Hizmet Alımı İhalesinde Yeterlik Belgesi Yetersizliği Şikayeti

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/046
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 11.11.2021
Karar No : 2021/UY.II-2080

BAŞVURU SAHİBİ:

Türkmet Enerji Elektrik Ürt. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Arpacı İnş. Nak. Turz. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/358643 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 14(İzmit) ve 17(Sakarya) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım İle Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 02.08.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 14(İzmit) ve 17(Sakarya) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım İle Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Türkmet Enerji Elektrik Ürt. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Arpacı İnş. Nak. Turz. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 17.09.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.09.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.10.2021 tarih ve 46104 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.10.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1640 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan CETA İnş. Taah. Proje Nak. Akaryakıt Madencilik Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı, işin adının yanlış yazıldığı, banka yetkilisi onayının ıslak imzalı olmadığı, banka kaşesinin bulunmadığı, geçici teminat miktarının ve süresinin yeterli olmadığı, 4734 sayılı Kanun uyarınca “bu teminat mektubu her ne suret ile olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz” ibaresine yer verilmediği,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço değerlerinin istenilen oranları karşılamadığı, bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyeti ile hak ediş gelirlerinin gösterilmediği, bilançoya ilişkin belgelerin ilgili kişi veya kurumlarca onaylanmadığı, bilanço kriterlerini gösteren ve meslek mensubunca düzenlenen belgenin standart forma uygun olmadığı, bilanço ve ciro özet bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin beyannameler ile uyuşmadığı, değerler üzerinde oynama yapılarak istenilen oranların sağlanmasına çalışıldığı,
Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirkülerinin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde belirtilen şartları sağlamadığı, vekaleten ihaleye katılma durumunda teklif dokümanlarını imzalayan kişinin adına düzenlenmiş noter onaylı vekâletnamenin sunulmadığı, vekile ait imza beyannamesinin sunulmadığı, sunulan belgelerde bulunan imza ile imza sirkülerindeki imzaların farklı olduğu, ihaleye katılan ve teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetvelini imzalayan kişinin, imza yetkisini gösteren vekâletnamesinin teklif dosyası içinde bulunmadığı ve firma yetkilisi olmayan kişi tarafından imzalanmadığı,
Tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi’nin ve tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin sunulmadığı, ayrıca tüzel kişi isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranlarının gösterilmesi gerektiğinin anlaşıldığı, ancak istekli tarafından bu şartın yerine getirilmediği, bu hususları belirten pay defteri, hazirun cetveli vb. herhangi bir belgeye ilişkin bilgilerin teklif zarfı ekinde sunulmadığı,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif mektubunun standart forma uygun olmadığı,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı,
İdarece aşırı düşük açıklama talebi, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci.maddesinde belirtildiği şekliyle mevzuata uygun olarak yapılmadığı,
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerde, KGM/KANTEM poz numaralı “Kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde kamyon temini” iş kalemi için sunulan en az 290 HP gücündeki damperli kamyonun birim fiyat tariflerinde, özel teknik şartnamedeki açıklamalar doğrultusunda ve idari şartnamedeki teknik özelliklere uygun olmadığı, analiz girdilerindeki kamyon ile açıklama yapılan kamyonun farklı olduğu,
KGMKAMÇAL poz numaralı “Kar ve buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması saat, 11 KGM/KANTEM poz numaralı “Kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde kamyon temini ay” idarece analizlerdeki girdi cinsi ve miktarlarında yer alması gereken işçilik girdilerinin miktarlarının yanlış belirlendiği veya hiç belirlenmediği, 7/24 çalışma esasına göre 3 adet düz işçi, 3 adet şoför girdi miktarlarının belirlenip, bu miktarların analizlere yansıtılarak aşırı düşük açıklaması istenilmesi gerekirken günlük bir adet düz işçi, bir adet de şoföre ilişkin açıklama istenilmekle aşırı düşük teklif sahiplerine avantaj sağlandığı,
Özel -1 Tuz Serpici kar bıçağı birimi girdisinin açıklama istenilen analiz girdisi olarak istenmemesinin hem birim fiyat tariflerine, hem özel teknik şartnameye aykırı olduğu,
KGM/KAMÇAL poz numaralı “Buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması saat” iş kalemi analizlerinde 10.160.1026 mazot kg girdi miktarı olarak 23,0050 kg olarak belirlendiği, idarece belirlenen bu miktarın Yüksek Fen Kurulunun dizel motorlu araçlar için 1 saatlik yakıt tüketimi hesap formülüne göre hesaplanmadığından damperli kamyon en az 290 HP gücünde aracalar için mazot tüketim miktarının eksik hesaplandığı, idarenin bu hususun yaklaşık maliyete itiraz ve süre yönünden reddi yönündeki değerlendirmesinin de eşit muamele ilkesine aykırı olduğu,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında kullandığı analizlerdeki girdi cinsleri ile miktarlarının idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cinsleri ve miktarları ile uyuşmadığı,
Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan resmi rayiçlerin düşürülerek kullanıldığı halde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelerin de sunulmadığı,
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden fiyat teklif alınmasına rağmen söz konusu teklifler ihale tarihi dikkate alınarak son dönem veya bir önceki dönem verilerini yansıtmadığı, çok düşük fiyat teklifleri kullanıldığı, ilgili tekliflerin piyasa fiyatlarının çok altında olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen ibarelerin eksik veya hatalı yazıldığı ve meslek mensubunun imzasının olmadığı, kaşesinin eksik olduğu, sunulan fiyat tekliflerinin eki olan, satış tespit tutanaklarının (Ek-O.6) Tebliğ’e uygun olarak düzenlenmediği, tutanaklarda tespit edilen ortalama satış tutarının ve miktarların tespitine yönelik, tutanakta belirtilmesi gereken fatura girdilerinin ilgili tutanakta gösterilmediği, beyan edilen faturaların ihale tarihi dikkate alınarak son dönem ve bir önceki dönem faturaların olmadığı, baz alınan döneme ait tüm satışların dikkate alınmadığından açıklamanın kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, temsile yetkili olunduğunu gösterir Ticaret Sicil Gazetesinin aslı yada onaylı örneği ile imza beyannamesini ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı gibidir onaylı suretinin bulunmadığı, fiyat teklifi veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubunun, fiyat teklifini ve Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nı imzalamaya yetkisinin olmadığı, fiyat teklifi alınan kişilerin fiyata konu malı satmaya yetkilerinin bulunmadığı,
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle ilgili listenin, aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulmadığı, dolayısı ile hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatlarının, rayiçlerinin hesaplamalara dahil edildiğinin tespiti mümkün olmadığından açıklamalarının reddi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.

