KİK Kararı: 2021/UY.II-2226 (8 Aralık 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/049
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 08.12.2021
Karar No : 2021/UY.II-2226
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Eser İnş. Gıd. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Boğaziçi Proje. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hakkari İl Özel İdaresi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/609856 İhale Kayıt Numaralı “Hakkari Şemdinli İlçesi Aktaş Üs Bölgesi Yol Ayırımı - Şahin Üs Bölgesi - Dayla Dağı Yol Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hakkari İl Özel İdaresi tarafından 19.10.2021 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Hakkari Şemdinli İlçesi Aktaş Üs Bölgesi Yol Ayırımı - Şahin Üs Bölgesi - Dayla Dağı Yol Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Eser İnş. Gıd. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Boğaziçi Proje. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 03.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.11.2021 tarih ve 51861 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1838 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İhale üzerinde bırakılan isteklinin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından teklifinin reddedilmesi gerektiği, şöyle ki;

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde kullanılan girdilere ilişkin miktarların, idarece belirlenen analizlerdeki miktarlardan daha düşük olduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işçilik girdisine ilişkin öngörülen birim fiyatın ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında akaryakıt girdisinin fiyat teklifi alınarak açıklandığı, sunulan analizlerde akaryakıt girdisinin kilograma dönüştürülmeden litre birimi ile kullanıldığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.14’üncü maddesinde yer alan açıklamalara aykırılık teşkil ettiği,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, anılan isteklinin kendi makine parkında olmayan iş makinelerine ilişkin kendi malı olduğunu gösteren yanıltıcı belgelerin sunulduğu, iş makinelerinin bir kısmı için ise üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı,

5. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan analizlerdeki çarpım ve toplama işlemlerinde aritmetik hata yapıldığı, analiz toplamlarının, anılan isteklice teklif edilen tutarın üzerinde olduğu,

6. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemleri esas alınarak düzenlenmediği, söz konusu tespit tutanaklarında yer alan fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların ilgili geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, tespit tutanaklarının eki olarak fiyat teklifi veren firmaya ait temsile yetkili olduğunu gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da onaylı sureti ile anılan tutanağı imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesi ve ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin açıklama kapsamında sunulmadığı, fiyat tekliflerinin yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında (veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için (öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

45.1.13.10. (Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Hakkâri Şemdinli İlçesi Aktaş Üs Bölgesi Yol Ayırımı - Şahin Üs Bölgesi - Dayla Dağı Yol Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): -

d) Kodu:

e) Miktarı: 15 km'lik Yeni Yol Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Hakkâri Şemdinli İlçesi Aktaş Üs Bölgesi Yol Ayırımı - Şahin Üs Bölgesi - Dayla Dağı” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyası incelendiğinde; 19.10.2021 tarihinde elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalede, sınır değerin altında geçerli teklif sunmuş olan 1 istekliye 20.10.2021 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif sorgulama talebi yazısının tebliğ edildiği, söz konusu yazının ekinde, KGM/15.018/A poz numaralı “Ekskavatörle çok sert kayanın kazılması ve kullanılması (Yarma ve yan ariyetten dolguya gidecek kazılarda)”, KGM/15.014/A poz numaralı “Ekskavatörle sert kayanın kazılması kullanılması (Yarma ve yan ariyetten dolguya gidecek kazılarda)”, KGM/15.010/A poz numaralı “Ekskavatörle yumuşak kayanın kazılması ve kullanılması (Yarma ve yan ariyetten dolguya gidecek kazılarda)”, KGM/15.006/A poz numaralı “Ekskavatörle her cins küsküllük kazılması ve kullanılması (Yarma ve yan ariyetten dolguya gidecek kazılarda)”, 15.210.1002 poz numaralı “Ocak taşı ile 200 dozlu çimento harçlı kargir inşaat yapılması” ve KGM/6020 poz numaralı “Kırılmamış ve elenmemiş çakıllı malzeme ile alttemel yapılması” başlıklı iş kalemlerinin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirtildiği, 02.11.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Mefa Yol Yap. Mad. Pet. Ürün. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti., ekonomik açıdan avantajlı ikinci teklif sahibinin Eser İnş. Gıd. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Boğaziçi Proje. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği, 10.11.2021 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edilen yazı ile başvuruya konu ihalenin “ihale usulünde değişikliğe gidilmesi” gerekçesiyle iptal edildiğinin tebliğ edildiği tespit edilmiştir.

Mefa Yol Yap. Mad. Pet. Ürün. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; anılan isteklinin sunduğu analizlerde yer alan analiz girdilerinin miktarlarının, idarece söz konusu istekliye tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama talebine ilişkin yazının ekinde yer alan analizlerde yer alan girdi miktarları ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler çerçevesinde; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Mefa Yol Yap. Mad. Pet. Ürün. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; idarece açıklanması istenen KGM/15.014/A poz numaralı “Ekskavatörle sert kayanın kazılması kullanılması (Yarma ve yan ariyetten dolguya gidecek kazılarda” iş kalemi içerisinde yer alan “Erbab işçi” girdisine ilişkin 10,44 TL, 15.210.1002 poz numaralı “Ocak taşı ile 200 dozlu çimento harçlı kargir inşaat yapılması” iş kalemi içerisinde yer alan “Duvarcı usta yardımcısı”, “Duvar ustası” ve “Düz işçi” girdilerine ilişkin 8,60 TL öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler çerçevesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında işçilik girdilerine ilişkin 2021 yılı saatlik asgari ücret olan 15,90 TL/saat’in altında birim fiyat öngörüldüğü anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Mefa Yol Yap. Mad. Pet. Ürün. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; idarece açıklanması istenen iş kalemlerinde yer alan 10.160.1026 poz numaralı mazot (motorin) analiz girdisine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2021 yılına ait rayicin (6,54 TL) kullanıldığı tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler çerçevesinde, anılan isteklice sunulan analizlerde mazot (motorin) analiz girdisine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan cari yıl rayicinin (2021 yılı) kullanıldığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Mefa Yol Yap. Mad. Pet. Ürün. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; bahse konu açıklama kapsamında 23.10.2021 tarihinde düzenlenen “Analizlerde kullanılan demirbaş defterine kayıtlı iş makineleri tespit tutanağı” başlıklı belgenin sunulduğu, söz konusu belgede “Ekskavatör ve dragline tipi makineler 210 HP (21/2yd3)”, “Paletli delgi makinesi (112Kw-152hp-25000 RPM) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan, deliği delinmesi için)”, “Traktör buldozer (Td 25 veya emsali 185 HP+bıçak)”, “Ekskavatör (Paletli) (260 HP) (Maksimum 2,5 m3) ve “Kazıcı yükleyici (100 HP) (maksimum 2,5 m3)” iş makinelerinin anılan isteklinin yasal defterlerinde demirbaş olarak kayıtlı olduğunun ilgili demirbaş defterinin tarihi ve yevmiye numarası ifade edilmek suretiyle belirtildiği, bahse konu iş makinelerinin edinim tarihleri ve bedelleri belirtilen söz konusu belgede “Hakkâri İl Özel İdari tarafından 2021/562476 İKN’li Hakkâri Şemdinli İlçesi Aktaş Üs Bölgesi Yol Ayrımı – Şahin Üs Bölgesi – Dayla Dağı Yol Yapım İşi ihalesinde kullanılacak iş makinelerine ait yukarıda beyan edilen bilgiler mükellefin yasal defter ve belgelerine dayanılarak hazırlanmıştır.” ifadelerine yer verilerek anılan belgenin ilgili meslek mensubu ve anılan istekli tarafından imzalanıp kaşelendiği tespit edilmiştir.

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizlerde yer alan diğer iş makinelerine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan cari yıl rayiçlerinin (2021 yılı) kullanıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde; başvuru sahibinin iddiasının aksine, anılan isteklice aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenen analiz girdileri içerisinde yer alan iş makineleri için fiyat teklifi sunulmadığı, söz konusu analiz girdilerine ilişkin açıklamanın bir kısmının anılan isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapıldığı, bahse konu isteklinin açıklaması kapsamında sunduğu “Analizlerde kullanılan demirbaş defterine kayıtlı iş makineleri tespit tutanağı” başlıklı belgede yer alan bilgilerin doğruluğundan, söz konusu belgeyi düzenleyen ilgili meslek mensubunun sorumlu olduğu, meslek mensubunun iş ve işlemlerinin hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Mefa Yol Yap. Mad. Pet. Ürün. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan analizlerde aritmetik hata ve toplama hatasının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler çerçevesinde; anılan isteklice idareye sunulan analizlerde aritmetik hata ve toplama hatasının bulunmadığı, ayrıca analiz fiyat tutarlarının isteklinin teklif fiyatlarının üzerinde olmadığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Mefa Yol Yap. Mad. Pet. Ürün. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; “Kum “tuvenan agregadan elenmiş ve yıkanmış” analiz girdisinin tevsiki için Yüksekova Bet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınmış fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında mükellefin tespiti yapılan geçici vergi beyanname döneminin 2021/3 şeklinde ifade edildiği, anılan satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda söz konusu geçici vergi beyanname dönemine ait faturanın beyan edildiği, satış tutarı tespit tutanağının ekinde fiyat teklifi veren firmaya ait imza sirkülerinin ve ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu,

“Portland çimentosu (Torbalı) (TS EN 197-1 CEM 42,5 R)” analiz girdisinin tevsiki için Muhsin Karataş/Karataş Ticaret’ten alınmış fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında, mükellefin tespiti yapılan geçici vergi beyanname döneminin 2021/3 şeklinde ifade edildiği ancak bahse konu satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda söz konusu geçici vergi beyanname dönemi dışında 2021/1 ve 2021/2 geçici vergi beyanname dönemlerine ait faturaların da beyan edildiği, satış tutarı tespit tutanağının ekinde fiyat teklifi veren firmanın yetkilisine ait imza beyannamesi ve ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu,

“Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)” analiz girdisinin tevsiki için ATK-Yol İnş. Teks. Kim. Mad. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınmış fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında, mükellefin tespiti yapılan geçici vergi beyanname döneminin 2021/2 şeklinde ifade edildiği, anılan satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda, söz konusu geçici vergi beyanname dönemine ait faturaların beyan edildiği, satış tutarı tespit tutanağının ekinde fiyat teklifi veren firmaya ait anılan fiyat teklifini imzalayan şahsın temsile yetkili olduğunu gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesinin, fiyat teklifi veren firmaya ait Ticaret Sicili Gazeteleri ile fiyat teklifini imzalayan şahsın noter tasdikli imza beyannamesinin ve ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler çerçevesinde; “Portland çimentosu (Torbalı) “ analiz girdisine ilişkin sunulan fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda, ilgili tutanağın düzenlenmesinde dikkate alınan geçici vergi beyanname dönemi dışında 2021/1 ve 2021/2 geçici vergi beyanname dönemlerine ait faturaların da beyan edildiği, anılan fiyat teklifinin bu yönüyle uygun olmadığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, inceleme kapsamında yapılan tespitler ve hukuki değerlendirmeler neticesinde; Mefa Yol Yap. Mad. Pet. Ürün. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin idare tarafından mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmekle birlikte, 10.11.2021 tarihinde idarece ihale iptal edildiğinden; usul ekonomisi gereği, şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.