KİK Kararı: 2021/UY.II-2105 (24 Kasım 2021)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/047
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 24.11.2021
Karar No : 2021/UY.II-2105
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mahmut Akgül İnşaat Taahhüt Petrol Tarım Hayvancılık Eğitim Sağlık Tur. San. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bayburt Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/482443 İhale Kayıt Numaralı “Bamsı Beyrek Seyir Terası Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bayburt Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 10.09.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bamsı Beyrek Seyir Terası Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Mahmut Akgül İnşaat Taahhüt Petrol Tarım Hayvancılık Eğitim Sağlık Tur. San. Tic. A.Ş.nin 01.10.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.10.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.10.2021 tarih ve 48638 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.10.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1719 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sunmuş oldukları tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olmasına rağmen, idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin yapım işi olarak ihaleye çıkılmasına rağmen içeriğine dahil edilen ve işin yaklaşık maliyetinin dörtte birini oluşturan zipline mal alımına ait teknik şartnamedeki yeterlik kriterlerinin ihaleye katılımı engellediği ve ihale sonucunu doğrudan etkilediği, anılan teknik şartnamede yer alan kriterlerin Türkiye’de tek bir firmanın özel teknik şartnamesinin kopyası olduğu, zipline özel teknik şartnamesinin tek bir firmanın teknik şartnamesi olduğu konusunda bilirkişi raporlarının da mevcut olduğu, dolayısıyla ihalede 13 firmanın EKAP’tan doküman indirmesine rağmen 4 isteklinin teklifte bulunduğu, bununla beraber ihalenin tek geçerli teklifle sonuçlandırıldığı, işin yüzde 25’ini oluşturan mal alımının ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği, söz konusu mal alımı işi ile yapım işinin bir arada ihale edildiği, zipline alımı için çok sayıda firmanın mevcut olduğu, çok sayıda zipline firması yerine tek bir firmanın ayırt edici şekilde teknik şartnamede detaylandırılmasının bu duruma sebep olduğu, zipline mal alımının farklı bir firma ile de yapılabileceği, anılan teknik şartname kriterlerinin sözleşme tasarısında yer almaması nedeniyle sonradan tamamlanabilir kriterler olduğu, bu nedenle kamu yararı gözetilerek en ekonomik teklifi vermiş olan kendilerine ihalenin bırakılması gerektiği, idare kararı ile 122.126,72 TL tutarında kamu zararının oluştuğu, bu durumun Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı olduğu, anılan Kanun’da yasak fiil ve davranışlar içerisinde yer aldığı, ihalede rekabet koşulunun sağlanabilmesi için öncelikle ihtiyacın tam olarak belirlenmesi gerektiği, ihale dokümanında yer alan idari ve teknik kriterlerin ihale edilecek işin gerekleri ile tutarlı ve orantılı olması ve ihale şartlarının ilan edilerek tüm ilgililere duyurulması gerektiği, aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmayan işlerin bir arada ihale edildiği bu nitelikteki ihalelerin yargı organları tarafından iptal edildiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, … karar verilir.” hükmü

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik İhale” başlıklı 60/A maddesinde, “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden e-teklif şeklinde gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(10) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ile yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ve yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeler ile bunların eklerini sunmaları istenir. Yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler yenileri ile veya ihalede istenen şartları sağladığını gösteren başka belgelerle tevsik edilirler. İhalede; aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan veya açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin teklifleri reddedilir, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işleme ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir.

(11) İstekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile sorgulama sonucu edinilen bilgiler, bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgeler ya da geçici teminat mektubu arasında farklılık bulunması durumunda; ihalede öngörülen şartların sağlanması kaydıyla tekliflerin geçerliliği etkilenmez. Ancak ihale tarihinden sonra yeterlik sertifikası kapsamındaki belgelere ilişkin şartların değişmesi halinde, isteklinin buna ilişkin belgeleri derhal sunması zorunlu olup, bu durumda ihalede öngörülen şartların sağlanmadığının anlaşılması halinde teklif değerlendirme dışı bırakılır. …” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Bamsı Beyrek Seyir Terası Yapımı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 500 m² kapalı 350 m² açık alanlı Betonarme Tek katlı Kafeterya ve Zipline Hattı Yapımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Veysel Mh. 1004 Ada ve 1001 Ada üzerinde yapılacaktır” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

Zipline Özel Teknik Şartname ile istenilen belgeler aşağıda sıralanmıştır. Belgelere ait detaylar Şartname içerisindedir.

- Bayilik veya Taşerona ait belgeler,

- Muayene Raporu

- Ürün Standart Sertifikası

- Halat Test Raporu

- İmalatçı Sanayi Sicil Belgesi

- Kapasite Raporu

- Üretici Ürün Sorumluluk Sigortası

- Personel Sigorta Giriş Belgeleri

- Yüksekte Çalışma Eğitim Sertifikaları

- İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Belgeleri …” düzenlemesi yer almaktadır.

10.09.2021 tarihinde gerçekleştirilen “Bamsı Beyrek Seyir Terası Yapımı” ihalesine ilişkin olarak ihale komisyonu kararına göre, 13 adet ihale dokümanı indirildiği, 4 isteklinin teklif sunduğu, başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yeterlik bilgileri tablosunda yeterlik kriteri olarak belirlenen diğer belgelere ilişkin satırlarda beyanının bulunmaması olduğu, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Ertan Karğı-Camadan İnşaat Taahhüt Hayvancılık Beyaz Eşya Tekstil İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinden Zipline Özel Teknik Şartname belirtilen bayilik veya taşerona ait belgelerin, Muayene Raporunun, Ürün Standart Sertifikasının, Halat Test Raporunun, İmalatçı Sanayi Sicil Belgesinin, Kapasite Raporunun, Üretici Ürün Sorumluluk Sigortasının, Personel Sigorta Giriş Belgelerinin, Yüksekte Çalışma Eğitim Sertifikalarının ve İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Belgelerinin isteklilerin teklifleri kapsamında sunmaları gerektiği anlaşılmakta olup yeterlik bilgileri tablosu standart formunda idare tarafından söz konusu belgelere ilişkin olarak “Diğer Belgeler” bölümünde satırların açılmış olduğu, başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosu üzerinde yapılan incelemede ise “Diğer Belgeler” satırlarında beyanının bulunmadığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden şikâyet başvurusunun ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce ihaleyi yapan idareye yapılacağı, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresinin ise dokümanın satın alındığı tarihte başlayacağı, ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetlerin belirtilen süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik iddiası dışında kalan hususların doküman düzenlemelerine ilişkin olduğu, bahse konu isteklinin ihale dokümanını indirme tarihinin 09.09.2021 tarihi olduğu, söz konusu şikâyet başvurusunu ihale dokümanını indirme tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde ve her halükarda ihale tarihinden (10.09.2021) üç iş günü öncesine kadar yapması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 01.10.2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik yapılan inceleme neticesinde; İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde düzenlenen söz konusu belgelere ilişkin gerekli bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunun “Diğer Belgeler” bölümünde yer alan satırlarında beyan edilmediği anlaşıldığından teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.