KİK Kararı: 2021/UY.II-268

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/004
Gündem No : 91
Karar Tarihi : 27.01.2021
Karar No : 2021/UY.II-268
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Den Mimarlık A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Düzce İl Özel İdaresi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/195531 İhale Kayıt Numaralı “Kaynaşlı İlçe Emniyet Müdürlüğü Ek Hizmet Binası İkmal İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Düzce İl Özel İdaresi tarafından 12.05.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kaynaşlı İlçe Emniyet Müdürlüğü Ek Hizmet Binası İkmal İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Den Mimarlık A.Ş. nin 09.12.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.12.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.12.2020 tarih ve 59261 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/2167 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hesaplanan metrajlar ile idarenin hesapladığı metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir düzeyde olmadığı, metrajlar arasındaki farkın işin yapılabilirliğine etki edecek düzeyde olduğu, metraj farklılıkları sonucunda oluşacak toplam fiyatın ihalenin sonucundaki sıralamayı değiştirecek nitelikte olduğu,

b) Açıklama istenilen iş kalemleri ve açıklanması istenilmeyen iş kalemlerine ait hesap cetvellerinin ayrı ayrı sunulmadığı, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine ait metrajlar ve öngörülen fiyatlara ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, bu girdilerin hesaplamalarda kullanılmadığı,

c) Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait analizlerin tamamının sunulmadığı, açıklama istenecek iş kalemlerine ait analiz fiyatları ile hesap cetvellerinde sunulan fiyatların aynı olmadığı,

d) Açıklama istenilen iş kalemlerinden Y.16.050/13, Özel_P-137, B-17.D/5 pozlarının içeriğinde hazır beton bulunduğu, bu pozlara ait tekliflerin beton dökme süresi/donma süresi göz önüne alınarak Düzce’de beton santrali olan ticari işletmelerden alınması gerektiği, alınan fiyatlarla oluşturulan analizlerde malzeme ve işçiliğin ayrılması gerektiği, ilgili aşırı düşük teklif açıklamasında beton fiyatlarının Düzce’den alınmadığı, Özel_P-137, B-17.D/5 pozlarında malzeme ve işçiliğin ayrı ayrı hesaplanmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında bu pozların ayrıştırılmadığı, Düzce dışından beton fiyatı alındığı,

e) Aşırı düşük teklif açıklama dosyasında, teklif edilen bedelin yaklaşık %5 ine tekabül eden kişiye bağlı olmayan ve herhangi bir mahsuplaşma yoluna gidilemeyen, ilgili mevzuat gereği ödenmesi gereken mutat bedeller olan (teklif bedeline göre hesaplanan) sözleşme karar, damga vergisi, ödemelere ait damga vergileri, KİK payı, SGK primleri ile stopaj bedelleri, iş güvenliği ile ilgili giderlere yer verilmediği veya teklif bedeline göre ödenecek tutarların belli olmasına rağmen bu tutarların yazılmadığı veya eksik tutar yazıldığı, söz konusu işin Sözleşme Tasarısı’ndaki 33.1’inci maddesinde ihale uhdesinde kalacak istekliden istenen 1 adet binek araba ve 2 adet tablete ait yapılacak ödemelerin aşırı düşük teklif dosyasında belirtilmediği ve yer verilmediği, Sözleşme Tasarısı’ndaki 23.1’inci maddesinde belirtilen ve ihale uhdesinde kalan isteklinin çalıştırmak zorunda olduğu 3 adet teknik personelin maaş, SSK, sosyal hakları ile ilgili herhangi bir tutar yazılmadığı ya da eksik yazıldığı,

