KİK Kararı: 2022/UH.I-1013

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2022/040
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 24.08.2022
Karar No : 2022/UH.I-1013 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Askar Global İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yıldırım Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/692350 İhale Kayıt Numaralı “Kent Temizliği İşlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinası Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yıldırım Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 05.08.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kent Temizliği İşlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinası Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Askar Global İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 01.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.08.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.08.2022 tarih ve 40230 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.08.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/832 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki; anılan tasarının 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranının sözleşme bedelinin on binde 0,3’ü olduğunun, aynı fiilin tekrarı halinde bu cezanın %50 artırımlı uygulanacağının, 16’ncı maddede yer alan tablonun 1’inci satırında ise; “teknik şartnamenin herhangi bir hükmüne uyulmaması halinde” ihtar yapılmayarak sözleşme bedeli üzerinden on binde 0,35 oranında ceza kesileceğinin, ayrıca bu durumun 11 defa gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği, anılan düzenlemeden anlaşıldığı üzere teknik şartname düzenlemelerine aykırılık hallerinin genel nitelikli aykırılık halleri olarak belirlendiği, ancak sözleşme ve teknik şartname düzenlemelerine uyulmamasının sözleşmeye uygun davranmamakla aynı anlama geldiği ve bu nedenle genel aykırılık hali kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, sözleşme ve teknik şartname hükümlerine uyulmaması durumunda Sözleşme Tasarısı’nda yer verilen iki farklı ceza oranından hangisinin uygulanacağı hususunda belirsizlik söz konusu olduğu, dolayısıyla düzenlemenin bu haliyle ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartname’nin 3.11.1.15’inci maddesinde yer alan açık kasa çift kabin kamyonetin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında yer aldığı, ancak ihale dokümanında anılan esasların ilgili maddesi doğrultusunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bu durumun hem isteklilerin teklif oluşturma esnasında tereddüt yaşamalarına neden olacağı hem de aşırı düşük teklif açıklamaları esnasında sorun yaşanılmasına yol açacağı,
Teknik Şartname’nin 3.7’nci maddesindeki tabloda belirtilen kilometre ve saat bilgileri incelendiğinde, araçlar için kilometre bilgisi verilmesi ve iş makinaları için ise saat bilgisi verilmesinin gerektiği, ancak idare tarafından hazırlanan tabloda “YLD.TMZ.07 5,4-5,6 M³ Kapasiteli Vakumlu-Hidrostatik Yol Yıkama ve Süpürme Aracı 2 adet ve YLD.TMZ.14 Lastik Tekerlekli Kanal Kazıcı ve Yükleyici 2 adet” olmak üzere toplam 4 adet iş makinasının bulunmakta olduğu, söz konusu iş manikalarının iş süresi boyunca 1 adedinin 4.750 saat toplamda da 19.000 saat çalışması gerekirken idare tarafından hazırlanan tabloda her ne kadar km/saat bilgisi verildiği beyan edilse de tablonun en altında toplamı verilen “Toplam İş Makinası= 4 adet x 9.500 Km= 19.000 Km” olduğu belirtilerek ihaleye teklif verecek isteklikleri tereddüde düşürücü bir uygulamaya neden olunduğu, bu durumun sözleşmenin uygulanması aşamasında bahse konu iş makinalarından km bilgisi alınmayacağı için telafisi güç zararlara sebebiyet vereceği, dolayısıyla bu düzenlemenin mevcut haliyle ihaleye sağlıklı teklif verilmesine engel teşkil ettiği,
Teknik Şartname’nin 3.13’üncü maddesindeki düzenlemede, yüklenici firmadan şirket hattı olarak 28 (yirmi sekiz) adet interneti açık hatlı telefon temin edilmesinin istenildiği, ancak telefon ve GSM hat giderlerine ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde herhangi bir satır açılmadığı gibi söz konusu giderlerin cetvelde yer alan hangi iş kalemi içerisine derç edileceğine ilişkin de ihale dokümanında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, ayrıca anılan maddede yer alan “ihtiyaca göre yüklenici firmadan ayrıca GSM hat talep edilecektir” şeklindeki düzenlemenin isteklilerin bu gidere ilişkin teklif oluşturmalarını imkânsız hale getirdiği, dolayısıyla teklif fiyata dahil edilmesi gereken maliyet unsurlarının isteklilerde tereddüde neden olmayacak bir şekilde belirlenmemiş olduğu, bu durumun tekliflerin sağlıklı olarak hazırlanmasını ve değerlendirilmesini engelleyici nitelikte bulunduğu,
Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde ihaleye konu araçların teknik özelliklerinin kontrolünün yapılabilmesi için yüklenicinin yazılı olarak başvuruda bulunmasından sonra idarenin bildireceği yerde sözleşmenin imzalanmasını izleyen 5 (beş) takvim gününde hazır edileceğinin belirtildiği, 4.4’üncü maddesinde ise “Muayene esnasında araç ve iş makinaları için idare oluru verilecek olup, idare oluru alamayan araç ve iş makinaları işin başlama tarihinden önce yüklenici’ye 1 (bir) defaya mahsus teknik şartnameye uygun nitelikte olanlar ile değiştirme hakkı tanınacaktır. Aksi takdirde eksik her bir araç ve iş makinası için hakediş düzenlenmez ve sözleşme bedelinin on binde 0,35‘i oranında cezai işlem uygulanacaktır.” şeklinde yapılan düzenleme ile yüklenici tarafından bahse konu hizmet alımı işinde kullanılması düşülen araç ve iş makinalarının teknik özelliklerinin şartnamede istenilen özelliklere uygun olup olmadığının inceleneceğinin belirtildiği, ancak söz konusu maddede bu incelemenin yüklenicinin yazılı olarak başvuruda bulunmasından sonra mı yoksa sözleşmenin imzalanmasını izleyen 5 (beş) takvim gününden sonra mı yapılacağının anlaşılamaması nedeniyle tereddüde yol açabilecek bir düzenleme olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci alt maddesinde yer alan tablonun 3 nolu sırasında belirtilen “Teknik Şartname’nin 4.4. maddesinin ihlali” olması durumunda ilk sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranının on binde 0,35 ve sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısının 11 olarak belirlendiği göz önünde bulundurulduğunda bu düzenlemenin rekabeti kısıtlayıcı ve engelleyici bir düzenleme olduğu gibi bahse konu 11 aykırılığın her bir araç ve iş makinası için mi yoksa toplamda oluşabilecek 11 aykırılık mı olduğunun anlaşılamadığı, ayrıca Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde ifade edilen 5 günlük sürenin toplamda 102 araç ve iş makinasının bulunduğu araç parkı göz önünde bulundurulduğunda makul olmadığı ve ihaleye katılımı zorlaştırıcı ve engelleyici nitelik taşıdığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde, idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı düzenlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Aykırılık Sayısı26.3

