KİK Kararı: 2022/UH.I-1014

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/040
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 24.08.2022
Karar No : 2022/UH.I-1014 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Zanka Kurumsal Yönetim Hizmetleri A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yıldırım Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/692350 İhale Kayıt Numaralı “Kent Temizliği İşlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinası Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yıldırım Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 05.08.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kent Temizliği İşlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinası Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Zanka Kurumsal Yönetim Hizmetleri A.Ş.nin 01.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.08.2022 tarih ve 39729 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.08.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/826 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale sürecinde tekliflerin değerlendirilmesi ile şikâyet ve itirazen şikâyet sürecinde geçecek süreler dikkate alındığında, ihale tarihi 05.08.2022 olarak belirlenen ihalede Sözleşme Tasarısı’nda işe başlama tarihi olarak belirtilen 01.09.2022 tarihinde fiilen işe başlanılmasının mümkün olmadığı, ihaleye konu araçların her birinin farklı faaliyet alanlarında kullanıldığı ve her bir aracın ayrıntılı teknik özellikleri haiz olduğu, ihalenin süresi, ihalenin parasal büyüklüğü ve ihale konusu işin gerçekleştirileceği alanlar da göz önüne alındığında, söz konusu ihalenin kısmi teklife açılmasının zorunluluk arz ettiği, bununla birlikte İdari Şartname’de işin tamamı için teklif verileceğinin belirtildiği, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde ifade edilen temel ilkelerden rekabetin sağlanması ilkesine aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde ihaleye konu araçların idarenin bildireceği yerde sözleşmenin imzalanmasını izleyen 5 (beş) takvim gününde hazır edileceğinin belirtildiği, bununla birlikte ihale kapsamında temin edilecek araçların büyük bölümünün spesifik özellikleri haiz, özel imalat süreci gerektiren ve piyasadan ivedilikle temini mümkün olmayan araçlar olması nedeniyle hâlihazırda işi yapan ve mevcut araçlara sahip olan firma dışında diğer isteklilerin söz konusu araçları sözleşmenin imzalanmasına müteakip 5 (beş) takvim gününde hazır etmelerinin mümkün olmadığı,

3. Teknik Şartname’nin 3.11.1 ila 3.11.1.5’inci maddelerinde ihale konusu işte kullanılacak olan araçlara ilişkin teknik özelliklere yer verilmekle birlikte, istenilen özelliklerin çok detaylı bir şekilde belirlendiği, teknik özellikler için asgari ve azami olacak şekilde aralık belirtilerek düzenleme yapılmış olsa bile aralıkların çok dar bir çerçevede belirlendiği, istenilen teknik özelliklere sahip araçların aynısını bulma ihtimalinin çok düşük olduğu, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin rekabeti engelleyici ve ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu,

4. Teknik Şartname’nin 3.11.1.15’inci maddesinde yer alan açık kasa çift kabin kamyonetin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında yer aldığı, ancak ihale dokümanında anılan esasların ilgili maddesi doğrultusunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bu durumun hem isteklilerin teklif oluşturma esnasında tereddüt yaşamalarına neden olacağı hem de aşırı düşük teklif açıklamaları esnasında sorun yaşanılmasına yol açacağı,

5. Teknik Şartname’nin 3.13’üncü maddesindeki düzenlemede, yüklenici firmadan şirket hattı olarak 28 (yirmi sekiz) adet interneti açık hatlı telefon temin edilmesinin istenildiği, ancak telefon ve GSM hat giderlerine ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde herhangi bir satır açılmadığı gibi söz konusu giderlerin cetvelde yer alan hangi iş kalemi içerisine derç edileceğine ilişkin de ihale dokümanında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, ayrıca anılan maddede yer alan “ihtiyaca göre yüklenici firma’dan ayrıca GSM hat talep edilecektir” şeklindeki düzenlemenin isteklilerin bu gidere ilişkin teklif oluşturmalarını imkânsız hale getirdiği, dolayısıyla teklif fiyata dahil edilmesi gereken maliyet unsurlarının isteklilerde tereddüde neden olmayacak bir şekilde belirlenmemiş olduğu, bu durumun tekliflerin sağlıklı olarak hazırlanmasını ve değerlendirilmesini engelleyici nitelikte bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar...” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İhale İlanı 07.07.2022 tarihinde yayımlanmış ve İhale İlanı’nın 2’nci maddesinde “İhale konusu hizmet alımın a) Adı: Kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere araç ve iş makinası kiralama işi

