KİK Kararı: 2021/UY.II-991

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/018
Gündem No : 96
Karar Tarihi : 07.05.2021
Karar No : 2021/UY.II-991 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/599045 İhale Kayıt Numaralı “Aksaray – Ortaköy - 6. Bl. Hd. Km: 0+000-46+320 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İkmal İşleri Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aksaray – Ortaköy - 6. Bl. Hd. Km: 0+000-46+320 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İkmal İşleri Yapılması” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 30.04.2021 tarih ve 22006 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/801 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle; ihaleye teklif sunan Rsm Madencilik Enerji İnşaat ve Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Akh Madencilik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kaan Yol İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Tamyapı Otomotiv İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Saylık Yol Yapı İnşaat Madencilik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin aşağıda yer verilen iddialar doğrultusunda ihaleye ilişkin yeterlik kriterlerini sağlayamadıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği;

1. İsteklilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri ile tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlilerini belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesinin sunulmadığı,

2. İsteklilere ait teklif ekinde yer alan vekaletnamenin, imza sirkülerinin ve imzaların geçerli olup olmadığının araştırılması gerektiği, teklif mektubunun yetkili kişilerce imzalanmadığı, imza sirküleri, vekaletname ve teklif mektubundaki imzaların aynı olmadığı, ortaklık durum belgelerinde yer alan bilgilerin Ticaret Sicil Gazetelerinde yer alan bilgiler ile uyumlu olmadığı,

3. Anılan isteklilerce sunulan iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer işe uygun olmadığı, belgelerin güncel olmadığı ve asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, iş deneyimini tevsik amacıyla kullanılan iş denetleme belgesi sahibinin belgede gösterilen süre boyunca ilgili görevlerde çalışmadığı, belge sahibinin görevlendirme olurlarının eksik olduğu, SGK hizmet dökümlerinin eksik olduğu, iş deneyim belgesi sahibi kişilerin anılan isteklilerde 1 yıldan daha az bir süredir bulunduğu, iş deneyim belgelerinin gerçeği yansıtmadığı ve iş denetleme belgesi sahibinin Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olduğuna dair belgelerin sunulmadığı ve sunulan belgelerin bu durumu yansıtmadığı,

4. İsteklilerin sunduğu bilanço ve eşdeğer belgelerinin ihalede istenilen şartlara uygun olmadığı ve mali yeterlik oranlarını karşılamadığı,

5. İsteklilerin sunduğu iş hacmine ilişkin belgelerin ihalede istenilen şartlara uygun olmadığı ve cirolarının yetersiz olduğu,

6. İstekliler tarafından ihaleye sunulan kalite yönetim sistem belgeleri ve çevre yönetim sistem belgelerinin İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesine uygun olmadığı,

7. Söz konusu isteklilerin aşağıda yer verilen iddialar doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı;

a) İş kalemleri ve analiz girdilerine ilişkin hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatının kullanıldığının gösterilecek şekilde tablo oluşturmayan ve bu kalemlere ilişkin ayrıca analiz oluşturmayan isteklilerin teklifinin reddedilmesi gerektiği,

b) Motorin fiyatının tevsiki için Aksaray ili baz alınarak ilan tarihi ile ihale tarihi arasında SOYPET, WOOG'S, JAGPET gibi bayi satışı olmayan akaryakıt şirketlerine ait fiyatların kullanıldığı, ancak bu firmaların satışı olmadığından il bazında günlük fiyat oluşturması mümkün olmadığı, bu durumunun Tebliği’nin 45.1.13.1 maddesinde yer alan ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerektiği kuralına da aykırı olduğu,

c) Açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin tamamı için 0,01 TL fiyat teklifi verildiği, bu fiyat tekliflerinin piyasa rayiçlerinin çok altında olduğu ve bu hususta ilgili isteklilerce tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, açıklama istenmeyen iş kalemlerinin o poz için imalat aşamasında yapılmayacağı anlamına gelmediği, ve açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin fiyatının diğer pozlarla uyumlu olmasının yanında ticari hayatın olağan akışına da uygun olmadığı,

d) Sundukları analiz girdi cinslerinin ve miktarlarının idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cinsleri ve miktarları ile uyumlu olmadığı, analiz girdi miktarlarının idarenin belirlediği analiz girdi miktarlarından daha düşük belirlendiği,

