KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/022
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 02.06.2021
Karar No : 2021/UY.II-1097
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.,

VEKİLİ:

Av. Faruk KÜÇÜK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Seyhan Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/708556 İhale Kayıt Numaralı “Belediyemiz Muhtelif Sokaklarında Asfalt Kaplama, Tamirat ve Yol Bakımı, Yapımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Seyhan Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 12.03.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Belediyemiz Muhtelif Sokaklarında Asfalt Kaplama, Tamirat ve Yol Bakımı, Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti. nin 15.03.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 05.04.2021 tarih ve 17774 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.04.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/630 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Söz konusu ihalede idare tarafından yaklaşık maliyetin tespitinde, 2 iş kalemi için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış birim fiyatların, 3 iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış birim fiyatların, 5 iş kalemi için piyasa araştırmasının esas alındığı, 6 iş kalemi için ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlar ve rayiçler kullanılarak analiz oluşturulduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin 29.01.2021 yılında yayımlandığı dikkate alındığında ilan tarihi 11.02.2021 olan söz konusu ihalede 2021 yılı birim fiyatlarının kullanılması gerektiği, 2020 yılı kullanılmışsa mevzuat ve Yüksek Fen Kurulunun 15.08.2018 tarihli kararı gereği TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi ve Değişim Oranına göre güncellenmesi gerektiği, yine İdari Şartname’nin 46’ncı ve Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde yer alan 3 adet binek araca ilişkin giderlerinde de yaklaşık maliyete dâhil edilmesi gerektiği bu durumda yaklaşık maliyetin ve 9.361.327,30 TL olan sınır değerin daha yüksek olacağı buna göre de Şems Grup İnş. Deri Tekst. Tic. A. Ş. ile ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirileceği,

2. Söz konusu İhale İlanı’nın 5’nci maddesine ilişkin 2 kez düzeltme ilanı ve İdari Şartname’nin 35’nci maddesinde 2 kez zeyilname yapılmasının 4734 sayılı Kanunu’nun 26’ncı maddesinde belirtilen “… yapılan ilânlarda 24 ve 25 inci madde hükümlerine uygun olmayan hatalar bulunması durumunda… düzeltme ilânı yapılmak suretiyle” hükümlere aykırı olduğu, zeyilnamelerin bazı firmaların kayrılmasına yönelik yapıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’ncü maddesi gereği, fiyat dışı unsurların Kanun’un 5’inci maddesine uygun olarak yaklaşık maliyet ile uyumlu olarak belirlenmesi gerektiği, ancak buna uygun düzenleme yapılmadığı, teklif cetvelinin 11’nci sırasında yer alan toplam miktarı 10.000 m2 olan “8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Beton Parke Taşı İle Döşeme yapılması (her ebat, renk ve desende)” iş kalemi için kalite ve teknik puan 6 olarak öngörülürken teklif cetvelinin 14’üncü sırasında yer alan ve toplam miktarı 15.000 m2 olan “15.435.1005” poz no’lu “8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplama yapılması (her ebat, renk ve desende)” iş kalemi için kalite ve teknik puan öngörülmemesinin manidar olduğu, aynı şekilde teklif cetvelinin 1’nci sırasında yer alan toplam miktarı 13.000 ton olan “Bitümlü Sıcak Karışım Aşınma Asfalt Betonu Üretilmesi işi (İşyerine nakli, elektronik duyargalı finişerle serme vr silindirle sıkıştırma dahil)” iş kalemi ile 2’nci sırasında yer alan toplam miktarı 6.000 ton olan “Sıcak Karışım Kaplamalı Yollarda Asfalt Yaması Yapılması (her türlü malzeme, nakliye, işçilik vb. dahil)” iş kalemlerinin yaklaşık maliyete etkisinin hem miktar hem parasal olarak 2 katı olmasına rağmen kalite ve teknik puanın her ikisi için de 10 olarak belirlenmesinin çok manidar olduğu, puanlama aralıklarının yaklaşık maliyet ile uyumluluk göstermediği, tam puan alınmasının çok rastlanılan bir durum olmadığı, tam puan alınmasının yaklaşık maliyeti bildiğini yani yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edildiğini gösterdiği, 50 puan alan tek firmanın olmasının da ihalede gizlilik ilkesinin ihlal edildiğini gösterdiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9 uncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’ncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin a) Adı: Belediyemiz Muhtelif Sokaklarında Asfalt Kaplama, Tamirat Ve Yol Bakımı, Yapımı İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Toplam 16 Kalemde Muhtelif Sokaklarında Asfalt Kaplama, Parke Kaplama, Tamirat ve Yol Bakımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Seyhan İlçe Belediyesi sorumluluğundaki sokaklar.

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “…Yüklenici, işin devamı müddetince tüm masrafları (akaryakıt dahil) Yükleniciye ait olmak üzere 3 adet binek aracı idare ye tahsis edecektir…

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

ASF-02

Bitümlü Sıcak Karışım Aşınma Asfalt Betonu Üretilmesi işi (İşyerine nakli, elektronik duyargalı finişerle serme ve silindirle sıkıştırma dahil)

ton

13.000

2

Piyasa-01

Sıcak Karışım Kaplamalı Yollarda Asfalt Yaması Yapılması (her türlü malzeme, nakliye, işçilik vb. dahil)

ton

6.000

3

İ.5

Plent Altı Aşınma Malzemesi Temini

ton

4.000

4

KGM/60.200

Soğuk Yol Çizgi Boyası İle Yol Çizgilerinin Çizilmesi

metrekare

2.000

5

İdareye Ait Asfalt İ

İdareye Ait Asfalt İle Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması

ton

20.000

6

Piyasa-02

İdareye Ait Asfalt İle Sıcak Karışım Kaplamalı Yollarda Asfalt Yaması Yapılması (her türlü nakliye, işçilik dahil)

ton

15.000

7

İ.6

Rögar Kapaklarının Asfalt Seviyesine Yükseltilmesi

adet

1.000

8

Piyasa-04

Asfalt Kazıma Makinesi ile Her cins Bitümlü Karışım Kaplamalarının Kazılması

metreküp

6.000

9

15.205.1004

200 mm anma Çaplı, Pvc esaslı koruge drenaj borusunun temini ve yerine döşenmesi

metre

1.500

10

Piyasa-03

45X45 CM ebatlarında Yağmur Suyu Izgarası Yapılması

adet

500

11

Piyasa-05

8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Beton Parke Taşı İle Döşeme yapılması (her ebat, renk ve desende)

metrekare

10.000

12

KGM/18.189

Parke, Beton Plak, Adi Kaldırım, Blokaj Sökülmesi

metrekare

10.000

13

15.435.1004

6 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplama yapılması (her ebat, renk ve desende)

metrekare

4.000

14

15.435.1005

8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplama yapılması (her ebat, renk ve desende)

metrekare

15.000

15

3362/RB/SEY-02

20/15 cm ebatlarında kırmızı renkli prefabrik beton bordür döşenmesi

metre

2.500

16

ANALİZ/SEY-12

Prefabrik beton yağmur oluğu döşenmesi (25/20/10 cm ebatlarında kırmızı renkli kanal elemanı)

metre

20.000

düzenlemesi yer almaktadır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının 15.08.2018 tarih ve 2018/31 sayılı kararında “İdarelerin genel olarak, yaklaşık maliyet hesaplarını “Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler" üzerinden yapmakta oldukları bilinmektedir.

Bununla birlikte, İdarelerin hazırladıkları yaklaşık maliyeti değişen piyasa şartlarına bağlı olarak ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelleme yoluna gitmeyi tercih etmedikleri, bu durumun zaman zaman aşırı düşük teklif bedelinin sorgulanmasında sorun yarattığı görülmektedir. Bu tür sorunların önüne geçmek için Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin 3 üncü fıkrasına uygun olarak güncelliğini kaybeden yaklaşık maliyetlerin güncellenmesi gerekmektedir.

Bu güncellemeyi yaparken, piyasa fiyatlarının doğru oranda yakalanması için güncellemenin “TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi ve Değişim Oranına” göre yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; idare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirlenmesi ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilmesi gerektiği, buna ilişkin ayrıntılı hususların Yönetmelik’in yukarıda yer verilen ilgili maddelerinde düzenlendiği anlaşılmaktadır. Yaklaşık maliyetin güncelliğini yitirmesi durumunda ise idarece yaklaşık maliyet ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.