…

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 0,3'tür. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 33 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Sıra No

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

Teknik şartnamenin 3.11. maddesinin alt maddelerinin ihlali

On Binde
0,35

Teknik şartnamenin 3.12. maddesinin alt maddelerinin ihlali

On Binde
0,35

Teknik şartnamenin 4.4. maddesinin ihlali

On Binde
0,35

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesinde sözleşmeye aykırılık halleri ile cezaların ne şekilde düzenleneceği belirtilmiş ve bu kapsamda 16.1.1’nci maddesinde özel aykırılık ve ağır aykırılık halleri dışında sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranına ilişkin, 16.1.2’nci alt maddesinde ise belirli sayıda gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshini gerektiren özel aykırılık hallerine ve uygulanacak ceza oranlarına ilişkin düzenlemeye yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde özel aykırılık ve ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranına ilişkin düzenlemeye yer verildiği, 16.2.2’nci maddesinde yer alan tabloda ise üç sıra halinde özel aykırılık hallerinin ve bu hallere ilişkin uygulanacak cezaların oranlarının belirtildiği, anılan tablonun 1’inci satırında başvuru sahibinin iddia ettiği gibi “teknik şartnamenin herhangi bir hükmüne uyulmaması halinde” ifadesinin yer almadığı, söz konusu satırda “Teknik şartnamenin 3.11. maddesinin alt maddelerinin ihlali” ifadesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde; Sözleşme Tasarısı’nın özel aykırılık halleri için öngörülen ceza uygulamasının Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesinde yer alan düzenlemeye uygun olarak yapıldığı, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi teknik şartname düzenlemelerine aykırılık hallerinin genel nitelikli aykırılık halleri olarak belirlenmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Tüm araçların ve makinelerin amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, depolama ve diğer resmi giderler, nakil, montaj, de montaj, yağ, üstüpü giderleri, araçların giydirme giderleri teklif fiyata dâhildir.

