KİK Kararı: 2021/UY.II-1760

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/039
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 22.09.2021
Karar No : 2021/UY.II-1760
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Söğüt İnşaat Taahhüt Petrol Madencilik Gıda Nakliyat İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi - Ege Asfalt Maden İnşaat Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/548489 İhale Kayıt Numaralı “(Eskişehir-Sarıcakaya) Ayr Sakarıılıca-Mihalgazi İl Yolu Km: 0+000-24+500 Arası Yol Yapımı Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprüler ve Üstyapı Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Eskişehir-Sarıcakaya) Ayr Sakarıılıca-Mihalgazi İl Yolu Km: 0+000-24+500 Arası Yol Yapımı Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprüler ve Üstyapı Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Söğüt İnşaat Taahhüt Petrol Madencilik Gıda Nakliyat İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi - Ege Asfalt Maden İnşaat Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 24.08.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.08.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.09.2021 tarih ve 40517 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1463 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, S-4 “Her türlü inşaatta kuruda veya suda her dozda demirli beton yapılması (betonarme duvar, menfez, köprüler vb.) (her şey dahil) (min C30/37) (Hazır beton harcı ile)” S-5 "İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve İşçiliği (her çapta)(köprüler dahil)(her şey dahil)" iş kalemleri analizinde yer alan “04.109 Motorin” analiz girdisi için 0,01 kuruş teklif edildiği, söz konusu girdinin açıklama istenilecek analiz girdileri içerisinde yer aldığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bahse konu analiz girdisi için 0,01 kuruş maliyet öngörülmesinin ve öngördüğü maliyeti tevsik edici belge sunulmamasının Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 10.160.1003 poz nolu "Amonyum nitrat; fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)" analiz girdisi için Çetinler Av Malzemeleri Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, ancak fiyat teklifini veren firmanın patlayıcı madde satma ruhsatı bulunmadığı, söz konusu patlayıcı maddelerin özel izinle satılan ve özel izne tabi ruhsata dayalı olarak satılabilecek malzemeler olduğu, Sivas Emniyet Müdürlüğünden ihale tarihi itibariyle adı geçen şirketin "Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)" satma ruhsatının olup olmadığının sorulması, ruhsatı olmayan bir firmanın vermiş olduğu fiyat teklifinin geçerli olmayacağı, bu yüzden ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından çam kereste fiyatının tevsiki için Anıklar Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin dayanağı Ek-O.6 tutanağının ortalama satış tutarının belirlendiği sayfanın imzasız ve kaşesiz olduğu, resmi ve özel evrak niteliği bulunmadığı, sayfa numaralarının birbirini takip etmediği ve teklif edilen birim fiyatın piyasa fiyatının ve rayiçlerin çok altında olduğu, imza sirkülerindeki imzada tek çizgi olmasına rağmen EK-O.6 tutanağının ikinci sayfasındaki imzada çift çizgi olması belgenin sahte olarak üretildiği ve asıl fiyatı tevsik eden kısmının bilinçli olarak imza altına alınmadığı kanaatini oluşturduğu,

4. İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Feza İnş. A.Ş.nin kendi malını tevsik için sunduğu belgeler ile kendi malına ait bilgilerin birbiriyle uyuşmadığı, İdari Şartname’nin 7.5.5. maddesinde; "1 Adet Mekanik Stabilizasyon Plenti (En az 400 Ton/Saat kapasiteli) isteklinin kendi malt olacaktır. ” düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu isteklinin kendi malı olarak gösterdiği makinanın teknik özelliklerinin "En az 400 Ton / Saat kapasiteli" şartını sağlamadığı, daha sonra yapılacak revizyonla makinenin kapasitesinin arttırılmasının mümkün olmadığı, mümkün olsa dahi Ticaret ve Sanayi Bakanlığı tarafından tescil edilmesi gerektiği, sadece fatura sunarak veya YMM/SMMM beyanıyla makinanın teknik özelliklerinin kanıtlanmasının mümkün olmadığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile İdari Şartname hükümlerine göre belgelerin sunuluş şekline uygun olarak geçerli bir belge ile ispatlanması gerektiği, idarece şikayet başvurusuna verilen cevap yazısında, mekanik plentin noter onaylı olduğunun ifade edildiği, ancak plentin kapasitesinin teknik dokümanla ispatlanması gerektiği, teknik doküman sunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin “(Eskişehir-Sarıcakaya) Ayr Sakarıılıca-Mihalgazi İl Yolu Km: 0+000-24+500 Arası Yol Yapımı Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprüler ve Üstyapı Yapılması İşi” olduğu, 25.03.2020 tarihli ihale komisyonu kararına göre 3 isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı başvuru sahibi de dâhil 24 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sınır değerin altındaki 8 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu,