…

d) İşe başlama tarihi: 01.09.2022” düzenlemesine, 10’uncu maddesinde ise “Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir. 20.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.09.2022; işi bitirme tarihi 31.08.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyete konu edilen ihale dokümanı düzenlemelerinin aynı zamanda İhale İlanı’nın 2’nci ve 10’uncu maddelerinde de yer aldığı belirlendiğinden, söz konusu iddianın ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

İhale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik söz konusu iddiaya ilişkin olarak ihale ilan tarihi olan 07.07.2022 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 01.08.2022 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu belirlendiğinden, başvuru süresi sona erdikten sonra şikâyete konu edildiği anlaşılan söz konusu iddiaya ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinin üçüncü fıkrasında “İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinin birinci fıkrasında “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.

Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde, idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı düzenlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Aykırılık Sayısı26.3

1

2

3

…

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri 26.4

1

2

3

….

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde

“9.1. İşe başlama tarihi 01.09.2022; işi bitirme tarihi 31.08.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 0,3'tür. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 33 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

1

Teknik şartnamenin 3.11. maddesinin alt maddelerinin ihlali

On Binde
0,35

11

2

Teknik şartnamenin 3.12. maddesinin alt maddelerinin ihlali

On Binde
0,35

11

3

Teknik şartnamenin 4.4. maddesinin ihlali

On Binde
0,35

11

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

1

Araçta çöplerin taşındığı kasanın sebep olduğu (yüklenici tarafından araç bakımlarının zamanında yapılmaması sebebiyle) evsel atık veya moloz taşıma esnasında meydana gelebilecek herhangi bir pis su sızıntısı veya çevreye kirlilik oluşturabilecek bir durumun 2 gün sürmesi

2

Yüklenici tarafından işe başlama tarihinde İdareye teslim edilmesi gereken araçların tamamının teslim edilmemesi veya araçların tamamının Kontrol Teşkilatı Komisyonu kontrolü sonucunda teknik şartnameye göre eksikliklerinden dolayı kabul edilmemesi durumunda

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde

“2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere araç ve iş makinası kiralama işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: ---

e) Miktarı:

102 Araç ile 24 Ay Boyunca Araç Ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin yapılacağı yer: Yıldırım İlçesi” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “Araç ve İş Makinalarının Teslim İşlemleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. Teknik şartnamede yazılı özelliklerin kontrolünün yapılabilmesi için yüklenici yazılı olarak başvuruda bulunduktan sonra, araçlar idarenin bildireceği yerde sözleşmenin imzalanmasını izleyen 5 (beş) takvim gününde hazır edilecektir.

4.2. İşe başlama tarihinden önce idare tarafından kurulacak muayene komisyonunca araçların teknik şartnameye uygunluğu konusunda kontroller yapılacaktır. Muayene için hazır edilen araçların ve belgelerinin uygun görülmesi halinde işe başlanacaktır.

4.3 Yüklenici araç ve iş makinalarının şartnamede düzenlemesi yapılan tüm belgelerin tam ve eksiksiz olmasını sağlayacak ve birer suretleri muayene ve kabul işlemleri esnasında idareye ibraz edecektir.