İşletme merkezi ve işletme giderleri teklif fiyata dâhildir. (Şantiye alanında kullanılan Elektrik, su, Isınma ve iletişim (İnternet, telefon) abonelikleri idareye ait olacak olup, giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.)

İhale konusu işte kullanılacak su ile konteynerlerin bakımına ilişkin giderler idareye aittir.

Ayrıca teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alım Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller başlıklı Bakanlar Kurulu kararının amaç ve kapsama ilişkin birinci ve ikinci maddesinde “Madde 1 (1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.

Madde 2-(1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükümleri,

Altıncı maddesinin ikinci fıkrasında “Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.” şeklinde düzenleme yer almakta olup, Esas ve Usullerin 01.04.2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçların Nitelikleri” başlıklı 3.11’inci maddesinde “… 3.11.1.15. Poz No: Yld. Tmz.15 Açık Kasa Çift Kabin Kamyonet; Araç 4 teker minimum 125 KW motor gücüne sahip, (Şasisi 4x2, çift sıra 7 koltuklu, klimalı, azami yüklü ağırlığı 3,5 ton, açık kasa olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında iddia konusu hususta bir düzenleme yer almadığı görülmüşse de, Hizmet Alım Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller gereğince kasko sigortası değerinin %2’sine ilişkin denetimin ihale kapsamdaki araçlara ilişkin olarak sözleşmenin uygulanması aşamasında yapılacağı açık olduğundan, başvuruya konu doküman düzenlemelerinde tekliflerin oluşturulmasına engel teşkil eden bir hususun bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı ve Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “… 3.7. Aşağıdaki tabloda kiralanacak olan üst yapılı araç, iş makinalarının cins ve miktarları ile 24 (Yirmidört) aylık sözleşme süresi boyunca öngörülen (km/saat) bilgileri verilmiştir.

POZ NO

ARAÇ/ İŞ MAKİNESİ CİNSİ

MİKTARI

24 AY İÇİN ÖNGÖRÜLEN (1 ARAÇ) KM/SAAT

24 AY İÇİN ÖNGÖRÜLEN TOPLAM KM/SAAT

YLD.TMZ.01

7-8 + 1 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU

72.500

1.885.000

YLD.TMZ.02

11-12 + 1,1-1,5 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU

67.500

337.500

YLD.TMZ.03

13-14 + 1,5 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU

67.500

877.500

YLD.TMZ.04

15-16 + 1,5 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU

92.500

2.312.500

YLD.TMZ.05

15-16 + 1,5 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI VİNÇLİ ÇÖP KAMYONU

70.000

YLD.TMZ.06

2-3 M³ KAPASİTELİ MİNİ DAMPERLİ ÇÖP ARACI (Böcek)

50.000

YLD.TMZ.07

5,4-5,6 M³ KAPASİTELİ VAKUMLU-HİDROSTATİK YOL YIKAMA VE SÜPÜRME ARACI

4.750

9.500

YLD.TMZ.08

4,5-6 M³ KAPASİTELİ VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI

60.000

120.000

YLD.TMZ.09

7-9 M³ KAPASİTELİ VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI

60.000

120.000

YLD.TMZ.10

MİNİ MATİK KONTEYNER YIKAMA VE DEZENFEKTE ARACI

35.000

70.000

YLD.TMZ.11

4-6 M³ KAPASİTELİ 6 TEKER DAMPERLİ AÇIK KASA KAMYON

100.000

1.000.000

YLD.TMZ.12

8-10 M³ KAPASİTELİ 6 TEKER DAMPERLİ AÇIK KASA KAMYON

100.000

200.000

YLD.TMZ.13

12-14 M³ KAPASİTELİ 10 TEKER DAMPERLİ AÇIK KASA KAMYON

100.000

400.000

YLD.TMZ.14

LASTİK TEKERLEKLİ KANAL KAZICI VE YÜKLEYİCİ

4.750

9.500

YLD.TMZ.15

AÇIK KASA ÇİFT KABİN KAMYONET

60.000

YLD.TMZ.16

3-5 M³ KAPASİTELİ 6 TEKER YIKAMA TANKERİ (arazöz)

