KİK Kararı: 2021/UY.II-670

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/012
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 24.03.2021
Karar No : 2021/UY.II-670
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Saylık Yol Yapı İnş. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Baş-Ka İnşaat Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/410134 İhale Kayıt Numaralı “Fatsa-Ordu-Piraziz Devlet Yolunda (Km:111+617-125+750, Km:0+000-26+700, Km:11+000-37+700 Arası) Bsk Onarımı Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından 14.09.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Fatsa-Ordu-Piraziz Devlet Yolunda (Km:111+617-125+750, Km:0+000-26+700, Km:11+000-37+700 Arası) Bsk Onarımı Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Saylık Yol Yapı İnş. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Baş-Ka İnşaat Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 22.01.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.02.2021 tarih ve 7470 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/270 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

1. İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alan düzenleme gereğince tüzel kişiliğin tüm hissedarlarının son durumu ile yönetimindeki tüm kişiler ve bu kişilerin son sermaye durumunu gösteren ve ayrıca nevi ve isim değişikliklerini gösteren tüm Ticaret Sicil Gazetelerinin sunulmadığı, “www.ticaretsicil.gov.tr” adresinden yapılan sorgulamada anonim şirket olan isteklinin ortaklarına ve ortaklık oranlarına ait bilgilerin yer almadığı, anılan istekliye ait ortaklar pay defteri veya hazirun cetvelinin de ihale aşamasında EKAP üzerinden beyan edilmesi gerektiği, ancak söz konusu istekli tarafından, ortaklara ait son durumu gösteren belgeler alanında Ticaret Sicil Gazeteleri dışında ilaveten herhangi bir beyanda bulunulmadığı, anılan isteklinin Ticaret Sicil Gazeteleri incelendiğinde 27.05.2020 tarihinde yayınlanan gazetesinde şirketin tek ortaklı ve yönetim kurulu başkanı olarak Vedat Baran görünürken, 02.11.2020 tarihinde yayınlanan gazetede ortaklık yapısının değiştiği ve Vedat Baran’ın yönetimde olduğuna dair bir bilginin yer almadığı, anılan istekli tarafından ihale tarihinde, öncesinde veya sonrasında yapılan şirket ortaklık durumuna ilişkin değişikliğin ihale komisyonunca teyidine yönelik bir beyanda bulunulmadığı, anonim şirketlerde hisse devrinin tescile tabi olmadığı ve yayınlanan gazeteden sonra hisse devrinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitinin yapılabileceği herhangi bir belge olmadığı için bu yönde bir değerlendirme yapılmadan karar verildiği, idare tarafından verilen cevapta ortaklar pay defterinin veya hazirun cetvelinin sunulması gereken bir belge olmadığının belirtildiği,

2. Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından EKAP üzerinden beyan edilen bilgi ve belgelerin eksik ve hatalı doldurulduğu, ihale aşamasında beyan edilen belgeler, ihale öncesinde belgelerin sunuluş şekline uygun olarak hazırlanıp idarenin istemesi durumunda sunuma hazır beklemesi gerekirken, söz konusu istekli tarafından sunulan belgelerin ihale tarihinden sonra notere onaylatılarak sunulduğu, ayrıca EKAP üzerinden beyan edilmeyen bazı belgeler de belgelerin sunulması aşamasında sunularak e-ihale sistemine aykırı hareket edildiği,

3. Aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Aşırı düşük teklif açıklamasında Ordu ve Giresun illerinde EPDK tarafından günlük yayınlanan ‘‘illere göre akaryakıt bayi fiyatları raporu” listesinde yer alan ancak Ordu ve Giresun illerinde akaryakıt istasyonu bulunmayan Lifepet markasının motorin fiyatını kullanarak açıklama yaptığı, ihale komisyonunca da bu konu ile ilgili söz konusu markanın ilgili illerde bayisinin olup olmadığı ile ilgili herhangi bir sorgulama yapılmadığı, EPDK’nın internet sitesinden yapılan sorgulamada Lifepet'in Ordu ve Giresun illerinde bayisi olmadığı, EPDK’ya söz konusu markanın bayisinin olup olmadığı sorulduktan sonra karar alınması gerektiği, Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin EPDK tarafından Ordu ve Giresun illerinde Lifepet markasınca yayınlanan motorin fiyatı ile yaptığı savunmasının, aşırı düşük teklif açıklamasında motorin analiz girdisi için öngördüğü fiyatın dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle geçersiz sayılması gerektiği, idare tarafından bu husus hakkında verilen cevapta EPDK'ya danışılarak karar alındığının belirtildiği, ancak idareye EPDK tarafından verilen cevapta Lifepet'in Ordu ve Giresun illerinde bayisi olduğuna yönelik kesin bir cevap bulunmadığı, EPDK tarafından yayınlanan bütün motorin fiyatlarının aşırı düşük teklif açıklamasında motorin analiz girdisi için öngörülen fiyatın dayanağı olamayacağı,

b) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi girdilerinin ekinde maliyet/satış tespit tutanakları ile stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanaklarının sunulmadığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olan satış tespit tutanaklarının incelenmeden karar verildiği, satış tespit tutanakları incelendiğinde satış tespit tutanağının 3’üncü maddesindeki mükellefin tespiti yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgilerinin ilgili firmanın söz konusu geçici vergi beyanname dönemindeki defter kayıtlarıyla uyuşmadığı, ayrıca proforma faturanın, teklifi veren firmanın beyannamelerini tasdik eden meslek mensubunca değil başka bir meslek mensubu tarafından imzalandığı, dolayısıyla geçersiz sayılması gerektiği, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde belirtilen ibarenin yazılmadığı, nakliyenin fiyata dahil edilmediği ve teklifi veren firma ile meslek mensubuna ait imza ve kaşelerin bulunmadığı, ayrıca teklif veren firma ile meslek mensubu arasında tam tasdik sözleşmesinin bulunmadığı, bahsedilen konularda kontrol sağlanmadan idare tarafından karar verildiği, iş makineleri için alınan fiyat teklifinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

…

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. …” hükmü,

“Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden e-teklif şeklinde gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

…

(8) Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesine ilişkin tutanaklar EKAP üzerinde hazırlandıktan sonra, çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir.

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(10) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları ile beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ile yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler yenileri ile veya ihalede istenen şartları sağladığını gösteren başka belgelerle tevsik edilirler. Verilen süre içerisinde beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Geçici teminat mektubu ve sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işleme ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektubunu idarenin talebi üzerine sunmayan istekliler hakkında, Kanunun 17 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.

(11) İstekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile sorgulama sonucu edinilen bilgiler, bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgeler ya da geçici teminat mektubu arasında farklılık bulunması durumunda; ihalede öngörülen şartların sağlanması kaydıyla tekliflerin geçerliliği etkilenmez. Ancak ihale tarihinden sonra yeterlik sertifikası kapsamındaki belgelere ilişkin şartların değişmesi halinde, isteklinin buna ilişkin belgeleri derhal sunması zorunlu olup, bu durumda ihalede öngörülen şartların sağlanmadığının anlaşılması halinde teklif değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Fatsa-Ordu-Piraziz Devlet Yolunda (Km:111+617-125+750, Km:0+000-26+700, Km:11+000-37+700 Arası) BSK Onarımı Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2018E04-25001-131617, 2020E04-152940-153409

…

e) Miktarı: Toprak Tesviye İşleri (115.000 m³ kazı), Sanat Yapıları İşleri (1.260 m³ demirsiz beton, 4.770 m³ demirli beton), Üstyapı İşleri (88.000 ton plentmiks karışımlar, 318.653 ton BSK yapımı), Köprü İşleri (720 m³ demirsiz beton, 4.820 m³ demirli beton)

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Fatsa-Ordu-Piraziz Devlet Yolunda (Km:111+617-125+750, Km:0+000-26+700, Km:11+000-37+700 Arası)” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri, …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nda ticaret sicil bilgilerine ilişkin olarak ortaklara ait bilgileri, yöneticilere ait bilgileri ve ticaret sicil gazetelerini beyan ettiği, beyan edilen ortaklık bilgisinde Vedat Baran’ın şirketin %100 oranında hissesine sahip olduğu, istekli tarafından beyan edilen Ticaret Sicil Gazeteleri dikkate alınarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet sitesi üzerinden yapılan sorgulamada ihale tarihi olan 14.09.2020 tarihinden önce yayınlanmış son Ticaret Sicil Gazetesinin 27.05.2020 tarihli gazete olduğu, söz konusu gazetede şirketin tek pay sahipli bir anonim şirket olduğu, pay sahibinin Vedat Baran olduğu, anılan gazetenin “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nda beyan edildiği, iddia kapsamında ilgili istekliye ait olduğu belirtilen 02.11.2020 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinin ihale tarihinden sonra yayınlanan bir gazete olduğu görülmüştür.

Her ne kadar ihale üzerinde bırakılan istekliye ait yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ve ticaret sicil gazeteleri üzerinden inceleme ve tespitler yapılmış olsa da başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak anonim şirketlerde ortaklık yapısının son durumu gösterip göstermediği hususunun o tüzel kişiliğe ait pay defteri ile belirlenebileceği, 20.10.2020 tarihinde yürürlüğe giren mevzuat değişikliği ile anonim şirket statüsünde olan isteklilerin pay defteri beyan etme/sunma zorunluluğunun bulunduğu, ancak söz konusu ihalenin ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre böyle bir zorunluluğun bulunmadığı, ortaklık yapısının son durumunu gösteren pay defterlerinin anonim şirket statüsünde olan ve/veya ortak girişim içinde anonim şirket ortağı bulunan isteklilerden istenilmesi suretiyle inceleme yapılması gerekse de 3’üncü iddia kapsamında aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği tespit edildiğinden gelinen aşama itibariyle idare tarafından söz konusu iddiaya ilişkin olarak anonim şirket statüsünde olan ve/veya ortak girişim içinde anonim şirket ortağı bulunan isteklilerden pay defterlerinin istenilerek değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.9. Belgelerin sunuluş şekli:

7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.

7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’ne idare tarafından EKAP üzerinden gönderilen 06.01.2021 tarihli yazı ile beyan edilen belgelerden imza sirküleri, bilanço bilgileri ve iş hacmi bilgilerinin sunulması istenilmiş olup istekli tarafından sunulan belgelerden noter onaylı belgenin imza sirküleri olduğu görülmüştür.

İncelemeye esas teşkil ettiği gerekçesiyle söz konusu istekli tarafından idareye sunulan imza sirkülerinin asılları 04.03.2021 tarih ve 4022 sayılı yazı ile idareden istenilmiş olup idarenin 05.03.2021 tarih ve 372678 sayılı yazısı ile Kuruma gönderilmiştir.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nda imza sirkülerinin tarihinin 30.09.2019, yevmiye numarasının 15265 ve noterlik adının Ankara 10. Noterliği olarak beyan edildiği, teklifi kapsamında Ankara 10. Noterliğince 30.09.2019 tarih ve 15265 yevmiye numarası ile düzenlenmiş olan ve Ankara 10. Noterliği tarafından 30.09.2019 tarih ve 15266 numara ile onaylanarak aslına uygun suretin oluşturulduğu imza sirkülerinin ve yine Ankara 10. Noterliğince 03.11.2020 tarih ve18733 yevmiye numarası ile düzenlenmiş olan ve Ankara 10. Noterliği tarafından 07.12.2020 tarih ve 20642 numara ile onaylanarak aslına uygun suretin oluşturulduğu imza sirkülerinin sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan inceleme bir arada değerlendirildiğinde ilgili istekli tarafından sunulan iki ayrı tarihli imza sirkülerlerinden değerlendirmeye esas alınması icap eden belgenin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belge olduğu, ilgili istekli tarafından “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nda beyan etmiş olduğu ve teklifi kapsamında sunmuş olduğu Ankara 10. Noterliğince 30.09.2019 tarih ve 15265 yevmiye numarası ile düzenlenmiş olan ve Ankara 10. Noterliği tarafından 30.09.2019 tarih ve 15266 numara ile onaylanarak aslına uygun suretin oluşturulduğu imza sirkülerinin belgelerin sunuluş şekline uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”in dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında olduğu hükme bağlanmış olup başvuru sahibinin “beyan edilen bilgi ve belgelerin eksik ve hatalı doldurulduğu” iddiasında EKAP üzerinden beyan edilen hangi bilgilerin eksik ve hatalı doldurulduğunun belirtilmediği, soyut ve mesnetsiz iddialara yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

…

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. …” açıklaması yer almaktadır.

11.01.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararında 49 isteklinin ihaleye teklif sunduğu, 25 isteklinin tekliflerinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği, 20 isteklinin ise tekliflerinin aşırı düşük teklif olduğu görülmüş olup teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilere idare tarafından EKAP üzerinden 14.10.2020 tarihinde gönderilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulmuştur.

Söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekinde sıralı analiz girdileri tablosuna, açıklama istenilen iş kalemleri listesine ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde ihale dokümanında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağına ilişkin düzenleme yapılan ihaleler için idare tarafından öncelikle geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet esas alınarak sınır değerin hesaplanması ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, bu kapsamda idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği, ayrıca idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda da; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, bedeli bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerektiği, öte yandan analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı açıklanmaktadır.

Açıklama istenilmeyen analiz girdileri incelendiğinde “FOP/23.ND-SY”poz numaralı iş kaleminde yer alan “Profilli demir ve Nervürlü Çelik Nakli (M=130 km)” analiz girdisinin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer aldığı, “Profilli demir ve Nervürlü Çelik Nakli (M=130 km)” analiz girdisine ilişkin formülde işçilik girdisinin de açıkça yer aldığı, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesi gereğince tutarı analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacak olan işçilik girdisi barındıran analiz girdilerinin açıklama istenilemeyecek analiz girdisi olarak belirlenmemesi gerekirken “Profilli demir ve Nervürlü Çelik Nakli (M=130 km)” analiz girdisine ilişkin formül içeriğinde işçilik girdisinin belirlendiği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen gerekçelerle idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varıldığından başvuru sahibi tarafından söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği yönünde iddia edilen hususlar ile ilgili olarak değerlendirme yapılmasının bu aşamada gerekmediği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi, anonim şirket statüsünde olan ve/veya ortak girişim içinde anonim şirket ortağı bulunan isteklilerden pay defterlerinin istenilerek değerlendirme yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.