KİK Kararı: 2022/UH.I-1154

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/045
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 28.09.2022
Karar No : 2022/UH.I-1154 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Cra Medikal Gıda Tem. İnş. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/209579 İhale Kayıt Numaralı “Behiçbey Ana İkmal Merkezi Müdürlüğünün 5 İşçi ile Karabük Teslim Alma Müdürlüğünün 1 İşçi ile Temizliği İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğü tarafından 31.03.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Behiçbey Ana İkmal Merkezi Müdürlüğünün 5 İşçi ile Karabük Teslim Alma Müdürlüğünün 1 İşçi ile Temizliği İşi” ihalesine ilişkin olarak Cra Medikal Gıda Tem. İnş. Tic. A.Ş.nin 16.06.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2022 tarih ve 47912 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/958 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle; kamu ihale mevzuatını ihlal eden ve hak kaybına uğramalarına ve mağduriyetlerine neden olan tüm ihale işlemlerinin düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ Başvuruların ihaleyi yapan idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılması ve başvuru dilekçelerinin bu merciler tarafından ilgisine göre idareye veya Kuruma gönderilmesi hâlinde, dilekçelerin idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarih, başvuru tarihi olarak kabul edilir.

Belirtilen hususlara aykırılık içeren ve henüz başvuru süresi dolmamış olan başvurulardaki eksiklikler, idare veya Kurumun bildirim yapma zorunluluğu bulunmaksızın, başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir.

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

…İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi… izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların yapılacağı yerler” başlıklı 9’uncu maddesinde “…(5) Başvuruların ihaleyi yapan idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılması ve başvuru dilekçelerinin bu merciler tarafından ilgisine göre ihaleyi yapan idareye veya Kuruma gönderilmesi halinde, bu dilekçelerin ilgisine göre ihaleyi yapan idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarih, başvuru tarihi olarak kabul edilir. Bu başvurularda, başvuru süresinin henüz dolmadığı hallerde dilekçedeki eksiklikler başvuru süresinin sonuna kadar giderilebilir.

(6) Doğrudan Kuruma yapılan ve 15 inci madde uyarınca idareye gönderilen şikayet başvurularında dilekçenin idare kayıtlarına alındığı tarih, idareye başvuru tarihi olarak kabul edilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

b) Başvuru ehliyeti,

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinin onüçüncü fıkrasında “…İhaleyi yapan idare dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılan başvurular, bu merciler tarafından ihaleyi yapan idareye gönderilmesi halinde dikkate alınır. Bu durumda şikayet dilekçesinin ihaleyi yapan idare kayıtlarına girdiği tarih başvuru tarihi olarak kabul edilir. Posta yoluyla yapılan başvurularda postada geçen süreler dikkate alınmaz. Kanunun 54 üncü maddesinde şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolu olarak öngörüldüğünden, bir hak kaybına uğranılmaması bakımından dava açılmadan önce şikayet ve itirazen şikayet aşamalarının tamamlanması başvuru sahipleri için önem arz etmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü tarafından “Behiçbey Ana İkmal Merkezi Müdürlüğünün 5 İşçi İle Karabük Teslim Alma Müdürlüğünün 1 İşçi İle Temizliği İşi” işinin açık ihale usulü ile 31.03.2022 tarihinde yapıldığı, ihalede 8 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği, 31.03.2022 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 05.04.2022 onay tarihli ilk ihale komisyonu kararında söz konusu ihalenin başvuru sahibi Cra Medikal Gıda Tem. İnş. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, diğer isteklilerin teklifleri idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin 18.04.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile sözleşme yapmaya davet edildiği, 31.05.2022 onay tarihli ikinci ihale komisyonu kararında, isteklinin idareye sözleşme yapmak üzere teslim ettiği evrakların incelendiği, adli sicil arşiv kaydının bulunduğunun tespit edildiği, bu nedenle idarenin hukuk müşavirliğinden istekli ile sözleşme imzalanması hususunda herhangi bir engel olup olmadığı hususunda hukuki görüş talep edildiği, görüş yazısında adli sicil arşiv kaydında tespit edilen suçun, 4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin (a) bendinde sayılan yasaklı hallerden olduğu dikkate alındığında şirket yetkilisi Mesut Karamanlı’nın doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak kendisi veya başkası adına hiçbir şekilde ihaleye katılmasının mümkün görünmediğinin belirtildiği, bu tespitler çerçevesinde sözleşme yapılamayacağı anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesine, 4734 sayılı Kanun’un 11, 17 ve 58’inci maddesi hükümleri gereği isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesine ve ilgili maddeler kapsamında isteklinin yasaklanması işlemlerine başlanmasına komisyonca karar verildiği görülmüştür.

