KİK Kararı: 2021/UY.II-24

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/001
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 06.01.2021
Karar No : 2021/UY.II-24
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/318717 İhale Kayıt Numaralı “D100 Adapazarı Hanlı Kavşağı - Mekece Devlet Yolu Üstyapı Yenileme Yapım İşi (İdare Malı Bitüm ile)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “D100 Adapazarı Hanlı Kavşağı - Mekece Devlet Yolu Üstyapı Yenileme Yapım İşi (İdare Malı Bitüm ile)” ihalesine ilişkin olarak Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş nin 19.11.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.11.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.12.2020 tarih ve 54153 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1904 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 04.08.2020 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye ilişkin ihale komisyonu kararının 11.11.2020 tarihinde kendilerine tebliğ edildiği, söz konusu kararda, taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, asfalt kazıma malzemesinin depoya taşınması pozuna ait idarenin verdiği formül dışında başka bir formül kullanmaları nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiğinin ifade edildiği, ancak kendilerince sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmamasına ilişkin belirtilen gerekçelerin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; Kamu İhale Genel Tebliği’nde açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin idarenin verdiği pozu kullanma zorunluluğunun düzenlenmediği, ayrıca anılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan asgari fiyatların ve tarifelerin kullanılabileceğinin belirtildiği, bu sebeple, taraflarınca idare tarafından ihale dokümanı ekinde verilen analiz formatlarına ilişkin şikâyet başvurusu yapılmasına gerek duyulmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Karayolları Genel Müdürlüğü’ne ait nakliye pozunu kullandıklarını, taraflarınca kullanılan nakliye formülünün kamu kuruluşunca yayınlanan bir poz olduğu, ayrıca ilgili pozdaki mesafe ve miktarda herhangi bir değişiklik yapılmadığı, idarenin şikâyetlerine verdiği cevabi yazısında başka bir kamu pozu kullanılamayacağına dair bir gerekçe belirtmediği, başvuruya konu pozda kazılan asfalt malzemesinin metreküp cinsinden bir malzeme olması nedeniyle metreküp bazlı belirtilen bir formül kullanılması gerektiği, idarenin verdiği pozda ise kazı dışındaki inşaat malzemeleri için üretilmiş bir formül verildiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12.Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. …” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: D100 Adapazarı Hanlı Kavşağı - Mekece Devlet yolu Üstyapı Yenileme Yapım İşi (İdare Malı Bitüm ile)

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 1996 E04 - 499

d) Kodu:

e) Miktarı:

Takriben 51 kilometre uzunluğundaki yolda sanat yapıları, üstyapı ve çeşitli işler yapım işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: D100 Adapazarı Hanlı Kavşağı - Mekece Devlet yolu” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü, ...” düzenlemesi yer almaktadır.

04.08.2020 tarihinde elektronik ortamda gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 60 isteklinin e-teklif verdiği, bahse konu ihaleye ilişkin sınır değerin idarece 43.859.568,58 TL olarak hesaplandığı, e-teklileri sınır değerin altında geçerli teklif sunmuş, başvuru sahibinin de dâhil olduğu 21 istekliye 13.08.2020 tarihinde idarece EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazının gönderildiği, başvuru sahibine gönderilen söz konusu yazının ekinde açıklama istenilecek analiz girdileri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ve açıklama istenilecek analiz girdilerine ait analiz formatlarına yer verildiği, bahse konu analiz formatlarında idarece başvuruya konu nakliye girdisinin ne şekilde tevsik edileceğinin belirtildiği ve nakliye formülüne yer verildiği, başvuru sahibi tarafından 19.08.2020 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu, 10.11.2020 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararında “… Ancak asfalt kazıma malzemesinin depoya taşınması pozunda nakliye mesafesi 8.000 metre olarak alınmasına karşın istekli bu girdi için idare tarafından verilen formülün hatalı olduğunu ve ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması formülüne göre nakliye hesabının yapılması gerektiğini belirtmiştir. Söz konusu analizler isteklilere ihale dokümanı içinde verilmiş olup konu hakkında hiçbir itiraz olmadığı gibi seçilen nakliye formülünde de hata bulunmamaktadır. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından verilen aşırı düşük teklif savunması uygun görülmemiştir.” ifadelerine yer verilerek anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı ve ilgilinin teklifinin reddedildiği, anılan ihale komisyonu kararıyla, başvuruya konu ihalede ekonomi açıdan en avantajlı teklif sahibinin Abm Yol İnşaat Turizm Pet. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Adnan Gökalp İş Ortaklığı, ekonomik açıdan avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Doğan İnş. Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. belirlendiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazının ve başvuruya konu ihale dokümanının ekinde açıklama istenilecek analiz girdilerine ait analiz formatlarında yer verilen nakliye girdisinin “Asfalt kazıma malzemesinin depoya taşınması F=0,00017xKx√MxYxA K=Teklif edilen M=8000 kilometre Y=2,40 ton/m³ A=1,00” formülüyle, söz konusu girdiye ilişkin analiz formatında anılan girdinin biriminin “m³”, miktarının ise “1,000000000000” şeklinde belirtildiği anlaşılmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talebine istinaden başvuru sahibi Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan idareye sunulan ilgili aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; söz konusu açıklamada “Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan KGM/40.130/A pozuna ait nakliye hesabı

Tüm nakliye hesaplarında KGM tarafından yayımlanan nakliye formülleri ve idare tarafından verilen taşıma mesafeleri kullanılmıştır.

Asfalt kazıma malzemesinin depoya taşınması F= 0,00017xKx√MxYxA K= Teklif edilen M= 8000 metre Y=2,40 ton/ m³ A= 1,00

Açıklama:

Şirketimiz tarafından T.C. Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat kitabındaki 07.005/K-1 No’lu Poz kullanılmıştır. İdarenin verdiği Poz 07.005/K No’lu poz olup kazıdan başka inşaat malzemesinin taşınmasına aittir ve bu analizde kullanılması yanlıştır detaylı açıklama ektedir

Firmamız tarafından kullanılan formül: 07.005/K-1 ariyet ocağından getirilecek ve depoya gidecek kazının taşınması formülüdür ve kullanılması gereken formül budur ayrıca kullandığımız nakliye formülü bir kamu rayici formülü olduğundan aşırı düşük açıklama mevzuatına uygundur. F=(1,25x0,00034xKx√M-0,00425xK)/1,25

KGM POZ NO

07.005/K-1

KGM Poz Tanımı

Ariyet Ocağından Getirilecek veya Depoya Gidecek Kazının KAŞINMASI (10.000 m’ye kadar) (10.000 MT kadar)

F=0,00034xKx√M-0,00034xK

K=380 M=8000 metre A=1

F=0,00034x380x √8000-0,0034x380

F=10,26 TL/M3

” ifadelerine yer verildiği, başvuru sahibince kullanılan formül üzerinden yapılan hesaplamada nakliye girdisine ilişkin birim fiyatın 10,26 TL/m3 olarak hesaplandığı görülmüştür.

İdare tarafından hem başvuruya konu ihale dokümanının hem de ilgili isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklaması talebine ilişkin yazının ekinde yer verilen nakliye girdisine ilişkin formülün kullanılması (F= 0,00017xKx√MxYxA K= Teklif edilen M= 8000 metre Y=2,40 ton/ m³ A= 1,00; F=0,00017x380x√8000x2,4x1,00=13,87 TL/M3) sonucu; bahse konu nakliye girdisine ilişkin birim fiyatın isteklice 13,87 TL/m3 hesaplanması gerektiği tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait “asfalt kazıma malzemesinin depoya taşınması” nakliye girdisinin idarece açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği, söz konusu nakliye girdisine ilişkin analiz formatına ihale dokümanı ekinde yer verildiği ve anılan ihale dokümanın bu haliyle kesinleştiği, Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 45.1.3’üncü maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde; anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını, idarece ihale dokümanı ekinde verilen analiz formatına uygun olarak sunması gerekirken, farklı bir analiz formatı kullandığı, bu itibarla, bahse konu istekli tarafından açıklanan “asfalt kazıma malzemesinin depoya taşınması” nakliye girdisine ilişkin kullanılan formül ile hesapladığı tutarın (10,26 TL), idare tarafından analiz formatlarında yer verilen ilgili nakliye formülü ile hesaplanması gereken nakliye tutarının altında (13,87 TL) olduğu anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.