45.000

YLD.TMZ.17

8-10 M³ KAPASİTELİ 6 TEKER YIKAMA TANKERİ (arazöz)

45.000

YLD.TMZ.18

12-14 M³ KAPASİTELİ 10 TEKER YIKAMA TANKERİ (arazöz)

45.000

YLD.TMZ.19

4-6 M³ KAPASİTELİ 6 TEKER VİNÇLİ DAMPERLİ AÇIK KASA KAMYON

100.000

TOPLAM ARAÇ

11.700.00 Km

7.737.500 Km

TOPLAM İŞ MAKİNASI

9.500 Km

19.000 Km

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı ve Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinin 3.7’nci alt maddesinde yer verilen tabloda kiralanacak olan üst yapılı araç ve iş makinalarının cins ve miktarları ile 24 (yirmi dört) aylık sözleşme süresi boyunca öngörülen km/saat bilgilerine yer verildiği, tablonun 2’nci sütunun başlığında “araç/iş makinesi cinsi” ibaresine, 4’üncü sütunun başlığında ise “24 ay için öngörülen (1 araç) km/saat” ibaresine yer verildiği, yapılan bu düzenlemede yer alan taksim işaretlerinden araçlar için km bilgilerine, iş makineleri için ise saat bilgelerine yer verildiğinin anlaşıldığı, nitekim uygulamada iş makinelerinin birim maliyeti hesabının çalışma saati üzerinden yapıldığı, diğer taraftan birim fiyat teklif cetvelinde “adet/ay” birimi üzerinden çalıştırılacak araçlara ve iş makinelerine ilişkin teklif fiyatların verileceğinin belirlendiği, kilometre veya saat üzerinden birim oluşturulmadığı, bu kapsamda idare tarafından ihaleye katılan isteklilerden aylık araç ve iş makinesi kiralamalarına ilişkin teklif verilmesinin istenildiği de anlaşıldığından, her ne kadar anılan tablonun son satırında toplam 4 adet iş makinesi için belirtilen “9500 km” ve “19.000 km” ifadelerine yer verilmiş olsa da isteklilerin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince, kendi tecrübeleri çerçevesinde, işin türü, miktarı, işin yapılacağı yer gibi unsurları dikkate alarak kent temizliği hizmetlerinde kullanılacak bahse konu iş makinelerine ilişkin maliyetleri öngörebileceği, bu nedenle söz konusu düzenlemenin teklif verilmesine engel oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 3.13’üncü maddesindeki düzenlemede, yüklenici firmadan şirket hattı olarak 28 (yirmi sekiz) adet interneti açık hatlı telefon temin edilmesinin istenildiği, ancak telefon ve GSM hat giderlerine ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde herhangi bir satır açılmadığı gibi söz konusu giderlerin cetvelde yer alan hangi iş kalemi içerisine derç edileceğine ilişkin de ihale dokümanında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, ayrıca anılan maddede yer alan “ihtiyaca göre yüklenici firmadan ayrıca GSM hat talep edilecektir” şeklindeki düzenlemenin isteklilerin bu gidere ilişkin teklif oluşturmalarını imkânsız hale getirdiği, dolayısıyla teklif fiyata dahil edilmesi gereken maliyet unsurlarının isteklilerde tereddüde neden olmayacak bir şekilde belirlenmemiş olduğu, bu durumun tekliflerin sağlıklı olarak hazırlanmasını ve değerlendirilmesini engelleyici nitelikte bulunduğu iddia edilmektedir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İhale konusu işte kullanılacak su ile konteynerlerin bakımına ilişkin giderler idareye aittir.

