KİK Kararı: 2022/UH.I-1137

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/044
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 21.09.2022
Karar No : 2022/UH.I-1137
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Birbey İnsan Kaynakları İnşaat Turizm Araç Kiralama Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/584474 İhale Kayıt Numaralı “1270 Personelle 01/01/2023-31/12/2024 Tarihleri Arasında Gerçekleştirilmek Üzere DHMİ Teknik İşletimi Destek” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 26.08.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “1270 Personelle 01/01/2023-31/12/2024 Tarihleri Arasında Gerçekleştirilmek Üzere DHMİ Teknik İşletimi Destek” ihalesine ilişkin olarak Birbey İnsan Kaynakları İnşaat Turizm Araç Kiralama Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.nin 22.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2022 tarih ve 47974 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/968 sayılı itirâzen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesinde yer verilen düzenlemeler doğrultusunda kıdem ve ihbar tazminatının tüm sorumluluğunun yükleniciye yüklendiği, ancak söz konusu düzenlemenin ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartname’nin 5.26’ncı maddesinde “Teknik işletimi destek hizmetleri işi kapsamında havalimanlarında görevlendirilecek personelin havalimanı giriş kartları sözleşme süresi içerisinde her yıl için DHMİ havalimanı giriş kartları ücret tarifesine göre bedeli karşılığında verilecektir. Söz konusu bedel Yüklenici tarafından ödenecek, kullanılması, uygulama usulleri ve güvenlik kurallarına uyulması sağlanacaktır. Giriş kart ücretleri Yüklenici tarafından teklif fiyatına dahil edilerek fiyat teklifi verilecektir. Kartın alınması için gerekli olan eğitimler İdare tarafından ücretsiz olarak verilecektir.” düzenlemesine yer verildiği, bu çerçevede personel giriş kartlarının yüklenici tarafından sağlanacağı, ancak ilgili gider kalemine ilişkin açıklama yapılmadığı ve teklif cetvelinde satır açılmadığı, ayrıca ihale dokümanında söz konusu gider kalemine ilişkin fiyat farkı verileceği yönünde düzenleme bulunmamasına karşın bu kartların yıllık yenileneceğinin ve her yıl kart ücretlerinin artacağının belirtildiği,
Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

Fiyat Farkı Açıklamaları

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasları belirleyen 31.08.2013 tarihli Resmi Gazetede Yayımlanan 2013/ 5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden ve aşağıdaki hükümler çerçevesinde fiyat farkı verilecektir.

(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesinin yer aldığı, personel maaşlarında asgari ücrete göre artış olması durumunda resmi tatil ve fazla çalışma ücretlerinin de artacağından işçilik giderine birim fiyata göre ödeme yapılacağını öngören Şartname’nin 25.1, 25.2, 25.3’üncü maddelerinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca şehir dışı görevlendirme harcırah ve konaklama ücretlerine de fiyat farkı verilmesi gerektiği, Sözleşme ile İdari Şartname arasında çelişkiler olduğu, işin süresinin 365 günün üzerinde olması nedeniyle mevzuatta göre işçilik dışında kalan hizmet kalemlerinde de ayrıca fiyat farkı verilmesinin zorunlu olduğu, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

İhale dokümanında cezalar ve sözleşmenin feshi başlığı altında yapılan düzenlemelerin birbiri ile çeliştiği ve söz konusu düzenlemelerin standart tip sözleşme tasarısı ve mevzuat hükümlerine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

…

Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. …” hükmü,

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.

4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından,

işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.

Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır.

İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz.

Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir.

Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. …” hükmü yer almakta olup, bu madde çerçevesinde kıdem tazminatlarının ne şekilde kazanılacağı ve ne şekilde hesaplanacağı, 08.02.2015 tarihli ve 29261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir.

22.02.2019 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 11’inci maddesinde “22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 112 nci maddesine beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.“4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

78.1.2. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetleri, 78.1.1 inci maddede yer alan koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilmez…

78.1.4. Niteliği gereği süreklilik arz etme koşulu dışında diğer koşulları taşıyan ve ihale edilmesi mümkün olan hizmet alımları ile 78.1.1 maddede belirtilen koşulları taşıyan hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerinde, teklifler ile aşırı düşük tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde bu Tebliğin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için öngördüğü düzenlemeler (asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesabı, sınır değer tespiti, işçilik hesaplama modülünün kullanım zorunluluğu vb.) aynen uygulanır…” açıklaması,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.

Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.

Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir.

Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez.

İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır.

Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır.

Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir.

Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır.

Kontrol teşkilatı, ihale konusu iş kapsamında istihdam edilen işçilerin hak ettikleri yıllık ücretli izinlerini 4857 sayılı İş Kanununa uygun bir şekilde kullanıp kullanmadıklarını kontrol etmekle yükümlüdür. Bunun için yüklenici tarafından en fazla üç ayda bir izin kayıt belgesinin bir örneğinin kontrol teşkilatına verilmesi gerekmektedir. Kontrol teşkilatınca yapılan inceleme neticesinde, yıllık ücretli izni kullandırılmayan veya eksik kullandırılan bir işçinin tespiti halinde, bu iznin 4857 sayılı Kanuna uygun bir şekilde ilgili yıl içerisinde kullandırılması sağlanır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “1270 Personelle 01/01/2023-31/12/2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmek üzere DHMİ Teknik İşletimi Destek Hizmeti” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde;

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

Teknik İşletimi Destek Hizmetlerinin 01.01.2023-31.12.2024 tarihleri arasında on üç (13) Makine/Elektrik Mühendisi -Mimar/İçmimar-Bilişim Uzmanı ile yerine getirilmesi işi.(Brüt asgari ücretin %200 fazlası)

13,00

Teknik İşletimi Destek Hizmetlerinin 01.01.2023-31.12.2024 tarihleri arasında bin iki yüz yirmi altı (1226) işçi ile yerine getirilmesi işi. (Makina Teknikeri/Teknisyeni, Motor Teknikeri/Teknisyeni, Metal İşleri Teknisyeni, Elektrik Teknikeri/Teknisyeni, Bilgisayar Teknikeri/Teknisyeni, İş Makinaları Operatörü, Soğutma Teknolojileri Teknikeri/ Klima/İklimlendirme Teknisyeni, Sıhhi Tesisat Teknisyeni, İnşaat Teknikeri/Teknisyeni, İnşaat/Boya/Marangoz Ustası, Oto Boyacısı, Oto Elektrikçisi, Grafiker, Danışma Görevlisi ve Ofis/Büro Destek Personeli) ile yerine getirilmesi işi. (Brüt asgari ücretin %100 fazlası)

1226,00

Teknik İşletimi Destek Hizmetlerinin 01.01.2023-31.12.2024 tarihleri arasında on bir (11) engelli işçi ile yerine getirilmesi işi. (Makina Teknikeri/Teknisyeni, Motor Teknikeri/Teknisyeni, Metal İşleri Teknisyeni, Elektrik Teknikeri/Teknisyeni, İş Makinaları Operatörü, Soğutma Teknolojileri Teknikeri/ Klima/İklimlendirme Teknisyeni, Sıhhi Tesisat Teknisyeni, İnşaat Teknikeri/Teknisyeni, İnşaat/Boya/Marangoz Ustası, Oto Boyacısı, Oto Elektrikçisi, Grafiker, Danışma Görevlisi ve Ofis/Büro Destek Personeli) unvanlarından herhangi birine sahip Genel Müdürlükte bir (1) personel, Ankara Esenboğa Havalimanında üç (3) personel, Milas Bodrum Havalimanında iki (2) personel, İstanbul Atatürk Havalimanında üç (3) personel ve Diyarbakır Havalimanında iki (2) personel olmak üzere toplam on bir (11) engelli personel ile yerine getirilmesi işi.(Brüt asgari ücretin %100 fazlası)

11,00

Teknik İşletimi Destek Hizmetlerinin 01.01.2023-31.12.2024 tarihleri arasında yirmi (20) şoför ile yerine getirilmesi işi.(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

20,00

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

01.01.2023-31.12.2024 tarihleri arasındaki aylarda; Ulusal ve Genel tatil günlerinde (Ulusal Bayram, Resmi ve Dini Bayram Günleri ile Yılbaşı, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü ve 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü) çalışacak Makina Teknikeri/Teknisyeni, Motor Teknikeri/Teknisyeni, Metal İşleri Teknisyeni, Elektrik Teknikeri/Teknisyeni, Bilgisayar Teknikeri/Teknisyeni, İş Makinaları Operatörü, Soğutma Teknolojileri Teknikeri/ Klima/İklimlendirme Teknisyeni, Sıhhi Tesisat Teknisyeni, İnşaat Teknikeri/Teknisyeni, İnşaat/Boya/Marangoz Ustası, Oto Boyacısı, Oto Elektrikçisi, Grafiker, Danışma Görevlisi ve Ofis/Büro Destek Personeli için. Brüt asgari ücretin % 100 fazlası.