e) Sunulan analizlere dayanak teşkil eden tüm fiyat tekliflerine ilişkin olarak; Ek-0.5, Ek-0.6, Ek-0.7 ve Ek-0.8 tutanaklarına göre düzenlenmediği, tutanakların açıklamalarla birlikte sunulmadığı, tutanakların eki olan "Mükellefe Ait İmza Sirküleri" ve “Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesinin” de sunulması gerekirken sunulmadığı, fiyat teklifi veren firmaların fiyat teklifi verdikleri alanda faaliyet gösterdiklerini tevsik edici belgelerin sunulmadığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığını gösteren tevsik edici belgelerin sunulmadığı, fiyat tekliflerinde mevzuatta belirtilen ibarenin yer almadığı, ilgili meslek mensubunun imza ve kaşesinin bulunmadığı,

f) Açıklama kapsamında kendi malı makine ile ilgili amortismanların düşürüldüğü ve yanlış hesaplandığı, hesaplamaların amortisman faydalı ömrüne göre yapılmadığı, amortisman, yedek parça, sermaye faizi ve sigorta oranlarının yanlış hesaplandığı, kendi malı olan makinelerin analizlerde istenilen araçlar olduğuna ilişkin teknik değerlendirme yapılmadığı, kendi malı olan araçlar için açıklama yapılırken fiyat teklifi alındığı, açıklama istenilen iş makinelerinin fiyat teklifi ile açıklanamayacağı, amortismanın fiyat teklifi ile açıklanamayacağı,

g) Analizlerde yer alan işçilik bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olarak saatlik asgari ücretin altında belirlendiği,

h) Açıklamalardaki analizlerde yer alan iş makinelerinin ilgili poz tanım ve tarifinde ve ihale dokümanında yer alan yapı araçlarındaki iş makineleri teknik özelliklerini sağlamadığı, motor güçlerinin (HP) farklı olduğu,

ı) Tüm iş kalemlerinde yer alan nakliye analiz girdileri için idarenin belirlediği mesafeden daha düşük mesafe belirlendiği, mesafeyi tevsik etmek için herhangi bir belge sunulmadığı, sunulan belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı,

i) Analizlerde aritmetik hata yapıldığı, hata düzeltilse dahi teklif fiyatının üzerinde kalacağı,

j) Analizlerde yer alan ve doldurulması gereken “Kar ve Genel Masraf %...” kısımlarının gerçeği yansıtmadığı, ilgili açıklamalarda yüzde kaç oranında kar ve genel masraf öngördüğünün belirtilmediği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmüne,

Anılan maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne,

Anılan Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a)Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.

(2) Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilir.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Kurum, itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönlerinden inceler. …” açıklamasına yer verilmiştir.

Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle ihalesi gerçekleştirilen “Aksaray – Ortaköy - 6. Bl. Hd. Km: 0+000-46+320 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı İkmal İşleri Yapılması” işine ilişkin 20.01.2021 tarihinde onaylanan ilk ihale komisyonu kararından; ihaleye ilişkin doküman indirenlerin sayısının 100 olduğu, teklif veren istekli sayısının 42 olduğu, aşırı düşük teklif sayısının 16 olduğu, idareye aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler hakkında idarece yapılan değerlendirme sonucu söz konusu komisyon kararında yer alan gerekçeler doğrultusunda uygun bulunmadığı, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi Kayaoğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Danış Yapı Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı üzerine bırakıldığı anlaşılmaktadır.

16.04.2021 tarihinde onaylanan ikinci ihale komisyonu kararından ise; Kamu İhale Kurulunun 31.03.2021 tarihli ve 2021/UY.II-700, 2021/UY.II-701, 2021/UY.II-702, 2021/UY.II-703 sayılı kararları üzerine 1 numaralı ihale komisyonu kararı ile değerlendirme dışı bırakılan Saylık Yol Yapı İnşaat Madencilik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, Akh Madencilik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kaan Yol İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Tamyapı Otomotiv İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Rsm Madencilik Enerji İnşaat ve Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilip tekliflerinin değerlendirmeye alınmasına karar verildiği, bu doğrultuda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Saylık Yol Yapı İnşaat Madencilik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Akh Madencilik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasının a, b ve c iddialarına ilişkin olarak;

