KİK Kararı: 2021/UY.II-1756

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/039
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 22.09.2021
Karar No : 2021/UY.II-1756
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İlba Mimarlık İnşaat Turizm Nakliyat Ticaret Sanayi Limited Şirketi-İn-Sel İnşaat Mimarlık Turizm Nakliyat Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/444147 İhale Kayıt Numaralı “Adıyaman-Recep İçmesuyu İsale Hattı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı tarafından 14.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Adıyaman-Recep İçmesuyu İsale Hattı” ihalesine ilişkin olarak İlba Mimarlık İnşaat Turizm Nakliyat Ticaret Sanayi Limited Şirketi-İn-Sel İnşaat Mimarlık Turizm Nakliyat Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının 17.08.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.08.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.09.2021 tarih ve 40262 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1450 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 2020/444147 ihale kayıt numaralı ihaleye teklif verdikleri, 14.04.2021 tarihli ihale komisyonu kararına karşı yaptıkları itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından 02.06.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1107 sayılı kararın alındığı ve söz konusu kararda aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılmasına karar verildiği, bahse konu kararın gereğini teminen idare tarafından 09.07.2021 tarihinde teklifi sınır değer tutarının altında kalan Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş. (Eski Unvanı Tam Er İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş.) - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına yeni oluşturulan formata uygun şeklide aşırı düşük teklif sorgulaması yaptığı ve 13.08.2021 tarihli ihale komisyonu kararında belirtilen gerekçelerle anılan isteklinin açıklamasının uygun bulunmayarak, teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin kendi şirketleri uhdesinde bırakıldığı,

Ancak idare tarafından yapılan inceleme neticesinde bulunan gerekçelere ek olarak aşağıda belirtilen hususlar nedeniyle de anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı,

Şöyle ki;

1. Anılan iş ortaklığı tarafından mevzuata uygun olmayacak şekilde açıklama yapıldığı, örneğin, işçilikler, depo döküm bedeli, katodik koruma yapılması, her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K, amonyum nitrat, fuel-oil karışımı, çakıl (elenmesi gerekmeyen iri agrega), C 16/20 beton harcı gri renkte, normal hazır harçları (TS EN 206-1+A1), çam kerestesi 2.sınıf, Ekskavatör (paletli) (260 hp) (maksimum 2,5 m3 ), Ekskavatör (paletli) (210 hp) (maksimum 2,5 m3 ) girdileri için istekli tarafından analizlerde farklı fiyatların verildiği, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca belirlenen 2020 yılı birim fiyat rayiçlerinin altında teklif verilerek açıklama yapıldığı,

2. Anılan iş ortaklığı tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5 ve 39’uncu maddelerine istinaden, analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde aritmetik hata yapıldığı, analiz sonucu bulunan iş kalemleri/gruplarına ait birim fiyatların, ihalede teklif edilen birim fiyatların üzerinde olduğu, analizlerde girdi miktarı ve rayiç fiyatı çarpımı sonucunda yarım kuruşun altında bulunan tutarların sıfır (0) alınarak, toplama etki ettirilmediği,

3. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanan birim fiyatların ve rayiçlerin kullanıldığı halde söz konusu birim fiyatların ve rayiçlerin poz numaralarının belirtmek suretiyle liste halinde sunulmadığı, bu durumda söz konusu birim fiyat ve rayiçlere ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmaları gerektiği,

4. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde teklif edilen birim fiyatlar ve rayiçlerin Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış 2020 yılı fiyatlarını yansıtmadığı,

5. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının 2020 için yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu,

6. Piyasadan fiyat teklifi ve proforma fatura ile yapılan açıklamalar için sunulan teklifleri veren firmaların teklife konu alanda faaliyette bulunmadığı,

7. İş ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük açıklamasında yer alan açıklama istenilen iş kalemlerinin analiz formatlarının idare tarafından verilen analiz formatlarına uygun olmadığı,

8. İş ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük açıklamasında teklif edilen mazot fiyatının Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesine aykırı olduğu, EPDK tarafından yayımlanan ilan tarihi ile ihale tarihi arasında belirlenen fiyatın kullanılmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında mazot fiyatının biriminin litre olarak alındığı, ancak analizlerde mazot birimi kilogram olarak istenildiğinden, mazot miktarının litreden kilograma dönüşmesinde herhangi bir bilginin kullanılmadığı,

9. Analizler ile fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk ve çelişkiler bulunduğu, analizlerde yer alan girdiler ile fiyat tekliflerine konu olan girdilerin birbirinden farklı olduğu, fiyat tekliflerinde hesaplama hatası ve bilgi eksikliklerinin bulunduğu, teklife konu her bir girdinin fiyatının ayrı ayrı gösterilmediği, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan iş kalemleri için malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı belirtilerek açıklama yapılmadığı, özel pozlar için fiyat teklifi alınmış olup, fiyat tekliflerinde özel poza ilişkin malzeme, makine, işçilik ve nakliyeler gibi girdiler ve girdi miktarları idarelerin paçal analiz formatında göstermeleri gerektiği gibi ayrı ayrı belirtilerek fiyat teklifi alınmadığı,

10. İş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerin Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine göre (teklif yazısı, proforma fatura, maliyet tespit tutanağı, satış tutarı tespit tutanağı v.b.) geçerli olmadığı, söz konusu belgelerin son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı ve birim ortalama maliyetler ile ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının ilgili belgelerde belirtilmediği, girdilere ait birimlerin yanlış alındığı, analizlerde kullanılan birim fiyatların, fiyat teklifi/proforma fatura/tutanaklardaki fiyatlara göre olması gerekenden daha az alındığı, belgelerin meslek mensubu tarafından mevzuata uygun olarak onaylanmadığı ve gerekli ifadelerin belirtilmediği,