Gün

16.530

Gün

Şehir dışı görevlendirme harcırah ücreti

Gün

1.470

Şehir dışı görevlendirmelerde yapılacak konaklama ücreti

Gün

1.327

Şehir dışı görevlendirme yol ücreti

Kilometre

51.672

Fazla çalışma (Şoför) 20x540=10800

Saat

10.800

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2024” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesi “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Teknik İşletimi Destek Hizmeti kapsamında çalıştırılan personele asgari ücret üzerinden ödeme yapılacak olup, bu ücret hesaplamasında on üç (13) Makina/Elektrik Mühendisi-Bilişim Uzmanı-Mimar/İçmimar için yirmi dört (24) ay süre ile brüt asgari ücretin en az yüzde iki yüz (%200) fazlası üzerinden ödeme yapılacak olup, bunların arasından bir (1) adeti Milas Bodrum'da, iki (2) adeti Kapadokya’da, dört (4) adeti Ankara Esenboğa’da, (1) adeti Ekipman Üretim Müdürlüğünde ve beş (5) adeti Genel Müdürlük Merkezde Makina/Elektrik Mühendisi-Bilişim Uzmanı-Mimar/İçmimar olarak çalıştırılacaktır.

Ayrıca; Makina Teknikeri/Teknisyeni, Motor Teknikeri/Teknisyeni, Metal İşleri Teknisyeni, Elektrik Teknikeri/Teknisyeni, Bilgisayar Teknikeri/Teknisyeni, İş Makinaları Operatörü, Soğutma Teknolojileri Teknikeri/ Klima/İklimlendirme Teknisyeni, Sıhhi Tesisat Teknisyeni, İnşaat Teknikeri/Teknisyeni, İnşaat/Boya/Marangoz Ustası, Oto Boyacısı, Oto Elektrikçisi, Grafiker, Danışma Görevlisi ve Ofis/Büro Destek Personeli olmak üzere toplam bin iki yüz otuz yedi (1237) personel için (engelli personel de dâhil) yirmi dört (24) ay süre ile brüt asgari ücretin en az yüzde yüz (%100) fazlası üzerinden ödeme yapılacak olup, bunların arasından iki (2) adeti Diyarbakır Havalimanında, üç (3) adeti İstanbul Atatürk Havalimanında, iki (2) adeti Muğla Milas-Bodrum Havalimanında, üç (3) adeti Ankara Esenboğa Havalimanında ve bir (1) adeti Genel Müdürlük Merkezde, engelli personel olarak çalıştırılacaktır.

Yine; yirmi (20) Şoför personeli için yirmi dört (24) ay süre ile brüt asgari ücretin en az yüzde elli (%50) fazlası üzerinden ödeme yapılacak olup, bunların arasından üç (3) adeti İstanbul Atatürk Havalimanında, bir (1) adeti Erzurum Havalimanında ve on altı (16) adeti Genel Müdürlük Merkez’de, Şoför olarak çalıştırılacaktır.

Toplamda; 24 (yirmidört) ay süre ile bin iki yüz yetmiş (1270) personel çalıştırılacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Yüklenici tarafından bu sözleşme kapsamında istihdam edilen personele aylık en az yirmi altı (26) iş günü üzerinden brüt en az beş yüz yetmiş iki (572,00 TL) Türk Lirası yemek bedeli ücret bordrosunda gösterilerek nakdi olarak ödenecektir.

Yüklenici tarafından bu sözleşme kapsamında istihdam edilen personele aylık en az yirmi altı (26) iş günü üzerinden brüt en az beş yüz yirmi (520,00 TL) Türk Lirası ulaşım (yol) bedeli ücret bordrosunda gösterilerek nakdi olarak ödenecektir.

İstekliler tekliflerinde yol ve yemek bedelini yirmi altı (26) gün üzerinden vereceklerdir. Yirmi altı (26) günlük süre fiyat teklifinin verilmesinde uygulama birliğinin sağlanması için tespit edilmiş olup, sözleşmenin uygulanması sırasında hak ediş ödemelerinde, çalışılmayan günler ve yıllık izinli olduğu günler için yol ve yemek bedelleri hak ediş bedellerinden düşülerek ödeme yapılacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Teknik Şartnamede belirtilen giyim malzemesi ayni olarak verilecektir.