…

(7) İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

…

(9) Gerek görüldüğünde teminat mektuplarının ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden teyidi idarelerce yapılabilir. Yapılan teyitlerde, bankanın en az iki yetkilisinin imzasının bulunması gerekir…” hükmü,

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

ç) Bu şartnamede belirlenen geçiçi teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık yada Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldıklarını gösteren makbuzlar.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işler için düzenlenen iş bitirme belgesinin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 27.02.2022 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan CETA İnş. Taah. Proje Nak. Akaryakıt Madencilik Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan geçici teminat mektubunun incelenmesi neticesinde,

Anılan istekli tarafından T.C. Ziraat Bankası A.Ş tarafından CETA İnş. Taah. Proje Nak. Akaryakıt Madencilik Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen 26.07.2021 tarihli 2.400.000,00 TL tutarındaki geçici teminat mektubunun sunulduğu, söz konusu teminat mektubunun geçerlilik süresinin 31.03.2022 tarihi olduğu ve miktarının teklif bedelinin %3’ünü karşıladığı (1.001.300,00x 0,03=1.830.039 TL) ayrıca sunulan geçici teminat mektubunun standart forma uygun olduğu, üzerinde “4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” ifadesinin ve banka yetkililerinin imzalarının bulunduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.

(2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir:

…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan CETA İnş. Taah. Proje Nak. Akaryakıt Madencilik Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyasında sunulan ve meslek mensubu tarafından (SMMM) düzenlenmiş bilanço bilgileri tablosu, 2020 yıllarına ait Kurumlar Vergisi Beyannamesi eki ayrıntılı bilanço ve gelir tablosunun sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan hüküm ve düzenlemeler uyarınca bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu, bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve isteklilerin yılsonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini sunması gerektiği, bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve isteklilerin ise yılsonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunması gerektiği, sunulan belgelerde cari oranın en az 0,75 olması gerektiği, hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin ise kısa vadeli borçlardan düşüleceği, öz kaynak oranının en az 0,15 olması gerektiği, hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin toplam aktiflerden düşüleceği, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması gerektiği, adaylar veya istekliler tarafından bilanço veya eşdeğer belgelere ilişkin yeterlik kriterlerinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ilişkin olarak sağlanması gerektiği, söz konusu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayan aday veya isteklilerin son üç yıla kadar olan belgelerde yer alan parasal tutarların ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerini karşılayabileceği, ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanların iki önceki yıla ait belgelerini sunabilecekleri, bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanların ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilecekleri, bu durumda belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda başvuruya konu edilen ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosuna göre 2020 yılına ait bilanço verilerinden cari oranın (1,91182), öz kaynak oranının (0,17046) ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının (0,27136) olduğu görülmüş olup İdari Şartname’de bilanço oranları için istenilen kriterlerin sağlandığı, EKAP kayıtları ile uyumlu olduğu,

Yine iş hacmini tevsik etmek üzere teklif dosyası kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde; 2019 ve 2020 yıllarına ait gelir tablosu ve yapım işlerinden elde edilmiş ciro bilgilerini gösterir 13.****** TL tutarında faturaların sunulduğu, söz konusu tutarın, istekli tarafından sunulan teklif tutarı dikkate alındığında bu çerçevede anılan istekli tarafından sunulan belgelerin güncellenmemiş hali ile bile karşıladığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin İdari Şartname’de belirtilen asgari kriterleri sağladığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, isteklinin mesleki ve teknik yeterliğinin belirlenmesi için teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgelerin istenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “ (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…

(7) (İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.” hükmü,

İhale ilan tarihi olan 02.08.2021 tarihinde yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, bu Yönetmelik ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İhale ilan tarihi olan 02.08.2021 tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1. İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda yetkili olanlar da dahil olmak üzere; tüzel kişiliği temsile ve yönetime yetkili kişilerin ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası anlaşılır. Ancak, bu bilgileri göstermek üzere teklif ekinde sunulan belgelerde T.C. kimlik numaralarının beyan edilmemesi veya beyan edilen T.C. kimlik numaralarının teyit edilememesi durumunda teklif bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmaz.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mülga : RG: 25/1/2017-29959

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
Tüzel kişi olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

d) Bu şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri.

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi

f) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi,

g) Bu bent boş bırakılmıştır,

ğ) (Mülga:26/06/2010-27623 R.G./4 md.)

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimi göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren belge.

ı) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge

i) Bu bent boş bırakılmıştır

j) Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işler için düzenlenen iş bitirme belgesinin 13/1/2011 tarih ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belge…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat ve doküman düzenlemeleri doğrultusunda, isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerin hangi belgeler olduğu hüküm altına alınmış olup, buna göre, isteklilerin, gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesini, tüzel kişi olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin sunulması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi kapsamında sunduğu belgelerin incelenmesinden, şirket müdürü olarak Veli Oflaz ve İbrahim Cem Oflaz olduğu ve her iki şirket müdürünün de aynı zamanda şirketin ortakları olduğu, her iki ortağın münferiden teklif vermeye yetkili oldukları ve üzerinde Bursa 23. Noterliğince 19.07.2021 tarihinde aslına uygunluğu onaylanmış Veli Oflaz ve İbrahim Cem Oflaz’a ait imza sirkülerinin bulunduğu, teklif mektubunun şirket müdürü Veli Oflaz tarafından imzalandığı, imza sirküleri ile teklif mektubundaki imzaların birbirleri ile uyumlu olduğunun anlaşıldığı, teklifin anılan istekliyi temsile münferiden yetkili kişi tarafından imzalandığı, ihaleye vekaleten katılımın olmadığı, sunulan belgelerin de belgelerin sunuluş şekline uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen 7.1’inci maddesinde, “Tüzel kişi olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri” düzenlemesi bulunmaktadır.

Tüzel kişilerde ortaklık bilgilerine ve yönetimdeki görevlilere ilişkin son durumu gösterir belge (Standart Form KİK030.0/Y)’nin sunulmasındaki amacın, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda yetkili olanlar da dahil olmak üzere; tüzel kişiliği temsile ve yönetime yetkili kişilerle birlikte, ortaklık bilgilerinin son durumunun tespit edilmesi olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nde ihaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda yetkili olanlar da dahil olmak üzere; tüzel kişiliği temsile ve yönetime yetkili kişilerin ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarasının anlaşılacağı, ancak, bu bilgileri göstermek üzere teklif ekinde sunulan belgelerde T.C. kimlik numaralarının beyan edilmemesi veya beyan edilen T.C. kimlik numaralarının teyit edilememesi durumunda isteklinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılamayacağı açıklanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan CETA İnş. Taah. Proje Nak. Akaryakıt Madencilik Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyası kapsamında Standart Form KİK030.0/Y Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler Tablosunun sunulduğu, söz konusu tabloların incelenmesinden CETA İnş. Taah. Proje Nak. Akaryakıt Madencilik Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin ortaklarının/üyelerinin/kurucularının isimlerinin Veli Oflaz ve İbrahim Cem Oflaz olduğu söz konusu kişilerin TC kimlik numaralarının var olduğu ve ortaklık oranlarının belirtildiği, bu bilgileri içeren Ticaret Sicil Gazetelerinin beyan edildiği, her iki ortağında şirket müdürü olarak beyan edildiği, beyan edilen bilgilerin belirtildiği ve bu bilgileri de içeren Ticaret Sicili Gazetesinin beyan edildiği görülmüş olduğundan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin ortaklık oranları gösterecek pay defteri, hazirun cetveli gibi belgelerin sunulmadığına yönelik iddialarına ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin şirket türünün limited şirket olduğu ve limited şirketlerde yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde de anlaşılacağı üzere, mezkur bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin yeterli olacağı sebebiyle anılan belgeye yönelik iddialarında ihale üzerinde bırakılan isteklinin durumunu ilgilendirmediği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde, “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

(4) Konsorsiyumlarda, konsorsiyum ortakları teklif mektubunu işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı yazmak suretiyle imzalarlar. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturur.

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in eki standart formlar arasında teklif mektuplarının şekli ve içeriği örnek olarak verilmiş olup, karma teklif mektubu için “Standart Form KİK015.4/Y” numarası, birim fiyat teklif cetveli için de “Standart Form KİK015.5/Y” numarası verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde, “19.1. İstekliler, ihale dokümanında kendilerine verilmiş olan teklif mektubu standart formunda belirtildiği şekilde işin bir kısmı için anahtar teslimi götürü bedel, diğer kısmı için her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat teklif olmak üzere karma teklif vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle karma sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif mektubunda isteklinin adı-soyadı/ticaret unvanı ile vergi kimlik numarası bilgilerine yer verildiği, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak belirtildiği ve standart formda yer alan ibarelerin bulunduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için ihale dokümanının ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektuplarını sunmaları gerektiği, teklif mektubunun uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin ihale komisyonunca değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmakta olup, yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif mektubunun dokümanının ekinde yer alan “KİK0015.4/Y” numaralı karma teklif mektubu standart forma uygun olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak…deneyimi gösteren belgeler…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…ı) Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu,

…

ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “a) Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın…iş deneyim belgesinin her ihalede istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur…

…

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

(17) Bu Yönetmeliğin 43’üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir...” hükmü,

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir…” hükmü,

“İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

c) (a) ve (b) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

d) Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir…” hükmü,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinde “2.8. İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Örneğin, yapılan iş tutarının %30’unun AI grubuna giren köprü işleri, %30’unun AII grubuna giren tünel işleri ve %40’ının AVI grubuna giren demiryolu işleri olan bir demiryolu yapım işinde, projenin amacı ve işlevinin canlı ve cansız varlıkların bir yerden bir yere nakli için gerekli olan demiryolunun yapılması olduğundan, esaslı unsur “AVI Grup: Demiryolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” olarak belirlenebilecektir.

Yine, gerçekleştirilen iş tutarının %70’inin AII grubuna giren tünel işleri, %15’inin AVI grubuna giren demiryolu işleri ve %15’inin BIII grubuna giren istasyon binası yapım işleri olan bir metro hattı yapım işinde esaslı unsur, projenin amaç ve işlevinin canlı ve cansız varlıkların bir yerden bir yere nakli için gerekli olan demiryolu yapılması olduğundan “AVI Grup: Demiryolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” olarak veya yapılan iş tutarı içerisinde sahip olduğu oranının büyüklüğünden dolayı “AII Grup: Tünel İşleri” olarak belirlenebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre, birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, belgeye konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olması halinde belge tutarının tamamı dikkate alınır.

Bahse konu Tebliğ’in eki olan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nin “(A) Alt Yapı İşleri” ana başlığı altında “V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. ihale konusu işin

a) Adı:karayolları 14(izmit) ve 17(Sakarya) şube şeflikleri yollarında rutin yol bakım, onarım ile kar ve buz mücadelesi yapım işi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2020e04-152892 ( - rutin yol bakım ve onarım ile kar ve buz mücadelesi yapılması)

c) miktarı (fiziki) ve türü:

Takriben 1.029 kilometre yolun rutin yol bakım, onarım ile kar ve buz mücadelesi yapılması yapım işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) yapılacağı yer:karayolları 14.şube şefliği (izmit) ve 17.şube şefliği (sakarya) sorumluluğunda bulunan ve mahal listesininde belirtilen devlet ve il yolları

d) Bu bent boş bırakılmıştır...” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılmak için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5.1.…İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere dair tebliğde yer alan A / V grubu işler veya İhale konusu iş 11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliğinde bulunan herhangi bir gruba dahil olmaması sebebiyle bu tebliğin 2.7.maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3.maddesine istinaden "Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi işleri" benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

İnşaat mühendisliği” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan CETA İnş. Taah. Proje Nak. Akaryakıt Madencilik Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü’nce EKAP üzerinden düzenlenen alt yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, sunulan belgenin bir önceki dönem aynı işe ilişkin bir belge olduğu görülmüştür.

Söz konusu belgede “…Esas işin adı ve varsa ihale kayıt numarası: “ Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü 14 (İzmit) ve 17 (Sapanca) Şube Şefliği sorumluluğunda bulunan devlet ve il yollarında kar mücadelesi, bakım, yapım ve onarım işleri, 2015/12888 ...

…

Uygulanan yapı tekniği: devlet ve il yollarında kar mücadelesi, bakım, yapım ve onarım işleri,

…

İşin Alt Yüklenici tarafından yapılan kısmı: devlet ve il yollarında kar mücadelesi, bakım, yapım ve onarım işleri

Sözleşme tarihi: 14.05.2015

Esas Sözleşme Bedeli : 28.890.000,00 TL

Alt Yüklenici ile Yüklenici arasındaki sözleşme bedeli: 27.445.500,00 TL

…” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu ihalede istekliler tarafından teklifleri kapsamında, teklif edilen bedelin % 50'sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'nde belirtilen A-V grubu karayolu (altyapı+üstyapı) işleri ile birlikte rutin yol bakım, onarım ile kar ve buz mücadelesi işlerinin benzer iş olarak kabul edileceği, iş deneyimini gösteren belgelerdeki ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının değerlendirmeye alınmayacağı, ancak iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirileceği, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde ise işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Buradan hareketle ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale konusu iş için sunulan teklif tutarının 61.001.300,00 TL olduğu dikkate alındığında, anılan isteklinin sağlaması gereken asgari tutarın 30.500.650,00 TL (61.001.300,00 TL x 0.50 = 30.500.650,00 TL) olduğu, sözleşme tarihi itibariyle 27.445.500,00 TL olan iş bitirme belgesinin başvuruya konu ihalenin ilan tarihi itibariyle güncel tutarının ise 33.383.477,20 TL olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan CETA İnş. Taah. Proje Nak. Akaryakıt Madencilik Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan alt yüklenici iş bitirme belgesinin konusu, ihale konusu iş ile aynı iş olduğu göz önüne alındığında İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “rutin yol bakım, onarım ile kar ve buz mücadelesi” olarak belirlenen benzer iş tanımına da uygun olduğu,

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde A-V grubu veya rutin yol bakım, onarım ile kar ve buz mücadelesi işleri olarak belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu, söz konusu belgenin güncellenmiş tutarı olan 33.383.477,20 TL dikkate alındığında, ihale konusu iş için sağlanması gereken (30.500.650,00 TL) asgari iş deneyim tutarını sağlandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

Yapım yönteminin ekonomik olması,
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5.İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdare tarafından yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak yaklaşık maliyete uygun olarak sıralı iş kalemleri listesi, sıralı analiz girdileri tablosu ile açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri belirtilmek suretiyle analiz girdileri tablolarının oluşturulduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen 17.08.2021 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “…sorgulamada değerlendirilecek sıralı iş kalemleri listesine göre yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan sekiz (8) adet iş kalemine ait analiz formatı yazı ekinde gönderilmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve Kamu İhale Tebliği’nin 45’inci maddesine göre teklif bileşenlerinize ilişkin açıklamalarınızın;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerinde getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü gibi hususlar dikkate alınarak değerlendirilecektir.

İşin yerinde getirilmesindeki avantajlı koşullarınızın neler olduğunu ve sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden tevsikli bilgi ve belgeler ile destekli ayrıntılı açıklama yapılması, açıklamaların yazımızın tebliği tarihinden itibaren en geç 5 (beş) iş günü içinde idaremize ulaştırılması gerekmektedir” ifadelerine yer verilerek yazı ekinde yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan toplam 8 iş kalemine ilişkin olarak açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin belirtildiği genel fiyat analizlerinin gönderildiği,

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı kapsamında, açıklama istenilen iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak, iş kalemlerini oluşturan girdilerin cinsi, ölçü birimi ile miktarlarının belirtildiği analiz formatlarının isteklilere verilmiş olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından yapılan aşırı düşük sorgulama yönteminin ve isteklilerden açıklama isteme şeklinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

KGM/KAMTEM poz numaralı “Kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde kamyon temini” iş kaleminin birim fiyat tarifinde, birim fiyata dahil olan masraflar “Teknik şartnamede belirtilen özelliklerde damperli kamyonun şoförü ve 1 düz işçi ile birlikte ön tarafında kar küreme ekipmanı, üzerinde ise Teknik şartnamede belirtilen kapasiteye sahip tuz serpme ekipmanı veya asgari 10 ton kapasiteye sahip sıvı solüsyon serpme ekipmanı monte edilmiş halde kar ve buzla mücadele amacıyla İdarenin belirlediği esaslar doğrultusunda iş, işçi ve trafik güvenlik tedbirlerinin alınması, araç teknik şartnamesine ve trafik bakımından güvenlik mevzuatına uygun olarak kış programına hazır hale getirilmesi, kar-kış lastiği takılması, zincir ve çeki demiri bulundurulması, İdarece belirlenecek yerde ekip ve ekipmanı ile hazır halde bekletilmesi için lüzumlu her türlü işçilik, araç şoförü ile işçinin sigorta giderleri, yeme içme, işyerine nakil masrafları, kamyon, kar bıçağı, tuz serici, sıvı solüsyon serici ve her türlü ekip ve ekipmanın temini ve bekletme masrafları, her türlü güvenlik tedbirinin alınması giderleri, harç, sigorta, vergi, makine, araç ve gereç masrafları ile yüklenici karı ve genel masraflar

Not: Bu poz bünyesinde özellikleri belirtilen her bir kamyonun (Şoförü ve 1 adet düz işçisi ile beraber) 1 aylık bekleme bedeli hesap edilecektir. Kamyonlar Şube Merkezleri, Bakımevleri ile İdarenin uygun göreceği yol boylarında bulunan Refüj mahallerinde bekleyecektir.” şeklinde düzenlendiği, KGM/KAMTEM poz numaralı “Kar ve buz mücadelesi işi için refüj mahallinde kamyon temini iş kalemi analiz girdisi olan Damperli Kamyon için isteklilere gönderilen aşırı düşük açıklama analizlerinde ise “Damperli Kamyon en az 290 HP gücünde” şeklinde belirleme yapıldığı görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “10.120.1061-1-Damperli Kamyon en az 290 HP gücünde” analiz girdisi işi için Umutyol Asfalt İnş. San. ve Tic. A.Ş.den fiyat teklif alındığı, alınan fiyat teklifinin ekinde sunulan belgelerden damperli kamyonun kapasitesinin 290 HP den yüksek olduğu bu haliyle analizdeki girdiyi karşılar nitelikte olduğu tespit edildiğinden aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanında belirtilen araç olduğu anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

KGM/KAMÇAL “Kar ve buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması” iş kamelinin birim fiyat tarifinde, birim fiyata dahil olan masraflar“Teknik Şartname’de belirtilen özellikler damperli kamyon şoförü ve 1 düze işçi ile birlikte ön tarafında kar küreme ekipmanı, üzerinde ise Teknik Şartname’de belirtilen özelliklerde kapasiteye sahip tuz serpme ekipmanı veya asgari 10 ton kapasiteye sahip sıvı solüsyon serpme ekipmanı monte edilmiş halde kar ve buzla mücadele amacıyla idarenin belirlediği essaslar doğrultusunda iş, işçi ve trafik güvenlik tedbirleri almış, araç teknik şartnamesine ve trafik bakımından güvenlik mevzuatına uygun olarak kış programına hazır halde, kar-kış lastiği takılı, zincir ve çeki demiri hazır halde, buz çözücü ve aşındırıcı, tuz-agrega karışımı veya sıvı solüsyon yüklü araçların, hava koşullarına göre ihtiyaç olduğunda kar temizliği (karın yol yüzeyinden uzaklaştırılması ve platform dışına idarenin belirteceği uygun yere taşınması boşaltılması), buzla mücadele yapılması amacıyla hazırlanan malzemenin yol yüzeyine tatbiki ve benzeri işlerin yapılması için kamyon, kar bıçağı, tuz serici, sıvı solüsyon serici ve her türlü ekip ve ekipmanı akaryakıt, yağ vb., bakım ve onarım giderleri, işletme masrafları, yatay-düşey taşıma, tüm nakliye giderleri, trafik işaret ve ışıkları ile her türlü güvenlik tedbirlerinin alınması giderleri ile aşağıda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin ve nakliyelerin yapılması için gerekli her türlü işçilik, malzeme, harç, sigorta, vergi, makine, alet ve araç giderleri ile müteahhit karı genel masraflar

Birim fiyata dahil olmayan masraflar: Buzlamayı önleyici-çözücü tuz veya tuz-agrega karışımı, sıvı solüsyon zati bedelleri ile bu malzemelerin araçlara yüklenmesi birim fiyata dahil değildir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Yaklaşık maliyete esas olan KGM/KAMÇAL poz numaralı Kar ve buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması iş kalemini oluşturan analizler ile isteklilere gönderilen sıralı analiz girdileri, açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin birbirine uyumlu olduğu görüldüğünden başvuruya konu iddia yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yukarıdaki Tebliğ açıklamasından anlaşılacağı üzere, yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu edilecek analizlerin tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olan ve bu girdilerin toplamının analiz tutarının %15’ini aşması halindeki girdiler dahil açıklama istenilen analiz girdileri olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu iddia ÖZEL-1 Tuz Serpici-Kar Bıçağı analiz girdisi KGM/KAMÇAL kar ve buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması iş kalemi analiz girdisi olduğu, karsız analiz toplamın 165,08 TL olduğu, % 3’ünün 4.952 TL, % 15’inin ise 24.76 TL olduğu, ÖZEL-1 Tuz Serpici-Kar Bıçağı analiz girdisinin iş kalemi içerisindeki toplam tutarının 4.38 TL olduğu, bu durumda analiz tutarının 3’ünden küçük olduğu anlaşıldığından açıklama istenilmeyen analiz girdisi içinde olmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından KGM/KAMÇAL poz numaralı “Buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması saat” için 10.120.1026 poz numaralı mazot analiz girdisinin idarece resmi rayiçlere göre belirlendiği, kamu ihale mevzuatı gereğince Yüksek Fen Kurulu tarafından belirlenen yakıt tüketimi miktarının kullanılması zorunluluğu da bulunmadığından iddia yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında kullandığı analizlerdeki girdi cinsleri ile miktarlarının idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cinsleri ve miktarları ile uyuştuğu görüldüğünden iddia yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif kapsamında sunulan açıklamalarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2021 yılı rayicinin kullanıldığı ve bu hususun yapılan açıklamalarda belirtildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, “45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “10.120.1061-1-Damperli Kamyon en az 290 HP gücünde” analiz girdisi için Umutyol Asfalt İnş. San. ve Tic. A.Ş.den fiyat teklif alındığı, fiyat teklif ekindeki satış tutarı tespit tutanağının üzerinde belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 120.000,00 TL, bu tutarın %80’ine tekabül eden tutarın 96.000,00 TL ve fiyat teklifi tutarının 170.000,00 TL olduğu, ayrıca analiz girdisine konu teklif tutarının ise 200.000,00 TL olduğu, gerek fiyat teklifi ve gerekse satış tutarı tespit tutanağında kamyonun HP gücüne yer verildiği (290) anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından yukarıda belirtilen Tebliğin 45.1.13’üncü maddesindeki açıklama çerçevesinde alınan fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından özel kaşe ve TÜRMOB kaşesi kullanılarak onaylandığı ve üzerinde ilgili beyanın yer aldığı, belge ekinde de satış tutarı tespit tutanağının ve fiyat teklifini düzenleyen mükellefin imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin eklendiği, sunulan belgelerin Tebliğ’e uygun olarak düzenlendiği ve onaylandığı görülmüştür.

Fiyat teklifine dayanak Ek-0.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı incelendiğinde; 2021 yılı 2. dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, ihale tarihi dikkate alındığında (02.08.2021) bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu, fatura bilgileri tablosunda yer alan ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının hesabına esas faturaların tutar ve tarih itibariyle tutanaktaki bilgilerle uyumlu olduğu, teklifi veren Umutyol Asfalt İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin satış tutarı tespit tutanağı ekinde sunulan Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde her türlü araç, makine, taşıt almak ve satmak konusunda faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespit ve incelemeler sonucunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına konu fiyat teklifi ve eki belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif kapsamında sunulan açıklamalarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nün nakliye formüllerinden 2021 yılı birim fiyat ve rayiçlerinin kullanıldığı ve bu hususun yapılan açıklamalarda belirtildiği anılan Kamu kurum ve kuruluşları fiyatlarını gösteren listenin de açıklama kapsamında sunulduğu görüldüğünden iddia yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme neticesinde herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin 14 üncü iddiasına ilişkin olarak;

Umutyol Asfalt İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin satış tutarı tespit tutanağı ekinde sunulan Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde her türlü araç, makine, taşıt almak ve satmak konusunda faaliyet gösterdiği anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına konu fiyat teklifi ve eki belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından iddianın yerinde görülmediği ifade edilmektedir.

Uyuşmazlık konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “10.120.1061-1-Damperli Kamyon en az 290 HP gücünde” analiz girdisi için Umutyol Asfalt İnş. San. ve Tic. A.Ş.den fiyat teklif alındığı, fiyat teklif ekindeki satış tutarı tespit tutanağının üzerinde belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 120.000,00 TL, bu tutarın %80’ine tekabül eden tutarın 96.000,00 TL ve fiyat teklifi tutarının 170.000,00 TL olduğu, ayrıca analiz girdisine konu teklif tutarının ise 200.000,00 TL olduğu, gerek fiyat teklifi ve gerekse satış tutarı tespit tutanağında kamyonun HP gücüne yer verildiği (290) anlaşılmıştır.

İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) (Değişik:RG-15/8/2020-31214) Bu Yönetmelik; gerçek veya tüzel kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetlerini, yetki belgesinin verilmesi, yenilenmesi ve iptaline ilişkin usul ve esasları, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden işletmelerin yükümlülükleri ile toplu iş yeri ve taşıt pazarlarında aranan şartları, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinde ödeme yöntemlerini ve Bakanlık, yetkili idare ve diğer ilgili kurum ve kuruluşların ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretine ilişkin görev, yetki ve sorumluluklarını kapsar.” hükmü,

“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(Değişik:RG-15/8/2020-31214) (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

…

ç) İkinci el motorlu kara taşıtı: 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan ve tescilli olan motosiklet, otomobil, arazi taşıtı, otobüs, kamyonet, kamyon ve lastik tekerlekli traktör niteliğindeki taşıtları,

d) İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti: Doğrudan veya aracılık yapılmak suretiyle gerçekleştirilen ikinci el motorlu kara taşıtının satışı ve pazarlanmasıyla ilgili faaliyetler bütününü,

…

l) Yetki belgesi: İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal edilebilmesi için ticari işletmeler ile esnaf ve sanatkâr işletmeleri adına düzenlenen belgeyi,…” hükmü,

“Yetki belgesi” başlıklı 5’inci maddesinde “(Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-15/8/2020-31214) (1) İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti, yetki belgesine sahip işletmeler tarafından yapılır. Bir takvim yılı içinde doğrudan veya aracılık yapılmak suretiyle gerçekleştirilen üçten fazla ikinci el motorlu kara taşıtı satışı, aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti kabul edilir.” hükmü,

“Türkiye Noterler Birliğinin ve noterlerin yükümlülükleri” başlıklı 21’inci maddesinde “(Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-15/8/2020-31214) (1) İkinci el motorlu kara taşıtı alım satımında noterler;

a) Yetki belgesi numarasının beyan edilmesi halinde, işletmenin yetki belgesi bilgilerini Bakanlığın,

b) Ekspertiz raporu ibraz edilmesi halinde, ekspertiz işletmesinin hizmet yeterlilik belgesi bilgilerini TSE’nin, elektronik sistemlerinden kontrol eder.

(2) İkinci el motorlu kara taşıtı satış sözleşmesinde asgari olarak aşağıdaki bilgilere yer verilir ve bu bilgiler Bakanlığın taleplerine uygun olarak Türkiye Noterler Birliği tarafından Bilgi Sistemine aktarılır:

a) Taşıtın markası, cinsi, tipi ve model yılı.

b) Alıcı ve satıcının adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ya da yabancı kimlik numarası veya ticaret unvanı ve vergi numarası ile iletişim bilgileri.

c) İşletmenin yetki belgesi numarası veya yetki belgesi numarasının beyan edilmediği ya da yetki belgesinin bulunmadığı hususu.

ç) Ekspertiz raporunun düzenlendiği tarihte hizmet yeterlilik belgesinin geçerli olup olmadığı hususu.

d) Ekspertiz raporunun tarih ve sayısı ile ekspertiz raporunda yer alan TSE hizmet yeterlilik belgesi numarası ve kilometre bilgisi.

e) Ekspertiz raporu ibraz edilmemesi durumunda, bu belgenin ibraz edilmediği hususu ile satış anında taşıtın kilometresine ilişkin alıcı ve satıcı taraf beyanı.

f) Vekâleten yapılan alım satımlarda, noterlikte alım satım işlemini gerçekleştiren kişilerin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası veya yabancı kimlik numarası ile iletişim bilgileri.

g) Bakanlıkça gerekli görülen diğer bilgiler.” hükmü yer almaktadır.

İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik 13.02.2018 tarih ve 30331 Sayı ile Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup 15.08.2020 tarih ve 31214 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile mevcut haline kavuşmuştur.

15.08.2020 tarih ve 31214 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Yönetmelik ile Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan ve tescilli olan motosiklet, otomobil, arazi taşıtı, otobüs, kamyonet, kamyon ve lastik tekerlekli traktör niteliğindeki taşıtların ikinci el motorlu kara taşıtı olarak tanımlandığı, gerçek veya tüzel kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretini, ancak yetki belgesine sahip olmaları durumunda yapılabilecekleri, bir takvim yılı içinde doğrudan veya aracılık yapılmak suretiyle gerçekleştirilen üçten fazla ikinci el motorlu kara taşıtı satışının, aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.

Gelinen noktada 15.08.2020 tarihinden sonra bir takvim yılı içinde doğrudan veya aracılık yapılmak suretiyle üçten fazla ikinci el motorlu kara taşıtı satışı yapacak gerçek veya tüzel kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların yetki belgesi alması gerektiği, aksi halde ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetini gerçekleştiremeyeceği değerlendirilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’üncü maddesi uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmektedir. Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendisinden fiyat teklifi alınan Umutyol Asfalt İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin, Ticaret Sicil Gazetesi’nde; şirketin faaliyet konuları arasında kara yolu ile yük taşımacılığı yapmak için gerekli araç makine ve vasıtaları almak satmak yer alsa da; 15.08.2020 tarih ve 31214 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Yönetmelik sonrasında ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetini gerçekleştirmek için alınması zorunlu olan yetki belgesinin bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

KİK Kararı: 2021/UY.II-2080 (11 Kasım 2021)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin