KİK Kararı: 2021/UY.I-897

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2021/017
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 28.04.2021
Karar No : 2021/UY.I-897
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Turhanlar Petrol-Karo ve İnş. Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İnegöl Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/122008 İhale Kayıt Numaralı “İnegöl Belediyesi Sınırları İçinde Muhtelif Cadde ve Sokaklara Sıcak Asfalt ve Beton İle Kaplama ve Yama Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İnegöl Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 07.04.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İnegöl Belediyesi Sınırları İçinde Muhtelif Cadde ve Sokaklara Sıcak Asfalt ve Beton ile Kaplama ve Yama Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Turhanlar Petrol-Karo ve İnş. Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.03.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.03.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.04.2021 tarih ve 17795 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.04.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/632 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale İlanı’nda ve İdari Şartname’de belirlenen puanlama sisteminde yer alan A.2 teknik değer nitelik puanlaması kısmında puan almak için istenilen ve birden fazla işi bünyesinde barındıran iş deneyiminin istenilmiş olması ile bu unsur için belirlenen 20 puanın çok yüksek olması nedenleriyle ihaleye katılımda rekabetin engellendiği, A.3 kalite ve teknik değer nitelik puanlamasında teklif fiyatına göre değil yaklaşık maliyete oranla puanlama sistemi öngörülmüş olmasının ise isteklileri yaklaşık maliyete yakın ve yüksek teklif sunmaya yönlendireceği ve dolayısıyla kamu zararına yol açacağı,

2. İhale İlanı’nda ve İdari Şartname’de istenilen Kalite Yönetim Sistemi ve Çevre Yönetim Sistemi belgeleri nedeniyle sadece tesisi olan firmaların ihalelere katılabilecekleri, bu belgelerin istenilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12’nci maddesine aykırılık teşkil ettiği,

3. İhalenin yapım işi olmasına rağmen ihaleye plent altı asfalt alımının da eklenerek mal alımı işi ile beraber ihale edildiği, bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelindeki mal alımı kalemlerinin ihaleden çıkartılması veya kısmi teklif vermeye uygun hale getirilmesi gerektiği, idarenin ihale kapsamında aldığı plent altı asfalt kalemindeki miktardan yükleniciye idare malı şeklinde malzeme verilmesiyle ihaleye Bursa ili dışından katılımın engellendiği ve bu durumun kamu zararına yol açtığı,

4. Asfalt plentine ilişkin olarak sözleşme esnasında istenilen belgelerin ihaleye teklif vermeye engel teşkil ettiği, Teknik Şartname’nin 24’üncü maddesinde sayılan ve sözleşme esnasında sunulması istenilen evrakların 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, maddede belirtilen ÇED ve GSM belgelerinin sunulmasının istenilmesinin, teklif aşamasında isteklilerin birtakım yükümlükler altına girmesine sebep olacağı ve ihalede rekabeti engelleyeceği,

5. Teknik Şartname’nin 23.4’üncü maddesinde teknik personel ile ilgili eğitim verilmesi şartının teklif oluştururken isteklileri tereddüde düşüreceği, eğitimsiz personelin asfalt ihalesinde görevlendirilmemesi gerektiği, kişinin öğrenme kabiliyetine göre maliyet değişti için maliyet hesaplamalarında tereddüt oluşacağından, bu şartın kaldırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale İlanı’nın 5’inci ve İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde “Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

A. Değerlendirme “Teklif Fiyatı”, “Teknik Değer Nitelik Puanı”, “Kalite ve Teknik Değer Nitelik” olmak üzere üç kısımda yapılacaktır. Buna göre idari şartnamenin aşağıdaki maddeleri düzenlenmiştir.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması : (50 puan )

'’Teklif fiyat puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyat sahibi istekli 50 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanIarı; TP= (TFmin x 50) / TF formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF: İsteklinin teklif fiyatı,

İfade eder.

A.2. Teknik Değer Nitelik Puanı (20 PUAN) :

İhale konusu işe ait Mesleki teknik yeterliliğin sağlanması amacı ile bu kriter istenmiş olup Belediye sorumluluk alanlarında çalışma yapmak ile Karayolları yönetiminde olan yol yapım işlerinde çalışma yapmak arasında farklı tecrübelerin ve kabiliyetlerin gerekli olması; Yapılacak olan işin belediyenin sorumluluğundaki cadde, sokak ve bulvarlarda yapılacak olduğundan, işin yapım metodu gereği yolların trafiğe kapatılıp yapılması çoğunlukla mümkün olmamaktadır genellikle yapılan işler akan trafik ile beraber yapılmaktadır, Bu doğrultuda yapılan işin bir an önce bitirilmesi trafik akışının normale dönmesi için Asfalt Serimi, PMT Yapılması, Asfalt Yama Yapılması, Asfalt Kazıma Yapılması, nakliye, serim ve zemin hazırlığı gibi vb. işlerin hızlıca yapılması gerekmektedir. Ayrıca iş tecrübesindeki bu farklılıklar ile birlikte Mahalle aralarındaki çalışma yapılırken yaşayan nüfus yoğunluğun ve şehirleşmeden ötürü çevresel riskiler ve alınacak önlemler ile karayolları taahhütlerindeki riskler aynı değildir karayolları mahalle aralarında ve yaşayan nüfusun içerisinde iş yaptırmamakta olup genellikle çevresel risklerin çok daha az insan nüfusundan daha uzak olduğu bölgelerde iş yaptırmaktadır. Bu nedendir ki şehir içinde iş yapmanın koordinasyonu ayrı bir tecrübe oluşu ile işin özgünlüğü bu kriterin aranması sebebidir. İş bu gerekçeden dolayı İsteklinin ihale ilan tarihi itibariyle geriye doğru son 15 yıl içinde tamamlayarak geçici kabulü yapılan ve Türkiye sınırları dâhilinde herhangi bir Belediye İl veya İlçeleri sınırları dâhilinde Belediye sorumluluk alanındaki cadde, sokak ve bulvarlarda veya diğer sorumluluk alanlarında uygulamalı olarak en az 26.000 bin ton Bitümlü Sıcak Karışım ile Kaplama Yapılması işini, 25.000 bin ton Bitümlü Sıcak Karışım ile Yama Yapılması işini, 15.000 Ton Robot ile Yama Yapılması İşini yaptığını ve 50 Dekar sathi kaplama işlerini yapmış olduğuna dair tek sözleşmeye dayalı olarak tamamlanan işten alınmış İş Deneyim belgesi veya iş deneyim belgesinde bu madde de aranılan kriteri gösterir bir bilgi yok ise iş deneyim belgesi ekine onaylı kesin hakkedişe ait yeşil defter icmali, iş özeti vb. gibi belgeleri sunması halinde veya devam eden işlere ait bahse konu imalat miktarlarını gösteren kısmi geçici kabul tutanağını sunmaları şartı ile bu kriteri tevsik eden ilgili idarece onaylı hakkedişe art yeşil defter icmali, ilgili idarece onaylanmış iş özeti vb. gibi belgeleri sunması halinde ve yükleniciden kaynaklı olmayan sebeplerle tamamlandığı hallerde geçici kabul işlemleri yapılamayan bit itibarla da iş bitirme belgesinin düzenlemediği durumda ilgili idareden alınacak işin durumunu ve bu kriterde aranan i tecrübesinin imalat miktarı bilgisini içeren bir yazının teklif dosyasında idareye sunulması durumunda istekliler teknik değer nitelik puanı alabileceklerdir. İş ortaklığında ortaklardan herhangi birinin bu kriteri sağlaması yeterlidir.

A.3. Kalite ve Teknik Değer Nitelik Puanlamasına Ait İş Kalemleri (30 PUAN) :

İş tamamlanmadan sözlenmenin erken tasfiye edilme riskini engelleyecek şekilde ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin muhtemel ihlallerini ortadan kaldırmak ve ihale kapsamındaki işin maliyetini ve yoğunluğu ile ağırlığını oluşturan, işin genelinde büyük önem arz eden iş kalemlerinin oluşu sebebi ile taahhüdün yapılamaması veya kalitenin düşürülmesi olasılıklarını engellemek ve birim fiyat manipülasyonlarının önüne geçmek sebebi ile bu kriter fiyat dışı unsur olarak getirilmiş olup, İdari şartnamede belirtilen her bir iş kalemi için; istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90 - %110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90 - %110 Aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır. Toplam puan, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanacaktır.