4.4. Muayene esnasında araç ve iş makinaları için idare oluru verilecek olup, idare oluru alamayan araç ve iş makinaları işin başlama tarihinden önce yükleniciye 1 (bir) defaya mahsus teknik şartnameye uygun nitelikte olanlar ile değiştirme hakkı tanınacaktır. Aksi takdirde eksik her bir araç ve iş makinası için hakediş düzenlenmez ve sözleşme bedelinin On Binde 0,35‘i oranında cezai işlem uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde teknik şartnamede yazılı özelliklerin kontrolünün yapılabilmesi için yüklenici tarafindan yazılı olarak başvuruda bulunulmasından sonra, araçların idarenin bildireceği yerde sözleşmenin imzalanmasını izleyen 5 (beş) takvim gününde hazır edileceğinin, yüklenicinin araç ve iş makinalarının şartnamede düzenlemesi yapılan tüm belgelerini tam ve eksiksiz olmasını sağlayacak şekilde birer suretlerini muayene ve kabul işlemleri esnasında idareye ibraz edeceği, muayene esnasında araç ve iş makinaları için idare olurunun verileceği, idare oluru alamayan araç ve iş makinalarının işin başlama tarihinden önce yükleniciye 1 (bir) defaya mahsus teknik şartnameye uygun nitelikte olanlar ile değiştirme hakkının tanınacağı, aksi takdirde eksik her bir araç ve iş makinası için hakediş düzenlenmeksizin sözleşme bedelinin On Binde 0,35‘i oranında cezai işlem uygulanacağı düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesindeki tablonun 2 sıra numaralı satırında, yüklenici tarafından işe başlama tarihinde idareye teslim edilmesi gereken araçların tamamının teslim edilmemesi veya araçların tamamının Kontrol Teşkilatı Komisyonu tarafından kontrol edilmesi neticesinde teknik şartnameye göre eksikliklerinden dolayı kabul edilmemesi durumunun ağır aykırılık hali olarak belirlendiği ve bu aykırılık halinin gerçekleşmesi durumunda 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğine yönelik düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ait ilan tarihinin “07.07.2022”, ihale tarihinin “05.08.2022” ve işe başlama tarihinin “01.09.2022” tarihi olduğu, işin süresinin ise işe başlama tarihinden itibaren 2 yıl olarak düzenlendiği, başvuruya konu ihaleye ait iş kapsamındaki ihtiyaçların mevzuata uygun olarak belirlenmesi, işin sürecinin planlanması ve mevzuata uygun olarak yürütülmesi ve gerçekleştirilmesi açısından sürelerin öngörülmesine yönelik yetki ve sorumluluğun idareye ait olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, ihale tarihinin “05.08.2022” tarihi olduğu ve yüklenici ile sözleşme imzalanabilmesi için beklenilmesi gereken yasal süreler de dikkate alındığında sözleşmenin imzalanma tarihi ile işe başlama tarihi olan “01.09.2022” tarihi arasındaki sürenin kısa bir süre olacağı, üstelik sözleşmenin imzalanma tarihinin iş başlama tarihinden ileri bir tarih olma ihtimalinin de bulunduğu, ayrıca ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması istenilen araçların ayrıntılı teknik özellikleri olan nitelikli araçlar olduğu, yüklenici tarafından temin edilecek araçların belgeleriyle birlikte sözleşmenin imzalanmasını müteakip 5 (beş) gün içerisinde idareye teslim edileceği, araçların tamamının işe başlama tarihinde idareye teslim edilmemesi veya araçların tamamının Kontrol Teşkilatı Komisyonu kontrolü sonucunda teknik şartnameye göre eksikliklerinden dolayı kabul edilmemesi hallerinde 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği ve araçların teslimi için belirlenen sürenin makul olmadığı da dikkate alındığında, iddia konusu düzenlemenin Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırılık içerdiği anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçların Nitelikleri” başlıklı 3’üncü maddesininde “3.11.1. Kiralanacak araçlar ile iş makinalarının (Pozların) karşılaması gereken nitelikleri, teknik özellikleri ve ekipmanları aşağıdaki gibi olacaktır.

3.11.1.1. POZ NO: YLD.TMZ.01 7-8 + 1 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU; Araç en az 7 + 1 m³ en fazla 8 +1 m³ kapasiteli, minimum 120 KW motor gücüne sahip, (Şasisi) 4x2, dingil mesafesi en az 3365 mm, minimum yüklü ağırlığı 8,5 ton, azami yüklü ağırlığı 10 ton, Çöp toplama haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi iç teleskop itici kürek yardımıyla da boşaltılabilecektir.

3.11.1.2. POZ NO: YLD.TMZ.02 11-12 + 1-1,5 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU; Araç en az 11 + 1,1 m³- en fazla 12 + 1,5 m³ Kapasiteli, dingil mesafesi en az 3560 mm- en fazla 3690 mm, minimum 130 KW motor gücüne sahip, (Şasisi) 4x2, azami yüklü ağırlığı en az 12 ton – en fazla 16 ton, Çöp toplama haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi iç teleskop itici kürek yardımıyla da boşaltılabilecektir.

3.11.1.3. POZ NO: YLD.TMZ.03 13-14 + 1,5 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU; Araç en az 13 + 1,5 m³- en fazla 14 + 1,5 m³ Kapasiteli, minimum 220 KW motor gücüne sahip, (Şasisi) 4x2, dingil mesafesi en az 3560 mm- en fazla 3600 mm, azami yüklü ağırlığı 16 ton olacaktır. Çöp toplama haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi iç teleskop itici kürek yardımıyla da boşaltılabilecektir.

3.11.1.4. POZ NO: YLD.TMZ.04 15-16 + 1,5 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU; En az 15 + 1,5 m³- en fazla 16 + 1,5 m³ kapasiteli, minimum 235 KW motor gücüne sahip, (Şasisi) 4x2, azami yüklü ağırlığı en az 18 ton, dingil mesafesi en az 4185 mm, Çöp toplama haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi iç teleskop itici kürek yardımıyla da boşaltılabilecektir.

3.11.1.5. POZ NO: YLD.TMZ.05 15-16 + 5 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI VİNÇLİ ÇÖP KAMYONU; En az 15 + 5 m³- en fazla 16 + 5 m³ kapasiteli, üzerinde yer altı yer üstü 3-5 m³ kapasiteli konteynerleri boşalta bilmesi için vinç sistemli, minimum 235 KW motor gücüne sahip, (Şasisi) 4x2, azami yüklü ağırlığı en az 18 ton, Çöp toplama haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi iç teleskop itici kürek yardımıyla da boşaltılabilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının gerektiği, yerli istekli veya yerli malının kullanılmasını engelleyici düzenlemelere yer verilememesi gerektiği, idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, idarenin ihtiyacı olan hususları tespiti noktasında da takdir yetkisinin bulunduğu, ancak bu yetkinin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde de kullanılmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri ve araçlara ilişkin doküman düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu işin ifasında kullanılacak araçlara ilişkin yapılan teknik kriter düzenlemelerinin işin ifasını kolaylaştırmaya yönelik, zaman ve ekonomiklik bakımından verimlilik ve fonksiyonelliği sağlamaya dönük olduğu, araçların teknik özellikleri ile ilgili olarak asgari (en az) ve azami (en fazla) olacak şekilde tolerans değerler belirlendiği, araçların isteklilerin kendi malları olması zorunluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla iddiaya konu düzenlemenin ihaleye teklif verilmesini engelleyici bir husus olarak görülemeyeceği, Teknik Şartname’nin ihale konusu işin kapsamı ve niteliği dikkate alınarak idarenin ihtiyaçlarını karşılama noktasında hazırlandığı ve idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması açısından takdir yetkisi bulunduğu dikkate alındığında, söz konusu teknik kriterlerin belirlenmesinde Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin ihale konusu işte kullanılacak araçların teknik özelliklerine yönelik iddiaları yerinde görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Tüm araçların ve makinelerin amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, depolama ve diğer resmi giderler, nakil, montaj, de montaj, yağ, üstüpü giderleri, araçların giydirme giderleri teklif fiyata dâhildir.

İşletme merkezi ve işletme giderleri teklif fiyata dâhildir. (Şantiye alanında kullanılan Elektrik, su, Isınma ve iletişim (İnternet, telefon) abonelikleri idareye ait olacak olup, giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.)

İhale konusu işte kullanılacak su ile konteynerlerin bakımına ilişkin giderler idareye aittir.

Ayrıca teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alım Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller başlıklı Bakanlar Kurulu kararının amaç ve kapsama ilişkin birinci ve ikinci maddesinde “Madde 1 (1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.

Madde 2-(1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükümleri,

Altıncı maddesinin ikinci fıkrasında “Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” şeklinde düzenleme yer almakta olup, Esas ve Usullerin 01.04.2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçların Nitelikleri” başlıklı 3.11’inci maddesinde “… 3.11.1.15. POZ NO: YLD.TMZ.15 AÇIK KASA ÇİFT KABİN KAMYONET; Araç 4 teker minimum 125 KW motor gücüne sahip, (Şasisi 4x2, çift sıra 7 koltuklu, klimalı, azami yüklü ağırlığı 3,5 ton, açık kasa olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında iddia konusu hususta bir düzenleme yer almadığı görülmüşse de, Hizmet Alım Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller gereğince kasko sigortası değerinin %2’sine ilişkin denetimin ihale kapsamdaki araçlara ilişkin olarak sözleşmenin uygulanması aşamasında yapılacağı açık olduğundan, başvuruya konu doküman düzenlemelerinde tekliflerin oluşturulmasına engel teşkil eden bir hususun bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Tüm araçların ve makinelerin amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, depolama ve diğer resmi giderler, nakil, montaj, de montaj, yağ, üstüpü giderleri, araçların giydirme giderleri teklif fiyata dâhildir.

İşletme merkezi ve işletme giderleri teklif fiyata dâhildir. (Şantiye alanında kullanılan Elektrik, su, Isınma ve iletişim (İnternet, telefon) abonelikleri İDARE’ ye ait olacak olup, giderleri YÜKLENİCİ tarafından karşılanacaktır.)

İhale konusu işte kullanılacak su ile konteynerlerin bakımına ilişkin giderler idareye aittir.

Ayrıca teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 3.13’üncü maddesinde “Haberleşmenin sağlanabilmesi ve kontrollerin gerçekleştirilmesi için yüklenici firma, şirket hattı olarak 28 (yirmisekiz) adet interneti açık hatlı telefon temin edecektir. GSM hat özellikleri; en az 2000 dakika konuşma, 250 SMS ve 10 GB internet olacaktır. Telefon Özellikleri; en az 4 GB RAM, 64 GB dahili depolama, 6,47 genişliğinde ekran, 4200 mAh Batarya, 40 MP arka kamera çözünürlüğü ve çift hat takılma özelliği olacaktır. Teslim edilen bu telefonların sözleşme boyunca giderleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. İhtiyaca göre yüklenici firmadan ayrıca GSM hat talep edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede; haberleşmenin sağlanabilmesi ve kontrollerin gerçekleştirilmesi için 28 adet telefon ile GSM hattının temin edilmesinin istenildiği, ihtiyaca göre yükleniciden ayrıca GSM hattının da talep edilebileceği, istenilen telefonlar için herhangi bir marka model belirtilmeden teknik özelliklerine yer verildiği, temin edilmesi istenilen GSM hat özelliklerinin de ayrıca belirtilmiş olduğu, söz konusu giderler için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmadığı görülmekle birlikte bu giderlerin de teklif bedeline dahil olduğu anlaşılmıştır.

İhale konusu iş için yükleniciden talep edilen telefon ve GSM hatlarına ilişkin maliyetlerin diğer maliyet bileşenleri dikkate alındığında ihale konusu işte önemli bir maliyet bileşeni olmadığı, söz konusu maliyet için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmasının bir zorunluluk olmadığı, anılan maliyetin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ilgili gider kalemlerine yansıtılmak suretiyle de teklif fiyata dâhil edilebileceği, talep edilen telefon ve GSM hatlarının özelliklerinin ayrnıtılı bir şekilde belirtilmiş olduğu, ihtiyaca göre yükleniciden ayrıca GSM hattının talep edilebileceğine yönelik düzenlemenin ise işin ifası esnasında yaşanabilecek öngörülemeyen bir duruma ilişkin ve esasen hizmetin sürekliliğinin sağlanmasına yönelik olduğu, kaldı ki sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece hakkaniyet kurallarına aykırı bir talepte de bulunulamayacağı, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olma yükümlülüğünü haiz isteklilerin ihale konusu işe ait mevcut ihale dokümanı ve işin özelliğini dikkate alarak teklifini oluşturması gerektiği hususları göz önüne alındığında, idarece cep telefonlarına ve GSM hatlarına ilişkin olarak yapılan mevcut düzenlemenin isteklilerin sağlıklı teklif vermelerine engelleyici nitelikte bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.