f) Açıklanması istenilen iş kalemleri arasında yer alan Özel_Poliüretan Kat Silme ve Söve Yapılması, Özel_Burdur Bej Mermer ile Cephe Kaplaması, Özel_Alçı Tamiri/Zımpara, Özel_P-137, Özel_Altın Yaldızlı Ferforje Rozet, Özel.7.Kabartma Pirinç E.G.M Amblemi, Özel.2.Giydirme Silikon Cephe Yapılması, Özel.1.Fotoselli Kapı pozlarının poz açılımları ve teknik şartnamesi incelendiğinde tek bir iş kaleminden oluşmayan birden fazla bileşenden oluşan imalat ve iş kalemini kapsar şekilde hazırlandığı, gerek yapım tekniği gerekse montaj tekniği acısından farklılıklar gösteren ve teknik özellikleri bulunan imalatların tarif edildiği, bu pozların tek bir satış tutarı tespit tutanağına göre düzenlenmesi mümkün olmadığı ve mevzuata aykırı olduğu, analizi yapılabilir özel iş kalemleri için, girdi miktar ve cinslerini gösterir analiz yapılmaması, iş kalemleri için girdi tür ve miktarlarının ayrıntılı gösterilmemesi malzeme ve işçilik miktarları ile fiyatların denetimsiz hale getirilmesine sebep olacağından, aşırı düşük teklif yönüyle denetlenemeyen bir açıklama ortaya çıkacağından poz içerisindeki her bir imalata, karışıma, malzemeye, işçiliğe ait ayrı ayrı m2-mt-kg vs cinsinden fiyat alınarak analiz girdisi olarak belirlenip iş kalemi fiyat analizi ile açıklanması gerektiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında da bu pozlara ve iş kalemlerine ait EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7, EK-O.8 tutanaklarında ağırlıklı ortalama birim satış/maliyet tutarı hesaplanan girdi birimleri ile teklife konu iş kalemine ait girdi birimlerinin birbiri ile örtüşmediği, meslek mensubunca düzenlenen tutanakta yer alan ürünler ile teklife konu ürünün aynı özellikte olmadığı, bahsi geçen ilk iki pozun [(Özel_Poliüretan Kat Silme ve Söve Yapılması, Özel_Burdur Bej Mermer ile Cephe Kaplaması] imalatının dış cephede yapılacağı, ihale dokümanındaki “İş Grubu: Ana Grup>İnşaat İmalatları>Emniyet Müdürlüğü Binası>Duvar ve Dış Cephe İmalatları” düzenlemesine bakıldığında dış cephede herhangi bir iskele pozu olmadığı, söz konusu iş anahtar teslim götürü bedel olduğundan sözü edilen bu iki pozda ve Özel.2.Giydirme Silikon Cephe Yapılması, P-002/A1 pozlarında cephede insan ve malzeme sirkülasyonu ve imalatı için iskele-vinç-sepetli vinç-yürüyen platform gibi poz girdilerinin olması gerektiği, bu girdilerin olmamasının imalatlar için hazırlanan dokümanların eksik ve hatalı olduğu anlamına geldiği,

g) EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7, EK-O.8 tutanaklarının fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından düzenlenmediği, usulüne uygun hazırlanmadığı, teklif edilen birim fiyatların tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu, tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği,

h) Açıklanması istenilen iş kalemlerinden Y.23.014, B-23.111 gibi pozlarda birim fiyat tariflerinde nakliyenin dahil olmadığı, iş kalemlerine ait analizlerde kullanılan rayiçlerde malzeme bedelinin fabrikada olarak öngörüldüğünden nakliyenin hesaba katılmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında bu ve buna benzer iş kalemlerine ait nakliye hesabı sunulmadığı,

ı) Açıklanması istenilmeyen iş kalemlerine öngörülen bedel ile bu iş kalemlerinin fen ve sanat kurallarına uygun yapılamayacağı, bu iş kalemlerinden açıklama istenecek iş kalemleri ile benzerlik gösteren iş kalemleri karşılaştırıldıklarında ve metrajları da hesaba katıldığında öngörülmesi gereken tutarın öngörülen tutardan çok daha fazla olduğu,

i) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanmış birim fiyatlar kullanılarak yapılan açıklamada kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanmış birim fiyatlar dışında fiyatların kullanılıp kullanılmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer verilen açıklamalar doğrultusunda kullanılan kar dahil 2020 yılı birim fiyatının 1,25’e bölünmesi suretiyle bulunacak karsız birim fiyatın kullanılması gerektiği, hesaplamaların hatalı olarak yapıldığı ve aşırı düşük teklif açıklama dosyasında hesaplanan karsız birim fiyatların olması gereken birim fiyatların altında olduğu, öngörülen kar tutarı eklendiğinde dahi söz konusu tutarların iş kaleminin karsız birim fiyatının altında olduğu,