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 30.04.2021 tarihli itirazen şikâyet başvurusundaki 7’nci iddiasının a, b ve c iddialarında yer verdiği hususların 31.03.2021 tarihli ve 2021/UY.II-703 sayılı Kurul kararında incelenen hususlara yönelik olduğu, söz konusu 2021/UY.II-703 sayılı Kurul kararında Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusundaki ilgili iddiada özetle “a) “Mazot ve Mazot (Makine yağı, benzin, üstüpü vs. Karşılığı)” analiz girdisine ilişkin açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine uygun olarak EPDK’nın sitesinden ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında Aksaray iline ait bayi satış fiyatlarından WOOG’S markasının fiyatının kullanıldığı, anılan markanın fiyatı ile diğer bayi fiyatlarının karşılaştırılarak hayatın olağan akışına aykırılık gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca motorin girdisine ilişkin açıklamanın fiyat teklifi alınarak açıklanmadığından satış tutarı tespit tutanağı sunmalarının ve yeterli miktarda satış yapılması koşulunun sağlanmasının gerekmediği, EPDK’nın bir devlet kurumu olduğu, bu nedenle internet adresinde yayımladığı bayi satış fiyatlarına güvenmek zorunda oldukları,

b) İş kalemleri/grupları için hangi kamu kurum ve kuruluşun birim fiyatlarının kullanıldığının belirtilmediği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı, ancak açıklamalarında ihale komisyonunca açıklama istenilen analiz girdilerinden rayiç fiyat kullanılanlar için poz numaralarının, hangi yılın rayiç fiyatı olduğunun ve pozun açık adının detaylı bir şekilde belirtildiği, ayrıca idarenin yaklaşık maliyet hesabında kullandığı fiyatlar ile kendilerinin açıklamada kullandıkları rayiç fiyatların aynı olduğu, bu nedenle tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

c) Açıklama istenilmeyen tüm analiz girdileri için 0,01 TL kullanılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı, ancak açıklama istenilmeyecek iş kalemleri için bir açıklamaya tabi olmadıklarından bu durumun sorgulanmasının mevzuata aykırı olduğu” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

31.03.2021 tarihli ve 2021/UY.II-703 sayılı Kurul kararı incelendiğinde bahse konu iddialar bakımından idarece aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayan isteklinin teklifinin reddedildiği, ancak Kurum tarafından yapılan inceleme sonucu aşırı düşük teklif açıklamalarının anılan iddialar yönünden yerinde olduğu ve teklifinin değerlendirilmeye alınması gerektiğine ilişkin düzeltici işlem kararının alındığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, mevzuatta Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer yandan, anılan Kanun’un 57’nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği belirtilmiş, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “4734 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca Kurul kararları idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması ile Kurul tarafından karara bağlanan hususlar hakkında yargısal denetim yolunun işletilmesi gerektiği hususu ayrıca vurgulanmıştır.

Öte yandan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 14’üncü maddesinde yer alan açıklamadan Kurumun, itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönlerinden incelediği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, başvuru sahibinin dilekçesinin 7’nci iddiasının a, b ve c iddialarında yer verdiği hususların yukarıda yer verilen 31.03.2021 tarihli ve 2021/UY.II-703 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddialarının görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin diğer iddialarına ilişkin olarak;

Başvuru sahibinin itirazen şikayete konu ettiği iddialar hakkında 20.01.2021 tarihinde onaylanan ve aynı tarihte tebliğ edilen ilk ihale komisyonu kararı ile bilgi sahibi olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bahse konu tarihin ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varılmış olması gereken tarih olarak esas alınması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından 20.01.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içerisinde söz konusu isteklilerin ihalede istenilen yeterlik kriterlerini sağlamadığı ve aşırı düşük teklif açıklamalarının anılan komisyon kararındaki gerekçeler dışında başka sebeplerden dolayı da mevzuata uygun olmadığına yönelik şikayet başvurusunda bulunulmadığı, bu doğrultuda söz konusu isteklilerin yeterlik kriterlerine ve aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak 22.04.2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda anılan gerekçelerle başvuru sahibinin iddialarının görev ve süre yönünden reddedilmesi gerektiği soncuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.