Başvuruya konu ihalenin “Belediyemiz Muhtelif Sokaklarında Asfalt Kaplama, Tamirat ve Yol Bakımı, Yapımı ” işi olduğu, ihaleye çıkılması hususunda ihale onay belgesinin ihale yetkilisi tarafından 11.12.2020 tarihinde onaylandığı, ilan tarihinin 11.02.2021, ihale tarihinin ise 12.03.2021 olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği, isteklilerden 3’ünün teklifinin yeterlilik aşamasında uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı ve idarece geçerli teklifler üzerinden hesaplanan 9.401.576,00 TL (olması gereken 9.361.327,30 TL ) sınır değerin altında herhangi bir isteklinin teklif tutarının kalmadığından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı ve 01.04.2021 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Hem Grup Asfalt İnş. Müh. Oto Kir. Taş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Atanaz İnş. Taah. Nak. Gıda Kıym. Maden Otom. ve Tic. A. Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu iddia ile ilgili olarak 26.04.2020 tarihli Kurum yazısı ile idareden yaklaşık maliyet hesabına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler talep edilmiş olup, idarenin cevabi yazısı ekinde gönderilen ve 05.05.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan söz konusu belgeler üzerinden yapılan incelemede, başvuruya konu ihalede idare tarafından yaklaşık maliyetin tespitinde, 2 iş kalemi için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış birim fiyatların, 3 iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış birim fiyatların, 5 iş kalemi için piyasa araştırmasının esas alındığı, 6 iş kalemi için ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlar ve rayiçler kullanılarak analiz oluşturulduğu ve yaklaşık maliyetin toplam 14.877.945,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde yüklenicinin iş süresince idareye tahsis etmesi istenilen 3 adet binek araca ait giderlerin bir iş kalemi olarak düzenlenmeyip yaklaşık maliyetteki genel giderler içerisinde değerlendirmesinde mevzuata aykırılık olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan ise yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından iş kalemlerinde genel olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2020 yılına ait birim fiyatlarının esas alındığı, bununla birlikte 3362/RB/SEY-02 ”20/15 cm ebatlarında kırmızı renkli prefabrik beton bordür döşenmesi” iş kalemi ile ANALİZ/SEY-12 “Prefabrik beton yağmur oluğu döşenmesi (25/20/10 cm ebatlarında kırmızı renkli kanal elemanı)” iş kalemi için ise 2019 yılına ait rayiçler kullanılarak analiz oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde ilan tarihi 11.02.2021 olan incelemeye konu ihalede idare tarafından ihale konusu işi oluşturan 16 iş kalemi için genel olarak 2020 yılına ait kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının 2 iş kalemi için ise 2019 yılı rayiçleri kullanılarak analiz oluşturulduğu, 5 iş kalemi için ise piyasa araştırmasının esas alındığı, buna göre yaklaşık maliyetin hesaplanmasında güncel olmayan birim fiyatların da kullanıldığı, ancak ilgili idare tarafından ilk ilan tarihine kadar yaklaşık maliyetin güncellenmediği bu durumun sonraki ihale işlemlerinin sağlıklı yürütülmesini engelleyeceği ve 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkelerin zedelenmesine yol açacağı belirlendiğinden ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler ve istekli olabilecekler tarafından, bu işlem veya eylemlerin farkına varılan veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren, Kanun’un 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunabileceği, ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik başvuruların süresinin, ilan tarihinden itibaren başlayacağı, ayrıca ihale dokümanına ve ilana yönelik şikâyetlerin bahse konu süreleri aşmamak kaydıyla teklif sunulmadan önce en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmış olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin söz konusu iddiası incelendiğinde, iddianın esas itibariyle ihale dokümanının İhale İlanı’nın 5’nci maddesine yansıyan düzenlemelerinin mevzuata uygun yapılmadığına ilişkin olduğu, şöyle ki 15.02.2021 tarihli ve 19.02.2021 tarihli düzeltme ilanı ile İhale İlanı’nın 5’nci maddesine eklenen düzenlemede, ihale konusu işe ilişkin iş kalemleri ile bu iş kalemlerinden fiyat dışı unsur olarak belirlenen iş kalemleri ve bu iş kalemlerine ait puanların, ayrıca teklif puanının nasıl hesaplanacağını gösteren hesaplama yönteminin belirtildiği, bu kapsamda ihaleye teklif veren basiretli bir tacirin piyasa koşulları çerçevesinde ihale konusu işe ilişkin iş kalemlerinin fiyatlarını ve toplam teklif tutarı içerisindeki ağırlıklarını bilmesinin bekleneceği, dolayısıyla söz konusu iddianın farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, İhale İlanı’nın 5’nci maddesine ilişkin yapılan ekleme sonucu en son yayımlanan düzeltme ilanı tarihi olan 19.02.2021 tarihinin olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, şikâyetçinin şikâyet konusu işlemi fark etmesi veya öğrenmesi gereken tarih olan 19.02.2021 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde (her halükârda teklif verilmeden ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar) en geç 01.03.2021 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 15.03.2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüş olup, söz konusu iddiaya ilişkin başvurunun süre yönünden uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca “Söz konusu ihale ilanının 5’nci maddesine ilişkin 2 kez düzeltme ilanı ve İdari Şartname’nin 35’nci maddesinde 2 kez zeyilname yapılmasının 4734 sayılı Kanunu’nun 26’ncı maddesinde belirtilen “… yapılan ilânlarda 24 ve 25 inci madde hükümlerine uygun olmayan hatalar bulunması durumunda… düzeltme ilânı yapılmak suretiyle” hükümlere aykırı olduğu, zeyilnamelerin bazı firmaların kayrılmasına yönelik yapıldığı ”yönündeki iddianın idareye şikâyet başvuru dilekçesinde yer almadığı tespit edilmiş olup İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü gereği söz konusu iddianın şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan başvuru sahibinin “tam puan alınmasının çok rastlanılan bir durum olmadığı, tam puan alınmasının yaklaşık maliyeti bildiğini yani yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edildiğini gösterdiği, 50 puan alan tek firmanın olmasının da ihalede gizlilik ilkesinin ihlal edildiğini gösterdiği” yönündeki iddiasına ilişkin hususların ihale mevzuatının sınırları kapsamında idarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden tespit edilmesinin mümkün olmadığı ve başvuru sahibinin bu hususlara ilişkin somut delil sunamaması nedenleriyle yerinde görülmemiştir.

Bu nedenlerle başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.