SIRA NO

İŞ KALEMİ NO

İŞ KALEMİNİN ADI VE KISA AÇIKLAMASI

PUAN

1

B.F.01

AŞINMA B.S.K. İLE KAPLAMA YAPILMASI

4

2

B.F.02

BİNDER B.S.K. İLE KAPLAMA YAPILMASI

2

3

B.F.04

AŞINMA B.S.K. İLE YAMA YAPILMASI

5

4

B.F.05

BİNDER B.S.K. İLE YAMA YAPILMASI

2

5

B.F.06

ASFALT TAMİR VE BAKIM ARACI KULLANILARAK AŞINMA B.S.K. YAMA YAPILMASI

2

6

B.F.07

FİNİŞER İLE B.S.K. AŞINMA YAMA YAPILMASI

1

7

B.F.08

FİNİŞER İLE B.S.K. BİNDER YAMA YAPILMASI

1

8

B.F.09

PLENT ALTI B.S.K. AŞINMA

3

9

B.F.10

PLENT ALTI B.S.K. BİNDER

1

10

B.F.15

ÇİFT KAT BİTÜMLÜ SATHİ KAPLAMA YAPILMASI

2

11

B.F.16

PLENT-MİKS TEMEL YAPILMASI

2

12

B.F.33

SİLİNDİR İLE SIKIŞTIRILMIŞ BETON KAPLAMA YAPILMASI

3

13

B.F.34

BETON YOL ONARIMI YAPILMASI

2

A.4. Toplam Puan (TTP)

Toplam puan, teklif fiyat puanı ile teknik değer nitelik puanı ve kalite ve tekik değer nitelik puanlarının toplamıdır.

A.5. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli;

FDTF=(ETF X 100) / TTP formulü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF: Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP: İsteklinin toplam puanını, ifade eder.

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 100'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan benzer iş grupları listenin A/V grup işleridir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirlendiği, değerlendirmenin “A.1 Teknik Fiyat Puanlaması”, “A.2. Teknik Değer Nitelik Puanı” ve “A.3 Kalite ve Teknik Değer Nitelik Puanlaması” şeklinde üç kısımda yapıldığı, uyuşmazlığa konu A.2 - Teknik Değer Nitelik Puanlaması için öngörülen toplam puanın 20 puan olduğu, teknik değer nitelik puanı alabilmek için isteklilerin ihale ilan tarihi itibariyle geriye doğru son 15 yıl içinde tamamlanarak geçici kabulü yapılan ve Türkiye sınırları dâhilinde herhangi bir belediye il veya ilçeleri sınırları dâhilinde belediye sorumluluk alanındaki cadde, sokak ve bulvarlarda veya diğer sorumluluk alanlarında uygulamalı olarak en az 26.000 bin ton bitümlü sıcak karışım ile kaplama yapılması işini, 25.000 bin ton bitümlü sıcak karışım ile yama yapılması işini, 15.000 ton robot ile yama yapılması işini ve 50 dekar sathi kaplama işlerini yapmış olduklarına dair tek sözleşmeye dayalı olarak tamamlanan işten alınmış iş deneyim belgesi veya ihale dokümanında tarifi yapılan bu imalat miktarlarını gösterir diğer belgelerin teklif dosyasında idareye sunulması gerektiği; uyuşmazlığa konu olan A.3 Kalite ve Teknik Değer Nitelik Puanlaması için öngörülen toplam puanın ise 30 puan olduğu, isteklilerin ihale dokümanında belirlenen 13 iş kalemi için teklif ettikleri tutarın, isteklinin toplam teklif bedeline oranının; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90 - %110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda, her bir iş kalemi için tabloda öngörülen puanları alacakları, teklif oranlarının %90 - %110 aralığı dışında kalan iş kalemleri için ise puan alamayacakları anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde yer alan ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili açıklamalar kapsamında “ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu” gibi hususların fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır. Anılan Tebliğ açıklamasında, fiyat dışı unsur olarak ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla, yaklaşık maliyetin yapısı ile istekli/isteklilerin tekliflerinin yapısının birbiri ile uyumundan bahsedilmekte olup, cümlede geçen “ihale konusu işi oluşturan bileşenler” ifadesinden bir yapım işini oluşturan “iş kalemleri”nin anlaşılması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin söz konusu maddesinde yer alan düzenleme ile amaçlanan, 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinde düzenlenen fiyat dışı unsurun, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini ve özellikle yapım işleri ihalelerinde işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılması ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımını sağlamaktır. Bu bağlamda, yapım işi ihalelerinde bazı isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif alınan iş kalemlerinden özellikle işin niteliği itibarıyla miktarı işin devamı sırasında büyük değişkenlik gösterebilecek olan kazı yapılması gibi alt yapıya ilişkin iş kalemlerinin birim fiyatını yaklaşık maliyete oranla çok yüksek, diğer iş kalemlerinin birim fiyatını ise çok düşük belirledikleri, bunun sonucunda ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerinde kalması halinde, işin gerçekleştirilmesi aşamasında yüksek birim fiyat teklif edilen iş kalemlerindeki miktar artışı nedeniyle sözleşme bedelinin büyük kısmının bu iş kalemlerine karşılık olarak ödendiği, bu durumun sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatlar gerçekleştirilmeden işin tasfiye edilmesi sonucunu doğurduğu ve bu suretle kamu hizmetlerinin gecikmesine ve kaynakların verimli kullanılamamasına neden olduğu görüldüğünden, söz konusu Tebliğ düzenlemesi ile yaklaşık maliyet içerisindeki idarece belirlenen her bir iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranı ile isteklinin teklifindeki aynı iş kalemlerinin her birinin isteklinin teklif fiyatına oranının karşılaştırılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idarece yapılan düzenleme incelendiğinde, ihale dokümanında belirtilen 13 adet iş kalemi için “istekli tarafından teklif edilen o iş kalemi tutarının, isteklinin toplam teklif bedeline oranının; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %90- %110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması” durumunda isteklilere puan verileceğinin öngörüldüğü, bu puanlama kriteri ile ilgili iş kalemleri için teklif edilecek tutarın, isteklinin toplam teklifi içerisindeki ağırlık oranının idarece hazırlanan yaklaşık maliyette aynı iş kaleminin toplam yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı arasında uyumluluk arandığı, yapılan düzenlemenin, iş kalemleri için teklif edilecek fiyatları, yaklaşık maliyete yakınlaşmaya yönlendirmekten ziyade, isteklinin teklif yapısı ile yaklaşık maliyet arasında %90 ile %110 arasında uyumluluk olması halinde puan alınacağına yönelik olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, iddia konusu düzenlemenin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde yer alan açıklama ve bu maddenin genel gerekçesinde belirtilen konularla uyumlu olduğu, idarenin iş tamamlanmadan sözleşmenin tasfiye edilme riskini azaltmak için bu düzenlemeye gittiği, anılan haliyle de etkinlik, verimlilik ve teknik değer kriterlerinin sağlandığı görüldüğünden, iddia konusu doküman düzenlemesinin mevcut haliyle mevzuata aykırı olarak değerlendirilemeyeceği ve başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenebileceği, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer ile süre gibi unsurların fiyat dışı unsur olarak belirlenmesinin mümkün olduğu, fiyat dışı unsurların belirlenme yöntemi konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetki kullanılırken niceliksel belirlemelerin yanı sıra niteliksel belirlemelerin de yapılabileceği, bu çerçevede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 62’nci maddesi, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde sayılan unsurlar dışında bunlara benzer nitelikte fiyat dışı unsurların ve puanlama kriterlerinin belirlenmesi noktasında da idarenin takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla birlikte, fiyat dışı unsurların ve puanlama kriterlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere uygunluğunun değerlendirilmesinde idari işlemlerde ölçülülük ilkesinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

İhaleye katılım ve yeterlik noktasında fiyat dışı unsurların etkisi bulunmadığından, fiyat dışı unsurlara yönelik yapılacak düzenlemenin, yeterli bulunan istekliler arasında ihale konusu iş için daha nitelikli, kaliteli ve tecrübeli isteklilerin puan alması sonucunu ortaya çıkaracak şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, kamu ihale mevzuatında, yapım işleri ihalelerinde belirlenen yeterlik kriterlerinin, yeterlikte aranılan şartların yeniden kullanılmasına neden olacak şekilde fiyat dışı unsur olarak belirlenmesi uygun olmamakla birlikte, teknik değer nitelik puanlamasında yer verilen yapım işlerine ilişkin sunulacak deneyim belgesi için asgari iş deneyim tutarı yerine işin niteliği ve kapsamı dikkate alınarak fiziksel büyüklükler (miktar, alan, hacim, vb.) üzerinden bir belirleme yapılmak suretiyle fiyat dışı unsur puanlamasına konu edilebileceği, şikâyete konu ihalede A2 başlığı altında idarece yapılan düzenlemede fiyat dışı unsura ilişkin olarak belirlenen işlerden puan almak için belirlenen işlerin tamamının tek sözleşme ile tamamlanmış olma şartının arandığı, dolayısıyla ilgili kriterden puan alabilmek için idarece belirlenen farklı nitelikteki imalatların (BSK, BSK yama, robot yama ve sathi kaplama) tamamının tek sözleşme kapsamında olması gerekeceğinden, isteklilerin farklı iş deneyim belgeleri sunarak puan alabilmelerine imkân sağlanmadığı dikkate alındığında, ihale dokümanında teknik değer nitelik puanlamasına ilişkin yapılan düzenlemenin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle teknik değer nitelik puanlamasına ilişkin ihale dokümanında yer alan düzenlemelerin, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerini ihlal ettiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ile iş deneyim belgesinin her ihalede istenilmesi zorunludur.

b) Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler, yaklaşık maliyeti eşik değerin;

1. Onda birine kadar olan ihalelerde istenilemez,

2)) Onda birinden eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde istenilebilir,

3. Yarısına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihaleler ile yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde istenilmesi zorunludur.

4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin istenildiği işlerin ihalelerinde, banka referans mektubu istenilmesi zorunlu değildir.

c) Kalite Yönetim Sistem Belgesi ve Çevre Yönetim Sistem Belgesi, yaklaşık maliyeti eşik değerin;

1. Yarısına kadar olan ihalelerde istenemez,

2. Yarısı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde istenilebilir.

…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.3. ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi ve ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi belgelerini teklif ekinde İdareye sunacaklardır.

Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi'nin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önce bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgelerin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir. İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelenen ihalede ihalenin yaklaşık maliyetinin, eşik değerin yarısının üzerinde olduğu, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmüne paralel olarak İdari Şartname’nin 7.5.3 üncü maddesinde, ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi ve ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi belgelerinin ihaleye katılmak için gereken belgeler arasında sayıldığı anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısının üzerinde olan ihalelerde anılan belgelerin istenilmesinin idarenin takdir yetkisi dahilinde olduğu anlaşıldığından, ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi ve ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi belgelerinin istenilmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: İnegöl Belediyesi Sınırları İçinde Muhtelif Cadde ve Sokaklara Sıcak Asfalt Ve Beton İle Kaplama Ve Yama Yapılması İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

37 kalem sıcak asfalt ve beton ile kaplama ve yama yapılması işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: İnegöl Belediyesi Sınırları İçinde Muhtelif Cadde Ve Sokaklara

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından düzenlenen birim fiyat teklif cetvelinin ise

A1

B2

Sıra No

Iş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

…

…

…

…

…

…

…

9

B.F.09

PLENT ALTI B.S.K. AŞINMA

ton

20.000

10

B.F.10

PLENT ALTI B.S.K. BİNDER

ton

2.000

11

B.F.11

PLENTTE KARIŞTIRILARAK HAZIRLANAN BİTÜMLÜ KARIŞIM BAKIM MALZEMESİ (SOĞUK ASFALT) HAZIRLANMASI

ton

200

…

…

…

…

…

…

…

35

B.F.35

İDARE MALI B.S.K. İLE KAPLAMA YAPILMASI

ton

5.000

36

B.F.36

İDARE MALI B.S.K. ILE YAMA YAPILMASI

ton

5.000

37

B.F.37

ASFALT TAMİR VE BAKIM ARACI KULLANILARAK İDARE MALI B.S.K. İLE YAMA YAPILMASI

ton

3.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Amaç” başlıklı 3’üncü maddesinde “İnegöl Belediyesi Sınırları İçinde Muhtelif Cadde ve Sokaklara Sıcak Asfalt ve Beton İle Kaplama ve Yama Yapılması İşini Kapsar.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 4’üncü maddesinde “Teknik Şartname ve Birim Fiyat Tarifleri doğrultusunda gerekli bütün imalatların İdarenin isteği, onayı ve kontrolü dahilinde yapılması.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Malzeme Üretimi” başlıklı 12’nci maddesinde “Yapılacak asfalt betonu kaplama, kırılmış ve elenmiş kaba agrega, ince agrega, mineral fillerin belli gradasyon limitleri arasında işyeri karışım formülü esaslarına uygun olarak bitümlü bağlayıcı ile plentte karıştırılarak yeterli temeller üzerine bir veya birden fazla tabakalar halinde sıcak olarak tatbik edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari ve Teknik Şartname düzenlemelerinden, ihale konusu işin İnegöl Belediyesi sınırları içinde muhtelif cadde ve sokaklara sıcak asfalt ve beton ile kaplama ve yama yapılması işi olduğu, ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli standart formu incelendiğinde 37 adet farklı nitelikte iş kaleminin bulunduğu, cetvelde yer alan 9 sıra no’lu “B.F.09: Plent Altı B.S.K. Aşınma”, 10 sıra no’lu “B.F.10: Plent Altı B.S.K. Binder” ve 11 sıra no’lu “B.F.11: Plentte Karıştırılarak Hazırlanan Bitümlü Karışım Bakım Malzemesi (Soğuk Asfalt) Hazırlanması” iş kalemlerinin mal alımı niteliğinde olduğu, diğer iş kalemlerinin ise yapım işi niteliğinde olduğu, yapım işine ait iş kalemlerinin hem sayısal hem de parasal tutar olarak ağırlıkta olduğu ve ihaleye yapım işleri ihalelerinde uygulanacak esas ve usullere göre çıkıldığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan 35 sıra no’lu “B.F.35: İdare Malı B.S.K. ile Kaplama Yapılması”, 36 sıra no’lu “B.F.36: İdare Malı B.S.K. ile Yama Yapılması” ve 37 sıra no’lu “B.F.37: Asfalt Tamir ve Bakım Aracı Kullanılarak İdare Malı B.S.K. ile Yama Yapılması” iş kalemleri incelendiğinde, ihale konusu işte idareye ait bitümlü sıcak karışımla yapılacak işlerin yer aldığı görülmüştür.

İhale konusu işin ayrılmaz parçası niteliğindeki iş ve ihtiyaçlar, belirli ölçüde farklı nitelik arz etseler dahi, ana işin bünyesine dahil edilerek bir bütünlük içerisinde ihale edilebilmeleri mümkündür. Bu çerçevede, ihale konusu iş kapsamında yer alan yapım işlerine ve mal alımına ait iş kalemlerinin, cadde ve sokaklara sıcak asfalt ve beton ile kaplama ve yama yapılması işlerinin yerine getirilmesinde tamamlayıcı özellik taşıdığı ve bu işlerin bir arada yapılmasının ihale konusu işin mahiyeti itibariyle gereklilik arz ettiği değerlendirildiğinden, anılan iş kalemleri arasında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olduğu anlaşılmıştır.