Ayrıca teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif edilecek fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 3.13’üncü maddesinde “Haberleşmenin sağlanabilmesi ve kontrollerin gerçekleştirilmesi için yüklenici firma, şirket hattı olarak 28 (yirmisekiz) adet interneti açık hatlı telefon temin edecektir. GSM hat özellikleri; en az 2000 dakika konuşma, 250 SMS ve 10 GB internet olacaktır. Telefon Özellikleri; en az 4 GB RAM, 64 GB dahili depolama, 6,47 genişliğinde ekran, 4200 mAh Batarya, 40 MP arka kamera çözünürlüğü ve çift hat takılma özelliği olacaktır. Teslim edilen bu telefonların sözleşme boyunca giderleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. İhtiyaca göre yüklenici firmadan ayrıca GSM hat talep edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede; haberleşmenin sağlanabilmesi ve kontrollerin gerçekleştirilmesi için 28 adet telefon ile GSM hattının temin edilmesinin istenildiği, ihtiyaca göre yükleniciden ayrıca GSM hattının da talep edilebileceği, istenilen telefonlar için herhangi bir marka model belirtilmeden teknik özelliklerine yer verildiği, temin edilmesi istenilen GSM hat özelliklerinin de ayrıca belirtilmiş olduğu, söz konusu giderler için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmadığı görülmekle birlikte bu giderlerin de teklif bedeline dahil olduğu anlaşılmıştır.

İhale konusu iş için yükleniciden talep edilen telefon ve GSM hatlarına ilişkin maliyetlerin diğer maliyet bileşenleri dikkate alındığında ihale konusu işte önemli bir maliyet bileşeni olmadığı, söz konusu maliyet için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmasının bir zorunluluk olmadığı, anılan maliyetin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ilgili gider kalemlerine yansıtılmak suretiyle de teklif fiyata dâhil edilebileceği, talep edilen telefon ve GSM hatlarının özelliklerinin ayrıntılı bir şekilde belirtilmiş olduğu, ihtiyaca göre yükleniciden ayrıca GSM hattının talep edilebileceğine yönelik düzenlemenin ise işin ifası esnasında yaşanabilecek öngörülemeyen bir duruma ilişkin ve esasen hizmetin sürekliliğinin sağlanmasına yönelik olduğu, kaldı ki sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece hakkaniyet kurallarına aykırı bir talepte de bulunulamayacağı, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olma yükümlülüğünü haiz isteklilerin ihale konusu işe ait mevcut ihale dokümanı ve işin özelliğini dikkate alarak teklifini oluşturması gerektiği hususları göz önüne alındığında, idarece cep telefonlarına ve GSM hatlarına ilişkin olarak yapılan mevcut düzenlemenin isteklilerin sağlıklı teklif vermelerine engelleyici nitelikte bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinin üçüncü fıkrasında “İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinin birinci fıkrasında “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.

Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı

Aykırılık Sayısı26.3

…

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri 26.4

….

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde

“9.1. İşe başlama tarihi 01.09.2022; işi bitirme tarihi 31.08.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 0,3'tür. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

Sıra No

Aykırılık Hali

İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı

Sözleşmenin
Feshini
Gerektiren
Aykırılık
Sayısı

Teknik şartnamenin 3.11. maddesinin alt maddelerinin ihlali

On Binde
0,35

Teknik şartnamenin 3.12. maddesinin alt maddelerinin ihlali

On Binde
0,35

Teknik şartnamenin 4.4. maddesinin ihlali

On Binde
0,35

Sıra No

Aykırılık Hali

Araçta çöplerin taşındığı kasanın sebep olduğu (yüklenici tarafından araç bakımlarının zamanında yapılmaması sebebiyle) evsel atık veya moloz taşıma esnasında meydana gelebilecek herhangi bir pis su sızıntısı veya çevreye kirlilik oluşturabilecek bir durumun 2 gün sürmesi

Yüklenici tarafından işe başlama tarihinde İdareye teslim edilmesi gereken araçların tamamının teslim edilmemesi veya araçların tamamının Kontrol Teşkilatı Komisyonu kontrolü sonucunda teknik şartnameye göre eksikliklerinden dolayı kabul edilmemesi durumunda

düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere araç ve iş makinası kiralama işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: ---

e) Miktarı:

102 Araç ile 24 Ay Boyunca Araç Ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin yapılacağı yer: Yıldırım İlçesi” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Araç ve İş Makinalarının Teslim İşlemleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. Teknik şartnamede yazılı özelliklerin kontrolünün yapılabilmesi için yüklenici yazılı olarak başvuruda bulunduktan sonra, araçlar idarenin bildireceği yerde sözleşmenin imzalanmasını izleyen 5 (beş) takvim gününde hazır edilecektir.”

4.2. İşe başlama tarihinden önce idare tarafından kurulacak muayene komisyonunca araçların teknik şartnameye uygunluğu konusunda kontroller yapılacaktır. Muayene için hazır edilen araçların ve belgelerinin uygun görülmesi halinde işe başlanacaktır.

