyici Özelliğine Sahip İş Makinesi

1

24

Ay

2018

6

6 -8 M3 Kapasiteli Vakumlu Yol Süpürme Aracı

3

24

Ay

2018

7

3-5 M3 Kapasiteli Vakumlu Yol Süpürme Aracı

1

24

Ay

2018

8

Damperli Kamyon

3

24

Ay

2018

9

Su Arazözü

1

24

Ay

2018

10

3 M3 Mini Damperli Kamyon

1

24

Ay

2018

11

1,3 M3 Hıdrostatık Vakumlu Yol Süpürme Aracı

1

24

Ay

2018

12

6 M3 Hidrostatik Mekanik Vakumlu Yol Süpürme Aracı

1

24

Ay

2018

13

N1 Sınıfı Çift Kabin Damperli %100 Elektrikli Kamyonet

1

24

Ay

2018

14

N1 Sınıfı Çift Kabin Sepetli %100 Elektrikli Üç Yana Yatarlı Kamyonet

1

24

Ay

2018

15

20-22 M3 Hidrolik Sıkıştırmalı, Çok Amaçlı Çöp Aracı

1

24

Ay

2015

16

Pick-Up Kontrol Aracı

1

24

Ay

2018

17

Binek Araç

2

24

Ay

2018

18

% 100 Elektrikli Mini Yol Süpürme Aracı

1

24

Ay

2018

Toplam Araç Sayısı

40

” düzenlemesi bulunmaktadır.

30.06.2021 tarih ve 31527 sayı numaralı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 Genelgesinin “Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler” başlıklı maddesinde ihale şartnamelerinde araç yaşı kriteri belirlenirken, yaşı küçük araçlar yerine maliyet tasarrufu sağlayacak şekilde 6/2/2004 tarihli ve 2004/6801 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’ne uygun olarak yaşı küçük olmayan araçlara öncelik verileceğinin hüküm altına alındığı, anılan Yönetmelik’in 12’nci maddesinin (a) bendinde Personel servis aracı olarak kullanılacak taşıtların, fabrikasından imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınmak kaydıyla ondokuz yaşından küçük olmasının zorunlu olduğunun düzenlendiği ve aynı Yönetmelik’in geçici 2’nci maddesinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilen Covid-19 salgını nedeniyle, personel servis aracı olarak kullanılacak taşıtların, anılan Yönetmelik’in 12’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen, fabrikasından imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınmak kaydıyla ondokuz yaşından küçük olması zorunluluğu olduğu, bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten 31/12/2022 tarihine kadar yirmibir yaşından küçük olması şeklinde uygulanacağı belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen koşulların personel servis hizmetlerine yönelik olduğu, başvuruya konu ihalenin ise çöp toplama, nakli ve kent temizliği için araç kiralama hizmeti olduğu dikkate alındığında iddiada öne sürülen hususun dayanak gösterilen mevzuat ile ilgisinin bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.

İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Toplanan Çöplerin Çöp Toplama ve Taşıma Alanına Taşınması” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu Teknik Şartname, 4734 sayılı Kamu ihale Kanununa tabi idaremiz tarafından 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu uyarınca birim fiyat sözleşmeye bağlanacak olan “Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi”ni kapsar. İlçe sınırları dâhilinde bulunan Bulvar, cadde ve Sokaklar süpürülerek çöpler konteynırlara veya belirlenen noktalara toplanacak, mahalle aralarında çöp toplama ve taşıma işi için biriken çöpler Nusaybin yolu üzeri 6 km' uzaklıkta bulunan idare tarafından tahsis edilen Çöp Toplama ve Taşıma İstasyonu alanına boşaltılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İşin Yürütülmesi İle İlgili Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.2-Bütün araçların amortisman, sarf malzemeleri ve yağ giderleri ile lastik, üstüpü, yedek parça, kasko, trafik sigortası, fenni muayene giderleri, vergi ve harç ile diğer her türlü bakım onarım giderleri yükleniciye ait olmak üzere araçlar günlük 7 saat aylık 26 gün çalışacaklardır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İlgili düzenlemelerden ihale konusu iş kapsamında ilçe sınırları dâhilinde bulunan bulvar, cadde ve sokaklar süpürülerek çöpler konteynırlara veya belirlenen noktalara toplanacağı, mahalle aralarında çöp toplama ve taşıma işi için biriken çöplerin Nusaybin yolu üzerinde ve 6 km uzaklıkta bulunan idarenin tahsis edeceği çöp toplama ve taşıma istasyonu alanına boşaltılacağı, ayrıca araçların günlük 7 saat aylık 26 gün çalıştırılacağı anlaşılmıştır.

İhale konusu işin Kızıltepe ilçe sınırlarında yapılacağı dikkate alındığında her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince, kendi tecrübeleri çerçevesinde, işin türü, miktarı, işin yapılacağı yer gibi unsurları dikkate alarak iş kapsamında kullanılacak bahse konu araçlara ilişkin maliyet öngörebileceği,

Kaldı ki ihale dokümanında söz konusu araçların günlük azami çalışma mesafesi ve saati bilgilerine, çöp toplama ve taşıma istasyonu alanına ulaşımda kat edecekleri mesafeye yer verildiği dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin 1, 3, 4, 5, 6 ve 7’nci iddialarına ilişkin alınan Kurul kararına katılmakla birlikte, 2’nci iddiasına ilişkin alınan karar incelendiğinde;

Başvuruya konu ihale Kızıltepe Belediye lığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 01,09.2022 tarihinde yapılan “Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği İçin Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesi olup başvurunun ihale dokümanına yönelik olduğu, 26 adet ihale dokümanı indirilen ihaleye 12 isteklinin katıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme’nin “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinin 19.1 numaralı bendine ilişkin 29 numaralı dipnotta “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20.2’nci maddesinde yer alan 31 numaralı dipnotta “İş süreklilik gösteren bir mahiyette ise maddeye “Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır” ibaresi eklenecektir.” düzenlemesi,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir…

Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir.

Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Yönetmelik eki Tip Sözleşme’nin yukarıda anılan hükümlerinden, idarelerin sözleşme tasarılarını 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde Yönetmelik ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlamaları gerektiği, Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde işin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklara Tip Sözleşme’nin “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinin 19.1 numaralı bendine uygun olarak Sözleşme Tasarılarında yer verecekleri, süreklilik gösteren işlerde Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtların, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına geleceği, Yüklenicinin kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina etmesi halinde Kontrol Teşkilatının kayıtlarının esas alınacağı ve bu kayıtların doğruluğunun Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılacağı anlaşılmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın;

“İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından tutulacaktır.” düzenlemesi,

“Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “…20.2…Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 20.2’nci maddesinde yer alan düzenlemeden işin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanakların Kontrol Teşkilatı ile Yüklenici tarafından birlikte tutulacağı belirtilmekle birlikte 19.1’inci maddesinde sadece Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından tutulacağının düzenlendiği, anılan mevzuat hükmü ve düzenlemeler gereği işin yürütülmesi sırasında Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklara ayrıntılı bir şekilde Sözleşme Tasarısı’nın 19.1’inci maddesinde yer verilmesi gerektiği halde bu maddede tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklara yer verilmediği, mevzuatın tutulması öngörülen kayıt ve tutanaklarda idareyi tek yetkili kılmadığı ve idare ile yükleniciyi bu konuda birlikte hareket etmeye zorladığı, ancak yüklenicinin kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina etmesi halinde Kontrol Teşkilatının kayıtlarının esas alınacağı ve bu kayıtların doğruluğunun Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılacağı, başvuruya konu ihalenin süreklilik arz eden bir iş olduğu dikkate alındığında sözkonusu düzenlemelerin ihale dokümanında çelişkiye neden olacağı ve sözleşmenin yürütümü aşamasında uyuşmazlığa neden olabileceği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak yukarıda yapılan değerlendirmeler tespiti yapılan aykırılık nedeniyle “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.