11. İş ortaklığı tarafından teklif edilen fiyatların tevsiki amacıyla fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.5 maliyet tespit tutanağı ve Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarına esas olan faturalar sahte olup daha sonra tutulan söz konusu tutanakların da iptal edildiği, diğer taraftan teklif edilen birim fiyatları tutturabilmek adına kesilen faturaların tamamını değil düşük tutarlı olan kısımları ortalamaya katılmak suretiyle fiyat teklifine esas analizlerde gerçeği yansıtmayan fiyat oluşturulduğu, dolayısıyla ihale komisyonunun kararını etkilemeye yönelik belge düzenlendiği, Ek-O.5 maliyet tespit tutanağında belirtilen geçici vergi beyanname dönemindeki “153 Ticari Mallar Hesabı”nda bulunan kayıtlara ilişkin bilgilerin ve Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağında belirtilen geçici vergi beyanname dönemindeki “600 Yurtiçi Satışlar Hesabı”nda bulunan kayıtlara ilişkin bilgiler incelendiğinde bahse konu faturaların görüleceği,

12. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerdeki girdi miktarlarının emsal kamu idarelerine ait analiz girdi miktarlarının altında gösterildiği,

13. Nakliye analizlerinin idarece belirtilen mesafeden daha düşük mesafe öngörülerek açıklandığı, idarece verilen analiz formatlarındaki nakliye formülü ve katsayıların sabit olduğu, ancak bahse konu iş ortaklığı tarafından bu verilerin değiştirildiği,

14. İdarece R-15 Servis Yolunda Platform Kazısı, Dolgu ve Harfiyat İşlerinin Yapılması iş kalemi açıklama istenilecek poz olarak belirlendiği, ancak kazı pozları ve nakliye pozu içindeki 10.110.1003 her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K girdisi toplam girdi miktarı olarak değerlendirmeye alınmayarak, miktarı az tutularak açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlendiği, idarece yaklaşık maliyet hesaplarında ve analizlerde kamu kurum ve kuruluşlarınca kullanılan nakliye analiz formülleri kullanıldığı halde isteklinin piyasadan fiyat teklifi alarak açıklama yapmasının önünü açacak şekilde nakliye analiz girdisinin belirlendiği, idarece yaklaşık maliyet hesaplarında bulunan diğer nakliye pozları içinde bulunan kazı artığı, kum çakıl nakli, çelik boru nakli analizlerde bulunan analiz istenecek girdi olan taşıma katsayısı K girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı rayiç birim fiyatın altında teklif verdiği,

15. Bahse konu iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında makine için fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, makine amortismanının fiyat teklifi ile açıklanmasının Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine uygun olmadığı, açıklanması istenen girdi olarak belirlenen makinenin Ekskavatör (paletli) (260 hp) (maxsimum 2,5 m3), Ekskavatör (paletli) (210 hp) (maxsimum 2,5 m3), Ekskavatör Beko takriben 125 HP (3/4-15/8 Yd3), Vinç 270 hp gücünde 16-36 m bom uzunluğunda ortalama 30 ton kaldırma kapasiteli lastik tekerlekli mobil vinç girdilerini iş ortaklığı tarafından kendi malı olarak göstererek açıklandığı, bu girdilere ait amortisman bedellerine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç bedellerinin kullanılmadığı, kendi malı olarak gösterilen anılan makine ve diğer makine girdilerinin idarece verilen analiz formatlarında yer alan makineler olduğuna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, amortisman bedellerinin belirlendiği meslek mensubu onaylı raporların açıklama kapsamında sunulmadığı, anılan Bakanlık analizlerinde yer alan makine kalemlerinde yer alan bakım onarım, işletme, finansman vb. alt girdilerin açıklama kapsamında gösterilmediği, makine ve ekipmanın kapasitelerini tevsik edici belge sunulmadığı, amortisman defterinde kayıtlı olduğunun belgelendirilmediği, amortisman girdileri birim ve miktarlarının yanlış alındığı, amortisman bedelinin sıfırlanmış olarak gösterildiği, bakım, onarım, sermaye faizi, sigorta, montaj ve demontaj bedellerinin hesaplanmadığı,

Diğer taraftan, 125 HP ekskavatörün açıklanmasının mümkün olmadığı, çünkü son 40 yıl içinde 125 HP beygir gücünde ekskavatörlerin üretimi bulunmadığı, dolayısıyla bu girdinin açıklamasının Kamu Kurum ve Kuruluşlarına ait 2020 yılı rayiç birim fiyatı ile yapılması gerektiği,

16. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3, 45.1.13.4 ve 45.1.13.5’inci maddelerindeki bedeller için ihale tarihi hariç ifadesinin yer almasına rağmen ihale tarihindeki bedeller dikkate alınarak hazırlanan fiyat teklifleri ve proforma faturaların sunulduğu,

17. Açıklama kapsamında sunulan mekanik ve elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, ayrıca alınan tekliflerde montaj - demontaj fiyatlarının ayrı ayrı alınmadığı, Ek-O.5 maliyet tespit tutanağı ve Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarında ayrı satırlarda düzenlenmediği,

18. Açıklama istenilen iş kalemi olan “R20-Tahliye Yapıları Yapılması” imalatındaki açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlenen “C25/30 hazır beton girdisi” için T1-A1-01, T1-C1-01, T4-A1- 01, T4-C1-01 tip projelerinin “GENEL NOTLAR” bölümünde “Beton sınıfı; C25/30 WR” ifadesinin yer aldığı, iş ortaklığı tarafından fiyat teklifi/proforma fatura kapsamında anılan girdi için “beton su geçirimsizlik katkısı” dahil fiyat teklifinde bulunmadığı,

19. Açıklama istenilen iş kalemi olan “R20-Tahliye Yapıları Yapılması” imalatındaki açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlenen “DN 150 mm PN 63 Basınç sınıfındaki vana”, “demontaj parçası”, “45 derece patent dirsek” ve “ST44 çelik flanş parçası”, “DN 150 mm PN 40 Basınç sınıfındaki vana”, “demontaj parçası”, “45 derece patent dirsek” ve “ST44 çelik flanş parçası”, “DN 100 mm PN 40 Basınç sınıfındaki vana”, “demontaj parçası”, “45 derece patent dirsek” ve “ST44 çelik flanş parçası” girdilerinin 2020 yılı içinde Türkiye’de ilgili TSE ve DIN standartlarına uygun üretimi ve satışı bulunmadığından bu girdiler için fiyat teklifi veya proforma fatura, maliyet/satış tespit tutanakları üzerinden açıklama yapılmasının mümkün bulunmadığı, bu nedenle adı geçen iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan söz konusu girdilere ait belgelerin kabul edilmemesi gerektiği,

20. Adıyaman Recep İçmesuyu İsale Hattı Özel Teknik Şartnamesi’nin “İsale hatları” başlıklı 2.1’inci maddesinde “Ø610 mm ve üzerindeki boruların iç kaplaması TS EN 10298 standardına göre beton, dışları TS 5139 standardına göre polietilen kaplı, Ø610 mm altındaki çelik boruların iç kaplaması ise TSE EN 10339 standardına göre solventsiz epoksi, dışları TS 5139 standardına göre polietilen kaplı olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Açıklama istenilen iş kalemleri olan R05, R06, R07 ve R10 imalatlarındaki açıklama istenilen analiz girdileri olarak belirlenen “∅219 mm Dış Çaplı (e=4,8 mm)”, “∅323,9 mm Dış Çaplı (e=5,0 mm)”, “∅355,6 mm Dış Çaplı (e=5,6 mm)”, “∅457,2 mm Dış Çaplı (e=10,0 mm) et kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (ST 44)” ∅610 mm altında olup, bu boruların iç kaplaması TSE EN 10339 standardına göre solventsiz epoksi, dışları TS 5139 standardına göre polietilen kaplı olmalı ve fiyat teklifi veya proforma fatura, maliyet/satış tespit tutanakları bu veriler üzerinden düzenlenmesi gerektiği ve iş ortaklığı tarafından ispatlanması gerektiği,

Açıklama istenilen iş kalemleri olan R11, R12, R13 ve R14 imalatlarındaki açıklama istenilen analiz girdileri olarak belirlenen “∅610 mm Dış Çaplı (e=6,3 mm)”, “∅610 mm Dış Çaplı (e=7,1 mm)”, “∅610 mm Dış Çaplı (e=8,8 mm)”, “∅610 mm Dış Çaplı (e=11,0 mm) et kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (ST 44)” ∅610 mm olup, bu boruların iç kaplaması TS EN 10298 standardına göre beton, dışları TS 5139 standardına göre polietilen kaplı olmalı ve fiyat teklifi veya proforma fatura, maliyet/satış tespit tutanakları bu veriler üzerinden düzenlenmesi gerektiği ve istekli tarafından istenilen verilere uygun belgelendirme yapılmadığı,

Bahse konu iş ortaklığı tarafından yukarıda belirtilen açıklama istenen çelik borular için ST 44 kalitesinde ve iç-dış kaplama verilerine uygun olarak belgelendirme yapılmadığı,

21. Açıklama istenilen iş kalemi olan “R26- Enerji Temin ve Elektrik İşleri Yapılması ve SCADA Merkezi Kurulması” imalatındaki açıklama istenilen analiz girdileri olarak belirlenen Elektrik - GES projelerinde detayları verilen güneş enerji sistemindeki 265 W güneş paneli, şarj kontrol cihazı, 200 Ah JEL AKÜ, 250 W, 1000 W, 2500 W, 3500 W İnvertörler, MCC panosu, Scada projelerinde detayları verilen SCADA sistemindeki 1 fazlı-24 V DC-5A güç kaynağı, DC UPS, AKÜ (24V DC -7,2 Ah), Scada lisans işlemleri, 5,7” renkli dokunmatik, parafudr, GSM anten, GSM modem, prefabrik pano kabini, 32,5 mm2 NYM kablo, 52,5 mm2 NYM kablo, 4*4 mm2 NYY kablo v.b. girdiler için istekli tarafından analizlerinde malzeme ve montaj olarak ayrı ayrı fiyatlandırma belirtilmediği ve bu verilere göre uygun ifadelerin yazılı olarak (malzeme cinsini ve özelliğini belirten) fiyat tekliflerinin alınmadığı, fiyat teklifi veya proforma fatura, maliyet/satış tespit tutanaklarında bu girdiler için birim fiyat tarifi, şartnameler (scada şartnamesi, prefabrik pano kabini şartnamesi, güneş enerjisi sistemi şartnamesinde) ve projelerde yazan genel notlardaki fiyatlara dahil olması gereken giderlerin de dahil olduğu ifadelerin bulunmadığı, örneğin Scada projesinde “GSM abonelik ve haberleşme giderleri geçici kabule kadar tarafınızdan karşılanacaktır.” ifadesinin bulunması gerektiği,

22. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış iş kalemleri, pozlar ve rayiçler için faaliyette bulunan firmalardan fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılması gerektiği, ancak bahse konu iş ortaklığı tarafından var olan pozlardan esinlenerek sanki kamu tarafından yayınlanan pozmuş gibi yeni bir pozlar ihdas edildiği ve bu şekilde açıklama yapılmaya çalışıldığı,

23. “Enerji temin işleri ve scada merkezi kurulması ünitesi” için teklif edilen “RTU sistemi, ara birimi RS232-RS485 TCP-IP protokolüne uygun haberleşme birimleri, güç kaynağı 24 VCD, Projedeki sayılarda olmak üzere digital girişler 24 VCD, Digital Çıkışlar 24 VCD, Analog girişler 4-20 mA, Renkli dokunmatik 7” operatör paneli, panel” imalatının 8 ayrı kalemden oluşmasına rağmen Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağına dayanak olarak gösterilen fiyat teklifinde 8 ayrı iş kalemi için tek bir fatura kesildiğinin görüldüğü, 8 kalemden oluşan iş kalemine ait tek bir fatura kesilmesinin bahse konu Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı dönemi içerisinde fatura kesildiğini göstermeyeceği, anılan tutanağın sahte ya da gerçeğe aykırı faturalar kesilerek düzenlendiği ve fiyat teklifinin de bu şekilde oluşturulduğu,

Diğer taraftan, yukarıda anılan iş kaleminin birçok imalat sürecinden geçen ve çokça malzemenin bir araya getirilmesiyle oluşan bir iş kalemi olması sebebiyle fiyat teklifinin ancak maliyet tespit tutanağına dayanarak olarak düzenlenebileceği,

- Bahse konu iş ortaklığı tarafından “Enerji temin işleri ve scada merkezi kurulması ünitesi” için teklif edilen “RTU Panosu Form 3b Bölmelendirilmesine uygun (malzeme cinsi:IP41)” imalatının özel üretime tabi olduğu, söz konusu iş kaleminin her proje için farklı farklı imalat gerektirdiği için Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı esas alınarak fiyat teklifi verilmesinin mevzuata uygun olmadığı ve dönemi içerisinde de satışının yapılmasının mümkün olmadığı, diğer taraftan anılan tutanağa dayanak olan faturaların sahte ve gerçeğe aykırı olduğu,

- “Enerji temin işleri ve scada merkezi kurulması ünitesi” için teklif edilen “3x265 W Güneş enerji sistemi Tel Çit ile birlikte komple” imalatında “3x265 W Güneş enerji sistemi”nin tek başına imalat gerektiren bir sistem olduğu, tel çit ile işkillendirilerek set olarak satış yapıldığının iddia edilmesinin ve bununla birlikte Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağına konu edilerek bu set için geçmişte fatura kesildiğinden bahisle fiyat teklifi verilmesinin mümkün olmadığı, fiyat teklifi veren firma tarafından böyle bir satışın yapılmadığı ve böyle bir faturanın kesilmediği, diğer taraftan imalat süreci isteyen söz konusu iş kaleminin Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ile açıklanamayacağı, maliyet tespit tutanağı ile açıklama yapılması gerektiği,

- “Enerji temin işleri ve scada merkezi kurulması ünitesi” için teklif edilen “Kesintisiz güç kaynağı 0,25 kva 1 fazlı giriş ve çıkışlı 60 dk dayanıklı bataryalara haiz enerji kesintisinde çalışacak akü grubu ile online topraklaması ve RS232 ara birimi dahil şartnamesinde belirtilen özelliklere haiz Kesintisiz güç kaynağı” imalatı için fiyat teklifi veren firma tarafından böyle bir satış yapılmadığı ve böyle bir faturanın kesilmediği, diğer taraftan imalat süreci isteyen söz konusu iş kaleminin Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ile açıklanamayacağı, maliyet tespit tutanağı ile açıklama yapılması gerektiği,

24. Açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlenen depo döküm bedeli için aşırı düşük teklif sorgulamasına tabii tutulan istekli tarafından ilgili belediyesinden alınmış onaylı bir belgenin bulunmadığı, ayrıca bu girdi için idarece yaklaşık maliyet hesaplarında dikkate alınan bedelden daha düşük bir bedel yazılarak açıklama yapıldığı, ölçü birimlerinin dönüşümlerinde uygulanacak katsayıların yanlış yazıldığı, kazı artığı malzemenin nakliye miktarının döküm bedelinin ton cinsinden hesabı için gerekli olan kazı yoğunluğunun en az 2,00 ton/ m3 alınmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

İhale ilan tarihinde yürüklükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Adıyaman-Recep İçmesuyu İsale Hattı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2019K05-93203

d) Kodu:

e) Miktarı:

Recep İçmesuyu Grubu içerisinde yer alan belde/köy/mezraların içmesuyu ihtiyacının Değirmen Kaynaklarından karşılanmasına için yaklaşık 80 km isale hattı ve gerekli sanat yapıları inşa edilecektir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Adıyaman” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü, ” düzenlemesi yer almaktadır.

14.10.2020 tarihinde elektronik ortamda gerçekleştirilen ihaleye 13 isteklinin katıldığı, en düşük teklif sahibi olan istekli Rflogy Llc’nin beyan edilen mezuniyet belgesinin İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesine uymadığı ve “yeterlik bilgileri tablosu”nun “ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler” satırın boş bırakıldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 22.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş. (Eski Unvanı Tam Er İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş.) - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi İlba Mimarlık İnş. Turz. Nakl. Tic. San. Ltd. Şti. - İn-Sel İnş. Mimarlık Turz. Nakl. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Bahse konu ihale komisyonu kararına karşı başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulu tarafından 17.02.2021 tarihli ve 2021/UY.II-411 sayılı kararla idarece teklif fiyatı sınır değerin altında olan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi kararının verildiği, idarece 17.03.2021 tarihinde sınır değerin altında bulunan istekliden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamalar üzerine 14.04.2021 tarihli ihale komisyonu kararında ihalenin Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş. (Eski Unvanı Tam Er İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş.) - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi İlba Mimarlık İnş. Turz. Nakl. Tic. San. Ltd. Şti. - İn-Sel İnş. Mimarlık Turz. Nakl. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulu tarafından 02.06.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1107 sayılı kararla idarece teklif fiyatı sınır değerin altında olan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi kararının verildiği, idarece 09.07.2021 tarihinde sınır değerin altında bulunan istekliden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamalar üzerine 13.08.2021 tarihli ihale komisyonu kararında Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş. (Eski Unvanı Tam Er İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş.) - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin başvuru sahibi İlba Mimarlık İnş. Turz. Nakl. Tic. San. Ltd. Şti. - İn-Sel İnş. Mimarlık Turz. Nakl. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdarece 09.07.2021 tarihli ve “Aşırı Düşük Teklif Savunması” konulu yazıda “Adıyaman Recep İçmesuyu İsale Hattı” işinde yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifinizin aşırı düşük olduğu tespit edilmiş olup; Kamu İhale Kanununun 38 inci, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ıncı, İşe ait İdari Şartnamenin 33 üncü ve Kamu İhale Genel Tebliğinin "Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi" başlıklı 45 inci maddesi hükümleri çerçevesinde aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapılması gerekli görülmüştür.

Anılan tebliğin 45.1.2.1 maddesi "İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan "sıralı iş kalemleri/grupları listesi" kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80'lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır." hükmünü haiz olup; yaklaşık maliyet cetvelinin değerlendirilmesi sonucunda sorgulama yapılacak iş kalemleri;

Poz No

İş Kalemi

R-12

610 mm Dış Çaplı (e=7,1 mm) Et Kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (St 44) İle Özel Parçaların Temini ve Döşenmesi

R-06

323,9 mm Dış Çaplı (e=5,0 mm) Et Kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (St 44) İle Özel Parçaların Temini ve Döşenmesi

R-07

355,6 mm Dış Çaplı (e=5,6 mm) Et Kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (St 44) İle Özel Parçaların Temini ve Döşenmesi

R-14

610 mm Dış Çaplı (e=11,0 mm) Et Kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (St 44) İle Özel Parçaların Temini ve Döşenmesi

R-10

457,2 mm Dış Çaplı (e=10,0 mm) Et Kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (St 44) İle Özel Parçaların Temini ve Döşenmesi

R-26

Enerji Temin İşleri ve SCADA Merkezi Kurulması

R-11

610 mm Dış Çaplı (e=6,3 mm) Et Kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (St 44) İle Özel Parçaların Temini ve Döşenmesi

R-15

Servis Yolunda Platform Kazısı, Dolgu ve Hafriyat İşlerinin Yapılması

R-13

610 mm Dış Çaplı (e=8,8 mm) Et Kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (St 44) İle Özel Parçaların Temini ve Döşenmesi

R-05

219 mm Dış Çaplı (e=4,8 mm) Et Kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (St 44) İle Özel Parçaların Temini ve Döşenmesi

R-20

Tahliye Yapıları Yapılması

olarak belirlenmiştir. Bu iş kalemlerine ilişkin analizler Kamu İhale Kurulu tarafından belirlenen düzenleyici işleme uygun olarak yeniden düzenlenmiş olup, yazı ekinde verilmektedir. Ayrıca; İdare tarafından birim fiyatları sorgulanmayacak olmakla birlikte, yukarıda detaylandırılan iş kalemlerinin işin bütünündeki ağırlığını değerlendirebilmek adına toplam teklifinizin detaylarını gösteren hesap cetvelinin de sunulması gerekmektedir.

Aynı Tebliğ’in 45.1.2.2 maddesinin “İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3”üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.” hükümleri doğrultusunda açıklama istenilmeyecek analiz girdileri ekte verilmekte olan iş kalemleri analizlerinde belirtilmektedir.

Yukarıda detaylandırılan tebliğ hükümleri doğrultusunda sorgulama yapılacağı belirtilen iş kalemleri için seçilen teknik çözümlerin, işin yerine getirilmesinde kullanılan avantajlı koşulların, teklif edilen fiyatlara ait analizlere ilişkin tüm dayanakların (kazıdan çıkan malzemenin taşınması öngörülen yere ilişkin kroki, proforma fatura, fatura, alınan teklifler, maliyet tespit raporu vb. belgelerin) ve gerekli görülen tüm açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen hükümlerine uygun olarak en geç 26.07.2021 tarihi, saat 12:30’a kadar teslim edilmesi…. hususunda gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

İdarenin 13.08.2021 tarihli ihale komisyonu kararında “-Savunma dosyası içerisinde işçiliğe ait bazı pozlar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç bedelleri üzerinden savunma yapılacağı açıkça belirtilmiş olmakla birlikte belirtilmeyen tüm pozlar için daha düşük (asgari ücret üzerinden hesaplanan işçilik ücreti) fiyat üzerinden savunma yapıldığı, bu kapsamda savunmanın farklı kısımlarında aynı evsafta işçi için farklı işçilik bedellerinin esas alındığı,

-Savunma dosyası içerisinde sunulan özel fiyatlara ilişkin Fiyat Teklif ve Ek-O5, O6 Satış/Maliyet Tespit Tutanaklarına yer verildiği, 4 numaralı Fiyat Teklif Tutanağı ile sunulan “SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)” iş kalemine ait Maliyet Tespit Tutanağının ön kısımlarında SCADA işlerine dair maliyetlere yer verildiği anlaşılmakla birlikte toplam maliyetin belirlendiği kısımda, yapılacak işlerin tanımının “RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi” olarak belirtildiği, bu durumda “SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple)” iş kalemi için uygun bir maliyet tespit tutanağı sunulmadığı,

-Diğer yandan aynı Maliyet Tespit Tutanağı incelendiğinde birim işçilik maliyet bölümünde toplam işçilik saati (45+90+90+180+180+180 =) 765 saat olarak belirlenmekle birlikte diğer birim maliyetler bölümünde aynı işçilerin yemek-barınma giderleri için 62 günün esas alındığı, İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 4. maddesinde yer alan “Günlük çalışma süresi her ne şekilde olursa olsun 11 saati aşamaz.” hükmüne uygun olarak resmi çalışma saatleri göz önünde bulundurulduğunda yemek-barınma için esas alınan gün sayısının (62 < (765/11 = 65,55)) olağandan daha düşük alındığı,

-“SCADA Yazılımı Proje ve Şartnamesine Uygun (Yüklü Programların Lisansı ile Birlikte Komple) ” ve ‘RTU Yazılımı Tüm Tesisin Kumandasını Sağlayacak Şekilde Programlanması, Bu programın RTU'ye Yüklenmesi ve Kopyasının CD Ortamında Teslimi” iş kalemleri için alınan fiyat teklifi ekinde yer alan her iki Maliyet Tespit Tutanağının da tarih bilgisi içerisinde yılın sehven “202” olarak belirlendiği ve uygun bir tarih bilgisine yer verilmediği tespit edilmiştir.” ifadelerine yer vererek Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmadığı ve anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmama gerekçeleri dışında başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar kapsamında Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan belgeler incelendiğinde;

İhale dokümanı ile idarenin aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazı ve ekleri incelendiğinde, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak 11 iş kaleminin ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak analiz girdilerinin açıklama istenilecek/istenilmeyecek olarak belirtildiği analiz formatlarının belirlenerek isteklilere gönderildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması istenilen 11 iş kalemi için idarece verilen analiz formatına uygun analizler ve bunlara ilişkin açıklayıcı belgelerin sunulduğu görülmüştür.

Açıklanması istenilen iş kalemlerinin analizlerinde yer alan açıklanması istenilen ve açıklanması istenilmeyen bütün girdilere yönelik birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, analiz girdilerinin bir kısmında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin kullanıldığı ve söz konusu rayiçlerin poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibi tarafından iddia edildiği gibi istekli tarafından kamu kurum ve kuruluşlarının pozlarının dışında yeni pozlar ihdas edilerek açıklama yapılmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla iddiaların yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanması istenilen iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik, depo döküm bedeli, her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K, amonyum nitrat fuel-oil karışımı, çakıl (elenmesi gerekmeyen iri agrega), C 16/20 beton harcı gri renkte normal hazır harçları (TS EN 206-1+A1), çam kerestesi 2.sınıf, ekskavatör (paletli) (260 hp) (maxsimum 2,5 m3 ), ekskavatör (paletli) (210 hp) (maxsimum 2,5 m3 ) girdileri için kamu kurum ve kuruluşları tarafından belirlenerek yayımlanan 2020 yılı birim fiyatların ve rayiçlerin kullanıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasının aksine özel poz niteliğinde olan katodik koruma yapılması girdisinin analizlerde açıklama yapılması istenilen bir girdi olarak belirlenmediğinden istekli tarafından açıklanması gerekmediği anlaşılmıştır.

Analizlerde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının yayınladığı birim fiyatlar dikkate alınarak kullanılan birim fiyatlar ve rayiçlerin Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış 2020 yılı fiyatlarını yansıttığı tespit edilmiştir.

Analizlerde aritmetik hata yapılmadığı, analiz sonucu bulunan iş kalemlerine ait birim fiyatların, ihalede teklif edilen birim fiyatlar ile aynı olduğu, idarece gönderilen analizlerdeki girdi miktarı ve rayiç fiyatı çarpımı sonucunda yarım kuruşun altında bulunan tutarların sıfır (0) alınmadığı ve sıfırın üzerinde verilen söz konusu tutarların toplam tutara eklendiği görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin 2020 yılı saatlik asgari ücretin (13,08TL) altında olmadığı, işçilik maliyetlerinin analizlerde yer alan bileşenler esas alınarak hesaplandığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Analizlerde yer alan mazot (motorin) kg fiyatını tevsik etmek üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanan 2020 yılı rayicinin kullanıldığı ve analizlerde mazot biriminin kg olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Analizlerdeki girdi miktarlarının, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması ekinde verilen örnek analiz formatlarında belirtilen miktarlarla uyumlu olduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük açıklaması kapsamında, açıklanması istenilen iş kalemlerinin analizlerinde yer alan bazı girdilerin maliyetini tevsik etmek üzere 4 (dört) adet fiyat teklifi ve bahse konu fiyat tekliflerinin ekinde ilgili maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede, iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine göre geçerli olduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin meslek mensubu (YMMM/SMMM) tarafından imzalanıp kaşelendiği, mevzuat gereğince belgelerin üzerinde olması gereken ibarenin yer aldığı, fiyat tekliflerinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, birim ortalama maliyetler ile ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının ilgili belgelerde belirtildiği, girdilere ait birimlerin yanlış alınmadığı, analizler ile fiyat teklifleri arasında uyumsuzluk olmadığı, analizlerde kullanılan birim fiyatların, fiyat tekliflerinde belirtilen fiyatlarla uyumlu olduğu, analizlerde yer alan girdiler ile fiyat tekliflerine konu olan girdilerin birbirinden farklı olmadığı, fiyat tekliflerinde hesaplama hatasının bulunmadığı, üzerinde şikâyete konu ihalenin İKN’si ve adının yer aldığı, teklife konu her bir girdinin fiyatının ayrı ayrı gösterildiği, inşaat iş kalemleri dışında yer alan iş kalemleri için malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı belirtilerek açıklama yapıldığı, ilgili satış tutarı tespit tutanağında malzeme ve montaj maliyetlerinin ayrı ayrı satırlarda düzenlendiği, özel pozlar için alınan fiyat tekliflerinde özel poza ilişkin malzeme, işçilik ve nakliye gibi girdiler ayrı ayrı belirtilerek fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat tekliflerini düzenleyen işletmelerin ticaret unvanından anlaşıldığı üzere ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin resmi internet sitesi (www.ticaretsicil.gov.tr) üzerinden yapılan sorgulama neticesinde ulaşılan bilgiler neticesinde bu alanda faaliyet gösteren firmadan alındığının anlaşıldığı ve yapılan tespitler neticesinde açıklamanın bu şekliyle uygun olduğu ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında R-26 Enerji Temin İşleri ve SCADA Merkezi Kurulması iş kalemine ait alt girdilerin fiyatını tevsik etmek üzere fiyat teklifinin ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanağında hesaplama hatasının yapıldığı (Örn: yazılım mühendisi birim işçilik maliyeti (70 TL/sa*90 sa/TL=1100)olarak hesaplamıştır.) tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “İş ortaklığı tarafından teklif edilen fiyatların tevsiki amacıyla fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.5 maliyet tespit tutanağı ve Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarına esas olan faturaları sahte olup daha sonra tutulan söz konusu tutanakların da iptal edildiği, diğer taraftan teklif edilen birim fiyatları tutturabilmek adına kesilen faturaların tamamını değil düşük tutarlı olan kısımları ortalamaya katılmak suretiyle fiyat teklifine esas analizlerde gerçeği yansıtmayan fiyat oluşturulduğu, dolayısıyla ihale komisyonunun kararını etkilemeye yönelik belge düzenlendiği, Ek-O.5 maliyet tespit tutanağında belirtilen geçici vergi beyanname dönemindeki “153 Ticari Mallar Hesabı”nda bulunan kayıtlara ilişkin bilgilerin ve Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağında belirtilen geçici vergi beyanname dönemindeki “600 Yurtiçi Satışlar Hesabı”nda bulunan kayıtlara ilişkin bilgiler incelendiğinde bahse konu faturaların görüleceği” iddiası kapsamında yapılan incelemede, anılan isteklinin bahse konu iddialarını doğrulayacak nitelikte herhangi bir verinin dosya içerisinde bulunmadığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı anlaşılmış olup, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanması istenilen iş kalemlerine ait idarece belirlenen analizlerde yer alan nakliye girdisine yönelik analiz formülü kullanılmadığı, analizlerde nakliye girdisinin (örn:10000 mt. Mesafeye nakliye fiyatı) düzenlendiği, istekli tarafından analiz formatına uygun şekilde açıklama yapıldığı, miktarların analiz formatında yer alan miktarlarla aynı olduğu, söz konusu nakliye girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı birim fiyatların kullanıldığı, yine 10.110.1003 Her Cins ve Tonajda Motorlu Araç Taşıma Katsayısı K Girdisinin maliyetinin tevsik etmek üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı rayiç birim fiyatın kullanıldığı, analizlerde yer alan ve açıklanması istenilen bileşen olarak belirtilen Taşıma Katsayısı K Girdisinin, örnek analiz formatına uygun olarak açıklandığı tespit edilmiş olup, iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanması istenen girdi olarak belirlenen Ekskavatör (paletli) (260 hp) (max 2,5 m3), Ekskavatör (paletli) (210 hp) (max 2,5 m3 ) girdilerinin maliyetini tevsik etmek üzere fiyat teklifi sunulmadığı ve isteklinin kendi malı olarak açıklanmadığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçler esas alınarak, makine ve ekipmana ilişkin idarece açıklama istenilen analiz girdileri dikkate alınarak açıklama yapıldığı görüldüğünden, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, açıklama istenilen girdiler arasında başvuru sahibinin iddia ettiği gibi Ekskavatör Beko takriben 125 HP (3/4-15/8 Yd3), Vinç 270 hp gücünde 16-36 m bom uzunluğunda ortalama 30 ton kaldırma kapasiteli lastik tekerlekli mobil vinç girdileri yer almadığından, anılan istekli tarafından söz konusu girdilerin açıklanması gerekmemektedir.

Başvuru sahibinin “R05, R06, R07 ve R10 imalatlarındaki açıklama istenilen analiz girdileri olarak belirlenen “∅219 mm Dış Çaplı (e=4,8 mm)”, “∅323,9 mm Dış Çaplı (e=5,0 mm)”, “∅355,6 mm Dış Çaplı (e=5,6 mm)”, “∅457,2 mm Dış Çaplı (e=10,0 mm) et kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (ST 44)” ∅610 mm altında olduğu, bu boruların iç kaplaması TSE EN 10339 standardına göre solventsiz epoksi, dışları TS 5139 standardına göre polietilen kaplı olmadığı ve R11, R12, R13 ve R14 imalatlarındaki açıklama istenilen analiz girdileri olarak belirlenen “∅610 mm Dış Çaplı (e=6,3 mm)”, “∅610 mm Dış Çaplı (e=7,1 mm)”, “∅610 mm Dış Çaplı (e=8,8 mm)”, “∅610 mm Dış Çaplı (e=11,0 mm) et kalınlığında Spiral Kaynaklı Çelik Borular (ST 44)” ∅610 mm olup, bu boruların iç kaplaması TS EN 10298 standardına göre beton, dışları TS 5139 standardına göre polietilen kaplı olmadığı ve fiyat teklifi veya proforma fatura, maliyet/satış tespit tutanakları bu veriler üzerinden düzenlenmesi gerektiği ve istekli tarafından ispatlanması gerektiği ve açıklama istenen çelik borular için ST 44 kalitesinde ve iç-dış kaplama verilerine uygun olarak belgelendirme yapılmadığı” iddiaları kapsamında yapılan incelemede;

Anılan istekli tarafından söz konusu analiz girdilerinin maliyetini tevsik etmek üzere, Tekin Boru San. ve Tic. A.Ş.den alınmış fiyat teklifinin ve bahse konu fiyat teklifinin ekinde satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüş olup, söz konusu belgelerde açıklama istenilen çelik boruların ST 44 olduğunun belirtildiği ancak boruların kalite ve standartlarına yönelik açıklama yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, anılan tarafından sunulan fiyat teklifinde şikâyete konu ihalenin İKN’si ve adının yer aldığı, açıklama istenilen analiz girdilerine ilişkin malzeme cinslerine, birimlerine ve birim fiyatlarına yer verildiği, kalite standartlarına ilişkin bilgilere ayrıca yer verilmediği, fiyat tekliflerinde ürünün bütün teknik özelliklerinin belirtilmesinin beklenemeyeceği, idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında ve ekinde yer alan analiz formatlarında bu yönde bir bilgi talep edilmediği, dolayısıyla fiyat tekliflerinde kalite standartlarına ilişkin bilgi verilmemiş olmasının aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesini gerektirmediği sonucuna varılmıştır.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3, 45.1.13.4 ve 45.1.13.5’inci maddelerinde belirtilen belgeler kullanılmadığından söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklama istenilen iş kalemlerinden biri olan R-20 Tahliye Yapıları Yapılması iş kalemine yönelik iddialar kapsamında yapılan incelemede;

Söz konusu iş kaleminin analizinde yer verilen C25/30 hazır beton girdisine yönelik açıklamanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanan 2020 yılı birim fiyatı kullanılarak yapıldığı görülmüş olup, anılan isteklinin örnek analiz formatında belirtildiği şekliyle “C25/30 hazır beton gri renkte, normla hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” söz konusu bileşeni açıkladığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin iddia ettiği üzere, söz konusu maliyet bileşeninin maliyetinin tevsik etmek üzere fiyat teklifi sunulmadığından ve örnek analiz formatına uygun olarak açıklama yapıldığından iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

“DN 150 mm PN 63 Basınç sınıfındaki vana”, “DN 150 mm PN 40 Basınç sınıfındaki vana”, “DN 100 mm PN 40 Basınç sınıfındaki vana” girdilerinin maliyetini tevsik etmek üzere, anılan istekli tarafından üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, söz konusu fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından onaylandığı ve bahse konu fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının aynı meslek mensubu tarafından düzenlendiği ve onaylandığı görülmüş olup, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı anlaşılmış olup, söz konusu iddianın da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin açıklanması istenilen iş kalemlerinden biri olan R-26 Enerji Temin İşleri ve SCADA Merkezi Kurulması iş kalemine yönelik olarak ileri sürdüğü “RTU Panosu Form 3b Bölmelendirilmesine uygun (malzeme cinsi:IP41)”, “RTU sistemi, ara birimi RS232-RS485 TCP-IP protokolüne uygun haberleşme birimleri, güç kaynağı 24 VCD, Projedeki sayılarda olmak üzere digital girişler 24 VCD, Digital Çıkışlar 24 VCD, Analog girişler 4-20 mA, Renkli dokunmatik 7” operatör paneli, panel”, ““3x265 W Güneş enerji sistemi Tel Çit ile birlikte komple” ve “Kesintisiz güç kaynağı 0,25 kva 1 fazlı giriş ve çıkışlı 60 dk dayanıklı bataryalara haiz enerji kesintisinde çalışacak akü grubu ile online topraklaması ve RS232 ara birimi dahil şartnamesinde belirtilen özelliklere haiz Kesintisiz güç kaynağı” ” imalatları için fiyat teklifi veren firmalar tarafından böyle bir satışın yapılmadığı ve böyle bir faturanın kesilmediği, söz konusu fiyat tekliflerinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanaklarının sahte ya da gerçeğe aykırı faturalar kesilerek düzenlendiği ve fiyat teklifinin de bu şekilde oluşturulduğu, ayrıca imalat süreci isteyen söz konusu iş kalemlerinin Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ile açıklanamayacağı, maliyet tespit tutanağı ile açıklama yapılması gerektiği,” iddiaları kapsamında yapılan incelemede;

Açıklanması istenilen iş kalemlerinden biri olan R-26 Enerji Temin İşleri ve SCADA Merkezi Kurulması iş kalemine ait alt girdilerin fiyatını tevsik etmek üzere üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı söz konusu fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından onaylandığı ve satış tutarı tespit tutanağının aynı meslek mensubu tarafından düzenlendiği ve onaylandığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklama uyarınca, fiyat teklifi ile açıklama yapılması durumunda meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği belirtilmiş olup, somut olayda teklife konu edilen malı için hangi tutanağın düzenleneceğine yönelik sorumluluğun fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubunda olduğu dikkate alındığında iddianın yerinde olmadığı anlaşmıştır.

Ayrıca anılan isteklinin bahse konu sahtelik iddialarını doğrulayacak nitelikte herhangi bir verinin dosya içerisinde bulunmadığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı anlaşılmış olup, söz konusu iddianın da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin ““R26- Enerji Temin ve Elektrik İşleri Yapılması ve SCADA Merkezi Kurulması” imalatındaki açıklama istenilen analiz girdileri olarak belirlenen Elektrik - GES projelerinde detayları verilen güneş enerji sistemindeki 265 W güneş paneli, şarj kontrol cihazı, 200 Ah JEL AKÜ, 250 W, 1000 W, 2500 W, 3500 W İnvertörler, MCC panosu, Scada projelerinde detayları verilen SCADA sistemindeki 1 fazlı-24 V DC-5A güç kaynağı, DC UPS, AKÜ (24V DC -7,2 Ah), Scada lisans işlemleri, 5,7” renkli dokunmatik, parafudr, GSM anten, GSM modem, prefabrik pano kabini, 32,5 mm2 NYM kablo, 52,5 mm2 NYM kablo, 4*4 mm2 NYY kablo v.b. girdiler için istekli tarafından analizlerinde malzeme ve montaj olarak ayrı ayrı fiyatlandırma belirtilmediği ve bu verilere göre uygun ifadelerin yazılı olarak (malzeme cinsini ve özelliğini belirten) fiyat tekliflerinin alınmadığı, fiyat teklifi veya proforma fatura, maliyet/satış tespit tutanaklarında bu girdiler için birim fiyat tarifi, şartnameler (scada şartnamesi, prefabrik pano kabini şartnamesi, güneş enerjisi sistemi şartnamesinde) ve projelerde yazan genel notlardaki fiyatlara dahil olması gereken giderlerin de dahil olduğu ifadelerin bulunmadığı, örneğin Scada projesinde “GSM abonelik ve haberleşme giderleri geçici kabule kadar tarafınızdan karşılanacaktır.” ifadesinin bulunmadığı,” iddiası kapsamında yapılan incelemede; yukarıda tespit edildiği üzere, R-26 Enerji Temin ve Elektrik İşleri Yapılması ve SCADA Merkezi Kurulması iş kaleminde açıklama istenilen analiz girdileri olarak idarece belirlenen ve örnek analiz formatında belirtildiği şekliyle söz konusu maliyet bileşenlerinin açıklandığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifiyle yapılan açıklamada, malzeme ve montaj için ayrı ayrı fiyat alındığı, örnek analiz formatında yer verilen malzeme özelliklerine aynen yer verildiği, fiyat tekliflerinde ürünün bütün teknik özelliklerinin belirtilmesinin beklenemeyeceği, idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında ve ekinde yer alan analiz formatlarında bu yönde bir bilgi talep edilmediği dikkate alındığında söz konusu iddianın da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlenen depo döküm bedelinin maliyetini tevsik etmek üzere anılan istekli tarafından Adıyaman Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Hafriyat Denetim Şube Müdürlüğü’nden alınmış olan belgenin sunulduğu, kazı yoğunluğunun 2,00 ton/ m3 olarak alındığı ve analizlerde belirtilen tutarın (2,00 TL) kullanıldığı ve idarenin yaklaşık maliyet hesaplamalarında da söz konusu depo döküm bedelinin 2,00 TL olarak alındığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit, inceleme ve hukuki değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde yapılan incelemede, Mst Altyapı İnş. Taah. Turz. Tic. A.Ş. - Arges İnş. Taah. Turz. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında R-26 Enerji Temin İşleri ve SCADA Merkezi Kurulması iş kalemine ait alt girdilerin fiyatını tevsik etmek üzere fiyat teklifinin ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanağında hesaplama hatasının yapıldığı (Örn: yazılım mühendisi birim işçilik maliyeti (70 TL/sa*90 sa/TL=1100)olarak hesaplamıştır.) tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varıldığından bu gerekçe ile de aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ancak anılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamaları hâlihazırda idarece uygun bulunmayıp teklifi reddedildiğinden yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır. Bu bakımdan itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.