Hizmet alım kapsamında şoför olarak çalıştırılacak her personele ihtiyaca binaen fazla çalışma yaptırılabilecektir. Yürürlükteki İş Kanunu kapsamında her personele bir yılda toplam en fazla iki yüz yetmiş (270) saat fazla çalışma yaptırılacaktır. Yirmi dört (24) aylık hizmet süresi içinde yirmi (20) personel için fazla mesai saati toplam on bin sekiz yüz (10800) saat olarak hesaplanmıştır. Fazla mesai ücreti Yüklenicinin teklif fiyatına dahil edilecektir. Söz konusu ücret Yüklenici tarafından teklif fiyatına dahil edilerek fiyat teklifi verilecektir. Yüklenici bu durumu peşinen kabul etmiş sayılır ve Yüklenici bu hususta herhangi bir hak ve talepte bulunmayacağını şimdiden kabul ve taahhüt eder.

2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen tatil günlerinde çalıştırılan işçilere (Havalimanı Müdürlüğünde hem normal mesaide çalıştırılan personel hem de vardiyalı olarak çalıştırılan personel dahildir.), İş Kanunu'nun 47’nci maddesi gereğince mevcut ücretine ilaveten çalışılan her gün için ayrıca bir günlük Genel Tatil Ücreti, ücret bordrosuna dahil edilerek Yüklenici tarafından ödenir. Bu işçilere Ulusal Bayram ve Genel Tatillerde çalıştıkları gün için ayrıca izin verilmez.

Merkez/Başmüdürlük/Müdürlüklerde Makina Teknikeri / Teknisyeni, Motor Teknikeri / Teknisyeni, Metal İşleri Teknisyeni, Elektrik Teknikeri / Teknisyeni, Bilgisayar Teknikeri / Teknisyeni, İş Makinaları Operatörü, Soğutma Teknolojileri Teknikeri / Klima / İklimlendirme Teknisyeni, Sıhhi Tesisat Teknisyeni, İnşaat Teknikeri / Teknisyeni, İnşaat /Boya / Marangoz Ustası, Oto Boyacısı, Oto Elektrikçisi, Grafiker, Danışma Görevlisi ve Ofis/Büro Destek personelinden;

2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen tatil günlerinde (01.01.2023-31.12.2024) tarihleri arası otuz (30) gün tatil ücretleri. (Çalışılacak toplam gün sayısı on altı bin beş yüz otuz (16530) gündür.)

Merkez / Başmüdürlük / Müdürlüklerde şoför personelinden; 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen tatil günlerinde (01.01.2023-31.12.2024) tarihleri arası otuz (30) gün tatil ücretleri. (Çalışılacak toplam gün sayısı bir (1) şoför için otuz (30) gündür.)

Havalimanlarındaki Makina Teknikeri/Teknisyeni, İş Makinaları Operatörü, Motor Teknikeri/Teknisyeni ve Şoför personelden diğer havalimanlarına geçici olarak görevlendirilenlere kilometre başına kırk beş kuruş (0,45 TL) ulaşım bedeli ödenecektir. (Toplam yol mesafe: elli bir bin altı yüz yetmiş iki kilometre (51672 km), (0,45 TL bedelin içerisine % 4 sözleşme giderleri ve genel giderler, diğer giderler vb. dahildir.)

Geçici görevlendirilen personele görevli bulunduğu süre içerisinde günlük yetmiş dokuz Türk Lirası doksan sekiz kuruş (79,98 TL) harcırah ödenecektir. (Toplam harcırah ödenecek gün sayısı: bin dört yüz yetmiş (1470 gün), yetmiş dokuz Türk Lirası doksan sekiz kuruş (79,98 TL) bedelin içerisine % 4 sözleşme giderleri ve genel giderler, diğer giderler vb. dahildir.)

Geçici görevlendirilen personele görevli bulunduğu süre içerisinde günlük iki yüz yirmi üç Türk Lirası doksan dört kuruş (223,94 TL) konaklama ücreti ödenecektir. (Toplam ödenecek konaklama gün sayısı: bin üç yüz yirmi yedi gün (1327 gün), iki yüz yirmi üç Türk Lirası doksan dört kuruş (223,94 TL) bedelin içerisine % 4 sözleşme giderleri ve genel giderler, diğer giderler vb. dahildir.)

Genel Tatil Ücreti Yüklenicinin teklif fiyatına dahil edilmiştir. Söz konusu ücret Yüklenici tarafından teklif fiyatına dahil edilerek fiyat teklifi verilecektir. Yüklenici bu durumu peşinen kabul etmiş sayılır ve Yüklenici bu hususta herhangi bir hak ve talepte bulunmayacağını şimdiden kabul ve taahhüt eder.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Teknik İşletimi Destek Hizmetleri işinde görev yapacak personel için "İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı" % 2'dir.” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” düzenlemesine,

Aynı Tasarı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. DHMİ, Yüklenici tarafından yürütülmekte olan hizmetlerde sözleşme hükümlerine uyulup uyulmadığı hususunda haberli veya habersiz olarak denetlemeye yetkilidir. Bu denetlemeye Yüklenicinin sorumlusu da davet edilir. Şayet Yüklenici yetkilisi raporu imzalamaktan imtina ederse DHMİ yetkilisinin imzaladığı rapor geçerli olur. Yüklenici bu hususu, sözleşmeyi imzaladığı an peşinen kabul ve taahhüt etmiş sayılır.

36.2. Yüklenici tarafından sözleşme kapsamındaki her mahal için (işin yapıldığı her Havalimanı için ayrı ayrı olmak üzere), Sigorta Müdürlüklerinden ayrı ayrı işyeri sicil numarası alınarak, Aylık Sigorta Prim ve Hizmet Bildirgeleri her mahalde işin yapıldığı yerdeki Sigorta Müdürlüklerine ayrı ayrı verilecektir.

36.3. Sigorta primlerine ilişkin belgelerdeki iş gücü sayısının tam olması ve çalışanların isimlerinin birbirini teyit etmesi, ay içerisinde bir gün bile olsa çalışan işçinin giriş ve çıkış işleminin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi ve bordroda gösterilmesi gerekmektedir.

36.4. Yüklenici firmanın çalıştırdığı personelin ücretleri ile sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası primlerini tam, zamanında ve düzenli yatırmaması veya uygulamada işçilere bordrolarında yer alan net ücretlerinden daha az ücret ödendiğinin tespit edilmesi durumları sözleşmenin feshi nedenlerinden olacaktır.

36.5. Yüklenici, tüm giderleri kendisine ait olmak üzere çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu çerçevede; çalışanların iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve zorunlu olması halinde diğer sağlık personeli tarafından sunulan hizmetlerden yararlanması, çalışanların sağlık gözetiminin yapılması, mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hâle getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığının izlenmesi, denetlenmesi ve uygunsuzlukların giderilmesi gibi iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin alınması zorunlu tedbirler yüklenicinin sorumluluğundadır.

36.6. Gelir/irat kaydedilen teminat yüklenicinin borçlarına mahsup edilemez.

36.7. Genel Müdürlük bünyesinde bulunan Havacılık Eğitim Dairesi Başkanlığı ve Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı tarafından oluşturulacak Kontrol Teşkilatları her ayın sonunda sözleşme konusu işle ilgili olarak “Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesi” düzenleyecek ve düzenlenen belgeler Daire Başkanı tarafından onaylanacaktır. Birim amirleri tarafından onaylanan belgeler ait olduğu ayı takip eden ayın en geç 3. gününe kadar Genel Müdürlük Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderilecektir.

36.8. Yüklenicinin istihdam ettiği personelin; İş Kanunu, SGK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama ücreti, UBGT alacağı, AGİ alacağı ve uygulamalardan doğan kesintiler de dahil olmak üzere tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez. Kurum tarafından ödenen kıdem tazminatları ve diğer işçilik alacakları yüklenici firmaya rücu edilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine atıfta bulunularak kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşu olduğunun hüküm altına alındığı, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin personel çalıştırmasına dayalı ihalelere ilişkin olduğu, bu çerçevede, 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşu olduğu, diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesi gereğince, asıl işveren-alt işveren ilişkisinde, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak anılan Kanun’dan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşu olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan değerlendirmede Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesinde yer alan düzenlemenin yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarına yönelik olduğu sonucuna varılmış olup Sözleşme Tasarısı’nın 22’nci maddesinde de söz konusu sorumlulukların ilgili mevzuat hükümlerine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olamayacağının belirtildiği görülmüştür.