Demgün İnşaat Harfiyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının S4 ve S6 iş kalemlerinde yer alan C30/37 beton harcı için Sivas’ta bulunan şirketten fiyat teklifi alındığı, işin Eskişehir ilinde gerçekleştirileceğinden bu mesafede beton taşımanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle,

Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının S4 ve S6 iş kalemlerinde yer alan C30/37 beton harcı için Kırıkkale’de bulunan şirketten fiyat teklifi alındığı, işin Eskişehir ilinde gerçekleştirileceğinden bu mesafede beton taşımanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve S4 numaralı iş kaleminde yer alan çam kerestesi (II.sınıf) girdisi için alınan fiyat teklifinin piyasa koşullarını yansıtmadığı gerekçesiyle,

Kayaoğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Danış Yapı Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının S4 ve S6 iş kalemlerinde yer alan C30/37 beton harcı için Bursa’da bulunan şirketten fiyat teklifi alındığı, işin Eskişehir ilinde gerçekleştirileceğinden bu mesafede beton taşımanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

S6,T1 ve U1 iş kalemlerinde yer alan “ekskavatör ve dragline tipi makineler 210Hp (21/2yd3)” girdisi için isteklinin kendi malı olan Hitachi Model EX550-5BE Tipi 361 Bg motor gücündeki makineler ile amortisman hesabı yapılarak açıklama yapıldığı, ancak açıklama yapılan makinenin açıklama istenilen girdideki makine ile aynı özellikte olmadığı,

T1 pozundaki paletli delgi makinesi için isteklinin kendi malı olan Tamrock Ranger Model 700 Tipi 145 Kw motor gücündeki makineler ile açıklama yaptığı, ancak açıklama yapılan makinenin açıklama istenilen girdideki makine ile aynı özellikte olmadığı, motor güçlerinin farklı olduğu, S4 numaralı iş kaleminde yer alan çam kerestesi (II.sınıf) girdisi için alınan fiyat teklifinin piyasa koşullarını yansıtmadığı gerekçeleriyle,

Feza Taahhüt Anonim Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının S4 ve S6 iş kalemlerinde yer alan C30/37 beton harcı için Bursa’da bulunan şirketten fiyat teklifi alındığı, işin Eskişehir ilinde gerçekleştirileceğinden bu mesafede beton taşımanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve S4 numaralı iş kaleminde yer alan çam kerestesi (II.sınıf) girdisi için alınan fiyat teklifinin piyasa koşullarını yansıtmadığı gerekçesiyle,

Seda İnşaat Ticaret Madencilik ve Sanayi Anonim Şirketi- İz Grup Madencilik Taahhüt İnşaat Makina Proje İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Me-Yu İnşaat Taahhüt Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının teklif dosyasında kendi malı olarak istenen makinelere ilişkin belgelerin, belgelerin sunuluş şekline aykırı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve aynı zamanda aşırı düşük teklif açıklamalarının S4 numaralı iş kaleminde yer alan çam kerestesi (II.sınıf) girdisi için alınan fiyat teklifinin piyasa koşullarını yansıtmadığı gerekçesiyle,

Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A. Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının S4 ve S6 iş kalemlerinde yer alan C30/37 beton harcı için Elazığ’da bulunan şirketten fiyat teklifi alındığı, işin Eskişehir ilinde gerçekleştirileceğinden bu mesafede beton taşımanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu, T1 pozundaki paletli delgi makinesi için isteklinin amortisman giderini fiyat teklifi ile açıkladığı, ayrıca paletli delgi makinesi için isteklinin kendi malı ile açıklama yaptığı, ancak açıklama yapılan makinenin istenilen motor gücünde olmadığı ve fiyat teklifi alınan şirketin faaliyet alanında iş makinesinin bulunmadığı ve S4 numaralı iş kaleminde yer alan çam kerestesi (II.sınıf) girdisi için alınan fiyat teklifinin piyasa koşullarını yansıtmadığı gerekçesiyle,

Mh Taahhüt İnşaat Anonim Şirketi- Oze İnşaat Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının S4 ve S6 iş kalemlerinde yer alan C30/37 beton harcı için Ankara’da bulunan şirketten fiyat teklifi alındığı, işin Eskişehir ilinde gerçekleştirileceğinden bu mesafede beton taşımanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu, S6,T1 ve U1 poz numaralı iş kalemlerinin “ekskavatör ve dragline tipi makineler 210Hp (21/2yd3)” girdisi için isteklinin fiyat teklifi ile aşırı düşük teklif açıklaması yaptığı, amortisman giderini fiyat teklifi ile açıkladığı, ayrıca açıklama yapılan makinenin istenilen motor gücünde olmadığı,

T1 pozundaki paletli delgi makinesi için isteklinin fiyat teklifi ile açıkladığı, ayrıca paletli delgi makinesi için amortisman giderinin fiyat teklifi ile açıklandığı, açıklama yapılan makinenin istenilen motor gücünde olmadığı ve S4 numaralı iş kaleminde yer alan çam kerestesi (II.sınıf) girdisi için alınan fiyat teklifinin piyasa koşullarını yansıtmadığı gerekçesiyle,

U1 iş kaleminde yer alan konkasör girdisinin amortisman gideri için fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı gerekçeleriyle,

Kızılırmak İnşaat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının S4 ve S6 iş kalemlerinde yer alan C30/37 beton harcı için Afyonkarahisar’da bulunan şirketten fiyat teklifi alındığı, işin Eskişehir ilinde gerçekleştirileceğinden bu mesafede beton taşımanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve S4 numaralı iş kaleminde yer alan çam kerestesi (II.sınıf) girdisi için alınan fiyat teklifinin piyasa koşullarını yansıtmadığı,

S6,T1 ve U1 iş kalemlerinde yer alan “ekskavatör ve dragline tipi makineler 210Hp (21/2yd3)” girdisi için isteklinin kendi malı olan makineler ile amortisman hesabı yapılarak açıklama yaptığı, ancak açıklama yapılan makinenin açıklama istenilen girdideki makine ile aynı özellikte olmadığı, gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği,

İhalede fiyat dışı unsurlarda dikkate alınarak ihalenin Söğüt İnşaat Taahhüt Petrol Madencilik Gıda Nakliyat İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi- Ege Asfalt Maden İnşaat Nak.San. ve Tic.A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Suryol İnşaat Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Agf Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Office Yapı İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği,

Feza Taahhüt Anonim Şirketi tarafından Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvuru üzerine 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1055 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesinin 16.11.2020 tarihli ve E:2020/1836, K:2020/1985 sayılı kararı üzerine alınan 08.12.2020 tarihli ve 2020/MK-305 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1055 sayılı kararında yer alan 1’inci iddianın (a) bölümü ile 2’inci iddiaya ilişkin değerlendirmelerin iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibinin 2‘inci iddiasının esasının incelenmesine, karar verildiği,

Seda İnşaat Ticaret Madencilik ve Sanayi Anonim Şirketi-İz Grup Madencilik Taahhüt İnşaat Makina Proje İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Me-Yu İnşaat Taahhüt Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından da kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ve aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmeyen ve kendi teklifinden düşük olan isteklilerin açıklamaları ve teklifine yönelik olarak Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvuru üzerine 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1053 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesinin 16.11.2020 tarihli ve E:2020/1338, K:2020/1984 sayılı kararı üzerine alınan 08.12.2020 tarihli ve 2020/MK-299 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1053 sayılı kararında yer alan 2’nci iddia ile ilgili kısmın iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibinin 2‘inci iddiasının esasının incelenmesine, karar verildiği,

Kızılırmak İnşaat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından da kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ve aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmeyen ve kendi teklifinden düşük olan istekliler ile ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin açıklamaları ve tekliflerine yönelik olarak Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvuru üzerine 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1052 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesinin 16.11.2020 tarihli ve E:2020/1787 sayılı kararı üzerine alınan 08.12.2020 tarihli ve 2020/MK-297 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1052 sayılı kararında yer alan 1’inci iddianın (a) ve (b) bölümleri ile 2’inci iddia ile ilgili kısımların iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibinin 2’inci iddiasının esasının incelenmesine” karar verildiği,

Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerine ilişkin olarak Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, başvuru üzerine 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1050 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesinin 04.11.2020 tarihli ve E:2020/1719, K:2020/1838 sayılı kararı üzerine alınan 08.12.2020 tarihli ve 2020/MK-300 sayılı Kurul kararı ile “1-Kamu İhale Kurulunun 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1050 sayılı kararının (a) bölümünde yer alan iddiaya ilişkin kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verildiği,

Kayaoğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Danış Yapı Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerine ilişkin olarak Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, başvuru üzerine 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1054 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesinin 04.11.2020 tarihli ve E:2020/1269, K:2020/1839 sayılı kararı üzerine alınan 08.12.2020 tarihli ve 2020/MK-301 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1054 sayılı kararının (a) ve (b) bölümlerinde yer alan iddialar ile ilgili kısımlarının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verildiği,

Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerine ilişkin olarak Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, başvuru üzerine 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1051 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 11. İdare Mahkemesinin 04.11.2020 tarihli ve E:2020/1819 sayılı sayılı kararı üzerine alınan 08.12.2020 tarihli ve 2020/MK-298 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 10.06.2020 tarihli ve 2020/UY.II-1051 sayılı kararının (a) ve (b) bölümlerinde yer alan iddialar ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 17.02.2021 tarihli ve 2021/UY.II-404, 2021/UY.II-405 ve 2021/UY.II-406 sayılı Kurul kararları ile aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesi yönünde karar verildiği görülmüştür.

Daha sonraki süreçte Kurul tarafından alınan 08.07.2021 tarihli ve 2021/MK-286 sayılı, 05.08.2021 tarihli ve 2021/MK-336 ve 2021/MK-337 sayılı kararlar doğrultusunda alınan 17.08.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş, Kızılırmak İnş. Tic. ve San. A.Ş. ve Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. – Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan/ihale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5.İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

…

45.1.13.14.İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:(Eskişehir-Sarıcakaya) Ayr Sakarıılıca-Mihalgazi İl Yolu Km: 0+000-24+500 Arası Yol Yapımı Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprüler Ve Üstyapı Yapılması İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1964E042100 - 2019E040240

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Km: 0+000-24+500 Arası Yol Yapımı Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprüler Ve Üstyapı Yapılması İşi (Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki Miktarlarda)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:(Eskişehir-Sarıcakaya) Ayr. Sakarıılıca-Mihalgazi İl Yolu Km: 0+000-24+500 Arası…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamalarına göre Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama isteneceği, bu kapsamda açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacağı, sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyeceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından teklif fiyatı aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere EKAP üzerinden gönderilen 05.03.2021 tarihli yazıda “…Bu duruma göre;

Yapım yönteminizin ekonomik olması,

Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağınız avantajlı koşullar,

Teklif edilen işin özgünlüğü hususlarının açıklanarak, ihale dokumanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizlerin ve analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler ile proforma faturalar, teklif alma yazıları, yardımcı analizler, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağının (Ek: O-8) verilmesi gerekmektedir.

Söz konusu aşırı düşük sorgusuna vereceğiniz cevabın, bu mektubun tarafınıza tebliğ tarihinden sonraki 5 (beş) iş günü içinde ihale komisyonuna bildirilmesi gerekmektedir. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmüne göre bilgi edinilmesi hususunu rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemlerine ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde yer alan belgelere göre ;

- S4 Her türlü inşaata kuruda veya suda her dozda demirli beton yapılması (betonarme duvar, menfez, köprüler vb.) (her şey dahil)( min C 30/37) (Hazır beton harcı ile)

- S5 İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (her çapta) (köprüler dahil) (her şey dahil)

- S6 Ocak tası ile moloz tas inşaat (Hazır beton harcı ile) (Gömme oluklu derz ile her şey dahil)

- T1 Her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması, nakli ve kullanılması (sulama ve sıkıştırma dahil) (her şey dahil)

- U1 Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzemeyle plentmiks alt temel ve plentmiks temel yapılması ve nakli (Su temini ve nakli dahil) (her şey dahil) iş kalemlerinin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirlendiği, açıklanması istenilmeyecek analiz girdileri listesinde “Mazot (motorin)”un yer almadığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş.nin “Mazot (motorin)” analiz girdisi için öngörülen 5,12 TL/kg fiyatın belirlenmesinde EPDK tarafından 27.11.2019 tarihinde il bazında yayımlanan akaryakıt fiyatlarından faydalanıldığı görülmüştür.

“Mazot (motorin)”un açıklanması istenilmeyen analiz girdileri listesinde yer almadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu girdi için 0,01 TL tutar öngörmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan/ihale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat açıklamalarına göre isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında üçüncü kişilerden aldıkları fiyat tekliflerini de kullanabileceği, bu durumda da üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece açıklanması istenen analiz girdisi olarak belirlenen “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)” analiz girdisi için Çetinler Av Malzemeleri Patlayıcı ve Kimyevi Madde Madencilik Müh. İnş. Taah. İnş. Malz. Bilg. Tel. Taş. Oto Yed. Par. Oto. Elektrik Elektronik Tıbbi Malz. İmi. İhr. İth. Tic. ve San. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi aldığı, açıklama kapsamında söz konusu firmaya ait faaliyet belgesinin ve 13.02.2002 tarihli ve 5486 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin sunulduğu, anılan Ticaret Sicil Gazetesinde firmaya ait bölümün “Amaç ve Konusu” başlıklı kısmında “02- her türlü kimyasal ve patlayıcı maddeleri almak satmak taahhütte bulunmak imalatını yapmak…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)” analiz girdisinin açıklanması kapsamında Çetinler Av Malzemeleri Patlayıcı ve Kimyevi Madde Madencilik Müh. İnş. Taah. İnş. Malz. Bilg. Tel. Taş. Oto Yed. Par. Oto. Elektrik Elektronik Tıbbi Malz. İmi. İhr. İth. Tic. ve San. Ltd. Şti.den fiyat teklifi aldığı, söz konusu firmanın fiyat teklifi verdiği alanda faaliyet gösterdiğinin açıklama kapsamında sunulan Ticaret Sicil Gazetesinden ve ticari unvanından görülebildiği, söz konusu istekli tarafından açıklama kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgelerin mevzuata uygun şekilde sunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat açıklamalarına göre isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında üçüncü kişilerden aldıkları fiyat tekliflerini de kullanabileceği, bu durumda öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağının düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebileceği, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Çam kerestesi (II.sınıf) (TS 1265) (TS EN 844-6, 9, 12) (TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-1,
2 )” analiz girdisi için Anıklar Orm. Ürn. Konf. Turz. Nak. İnş. San. Tic Ltd. Şti.den teklif aldığı, buna ilişkin proforma fatura, satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.6), meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ve sözleşme, fiyat teklifi alınan firmaya ait imza sirküleri ve meslek mensubuna ait imza beyannamesinin sunulduğu, satış tutarı tespit tutanağının imza bölümünün firma yetkilisi ve meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Çam kerestesi (II.sınıf) (TS 1265) (TS EN 844-6, 9, 12) (TS EN 1309-1, TS EN 1310, TS EN 1311, TS EN 1313-1,
2 )” analiz girdisi için fiyat teklif aldığı, buna ilişkin satış tutarı tespit tutanağını açıklama kapsamında sunduğu, tutanağın ilgili kısımlarının meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından imzalandığı, atılan imzaların imza beyannamesi ile uyumlu olduğu, başvuru sahibinin iddiasının aksine, ihale mevzuatında yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; fiyat teklifi alınması suretiyle açıklanan girdiler için teklif edilen fiyatın, piyasa rayicinin altında olup olmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılamayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.”hükmü ile anılan maddenin onbirinci fıkrasında “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde“(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1)16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanunun 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, Kızılırmak İnş. Tic. ve San. A.Ş. tarafından “2)Teklif bedeli kendi tekliflerinden daha düşük olan ve aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyen diğer tüm isteklilerin tekliflerinin idarenin eleme gerekçeleri yanında ayrıca dilekçelerinde yer verilen hususlar bakımından da değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan Söğüt İnş. Taah. Pet. Mad. Gıda Nak. İç ve Dış Tic. A.Ş. -Ege Asf. Mad. İnş. Nak. San. Ve Tic. A.Ş. İş Ort., ekonomik açından en avantajlı ikinci teklif sahibi Suryol İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A. Ş. - AGF En. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Office Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ort. ile teklif bedeli kendi tekliflerinden daha düşük olan ve aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyen diğer tüm isteklilerin İdari Şartnamenin 7.5.5’inci maddesi gereği kendi makine ve ekipmanlarını tevsik eden belgeler ile söz konusu makine ve ekipmanların istenen teknik kriterleri sağladığına dair belgelerin sunulmadığı,,..” yönündeki iddia ile 17.04.2020 tarih ve 18213 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu’nun 17.02.2021 tarihli ve 2021/UY.II-404 sayılı sayılı kararı ile “Yapılan inceleme neticesinde, itirazen şikayete konu isteklilerin kendi malı olarak istenen araçlara ve teknik kriterlere ilişkin tevsik edici belgeleri sunduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” karar verildiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda, başvuru sahibinin söz konusu iddiasına ilişkin olarak 17.02.2021 tarihli ve 2021/UY.II-404 sayılı Kurul kararında değerlendirme yapıldığı, dolayısıyla söz konusu iddianın anılan Kurul kararında yer alan değerlendirmelere yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan söz konusu iddialara ilişkin olarak Kurum tarafından ayrıca bir değerlendirme yapılamayacağı ve 4734 sayılı Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde yer alan, “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü çerçevesinde Kurumca yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının görev yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)” analiz girdisinin açıklanması kapsamında Çetinler Av Malzemeleri Patlayıcı ve Kimyevi Madde Madencilik Müh. İnş. Taah. İnş. Malz. Bilg. Tel. Taş. Oto Yed. Par. Oto. Elektrik Elektronik Tıbbi Malz. İmi. İhr. İth. Tic. ve San. Ltd. Şti.den fiyat teklifi aldığı, söz konusu firmanın fiyat teklifi verdiği alanda faaliyet gösterdiğinin açıklama kapsamında sunulan Ticaret Sicil Gazetesinden ve ticari unvanından görülebildiği, söz konusu istekli tarafından açıklama kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgelerin mevzuata uygun şekilde sunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı ifade edilmektedir.

Uyuşmazlık konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece açıklanması istenen analiz girdisi olarak belirlenen “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)” analiz girdisi için Çetinler Av Malzemeleri Patlayıcı ve Kimyevi Madde Madencilik Müh. İnş. Taah. İnş. Malz. Bilg. Tel. Taş. Oto Yed. Par. Oto. Elektrik Elektronik Tıbbi Malz. İmi. İhr. İth. Tic. ve San. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi aldığı, açıklama kapsamında söz konusu firmaya ait faaliyet belgesinin ve 13.02.2002 tarihli ve 5486 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin sunulduğu, anılan Ticaret Sicil Gazetesinde firmaya ait bölümün “Amaç ve Konusu” başlıklı kısmında “02- her türlü kimyasal ve patlayıcı maddeleri almak satmak taahhütte bulunmak imalatını yapmak…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (kapsüle duyarsız)” analiz girdisinin açıklanması kapsamında, her ne kadar fiyat teklifi veren firmanın Ticaret Sicil Gazetesinde “Amaç ve Konusu” başlıklı kısmında “.. patlayıcı maddeleri almak satmak taahhütte bulunmak imalatını yapmak..” ifadeleri yer alsa da, söz konusu patlayıcı maddelerin özel izinle satılan ve özel izne tabi ruhsata dayalı olarak satılabilecek malzemeler olduğundan, teklif veren firmanın iddia da öne sürüldüğü gibi patlayıcı madde satma izninin olup olmadığının araştırılması gerekirken, bu husus hiç araştırılmadan ticaret sicilden harekette satma hakkı olduğu varsayılarak patlayıcı madde ruhsatı varmış gibi iddianın reddedilmesi uygun bulunmamıştır.

Anılan kararda, başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak ise iddiaya konu makineye ilişkin gerekli araştırmanın yapılarak sunulan makine ile yapılan açıklamanın bir biri ile uyumlu olup olmadığına bakılmaksızın iddiayı karşılanmayan önceki kurul kararlarına atıf yapılarak iddianın reddedilmesi uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlık konusu ihalede, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.