j) Açıklanması istenilen iş kalemlerinden inşaat imalatlarına, mekanik tesisat imalatlarına, elektrik tesisatı imalatlarına ait üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde malzeme bedelinin ve montaj bedelinin ayrı ayrı açıklanmadığı, mekanik tesisat-elektrik tesisatı ana grup ve alt gruplarında alınan fiyat tekliflerinde tekliflerin her şey dahil olmadığı, iş kalemine ilişkin nakliye, montaj, işçilik, malzeme gibi tüm miktarların ve fiyatların gösterilmesinin gerektiği, her şey dahil tekliflerde bir birimin içerisinde ne kadar işçilik ne kadar malzeme ve nakliye giderinin olduğunun tespitinin mümkün olamayacağı, bu durumun ise kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

k) Açıklanması istenilen iş kalemlerinden EÖP-11, EÖP-7, EÖP-12, EÖP-4, EÖP-13, EÖP-9, EÖP-6, EÖP-10, Özel.1.Fotoselli Kapı, EÖP-18, EÖP-14 nolu iş kalemlerinin malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı açıklanmadığı, meslek mensubunca düzenlenen tutanakta yer alan ürünler ile teklife konu ürünün aynı ürünler olmadığı,

l) Açıklanması istenilen iş kalemleri arasında olan 281-301, 280-2204, 280-1105, 280-2202, 280-1202, 280-2208, 281-501, 281-503, 280-2207 nolu VRF Tesisatı/Mekanik Tesisat iş grubuna ait iş kalemlerinin, malzeme-montaj-nakliye-şantiye içi yatay ve düşey taşımalar (vinç-fortlift) bedelinin ayrı ayrı açıklanmadığı, meslek mensubunca düzenlenen tutanakta yer alan ürünler ile teklife konu ürünün aynı ürün olmadığı,

m) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj işçilikleri toplamının o iş kalemi içerisinde olması gereken toplam işçilik miktarının saatlik asgari ücretle çarpımı sonucu olması gerekenden daha az olarak belirlendiği, işçilik miktarları ile işçilik fiyatlarının düşürüldüğü,

n) Sunulan ilk aşırı düşük teklif açıklamasıyla son aşırı düşük teklif açıklaması arasındaki tarih farkı göz önünde bulundurulduğunda son aşırı düşük teklif açıklamasının piyasa fiyatlarını yansıtmadığı, açıklama kapsamında sunulan belgelerin idarenin aşırı düşük teklif açıklamasını istediği tarihten sonra düzenlenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları,

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Karayolları Teknik Şartnamesi’nin “Yaş Karışım Hazır Betonun Taşınması” başlıklı 308.07.04.01’inci maddesinde ise “Katı kıvamdaki taze beton (SI) karıştırma donanımı olmayan araçlarla taşınabilir. Beton ile temas halinde olan taşıma yüzeyleri betonla reaksiyona girmemeli ve su kaybına neden olmamalıdır. Beton taşıma esnasında, güneş, yağış, rüzgâr, toz gibi dış etkenlerden geçirimsiz örtüler ile kapatılarak korunmalıdır.

Katı kıvamlı beton dışındaki taze beton, kullanım yerine sadece karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle taşınabilir. Beton, şantiyedeki boşaltma işleminin hemen öncesinde, homojen duruma gelmesi için bir kez daha karıştırılmalıdır.

Karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle betonun boşaltma işlemi, çimento ile suyun ilk temasından itibaren 120 dakika sonunda (çimento ilk priz süresini geçmemesi kaydıyla) tamamlanmalıdır.

Herhangi bir karıştırma donanımı olmayan araçlarla taşınan katı kıvamdaki taze beton ise çimento ve suyun ilk temasından itibaren en fazla 45 dakika sonunda yerine boşaltılmalıdır.

Normal şartlar için verilmiş olan bu sürelerde, hava şartlarından veya kimyasal katkı kullanılmasından dolayı priz süresinin hızlanması veya gecikmesi dikkate alınmalıdır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kaynaşlı İlçe Emniyet Müdürlüğü Ek Hizmet Binası İkmal İnşaatı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 1 Adet Kaynaşlı İlçe Emniyet Müdürlüğü Ek Hizmet Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi (Bodrum+Zemin+2)

1 Adet Kaynaşlı İlçe Emniyet Müdürlüğü Ek Hizmet Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi (Bodrum+Zemin+2)

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kaynaşlı Çele Köyü Karaçalı Mevkii 2226 Nolu Parsel Kaynaşlı /Düzce” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. …” düzenlemesi yer almaktadır.

18.06.2020 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararına göre, açık ihale usulüyle yapılan şikâyete konu ihalede 17 adet doküman indirildiği, ihaleye teklif veren 8 isteklinin olduğu, Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bildik Elektrik Makine İnşaat Mühendislik San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin sınır değerin altında kaldığı ve idare tarafından anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunduğu, Bildik Elektrik Makine İnşaat Mühendislik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunmadığı, ihalenin Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Den Mimarlık Anonim Şirketinin belirlendiği,

Başvuru sahibi Den Mimarlık Anonim Şirketi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarenin şikayet başvurusunu reddettiği ardından başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, başvuru üzerine 29.07.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1303 sayılı Kurul kararı ile idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulama işleminin mevzuata uygun şekilde tekrar yapılması gerektiğine karar verildiği, ilgili Kurul kararı üzerine yapılan aşırı düşük teklif sorgulama işlemi sonrası 08.09.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Den Mimarlık Anonim Şirketinin belirlendiği,

Söz konusu ihale komisyonu karar üzerine başvuru sahibi Den Mimarlık Anonim Şirketi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle idareye yaptığı şikayet başvurusunun reddedildiği, ardından başvuru sahibinin Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusu üzerine 04.11.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1813 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile aşırı düşük teklif sorgulama işleminin aşırı düşük olarak tespit edilen iki istekliye de 29.07.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1303 sayılı Kurul kararında belirtilen hususlar da dikkate alınarak tekrar yapılması gerektiğine karar verildiği görülmüştür.

04.11.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1813 sayılı Kurul kararı üzerine yapılan aşırı düşük teklif sorgulama işlemi sonrası 01.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Den Mimarlık Anonim Şirketinin belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından 17.11.2020 tarihinde sınır değerin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında 72 adet iş kaleminin/grubunun bulunduğu “Açıklama İstenilecek İş Kalemleri/Grupları Listesi”, 24 adet girdinin bulunduğu “Açıklama İstenilmeyecek Analiz Girdilerinin Listesi”, “Sıralı İş Kalemleri/Grupları Listesi” ve 20 adet analiz formatının gönderildiği, açıklama istenilen isteklilerden Bildik Elektrik Makine İnşaat Mühendislik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından söz konusu sorgulama yazısına açıklama sunulmayacağına dair cevap verildiği, Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ise aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu ve idarece uygun bulunduğu görülmüştür.

İtirazen şikayete konu Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında açıklama istenilen 72 adet iş kalemine ilişkin maliyet icmaline, hesap cetveline, birim fiyatı kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarının listesine, iş kalemlerine ilişkin analizlere ve fiyat tekliflerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin (a) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

İhale konusu yapım işi anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekliye ait metrajlar ile idareye ait metrajların karşılaştırılması neticesinde, idareye ait metrajlar ve istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlarla işin gerçekleştirilmesi durumunda istekli lehine bir avantaj oluşmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin (b) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

İstekli tarafından sunulan hesap cetvelinde aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilen 72 iş kaleminin ayrı ayrı belirtildiği, açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi gereğince miktar ve birim fiyatlar ayrı ayrı belirtilmeksizin toplam bedelin gösterildiği, kamu kurum ve kuruluşlarının analizlerinin kullanıldığı iş kalemlerinde açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin (c) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyasında 24 iş kaleminin analiz sunularak açıklandığı, söz konusu analizlerden 4 adedinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların kullanılarak oluşturulduğu, sunulan diğer analizlere ilişkin olarak fiyat teklifi alındığı, diğer iş kalemine ilişkin olarak ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı görülmüştür.

Sunulan 24 adet analiz fiyatları ile hesap cetvelinde yer alan birim fiyatların karşılaştırılması neticesinde, söz konusu birim fiyatların birbirleri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (d) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekleri incelendiğinde Y.16.050/13 pozunun açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde yer almadığı, dolayısıyla söz konusu iş kalemine yönelik istekli tarafından açıklama sunma zorunluluğu bulunmadığı, B-17.D/5 pozuna ilişkin olarak istekli tarafından kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatın kullanıldığı, ilgili poza ilişkin olarak istekli tarafından analiz sunulma zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan “Özel_P-137 Dış Saha Betonu Yapılması (C30/37)” pozuna ilişkin olarak ise fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, fiyat teklifinde ve söz konusu fiyat teklifinin ekinde yer alan ve meslek mensubunca kaşelenerek imza altına alınan EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağında fiyat teklifi alınan firmanın adresinin Selçuklu/Konya olduğu, ihale konusu işin yapılacağı yerin ise Kaynaşlı /Düzce olduğu görülmüştür.

“Özel_P-137 Dış Saha Betonu Yapılması Pozu (C30/37)” iş kalemi için fiyat teklifi alınan ve hazır betonun temin edileceği firmanın adresinin Selçuklu/Konya’da, işin yapılacağı yerin ise Kaynaşlı /Düzce’de olduğu, beton harcı taşıyan araçların hız limitleri dikkate alındığında söz konusu iş kaleminde yer alan beton harcının taşınmasının, Karayolları Teknik Şartnamesi’nin “308.07.04.01 Yaş Karışım Hazır Betonunun Taşınması” başlıklı maddesinde beton mukavemeti için öngörülen taşıma süreleri açısından teknik olarak makul düzeyde olmadığı değerlendirilmiştir.

Başvuru sahibinin (e) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilerin yukarıda yer verilen Tebliğ’in 45’inci maddesi doğrultusunda açıklama yapmalarının yeterli olduğu, başvuru sahibinin iddiasında yer vermiş olduğu giderlerin ise açıklanmasının zorunlu olmadığı, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan istekli tarafından sözleşme ve genel giderler için ayrıca bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (f) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

Açıklanması istenilen iş kalemleri arasında yer alan Özel_Poliüretan Kat Silme ve Söve Yapılması, Özel_Burdur Bej Mermer ile Cephe Kaplaması, Özel_Alçı Tamiri/Zımpara, Özel_P-137, Özel_Altın Yaldızlı Ferforje Rozet, Özel.7.Kabartma Pirinç E.G.M Amblemi, Özel.2.Giydirme Silikon Cephe Yapılması, Özel.1.Fotoselli Kapı pozlarının idare tarafından oluşturulan özel pozlar olduğu, söz konusu iş kalemlerine ilişkin idare tarafından aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde analiz formatlarının isteklilere gönderildiği, oluşturulan analiz formatlarında analiz girdilerinin belirtildiği, bunun yanında P-002/A1 poz numaralı iş kaleminin ise kamu kurum ve kuruluşu tarafından yayınlanan bir poz olduğu görülmüş olup idarenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1 ve akabindeki maddelerde yer verilen açıklamalar doğrultusunda isteklilerden açıklama istediği, söz konusu pozların da idarenin ihtiyacı kapsamında belirlendiği ve ihtiyacın tespitinin idarenin takdirinde olduğu anlaşılmıştır.

İstekli tarafından açıklama kapsamında sunulan Özel_Poliüretan Kat Silme ve Söve Yapılması, Özel_Burdur Bej Mermer ile Cephe Kaplaması, Özel_Alçı Tamiri/Zımpara, Özel_P-137, Özel_Altın Yaldızlı Ferforje Rozet, Özel.7.Kabartma Pirinç E.G.M Amblemi, Özel.2.Giydirme Silikon Cephe Yapılması iş kalemlerinin analizlerinde girdiler başlığı altına malzeme, işçilik ve nakliye satırlarının açıldığı, söz konusu satırların altına sadece poz numarası ve iş kaleminin adı yazılmak suretiyle alınan fiyat tekliflerinin belirtildiği ve fiyat teklifi ile açıklama yapıldığının ifade edildiği görülmüş olup istekli tarafından sunulan söz konusu analizlerin idare tarafından isteklilere gönderilen analiz formatlarına uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (g) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanakların yetkili meslek mensupları tarafından düzenlendiği, teklif edilen birim fiyatların tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, tutanakların son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği tespit edildiğinden söz konusu tutanakların mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (h) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

Sorgulamaya tabi olan ve açıklanması istenilen Y.23.014 ve B-23.111 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapılmış olup aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında söz konusu iş kalemlerinin nakliyesine ilişkin herhangi bir sorgulamanın yapılmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin (ı) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

İdarece isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde açıklanması istenen 72 adet iş kalemine yer verildiği, istekliler tarafından açıklanması istenilmeyen iş kalemleri için ayrıca bir açıklama yapılmasının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (i) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından açıklama kapsamında kullanılan birim fiyatların kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlarla uyumlu olduğu, kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesi doğrultusunda ilgili tablolarda yer verilen kar ve genel gider hariç birim fiyatlarına istekli tarafından belirlenen kar ve genel giderlerin eklenerek teklif fiyatlarının oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (j) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında 20 iş kalemi için fiyat teklifi sunulduğu, sunulan fiyat tekliflerinin incelenmesi neticesinde malzeme, montaj/işçilik ve nakliye bedeline ayrı ayrı yer verildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin (k) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyasındaki EÖP-11, EÖP-7, EÖP-12, EÖP-4, EÖP-13, EÖP-9, EÖP-6, EÖP-10, Özel.1.Fotoselli Kapı, EÖP-18, EÖP-14 iş kalemleri için analizlerin düzenlendiği, analizlere dayanak olarak fiyat teklifi sunulduğu, sunulan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı açıklandığı, meslek mensubunca düzenlenen tutanakta yer alan ürünler ile teklife konu ürünlerin aynı ürün olmadığının söylenemeyeceği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (l) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen 25.490.5101, 25.490.2204, 280-1105, 25.490.2202, 25.490.1102, 25.490.2208, 25.490.8101, 25.490.8103, 25.490.2207 iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı ve kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının montajlı birim fiyatlar olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (m) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

İstekli tarafından fiyat teklifi sunularak açıklanan Özel_Poliüretan Kat Silme ve Söve Yapılması, Özel_Burdur Bej Mermer ile Cephe Kaplaması, Özel_Alçı Tamiri/Zımpara, Özel_P-137, Özel_Altın Yaldızlı Ferforje Rozet, Özel.2.Giydirme Silikon Cephe Yapılması, Özel_Y.18.201/A1, Özel_P-066 iş kalemlerinin idarece oluşturulan analiz formatları incelendiğinde analiz formatları içerisinde düz işçi, beton ustası, boyacı ustası, camcı ustası, kiremit tipi çatı kaplamacısı, sıcak demir ustası, kaynakçı ustası, tornacı ustası, mermer kaplama ustası gibi işçilik girdilerinin belirlendiği, başvuru sahibinin (f) bendinde yer alan iddiası kapsamında yapılan incelemeler de göz önünde bulundurulduğunda istekli tarafından düzenlenen analizlerde işçilik için satır açıldığı, açılan işçilik satırına idarece oluşturulan analiz formatlarında yer alan ilgili işçilik girdisi/girdileri belirtilmeksizin iş kaleminin adı yazılmak suretiyle fiyat teklifi alındığının belirtildiği, dolayısıyla istekli tarafından sunulan analizlerin idarece oluşturulan analiz formatlarına uygun olmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin (n) bendine yönelik iddiasına ilişkin olarak;

İstekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında sorgulamaya tabi tutulan 72 iş kaleminden 24 iş kaleminin analiz sunularak açıklandığı, söz konusu analizlerden 4 adedinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların kullanılarak oluşturulduğu, sunulan diğer analizlere ilişkin olarak fiyat teklifi alındığı, ayrıca diğer iş kalemine ilişkin olarak ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı görülmüş olup alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan “… Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. …” açıklamasına aykırı olmayacak şekilde ihale tarihinden sonra düzenlendiği anlaşılmıştır.

Düzce İl Özel İdaresi tarafından açık ihale usulü ile ihaleye çıkılan “Kaynaşlı İlçe Emniyet Müdürlüğü Ek Hizmet Binası İkmal İnşaatı” yapım işi için sunduğu teklifi aşırı düşük olarak tespit edilerek sorgulamaya tabi tutulan Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (d), (f) ve (m) bentlerindeki iddiaları kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince değerlendirilmesi neticesinde uygun olmadığı ve teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

FARKLI GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurulca, Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin (d) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından“Özel_P-137 Dış Saha Betonu Yapılması (C30/37)” pozuna ilişkin olarak fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, söz konusu iş kalemi için fiyat teklifi alınan ve hazır betonun temin edileceği firmanın adresinin Selçuklu/Konya’da, işin yapılacağı yerin ise Kaynaşlı /Düzce’de olduğu, beton harcı taşıyan araçların hız limitleri dikkate alındığında söz konusu iş kaleminde yer alan beton harcının taşınmasının, Karayolları Teknik Şartnamesi’nin “308.07.04.01 Yaş Karışım Hazır Betonunun Taşınması” başlıklı maddesinde beton mukavemeti için öngörülen taşıma süreleri açısından teknik olarak makul düzeyde olmadığı ifade edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, uyuşmazlık konusu ihalenin “Kaynaşlı İlçe Emniyet Müdürlüğü Ek Hizmet Binası İkmal İnşaatı” İhalesi olduğu, 17 adet ihale dokümanı indirildiği, 12.05.2020 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin katıldığı, 01.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, idare tarafından aşırı düşük teklife esas sınır değerin altında teklif sunan isteklilere gönderilen açıklama isteme yazısında “Özel_P-137 Dış Saha Betonu Yapılması (C30/37)” iş kaleminin açıklama istenecek iş kalemi olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu iş kaleminin fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklandığı, fiyat teklifinde ve söz konusu fiyat teklifinin ekinde yer alan ve meslek mensubunca kaşelenerek imza altına alınan EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağında fiyat teklifi alınan firmanın adresinin Selçuklu/Konya olduğu, ihale konusu işin yapılacağı yerin ise Kaynaşlı /Düzce olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, aşırı düşük sınır değerin nasıl tespit edileceği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmayacağı, yapılması öngörülmüşse açıklamanın nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Bu kapsamda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği açıklanmıştır.

Anılan madde açıklamalarında ve kamu ihale mevzuatında, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınacak fiyat tekliflerinin işin yapılacağı yerde faaliyet gösteren firmalardan alınacağını zorunlu kılan bir düzenleme yer almadığı gibi açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin malzemenin sözleşmenin yürütümü (işin yapımı) aşamasında fiyat teklifi alınan firmadan temin edilmesini zorunlu kılan bir düzenleme de yer almamaktadır. Açıklanması istenilen iş kalemi için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi sadece o iş kaleminin teklif edilen fiyata yapılabilirliğinin tevsikine yönelik olup, fiyat teklifi veren firmadan temin edileceği anlamına gelmemektedir. Tebliğin 45’inci maddesi dikkate alındığında, fiyat teklifleri işin yapılacağı yerde faaliyet gösteren firmalardan alınabileceği gibi işin yapılacağı yer haricinde faaliyet gösteren firmalardan da alınabilecek olup bu hususu sınırlayan bir mevzuat düzenlemesi de bulunmamaktadır.

Ayrıca fiyat teklifinde ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde söz konusu malzemenin işin yapımı aşamasında fiyat teklifi alınan firmadan temin edileceğine yönelik istekli tarafından herhangi bir beyanda ya da taahhütte bulunulmamışsa, bu malzemenin işin yapımı aşamasında başka bir firmadan da temin edilebileceği ve bu hususu engelleyen bir mevzuat düzenlemesinin bulunmadığı, ayrıca malzemenin teknik özelliklerine uygun olarak teslim edilmesinin de sözleşme gereği zorunlu olduğu dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında uyuşmazlığa konu malzemeye ilişkin olmak üzere kullanılacak malzemenin teknik özelliklerinin uygun olup olmadığının sözleşmenin yürütümü (işin yapımı), kontrol, muayene ve kabul aşamasında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmeler bir arada değerlendirildiğinde aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenilen “Özel_P-137 Dış Saha Betonu Yapılması (C30/37)” iş kalemine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklamanın yukarıda yapılan açıklamalar ve değerlendirmeler doğrultusunda mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, karar gerekçeleri arasında “ihale üzerinde bırakılan Fark Yapı Taahhüt Emlak Temizlik Nakliyat Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (d) bendindeki iddiaları kapsamında uygun olmadığı” hususunun yer almaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılıyorum.