KİK Kararı: 2021/UY.II-569

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/010
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 10.03.2021
Karar No : 2021/UY.II-569
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Fetih Grup İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş (TEİAŞ) 16. Bölge Müdürlüğü Batman,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/508423 İhale Kayıt Numaralı “16 Bölge Müdürlüğü Sorumluluk Sahasında Bulunan Enerji İletim Hatlarının Muhtelif Bölümlerinde İzolatör Ekleme, İzolatör Değişimi, Galvanizli Sac Levha Temini ve Montajı, Kuşkonmaz Montajı ve Askı Takımı Temini İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş (TEİAŞ) 16. Bölge Müdürlüğü Batman tarafından 20.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “16 Bölge Müdürlüğü Sorumluluk Sahasında Bulunan Enerji İletim Hatlarının Muhtelif Bölümlerinde İzolatör Ekleme, İzolatör Değişimi, Galvanizli Sac Levha Temini ve Montajı, Kuşkonmaz Montajı ve Askı Takımı Temini İşi” ihalesine ilişkin olarak Fetih Grup İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 01.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.02.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.02.2021 tarih ve 7504 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.02.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/274 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu üçüncü kişilerden fiyat teklifi ilişkin maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) tespit tutanaklarının, mükellef imza sirkülerinin, muhasebeci oda kayıt belgesinin ve fiyat teklifi veren firmayla meslek mensubu arasında yapılan tam tasdik sözleşmesinin veya yetkili olduğuna dair sözleşmenin meslek mensubundan istenmesi, söz konusu belgelerin sunulmaması halinde anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği, fiyat teklifinin 2020 yılının 2. veya 3. döneme ilişkin olması ve ortalama satış tutarının %80’inin altında olmaması gerektiği, meslek mensubunca mevzuatta düzenlenen ibarelerin yazılması, imzalanması, kaşelenmesi, fiyat teklifindeki sayı ile tutanaktaki sayının uyumlu olması gerektiği,

2. Vergi Usul Kanunu gereği noter tasdik işleminin mükellefin adresinin bulunduğu ilde yapılması gerektiğinden maliyet/satış tespit tutanaklarındaki noter onayının farklı bir ilde yapılması halinde açıklamanın geçersiz sayılması gerektiği,

3. Maliyet/satış tespit tutanaklarında belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının piyasa fiyatlarının çok altında olması nedeniyle satış tespit tutanaklarında belirtilen faturaların ilgili vergi dairesinden istenilerek incelenmesi gerektiği, faturaların istenilmesi halinde fiyat teklifi verilen malzemenin ya hiç satılmadığı ya da verilen fiyatın çok üzerinde satış yapıldığının görüleceği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1’nci maddesine göre alınan fiyat tekliflerindeki malzemenin ihale dokümanında istenen malzemeyle aynı özellikte olup olmadığının incelenmesi için de faturalar üzerinden inceleme yapılması gerektiği, fiyat teklifi alınan firmanın ticaret sicil gazetesinin faaliyet konusu bölümünün incelenerek fiyat verdiği malzemenin satışını yapma yetkisi olup olmadığının incelenmesi gerektiği,

4. İşçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında kalmaması gerektiği, yapılan tenzilat çok fazla olduğundan işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olma ihtimalinin çok yüksek olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin 1, 2, 3 ve 4’üncü iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

...

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

...

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

...

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

...

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 16 Bölge Müdürlüğü Sorumluluk Sahasında Bulunan Enerji İletim Hatlarının Muhtelif Bölümlerinde İzolatör Ekleme, İzolatör Değişimi, Galvanizli Sac levha Temini ve Montajı, Kuşkonmaz Montajı ve Askı Takımı Temini İşi” düzenlemesi,

İhaleye ait Özel Teknik Şartname’nin “Yüklenici tarafından temin edilecek malzemeler” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu Özel Teknik Şartname ve mahal listesinde tanımlanan işlerin yapılması için gerekli olan tüm araç-gereç-teçhizat ve malzemelerden yalnızca camizolatörler ve kuşkonmazlar idare tarafından verilecek olup, geri kalan tüm araç-gereç-teçhizat ve malzemeler yüklenici tarafından temin edilecektir. Yüklenici tarafından kullanılan hiçbir araç-gereç ve malzeme için ilave ücret ödenmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği, idarece açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), bahsi geçen hususa ilişkin olarak da açıklama isteme yazılarında, açıklanması istenilmeyecek olan analiz girdilerine yer verileceği,

Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği, isteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalede idarece sınır değerin altında teklif sunan 2 istekliden 29.10.2020 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen sorgulama yazılarıyla aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 1 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, 16.11.2020 tarihli komisyon kararıyla Fatih Polat’ın açıklaması kabul edilerek ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Fetih Grup İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Fetih Grup İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 25.11.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.11.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.12.2020 tarih ve 54652 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 30.12.2020 tarihli ve 2020/UY.II-2181 sayılı Kurul kararında “İhale dokümanı ile idarenin aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazısı incelendiğinde, birim fiyat üzerinden gerçekleştirilen ihalede 77 iş kalemi bulunduğu, 29.10.2020 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında “…teklif ettiğiniz fiyatların bileşenleriyle birlikte Bölge Müdürlüğümüze 5 iş günü içerisinde yazılı olarak sunmanız hususunda…” şeklinde genel bir ifadeye yer verilmek suretiyle açıklama talep edildiği, anılan yazı kapsamında açıklama istenilecek iş kalemlerine ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.…Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmede bahse konu aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu şekilde yapılan bir sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin imkân dâhilinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede,

a) “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi,

b) Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait idarece hazırlanan birim fiyat analizleri üzerinden temel girdilere (işçilik, mazot, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması,

c) Paçal/özel iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması (örneğin aynı paçal iş kalemi analizi içerisinde yer alan tüm işçilik girdilerinin toplanması),

d) Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisi birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması durumunda, eğer bu paçal iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi),

f) Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

Hazırlanan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile birlikte temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği, açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.” ifadelerine yer verilmek suretiyle idarece sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Yapılan incelemede, söz konusu Kurul kararı sonrasında idarece teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden EKAP üzerinden tebliğ edilen 11.01.2021 tarihli yazıyla yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sorgulama yazısında “…teklif ettiğiniz fiyatların bileşenleri ile birlikte yazımız ekinde belirtilen iş kalemleri listesinin analizini Bölge Müdürlüğümüze 7 iş günü içerinde yazılı olarak sunmanız hususunda…” ifadesinin yer aldığı, anılan yazı ekinde 75 iş kalemine ilişkin analiz formatlarına yer verildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmediği görülmüştür.

Diğer taraftan ihale işlem dosyasının incelenmesinden, idarece sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmediği, bu çerçevede 77 iş kaleminden oluşan ihalede yaklaşık maliyete oranı en yüksek iki iş kalemi olan “420kV 3740mm Tip-A Slikon İzolatör Temini” (yaklaşık maliyetin %28,60’ı) ve “400kV 3C İletkene Göre Açılı Çift V Askı Tip-A İzolatör Montajı için Askı Takımı Temini” (yaklaşık maliyetin %22,77’si) iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri arasında yer almadığı, bu itibarla idarece Tebliğ’in yukarıda yer verilen açıklamalarına ve 30.12.2020 tarihli ve 2020/UY.II-2181 sayılı Kurul kararında belirtilen hususlara uygun şekilde işlem tesis edilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmede bahse konu aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu şekilde yapılan bir sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin imkân dâhilinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede,

a) “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi,

b) Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait idarece hazırlanan birim fiyat analizleri üzerinden temel girdilere (işçilik, mazot, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması,

c) Paçal/özel iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması (örneğin aynı paçal iş kalemi analizi içerisinde yer alan tüm işçilik girdilerinin toplanması),

d) Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisi birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması durumunda, eğer bu paçal iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi),

f) Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

Hazırlanan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile birlikte temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği, açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.