İhale konusu iş kapsamında yer alan yapım işlerine ve mal alımına ait iş kalemleri arasında doğal bir bağlantı olduğu ve yapım işine ait iş kalemlerinin hem sayısal hem de parasal tutar olarak ağırlıkta olduğu anlaşıldığından, mal alımına ait iş kalemlerinin ana işin bünyesine dahil edilerek ihaleye yapım işleri ihalelerinde uygulanacak esas ve usullere göre çıkılmasının 4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesine aykırılık teşkil etmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuruya konu ihalede hem yükleniciden temin edilecek bitümlü sıcak karışımla hem de idareye ait bitümlü sıcak karışımla yapılacak iş kalemlerinin bulunmasının, idarenin aynı zamanda hem mal edinen hem de mal sağlayan konumda olmasına yol açacağı, bu durumun idarenin ihale kapsamında aldığı mal kaleminden, yükleniciye idareye ait mal kalemi şeklinde kullandırılıp kullandırılmayacağı noktasında isteklilerde tereddüde yol açabileceği dikkate alındığında, iddiaya konu düzenlemenin ihaleye sağlıklı bir şekilde teklif sunulmasına imkân tanımadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İhale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez.

(2) İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yürütülebilmesi için kendi malı olması gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da ihale konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale konusu işte kullanılacak tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi veya danışmanlık hizmet alımlarında yeterlik kriteri olarak aranmaması durumlarında aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmez.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: {Belirtilmemiştir}” ve 7.5.5’inci maddesinde “Bu Şartname ile 7.5.4. maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 24’üncü maddesinde “Sözleşme imzalayacak olan istekli sözleşme esnasında aşağıdaki belgeleri İdareye sunması gerekir:

24.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

24.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

24.3. İstekli; bu iş kapsamında kullanılacak olan Asfalt Plenti ve/veya Üretim Tesisine ait TS EN-13108-1 Asfalt Betonu Standartlarına Uygunluk Belgesi sahibi olduğuna dair belgeleri İdareye sunacaktır.

24.4. İstekli; bu iş kapsamında kullanılacak olan Konkasör ve/veya Ocak Taşı Üretim Tesisine ait TS-EN- 13043 Yollar, havaalanları ve trafiğe açık diğer alanlardaki bitümlü karışımlar ve yüzey uygulamalarında kullanılan agregalar Standartlarına Uygunluk Belgesi sahibi olduğuna dair belgeleri İdareye sunacaktır.

24.5. İstekli; bu iş kapsamında kullanılacak olan Malzeme Ocağı ve Asfalt Plenti’ ne ait “ÇED Olumlu” ya da “ÇED Gerekli Değildir” belgelerini İdareye sunacaktır.

24.6. İstekli; bu iş kapsamında kullanılacak olan Malzeme Ocağı, Asfalt Plenti Tesislerine ait “Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatlarını” (GSM) İdareye sunacaktır.

24.7. Yüklenici, iş kapsamında yukarıda aranan belgelere sahip ve aranan şartları sağlayan asfalt plentinin İnegöl İlçe Kaymakamlığına en fazla 50 km. mesafede olması gerekmektedir. Bu sebeple mesafeyi gösteren ve üzerinde asfalt plenti koordinatlarının(Itrf 96 datumunda 3 derece ve DOM:30) ve malzemenin taşınacağı devlet yolunun işaretli olduğu Harita Mühendisi(TMMOB HARİTA VE KADATRO MÜHENDİSLERİ ODASINA KAYITLI) onaylı krokiyi (uydu görüntüsü v.b.) idareye sunacaktır.

24.8. İhale kapsamındaki imalatlarda kullanılacak malzemelerin temin yolu ile elde edilecek olması durumunda; yukarıda istenen malzemelerinin üretileceği tesislerin, makine, teçhizat ve diğer ekipmanlara ait ÇED, GSM ve Kalite Standartlarına uygunluk Belgeleri İdareye sunulacaktır.

24.9. İstekli iş kapsamında kullanacağı makine, tesisat ve diğer ekipmanların kendi malı olmaması durumunda da yukarıdaki (24.3. -24.4.-24.5.-24.6.) belgeleri idareye sunacaktır.

24.10. 24.8. ve 24.9. maddeleri gereği idareye belgeleri sunulan Asfalt plenti ve tesislerine ait Noter tarafından düzenlenmiş olan ve ihalemiz için iş süresinde muhtemel süre uzatımı ve keşif artışı da dahil olmak üzere intikasız olarak kullanabileceğine dair kiralama veya muvafakatname v.b gibi sözleşme ve/veya izinlerine ait belgelerin asıllarını idareye sunacaktır.

24.11. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda anılan Kanun’un 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hükmüne yer verilmiştir. Bu itibarla, idareler ihtiyaçları uygun şartlarda ve zamanında karşılamakla ve kaynakların etkin ve verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludurlar.

Bu çerçevede, Teknik Şartname’nin 24’üncü maddesinde belirtilen belgeler incelendiğinde, bu belgelerin henüz ihalenin hangi istekli üzerinde kalacağının belli olmadığı teklif verme aşamasında yeterlik kriteri olarak öngörülmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme esnasında sunması gereken belgeler olarak öngörüldüğü, bu belgelerin iş kapsamında kullanılacak olan asfalt plenti ve/veya üretim tesisine ait TS EN-13108-1 asfalt betonu standartlarına uygunluk belgesi; konkasör ve/veya ocak taşı üretim tesisine ait TS-EN- 13043 yollar, havaalanları ve trafiğe açık diğer alanlardaki bitümlü karışımlar ve yüzey uygulamalarında kullanılan agregalar standartlarına uygunluk belgesi sahibi olunduğuna dair belgeler; malzeme ocağı, asfalt plenti tesisine ait “Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatı” (GSM); asfalt plenti ve malzeme ocağına ait “ÇED olumlu” “ÇED gerekli değildir” belgeleri olduğu ve bu belgelerin niteliğine bakıldığında ise anılan belgelerin ihale konusu işte kullanılacak tesislerin kurulu ve çalışır vaziyette olduklarına ve çalıştırılmalarında yasal bir engel bulunmadığına ilişkin belgelerden olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, Teknik Şartname’nin 24’üncü maddesinde belirtilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, isteklinin kendi malı olmasının öngörülmesi durumunda, fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği ve bu durumda isteklilerden teklifleri kapsamında anılan belgelerin istenebileceği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, başvuruya konu ihalede Teknik Şartname’nin 24’üncü maddesinde belirtilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, ihale konusu işin yürütülebilmesi için isteklilerin kendi malı olması gerektiği öngörülerek fiyat dışı unsur olarak belirlenmediği, sözleşmeyi imzalayacak olan istekli tarafından sözleşmeden önce idareye sunulmasının istenildiği anlaşılmıştır. Kamu ihale mevzuatında, sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve yaptırımların belirtildiği ve anılan belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı görüldüğünden, yapılan düzenlemenin bu haliyle mevzuata uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 23.4’üncü maddesinde “Yüklenici idarenin talep ettiği Bitümlü Sıcak Karışımlardaki Bitüm Yüzdesinin (Yakma Yöntemi ile) belirlenmesi için Asfalt Binder Analiz Cihazı, Asfalt Yoğunluğunun Tespiti için Asfalt Yoğunluk Ölçüm cihazı ve yapılan asfalttan karot almak için karot makinesini idarenin laboratuvarına kuracak ve yapılan işlerin ölçümlerin ve aplikasyonların kontrolü için işin süresi boyunca idareye totalstation cihazını tüm ekipmanlarıyla birlikte idareye bedelsiz olarak teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede Teknik Şartname’nin 23.4’üncü maddesinde 3 numaralı zeyilname ile değişiklik yapıldığı ve yapılan değişiklikle anılan maddede yer alan “2 Personelimize ekipmanların kullanımına yönelik eğitim alınması yüklenici tarafından sağlanacak ve tüm masraflar yüklenici tarafından karşılanacak olup İdaremiz tarafından ayrıca bedel ödenmeyecektir” ifadelerinin madde metninden çıkarıldığı, zeyilname ile yapılan değişikliğin başvuru sahibine 25.03.2021 tarihinde EKAP üzerinden iletildiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 23.4’üncü maddesinde zeyilname ile değişiklik yapılarak teknik personel ile ilgili eğitim verilmesi şartının kaldırıldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.