Bu itibarla, başvuruya konu ihalede kıdem tazminatının ödenmesinde idarenin sorumlu olduğunun açık olduğu, her ne kadar Sözleşme Tasarısı’nda “Yüklenicinin istihdam ettiği personelin; İş Kanunu, SGK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama ücreti, UBGT alacağı, AGİ alacağı ve uygulamalardan doğan kesintiler de dahil olmak üzere tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir.” düzenlemesine yer verilmişse de anılan düzenlemenin yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi kapsamındaki sorumluluklarına yönelik olduğu, ilgili maddeden idarenin toplu sözleşme, kıdem, ihbar tazminatı vb. hususlarda sorumlu olmadığı anlamının çıkarılamayacağı, İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda da idarenin kıdem, ihbar tazminatı vb. hususlarda sorumlu olmadığı anlamının çıkarılmasına sebep olacak bir düzenlemenin bulunmadığı, iddia konusu hususa yönelik Kanun hükümlerinin açık olduğu ve idarelerin de yükleniciler gibi, ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, bu nedenle sözleşmenin uygulanması aşamasında herhangi bir boşluk doğmayacağı sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat Farkı Açıklamaları

Teknik Şartname’nin 5.26’ncı maddesinde “Teknik işletimi destek hizmetleri işi kapsamında havalimanlarında görevlendirilecek personelin havalimanı giriş kartları sözleşme süresi içerisinde her yıl için DHMİ havalimanı giriş kartları ücret tarifesine göre bedeli karşılığında verilecektir. Söz konusu bedel Yüklenici tarafından ödenecek, kullanılması, uygulama usulleri ve güvenlik kurallarına uyulması sağlanacaktır. Giriş kart ücretleri Yüklenici tarafından teklif fiyatına dahil edilerek fiyat teklifi verilecektir. Kartın alınması için gerekli olan eğitimler İdare tarafından ücretsiz olarak verilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan 5.26’ncı maddesinden havalimanlarında görevlendirilecek personelin havalimanı giriş kartlarının sözleşme süresi içerisinde her yıl için DHMİ havalimanı giriş kartları ücret tarifesine göre bedeli karşılığında verileceği, söz konusu bedelin yüklenici tarafından ödeneceği, giriş kart ücretlerinin yüklenici tarafından teklif fiyatına dahil edilerek fiyat teklifi verileceği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar başvuru sahibi tarafından söz konusu gider kalemi için ayrı satır açılmadığı ve söz konusu gider kalemine ilişkin fiyat farkı verileceği yönünde düzenlemeye yer verilmediği iddia edilmekteyse de işin gerçekleştirilmesi esnasında ortaya çıkacak tüm giderler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının söz konusu olmadığı, isteklilerin ihale dokümanı kapsamında ortaya çıkacak tüm giderleri hesaba katarak teklif fiyatlarını oluşturmaları gerektiği, öte yandan söz konusu gider için fiyat farkı öngörülmesinin zorunlu olmadığı, isteklilerin basiretli birer tacir olarak olası artışları hesap etmek suretiyle teklif fiyatlarını hazırlamaları gerektiği anlaşılmış olup yapılan tespitler çerçevesinde idarece yer verilen bahse konu düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil etmediği düşünüldüğünden başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller

…

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde yer alması gereken diğer bilgiler ile bu dilekçelere eklenmesi gereken belgelere, bunların sunuluş şekli ile bu başvuruların elektronik ortamda yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Kurum yetkilidir.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

...

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…

…

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarının idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddialara ilk kez 05.09.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirâzen şikâyet başvurusunda yer verildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirâzen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirâzen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu açıkça ifade edilerek şikâyet ve itirâzen şikâyet dilekçelerinde yer alması gereken diğer bilgileri belirlemede Kurum’un yetkili kılındığı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirâzen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirâzen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.

Bahse konu Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuruda bulunması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulabilecekleri anlaşılmaktadır.

Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklaması 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda Kurum’a verilen yetki çerçevesinde şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirâzen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirâzen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirâzen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde (başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansıyan düzenlenmelerine yönelik ise ihale ilan tarihini izleyen 10 gün içinde, / başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik ise ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar) ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 22.08.2022 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde (başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansıyan düzenlenmelerine yönelik ise ihale ilan tarihini izleyen 10 gün içinde, / başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik ise ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar) yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 05.09.2022 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UH.I-1137

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin