KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/025
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 16.06.2021
Karar No : 2021/UY.II-1183
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Cenba İnş. Metal Nak. Turz. San. ve Tic. A. Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/663848 İhale Kayıt Numaralı “Ayrım Karşıyaka -Uğurlu (Dokap)Yolu Km 0+000-5+172,03 Arası Ksy Bağlantısı Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması (İkmal) İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ayrım Karşıyaka -Uğurlu (Dokap)Yolu Km 0+000-5+172,03 Arası Ksy Bağlantısı Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması (İkmal) İşi” ihalesine ilişkin olarak Cenba İnş. Metal Nak. Turz. San. ve Tic. A. Ş.nin 26.02.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.03.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.03.2021 tarih ve 13121 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.03.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/476 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Hayran Gıda İnş. Mad. Hazır Bet. İnş. Malz. Nak. Turz. Hayv. Tarım Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Ziya Sarı-Zeki Alibeyoğlu İş Ortaklığının tekliflerinin değerlendirilmesinde mevzuata aykırılıkların olduğu, şöyle ki;

1. Anılan isteklilerin yeterlik bilgileri tablosunu eksik ve hatalı doldurulduğu hususunun gözden kaçırıldığı, ayrıca anılan istekliler tarafından yeterlik kriteri olarak sunulan belgelerin, belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak sunulduğu,

2. İdari Şartname'nin 7.1.b.2'nci maddesinde yer alan düzenleme uyarınca tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösteren ticaret sicil gazeteleri ile nev'i ve isim değişikliklerini gösteren tüm ticaret sicili gazeteleri ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 10/A maddesine uygun olarak ortakların ortaklık oranlarını tevsik edici bir belge sunulmadığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan imza sirkülerinin ihalenin yapıldığı yıl içerisinde onaylı olmadığı veya imza sirkülerinin aslının üç defadan fazla onay aldığının yani suretin mevcut hali ile fotokopi olduğu, teklif ekinde sunulan vekâletnamenin, imza sirkülerinin ve imzaların geçerli olup olmadığı, isteklilerce sunulan ortaklık durum belgelerinde yer alan bilgilerin Ticaret Sicil Gazetesi'nde yer alan bilgiler ile uyumlu olmadığı, isteklilerin teklif mektupları ve ekinde yer alan belgelerin yetkili kişilerce imzalanıp imzalanmadığı, sunulan imza sirkülerinin, vekaletnamenin veya teklif mektubundaki imzaların aynı olup olmadığı, vekaletnamede yetkili olduğu belirtilen kişilerin yetki sürelerinin sona erip ermediğinin tespit edilmesi gerektiği, sunulmuş olan belgeler ile EKAP ve MERSİS sistemi arasında farklılıklar olduğu,

3. İstekliler tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosundaki bilanço rasyolarının yanlış hesaplandığı, yasal süresi içerisinde verilmiş olan son beyannameye göre değil düzeltilmiş beyannamelere göre hesaplama yapıldığı, kısa vadeli banka borçları değerlendirilirken tüm mali borçların hesaplamaya dahi edilerek hesaplama yapılması gerekirken sunulan belgelerde eksik ve hatalı hesaplama yapıldığı, ayrıca ciro oranının teklif edilen bedeli karşılamadığı,

4. Anılan istekliler tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan iş deneyim belgelerinin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesine uygun olmadığı,

5. Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen ihale üzerinde bırakılan istekli Hayran Gıda İnş. Mad. Hazır Bet. İnş. Malz. Nak. Turz. Hayv. Tarım Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Ziya Sarı-Zeki Alibeyoğlu İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda yer verilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı,

a) İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında iş kalemlerindeki makine analiz girdilerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki şartların sağlanıp sağlanmadığının değerlendirilmesi gerektiğinin düşünüldüğü,

b) İstekliler tarafından sunulan analiz girdilerinde girdi miktarlarının, idare tarafından isteklilere gönderilen analizlerdeki girdi miktarlarından daha düşük alınarak hesaplama yapıldığı, herhangi bir avantajlı koşul sunmadan girdi cins ve miktarlarının değiştirilmesinin mümkün olamayacağından aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,

c) Açıklama kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, ayrıca aritmetik hata bulunmayan analizlere ait tutarların da teklif fiyatlarının üzerinde olduğu, aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı analiz ve iş kalemlerinde farklı fiyatların kullanıldığı, açıklama istenmeyen analiz girdileri için bir bedel öngörülmediği ve söz konusu girdilere ilişkin hesaplamanın doğru yapılıp yapılmadığının açıklanması gerektiğinin düşünüldüğü,

ç) Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı, ayrıca 3.kişilerden alınan fiyat teklifleri ve Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarını onaylayan SMMM mensuplarının faaliyet belgelerinin geçerlilik tarihinin geçmiş olduğu bundan dolayı geçerlilik tarihi uygun olmayan faaliyet belgelerine ait alınan fiyat tekliflerinin geçersiz olması gerektiği, açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tespit tutanaklarının ve satış faturalarının karşılaştırılması gerektiği, fiyat teklifi ya da proforma fatura alınan firmaların teklif verdikleri alanlarda faaliyet alanlarının bulunmadığı, fiyat teklifi veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından imzalanıp imzalanmadığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı, fiyat teklifleri ekinde sunulması zorunlu olan tam tasdik veya TÜRMOB standart sözleşmesi olarak sunulan sözleşmelerin üzerinde firma kaşe ve imzasının bulunmadığı, idareye verilen sözleşme evraklarında sözleşme sürelerinin dolduğu dolayısıyla imzalamaya yetkili olmayan kişilerden fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi alınan analiz girdilerine ilişkin demir fiyatının piyasa satış fiyatının altında olduğu,

d) Tüm iş kalemlerindeki nakliye mesafeleri için idareye ait yaklaşık maliyete esas mesafelerden daha düşük mesafe alınarak kendilerine avantajlı durum elde ettikleri halde bu mesafeleri tevsik edici herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, analizdeki formül ve mesafelere uyulmamış olup formül hesaplamasının hatalı olarak yapıldığı,

e) Akaryakıt giderine yönelik açıklamanın EPDK düzenlemeleri dikkate alınarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesi uyarınca akaryakıt fiyatının %90’ın altında olduğu,

f) Kamu kurumu rayiçleri ile açıklama yapılması halinde rayiç listesi sunulması gerekirken kamu kurum ve kuruluşlarının fiyatlarına ilişkin rayiç listesi sunulmadığı, liste konulmadığı gibi kullanılan rayiçlerin hangi kuruma ait olduğunun belirtilmediği,

g) İşçilik giderlerine ilişkin saatlik asgari ücretin altında işçilik bedeli kullanılıp kullanılmadığının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

E-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak iddia konusu kısımlarda ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye yönelik inceleme (A) bölümünde; diğer isteklilere ilişkin inceleme ise eşit muamele ilkesi yönünden (B) bölümünde yapılmıştır.

İhale sürecine ilişkin olarak 06.04.2021 tarihli ve 6355 sayılı Kurum yazısı ile “…Başvuru konusu ihalede teklifi aşırı düşük teklif sınır değerin altında olan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ve eklerine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi…” bilgi ve belge talebinde bulunulduğu, söz konusu yazıya istinaden idarece gönderilen bilgi ve belgelerin 26.04.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alındığı,

Yine 05.05.2021 tarihli ve 8177 sayılı Kurum yazısı ile “1) İhale üzerinde bırakılan istekli Hayran Gıda İnş. Mad. Hazır Beton İnş. Malz. Nak. Turz. Hayv. Tar. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve tarafınızca teyidi yapılmak üzere anılan istekliden talep edilen imza sirkülerinin aslının gönderilmesi,

2. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Ziya Sarı-Zeki Alibeyoğlu İş Ortaklığı tarafından yeterlik bilgileri tablolarında beyan edilen ve tarafınızca teyidi yapılmak üzere anılan istekliden talep edilen imza beyannamelerinin asıllarının gönderilmesi…” bilgi ve belge talebinde bulunulduğu, söz konusu yazıya istinaden idarece gönderilen bilgi ve belgelerin 27.05.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alındığı anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvuruları incelendiğinde, başvuru sahibi tarafından ileri sürülen hususların, kesin ve net bir aykırılık belirtilmeksizin varsayımlara dayalı olarak mevzuata aykırılığının ileri sürülerek somut nitelikte hukuka aykırılık iddiası içeren ifadelere yer verilmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Başvuruda ileri sürülen hususların somut iddia niteliğinde olmadığı, zira somut bir belge adının belirtilmediği, belgenin hangi yönü ile mevzuata aykırı olduğunun ifade edilmediği göz önüne alındığında Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddia konusu ettiği (ve idarece şikâyete verilen cevapta yer alan) hususlarla sınırlı olduğu, Kurum’un uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisinin bu yönde olduğu, ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin dilekçesinde ileri sürdüğü hususların somut bir hukuka aykırılık gerekçesine veya delillere dayanmadığı anlaşıldığından, bahse konu iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, bu Yönetmelik ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda yetkili olanlar da dahil olmak üzere; tüzel kişiliği temsile ve yönetime yetkili kişilerin ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası anlaşılır. Ancak, bu bilgileri göstermek üzere teklif ekinde sunulan belgelerde T.C. kimlik numaralarının beyan edilmemesi veya beyan edilen T.C. kimlik numaralarının teyit edilememesi durumunda teklif bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmaz.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ayrım Karşıyaka -Uğurlu (Dokap)Yolu Km 0+000-5+172,03 Arası Ksy Bağlantısı Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması (İkmal) İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 1986E04-128 (1986E040380 - Devlet ve İl Yolları Onarımı)

d) Kodu:

e) Miktarı:

50.000 m³ ocak ariyet kazısı 95.000 m³ toprak işleri kazısı,1.066 m³ demirsiz beton, 15.460 m³ demirli beton, 4.010 m³ kırmataş dolgu, 12.000 m³ moloz taş inşaat, 1.400 ton nervürlü çelik, 71.300 ton Plentmiks temel ve alttemel, 105.312,50 m² BSK

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ayrım Karşıyaka -Uğurlu (Dokap)Yolu Km 0+000-5+172,03 Arası” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri(anonim şirketler tarafından her durumda bu bilgileri gösterir pay defteri)…

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) bendinde yer alan belgelere ilişkin bilgilerin ayrı ayrı beyan edilmesi zorunludur…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Hayran Gıda İnş. Mad. Hazır Bet. İnş. Malz. Nak.Turz. Hayv. Tarım Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda 06.06.2007 tarihli ve 6824 sayılı, 16.04.2008 tarihli ve 7043 sayılı, 12.02.2009 tarihli ve 7248 sayılı, 28.09.2011 tarihli ve 7909 sayılı, 15.02.2012 tarihli ve 8006 sayılı, 16.02.2016 tarihli ve 9012 sayılı ve 07.09.2016 tarihli ve 9153 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi örneği, Samsun 1. Noterliği tarafından düzenlenen 13.03.2014 tarihli imza sirkülerinin beyan edildiği, ayrıca yeterlik bilgileri tablosunda şirket ortağının İbrahim Demir (%100), yöneticilere ait bilgiler kısmında müdür sıfatıyla İbrahim Demir ve Yusuf Nuri Demir’in T.C. kimlik numarasının beyan edildiği, söz konusu ticaret sicili gazeteleri ve imza sirkülerinde ilgili kişilerin şirketi münferiden temsile yetkili kılındığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin son duruma ilişkin beyan edilen ticaret sicili gazetelerinin www.ticaretsicil.gov.tr üzerinden teyit edilebildiği ve anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ortaklık oranı ile 09.06.2020 tarihli ve 10093 sayılı ticaret sicili gazetesindeki ortaklık oranının uyumlu olduğu, ihaleye vekaletname ile katılımın olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihale elektronik ortamda gerçekleştirildiğinden e-tekliflerin EKAP’a kayıtlı bulunan şirketi temsil ve ilzama yetkili olan İbrahim Demir tarafından e-imza kullanılarak imzalandığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin son duruma ilişkin beyan edilen ticaret sicili gazetelerinin www.ticaretsicil.gov.tr üzerinden teyit edilebildiği ve söz konusu bilgilerin birbirleriyle uyumlu olduğu, bu itibarla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilere ilişkin yapılan teyit kapsamında anılan tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlilerin son durumunu gösterir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerinden sorgulanamayan imza sirkülerinin idarece 10.02.2021 tarihli yazı ile istekliden talep edildiği, söz konusu yazıya istinaden idareye gönderilen imza sirkülerinin 05.05.2021 tarihli Kurum yazısı ile idareden istenildiği, idarece gönderilen bahse konu imza sirkülerinin Samsun 1. Noterliği tarafından onaylı belge olduğu ve söz konusu belgenin iddia edildiği gibi fotokopi olmadığı aslından örnek çıkartıldığı görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Ziya Sarı-Zeki Alibeyoğlu İş Ortaklığının pilot ortağı Ziya Sarı tarafından yeterlik bilgileri tablosunda 21.08.2013 tarihli ve 8388 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi örneği, Trabzon 1. Noterliği tarafından 31.07.2013 tarihli imza beyannamesinin beyan edildiği, yöneticilere ait bilgiler kısmında işletme sahibi sıfatıyla Ziya Sarı’nın T.C. kimlik numarasının beyan edildiği, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerinden sorgulanamayan imza beyannamesinin idarece 10.02.2021 tarihli yazı ile istekliden talep edildiği, söz konusu yazıya istinaden anılan istekli tarafından Ziya Sarı’nın imza beyannamesinin sunulduğu görülmüştür.

Özel ortak Zeki Alibeyoğlu tarafından yeterlik bilgileri tablosunda 19.04.2016 tarihli ve 9057 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi örneği, Trabzon 1. Noterliği tarafından düzenlenen 12.09.2019 tarihli imza beyannamesinin beyan edildiği, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerinden sorgulanamayan imza beyannamesinin idarece 10.02.2021 tarihli yazı ile istekliden talep edildiği, söz konusu yazıya istinaden anılan istekli tarafından Zeki Alibeyoğlu’nın imza beyannamesinin sunulduğu görülmüştür.

Başvuru konusu ihale elektronik ortamda gerçekleştirildiğinden e-tekliflerin EKAP’a kayıtlı bulunan teklif vermeye yetkili olan Ziya Sarı ve Zeki Alibeyoğlu tarafından e-imza kullanılarak imzalandığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleriise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.

(2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Bilanço ve eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Bilanço ve eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yayımlanması zorunlu yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin yoksa bunlara eşdeğer belgelerin sunulması gereklidir.

10.1.1. Aday veya isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatmaları zorunlu ise başvuru veya tekliflerinde bilançolarını veya bilançonun ilgili uygulama yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı maddesinde düzenlenen yeterlik kriterlerinin sağlandığını gösteren bölümlerini sunmaları zorunludur.

10.1.2. İlgili mevzuatı gereğince bilançolarını yayımlatma zorunluluğu bulunmayan aday ve istekliler, eşdeğer belge kapsamında; bilançolarını veya bilançonun yukarıda belirtilen bölümlerini sunabilecekleri gibi, bunların yerine bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi de sunabileceklerdir. Bu belgeler dışında, bilançoda aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere sunulan hiçbir belge, eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecektir.

10.1.3. Aday veya isteklilerce sunulan Bilanço Bilgileri Tablosu’nun, ilgili uygulama yönetmeliğinin ekinde yer alan “Bilanço Bilgileri Tablosu Standard Formu” na uygun olarak ve anılan formda yapılan açıklamalar dikkate alınmak suretiyle düzenlenmesi gerekmektedir. Bu Tablonun, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden önce de düzenlenmesi mümkündür.

…

10.6. İhale Uygulama Yönetmeliklerinde ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanların iki önceki yıla ait belgelerini sunabileceğine ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. İlgili Yönetmeliklerde düzenlenen dört aylık süre, Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin olağan şartlardaki verilme süreleri dikkate alınarak belirlenmiş olup, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında vergi beyannamelerinin verilme sürelerinin uzatılması durumunda anılan Yönetmeliklerde belirlenen dört aylık süre de aynı sürelerde uzamış sayılır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Hayran Gıda İnş. Mad. Hazır Bet. İnş. Malz. Nak.Turz. Hayv. Tarım Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda bilanço ve iş hacmi bilgilerine ilişkin yeterlik değerlendirmesinde 2019 yılına ait verilerin esas alınacağının beyan edildiği, yeterlik bilgiler tablosundaki söz konusu bilgilerin “cari oranın 3,98695179759997, öz kaynak oranının 0,150185249817508 kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,304997186837722 ve iş hacminin 35******** TL ” şeklinde olduğu görülmüştür.

Yapılan tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen ve idareye sunulan belgeler incelendiğinde, cari oranın, öz kaynak oranının ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının İdari Şartname’de istenen oranları karşıladığı, ayrıca iş hacmi tutarına ilişkin 2019 yılı tutarı olan 35******** TL’nin anılan Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde istenilen ciro tutarını (28.923.588,40 x %25=7.230.897,10 TL) sağladığı, anılan bilgilere EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde de ulaşıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Ziya Sarı-Zeki Alibeyoğlu İş Ortaklığının pilot ortağı Ziya Sarı tarafından yeterlik bilgileri tablosunda bilanço bilgilerine ve iş hacmi bilgilerine ilişkin yeterlik değerlendirmesinde 2019 yılına ait verilerin esas alınacağının beyan edildiği, pilot ortağın yeterlik bilgiler tablosundaki söz konusu bilgilerin “cari oranın 8,83, öz kaynak oranının 0,90, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0; toplam cironun 84******* TL” şeklinde olduğu görülmüştür.

Anılan isteklinin özel ortağı tarafından yeterlik bilgileri tablosunda bilanço ve iş hacmi bilgilerine ilişkin yeterlik değerlendirmesinde 2019 yılına ait verilerin esas alınacağının beyan edildiği, özel ortağın yeterlik bilgiler tablosundaki söz konusu bilgilerin “cari oranın 39,2471146618275, öz kaynak oranının 0,34221588776502, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının (0) ve iş hacminin 37******* TL” şeklinde olduğu görülmüştür.

Yapılan tespitler neticesinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından pilot ve özel ortağa ilişkin beyan edilen ve idareye sunulan belgeler incelendiğinde, 2019 yılı bilançosu incelendiğinde, cari oranın, öz kaynak oranının ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının İdari Şartname’de istenen oranları karşıladığı, ayrıca iş hacmi tutarına ilişkin olarak pilot ortağa ait 2019 yılı tutarı olan 84******* TL ile özel ortağa ilişkin 2019 yılı tutarı olan 37******* TL’nin anılan Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde istenilen ciro tutarını 29.474.717,10 (29.474.717,10 x %25=7.368.679,27 TL) her bir ortağın iş ortaklığındaki hissesi oranında (pilot ortak=7.368.679,27 x %51=3.758.026,43 TL, özel ortak=7.368.679,27 x %49=3.610.652,84 TL) sağladığı, anılan bilgilere EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde de ulaşıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “…(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır…

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında…

(8) Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda…

b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

…b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

c) (a) ve (b) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği Ek-1 Listede “(A) Alt Yapı İşleri …V. GRUP: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)1.Otoyollar 2.Devlet, il ve köy yolları 3.Cadde ve sokak yapım işleri…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde (19.06.2018 Tarih Ve 30453/M Sayılı Resmi, Gazete ) Yer Alan A.V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

İş deneyim belgesi yerine diplomalarını sunmak suretiyle ihaleye girecek olanlar için İnşaat Mühendisliği Bölümü Diploması İhale Konusu iş veya benzer işlere denk sayılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde A Grubu İşleri kapsamında Alt-Yapı İşleri ve söz konusu işlerin alt grubunda yer alan A-V Grubu işlerin ise “Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) 1-Otoyollar 2- Devlet, il ve köy yolları 3- Cadde ve sokak yapım işleri”nden oluştuğu, başvuru konusu ihalede yeterlik kriteri kapsamında benzer iş olarak A-V Grubu işlerin belirlendiği, ayrıca ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacak mezuniyet belgesinin de İnşaat Mühendisliği Bölümü diploması olduğu anlaşılmıştır.

E-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalede; ihale üzerinde bırakılan istekli Hayran Gıda İnş. Mad. Hazır Bet. İnş. Malz. Nak. Turz. Hayv. Tarım Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde, anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla yeterlik bilgileri tablosunda “2015/124283-1275693-3-1” numaralı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, EKAP üzerinden söz konusu belge incelendiğinde, Samsun Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından anılan istekli adına düzenlenen “Bafra Doğanca Arası ve Ramsar Sahası Arası Bsk ve Beton Yol Kaplamalarının Yapılması” işine ilişkin 03.05.2018 tarihli ve 2015/124283-1275693-3-1 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, belgeye konu işte uygulanan yapı tekniğinin “Bitümlü Sıcak Karışım (BSK) ve Beton Yol Kaplaması A/5-Karayolu İşleri (Altyapı-Üstyapı)” olduğu, ayrıca söz konusu iş bitirme belgesine konu işin sözleşme tarihinin “06.10.2015”, geçici kabul tarihinin “29.12.2016”, belge tutarının ise “10.982.621,49 TRY” olduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu iş için sunulan teklif tutarının 28.923.588,40 TL olduğu dikkate alındığında, anılan isteklinin sağlaması gereken asgari tutarın 20.246.511,88 TL (28.923.588,40 TL x 0.70 = 20.246.511,88 TL) olduğu anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda anılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesi konusu işin Bsk ve Beton Yol Kaplamalarının Yapılması ve uygulanan yapı tekniğinin “Bitümlü Sıcak Karışım ve Beton Yol Kaplaması A/5-Karayolu İşleri (Altyapı-Üstyapı)” işi olduğu göz önüne alındığında İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde A/V grubu olarak belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu, iş deneyim belgesi tutarı güncellendiğinde ulaşılan 24.347.449,58 TL’lik belge tutarının İdari Şartname’nin ilgili düzenlemesi gereğince anılan isteklinin sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarını (20.246.511,88 TL) sağladığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Ziya Sarı-Zeki Alibeyoğlu İş Ortaklığı tarafından sunulan yeterlik bilgileri tabloları incelendiğinde, pilot ortak Ziya Sarı tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla yeterlik bilgileri tablosunda “2013/120693-782940-1-1” numaralı iş deneyim belgesinin ve “44*********,06.09.1974,21-216, Karadeniz Teknik Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği” bilgilerinin beyan edildiği, Çarşıbaşı Belediyesi tarafından Ziya Sarı adına düzenlenen “Çarşıbaşı (Trabzon) Belediyesi, Kerem ve Burunbaşı Mahalleleri Yol Betonlaması, 2013/120693” işine ilişkin 15.08.2016 tarihli ve 2013/120693-782940-1-1 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, ayrıca söz konusu iş bitirme belgesine konu işin sözleşme tarihinin “01.11.2013”, geçici kabul tarihinin “03.03.2014”, belge tutarının ise “1.332.784,00 TRY” olduğu, diğer yandan idarece beyan edilen bilgilerin teyidi amacıyla tevsik etmek üzere istenilen belgeler kapsamında anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen Karadeniz Teknik Üniversitesi tarafından Ziya Sarı adına düzenlenen İnşaat Mühendisliği diplomasının sunulduğu, bahse konu diplomada mezuniyet tarihinin “06.09.1974” olduğu görülmüştür.

Özel ortak Zeki Alibeyoğlu iş deneyimini tevsik amacıyla yeterlik bilgileri tablosunda “2019/93916-3308663-1-1” numaralı iş deneyim belgesinin ve mezuniyet belgesine ilişkin bilgiler kısmında “23*********, 20.10.1999, 7861, T.C. İstanbul Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü” bilgilerinin beyan edildiği, Trabzon Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından Zeki Alibeyoğlu adına düzenlenen “2019 KIRDES Trabzon İli Arsin İlçesindeki Mahalle Yollarının Beton Kaplama Yapılması İşi, 2019/93916” işine ilişkin 10.06.2020 tarihli ve 2019/93916-3308663-1-1 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, ayrıca söz konusu iş bitirme belgesine konu işin sözleşme tarihinin “10.04.2019”, geçici kabul tarihinin “05.08.2019”, belge tutarının ise “982.011,30 TRY” olduğu, diğer yandan idarece beyan edilen bilgilerin teyidi amacıyla tevsik etmek üzere istenilen belgeler kapsamında anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen İstanbul Üniversitesi tarafından Zeki Alibeyoğlu adına düzenlenen İnşaat Mühendisliği diplomasının sunulduğu, bahse konu diplomada mezuniyet tarihinin “20.10.1999” olduğu görülmüştür.

Anılan iş ortaklığı tarafından ihale konusu iş için sunulan teklif tutarının 29.474.717,10 TL olduğu dikkate alındığında, pilot ortak tarafından sağlanması gereken asgari tutarın 16.505.841,57 TL (29.474.717,10 TL x 0.70 x 0,80 = 16.505.841,57 TL), özel ortak tarafından sağlanması gereken asgari tutarın ise 4.126.460,39 TL (29.474.717,10 TL x 0.70 x 0,20 = 4.126.460,39 TL) olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükmü uyarınca; ihalelere katılan istekliler tarafından mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulmasının zorunlu olduğu, bu doğrultuda mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları halinde iş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların, onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yılın Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar tutarın benzer iş deneyimi olarak dikkate alınacağı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, anılan isteklinin teklifi kapsamında pilot ortak ve özel ortak adına iş deneyimini tevsik etmek üzere mezuniyet belgesi olarak İnşaat Mühendisliği diploması ve mezuniyet belgesi sahiplerine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgelerinin sunulduğu, bahse konu diplomaların benzer işe uygun olduğu, ayrıca söz konusu diplomaların mezuniyet tarihleri esas alınmak suretiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen 2020 yılına ilişkin tutar (358.977,00 TL) üzerinden yapılan hesaplama neticesinde ulaşılan pilot ortağa ilişkin tutarın 16.632.620.85 TL (46 yıl 3 ay 23 gün üzerinden), özel ortağa ilişkin tutarın ise 7.607.320,92 TL (21 yıl 2 ay 9 gün TL) olduğu, bu itibarla İdari Şartname’nin ilgili düzenlemesi uyarınca pilot ve özel ortağın karşılaması gereken asgari iş deneyim tutarlarını (16.505.841,57 TL)/(4.126.460,39 TL) sağladığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca,(38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir… 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır…

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz…” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilere 19.01.2021 tarihli “aşırı düşük teklif açıklama talebi” yazılarının EKAP üzerinden gönderildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenecek iş kalemlerine ait analiz formatları ile açıklama istenecek/istenmeyecek analiz girdileri tablolarının gönderildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer aldığı üzere, aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılması ve herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi gerekirken idarece anılan fıkraya uygun olarak açıklama istenilen/istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmediği, aynı girdinin bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilen analiz girdisi olarak, diğer bir iş kalemi içerisinde ise açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlendiği görülmüştür.

Örneğin idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde gönderilen analiz formatları incelendiğinde, KGM/ÜSTYAPI-2 iş kaleminde “NAK.23 agreganın plent sahasına taşınması (m=0,5 km)” analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği, ancak söz konusu analiz girdisinin KGM/ÜSTYAPI-3 iş kaleminde açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, yine “mazot” ve “Özel DOP Asfalt katkı malzemesi (Soyulmayı önleyici granül) Temini ve İşyerine nakli” analiz girdilerinin hem açıklama istenilecek hem de açıklama istenilmeyecek analiz girdileri olarak belirlendiği görülmüştür.

Dolayısıyla, bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu şekilde yapılan bir sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin imkân dâhilinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede,

a) “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi,

b) Açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması,

c) Paçal iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması (örneğin aynı paçal iş kalemi analizi içerisinde yer alan tüm mazot girdilerinin toplanması),

d) Bu işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisi birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması durumunda, eğer bu paçal iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi),

f) Açıklama istenilecek paçal iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

Hazırlanan açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile birlikte temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği, açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ait analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B)İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18'inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, açıklama istenilecek paçal iş kalemlerine ait analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının yukarıda belirtildiği şekliyle hazırlanarak, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde isteklilere gönderilmek suretiyle teklif fiyatı sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.