Daha sonra idarenin Genel Müdürlük Hukuk Müşavirliği ile yaptığı yazışma sonucu Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.6.4’üncü maddesinde yer alan “…4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından ilgili yerlerden temin edilerek süresi içerisinde ihaleyi yapan idareye sunulması ve bu belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, sonradan ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, fakat haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.” açıklaması kapsamında değerlendirilerek, geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, fakat haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararının verilmemesi yönünde karar alınmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 16.06.2022 tarihli dilekçe ile geçici teminatın gelir kaydedilmesine ilişkin kısmının iptali ve yürütmenin durdurulması talebi ile Ankara Nöbetçi İdare Mahkemesi Başkanlığında dava açıldığı, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 24.06.2022 tarihli ve E:2022/1409, K:2022/1373 sayılı kararında, açılan davada idari merci tecavüzü bulunduğundan bahisle, dava dilekçesi ve eklerinin T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğüne tevdiine karar verildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında, söz konusu mahkeme kararı ve başvuru sahibinin şikayet dilekçesinin 25.07.2022 tarihinde T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne tebliğ edildiği, bu idare tarafından da ihaleyi yapan T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğüne 27.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin 15.08.2022 tarihli idareye verdiği dilekçesinde, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 24.06.2022 tarihli ve E:2022/1409, K:2022/1373 sayılı kararında dava dilekçesi ve eklerinin T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğüne tevdiine karar verildiğinden 31.05.2022 onay tarihli ikinci ihale komisyonu kararının geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine ilişkin kısmına karşı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarında şikâyet başvurusunda bulunulmuş gibi karar verilmesi talep edilmiştir.

İdarece başvuru sahibinin 15.08.2022 tarihli idareye verdiği dilekçesine, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 24.06.2022 tarihli ve E:2022/1409, K:2022/1373 sayılı kararının da ilgi tutularak 22.08.2022 tarihinde cevap verildiği, söz konusu cevap yazısında geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine karar verildiği şeklinde cevap verildiği, söz konusu idare kararının başvuru sahibine 29.08.2022 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine de başvuru sahibi tarafından 05.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların yapılacağı yerler” başlıklı 9’uncu maddesinde başvuruların ihaleyi yapan idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılması ve başvuru dilekçelerinin bu merciler tarafından ilgisine göre idareye veya Kuruma gönderilmesi hâlinde, dilekçelerin idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarih, başvuru tarihi olarak kabul edileceğinin hükme bağlandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı, ayrıca idare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alacağı, alınan kararın, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirileceği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki düzenlemesinden, idarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, söz konusu Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

Bu çerçevede, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 24.06.2022 tarihli ve E:2022/1409, K:2022/1373 sayılı kararının ve eklerinin ihaleyi yapan T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğüne 27.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği, dolayısıyla mevzuat hükmü uyarında şikâyet başvuru tarihinin 27.07.2022 olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde başvuru sahibinin idareye şikâyet başvuru tarihinin 27.07.2022 olduğu, idarece şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alınacağı, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği, bu bağlamda, 08.08.2022 tarihine kadar idarece başvuru üzerine bir karar verilebileceği, fakat ihaleyi yapan idarece anılan Mahkeme kararı ile tevdii edilen dilekçeye ilişkin bu süre içinde bir karar alınmadığı, dolayısıyla başvurunun zımnen reddedildiği, bu durumda idarenin cevap verme süresinin bitimini takip eden 10 günlük süre içerisinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, bu süre geçtikten sonra idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmayacağı gibi, idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevapların da başvuru süresini yeniden başlatmayacağı kurala bağlanmıştır.

Bu çerçevede, idarece söz konusu süre geçtikten sonra 22.08.2022 tarihinde bir karar alındığı, idarece şikayet başvurusu üzerine on gün içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği, dolayısıyla 08.08.2022 tarihini izleyen 10 gün içinde 18.08.2022 tarihine kadar Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 05.09.2022 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin söz konusu iddiasına ilişkin olarak süresi içerisinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmadığı tespit edilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.