4.3 Yüklenici araç ve iş makinalarının şartnamede düzenlemesi yapılan tüm belgelerin tam ve eksiksiz olmasını sağlayacak ve birer suretleri muayene ve kabul işlemleri esnasında idareye ibraz edecektir.

4.4. Muayene esnasında araç ve iş makinaları için idare oluru verilecek olup, idare oluru alamayan araç ve iş makinaları işin başlama tarihinden önce yükleniciye 1 (bir) defaya mahsus teknik şartnameye uygun nitelikte olanlar ile değiştirme hakkı tanınacaktır. Aksi takdirde eksik her bir araç ve iş makinası için hakediş düzenlenmez ve sözleşme bedelinin On Binde 0,35‘i oranında cezai işlem uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde teknik şartnamede yazılı özelliklerin kontrolünün yapılabilmesi için yüklenici tarafından yazılı olarak başvuruda bulunulmasından sonra, araçların idarenin bildireceği yerde sözleşmenin imzalanmasını izleyen 5 (beş) takvim gününde hazır edileceğinin, yüklenicinin araç ve iş makinalarının şartnamede düzenlemesi yapılan tüm belgelerini tam ve eksiksiz olmasını sağlayacak şekilde birer suretlerini muayene ve kabul işlemleri esnasında idareye ibraz edeceği, muayene esnasında araç ve iş makinaları için idare olurunun verileceği, idare oluru alamayan araç ve iş makinalarının işin başlama tarihinden önce yükleniciye 1 (bir) defaya mahsus teknik şartnameye uygun nitelikte olanlar ile değiştirme hakkının tanınacağı, aksi takdirde eksik her bir araç ve iş makinası için hakediş düzenlenmeksizin sözleşme bedelinin On Binde 0,35‘i oranında cezai işlem uygulanacağı düzenlenmiştir.

Diğer taraftan, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesindeki tablonun 2 sıra numaralı satırında, yüklenici tarafından işe başlama tarihinde idareye teslim edilmesi gereken araçların tamamının teslim edilmemesi veya araçların tamamının Kontrol Teşkilatı Komisyonu tarafından kontrol edilmesi neticesinde teknik şartnameye göre eksikliklerinden dolayı kabul edilmemesi durumunun ağır aykırılık hali olarak belirlendiği ve bu aykırılık halinin gerçekleşmesi durumunda 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğine yönelik düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ait ilan tarihinin “07.07.2022”, ihale tarihinin “05.08.2022” ve işe başlama tarihinin “01.09.2022” tarihi olduğu, işin süresinin ise işe başlama tarihinden itibaren 2 yıl olarak düzenlendiği, başvuruya konu ihaleye ait iş kapsamındaki ihtiyaçların mevzuata uygun olarak belirlenmesi, işin sürecinin planlanması ve mevzuata uygun olarak yürütülmesi ve gerçekleştirilmesi açısından sürelerin öngörülmesine yönelik yetki ve sorumluluğun idareye ait olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, ihale tarihinin “05.08.2022” tarihi olduğu ve yüklenici ile sözleşme imzalanabilmesi için beklenilmesi gereken yasal süreler de dikkate alındığında sözleşmenin imzalanma tarihi ile işe başlama tarihi olan “01.09.2022” tarihi arasındaki sürenin kısa bir süre olacağı, üstelik sözleşmenin imzalanma tarihinin iş başlama tarihinden ileri bir tarih olma ihtimalinin de bulunduğu, ayrıca ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması istenilen araçların ayrıntılı teknik özellikleri olan nitelikli araçlar olduğu, yüklenici tarafından temin edilecek araçların belgeleriyle birlikte sözleşmenin imzalanmasını müteakip 5 (beş) gün içerisinde idareye teslim edileceği, araçların tamamının işe başlama tarihinde idareye teslim edilmemesi veya araçların tamamının Kontrol Teşkilatı Komisyonu kontrolü sonucunda teknik şartnameye göre eksikliklerinden dolayı kabul edilmemesi hallerinde 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği ve araçların teslimi için belirlenen sürenin makul olmadığı da dikkate alındığında, iddia konusu düzenlemenin Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırılık içerdiği anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2022/UH.I-1013

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin